Έχουν περάσει 24 χρόνια από τη μέρα που ο Δημήτρης Λιαντίνης σχεδίασε και ολοκήρωσε το θάνατό του στο βουνό στον Ταΰγετο.

Σαν σήμερα το 1998 ο καθηγητής και συγγραφέας Δημήτρης Λιαντίνης πεθαίνει στον Ταΰγετο όπου είχε εξαφανιστεί οικειοθελώς, έχοντας σχεδιάσει τον θάνατό του.

Σχεδόν σε όλη του τη ζωή σχεδίαζε τον θάνατό του. Θεωρούσε πως ήταν ένα «έργο», ίσως γι αυτό μάλιστα έγραψε σχετικά σε ένα από τα βιβλία του γι αυτόν. Είχε προειδοποιήσει τους πάντες, είχε αφήσει αποχαιρετιστήριο γράμμα στην κόρη του, ενώ μόνο στον καρδιακό φίλο του Παναγιώτη Νικολακάκο, είχε πει την πλήρη αλήθεια: «Να πάρεις βαρύ όρκο» του είχε πει, ζητώντας του να πάει να βρει τον τάφο του μετά από 7 χρόνια.

Του παρέδωσε μάλιστα ένα σχεδιάγραμμα με το σημείο που είχε βρει για να αποτελέσει την τελευταία κατοικία του. Στη συνέχεια έφυγε για τον αγαπημένο του Ταϋγέτο.

Ο Δημήτρης Νικολακάκος, γνωστός όμως ως Λιαντίνης, καθώς καταγόταν από τα Λιαντίνα Λακωνίας, σαν σήμερα το 1998 εικάζεται ότι άφησε την τελευταία του πνοή. Ο αδερφικός του φίλος όμως κράτησε τον λόγο του και οδήγησε την κόρη του Λιαντίνη στον τάφο του, μετά από 7 χρόνια. Η υπόθεση εξαφάνισής του είχε πάρει μεγάλη έκταση από τα μίντια της χώρας.

Δημήτρης Λιαντίνης: Η εξαφάνιση

Ο Λιαντίνης ήταν Έλληνας πανεπιστημιακός, φιλόσοφος, ποιητής, συγγραφέας και μεταφραστής. Υπήρξε αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και συγγραφέας εννέα βιβλίων με φιλοσοφικό και παιδαγωγικό περιεχόμενο.

Στους φοιτητές του μιλούσε για τη ζωή, τους ζητούσε να κλείσουν τις τηλεοράσεις, να διαβάζουν βιβλία, να εμπλουτίσουν το επίπεδό τους, να επικοινωνούν, να ερωτεύονται: «Τρύγησε την ημέρα, σα να είναι η τελευταία σας. Μην την αφήσεις να πάει χαμένη. Ό,τι χαρές είναι να σου δώσει μην τις αφήσεις, γιατί δεν θα την ξαναβρείς. Δεν είναι αναβλητή η ζωή, ούτε αναστρέψιμη» τους έλεγε.

Είχε φροντίσει κι αυτούς να τους «αποχαιρετήσει»: «Σήμερα θα πούμε τα στερνά μας λόγια. Αύριο οι ψυχούλες μας κάνουν φτερά… Για να σας δω όλους λίγο στα μάτια», τους είπε στο τελευταίο μάθημα, την 27η Μαΐου του ’98. Την 1η Ιουνίου πήρε τον δρόμο για τον Ταΰγετο.

Είχε αφήσει ένα γράμμα στην κόρη του με το οποίο δήλωνε πως είχε αποφασίσει «να αφανισθεί αυτοθέλητα»

Το γράμμα προς την κόρη του

«Διοτίμα μου,

Φεύγω αυτοθέλητα. Αφανίζομαι όρθιος, στιβαρός και περήφανος. Ετοίμασα τούτη την ώρα βήμα- βήμα ολόκληρη τη ζωή μου, που υπήρξε πολλά πράγματα, αλλά πάνω από όλα εστάθηκε μια προσεκτική μελέτη θανάτου. Τώρα που ανοίγω τα χέρια μου και μέσα τους συντρίβω τον κόσμο, είμαι κατάφορτος με αισθήματα επιδοκιμασίας και κατάφασης.

Πεθαίνω υγιής στο σώμα και στο μυαλό, όσο καθαρό είναι το νωπό χιόνι στα όρη και το επεξεργασμένο γαλάζιο διαμάντι.

Να ζήσεις απλά, σεμνόπρεπα, και τίμια, όπως σε δίδαξα. Να θυμάσαι ότι έρχουνται χαλεποί καιροί για τις νέες γενεές. Και είναι άδικο και μεγάλο παράξενο να χαρίζεται τέτοιο το δώρο της ζωής στους ανθρώπους, και οι πλείστοι να ζούνε μέσα στη ζάλη αυτού του αστείου παραλογισμού.

Το νόημα της διαμαρτύρησης

Η τελευταία μου πράξη έχει το νόημα της διαμαρτύρησης για το κακό που ετοιμάζουμε εμείς οι ενήλικοι στις αθώες νέες γενεές που έρχουνται. Ζούμε τη ζωή μας τρώγοντας τις σάρκες τους. Ένα κακό αβυσσαλέο στη φρίκη του. Η λύπη μου γι’ αυτό το έγκλημα με σκοτώνει.

Να φροντίσεις να κλείσεις με τα χέρια σου τα μάτια της γιαγιάς Πολυτίμης, όταν πεθάνει. Αγάπησα πολλούς ανθρώπους. Αλλά περισσότερο τρεις. Το φίλο μου Αντώνη Δανασσή, τον αδερφοποιτό μου Δημήτρη Τρομπούκη, και τον Παναγιώταρο το συγγενή μου, γιο και πατέρα του Ηρακλή.

Κάποια στοιχεία από το αρχείο μου το κρατά ως ιδιοκτησία ο Ηλίας Αναγνώστου.

Να αγαπάς τη μανούλα ως την τελευταία της ώρα. Υπήρξε ένας υπέροχος άνθρωπος για μένα, για σένα, και για τους άλλους. Όμως γεννήθηκε με μοίρα. Γιατί της ορίστηκε το σπάνιο, να λάβει σύντροφο στη ζωή της όχι απλά έναν άντρα, αλλά τον ποταμό και τον άνεμο. Το γράμμα του αποχαιρετισμού που της έγραψα το παίρνω μαζί μου.

Σας αφήνω εσένα, τη μανούλα και το Διγενή, το σπίτι μου δηλαδή, που του στάθηκα στύλος και στέμμα, Γκέμμα πες, σε υψηλούς βαθμούς ποιότητας και τάξης. Στην μεγαλύτερη δυνατή αρνητική εντροπία. Να σώζετε αυτή τη σωφροσύνη και αυτή την τιμή. Θα δοκιμάσω να πορευτώ τον ακριβό θάνατο του Οιδίποδα. Αν όμως δεν αντέξω να υψωθώ στην ανδρεία που αξιώνει αυτός ο τρόπος, και ευρεθεί ο νεκρός μου σε τόπο όχι ασφαλή, να φροντίσεις με τη μανούλα και το Διγενή, να τον κάψετε σε ένα αποτεφρωτήριο της Ευρώπης.

Έζησα έρημος και ισχυρός.
Λιαντίνης

Τη μέρα που θα πέσω έδωσα εντολή να στεφανωθούν οι μορφές Σολωμού στη Ζάκυνθο κ’ Λυκούργου στη Σπάρτη».

Ποιος ήταν ο καθηγητής

Ο Λιαντίνης ήταν «άθρησκος, αλλά μιλούσε με τρυφερότητα για τον Ιησού. Ήταν αυστηρός, αλλά ξεχείλιζε από ευγένεια και τρυφερότητα. Ήταν απαιτητικός από τους άλλους, αλλά έδειχνε και κατανόηση. Και το κορύφωμα: πήγε να πεθάνει, κι όμως ήταν γεμάτος ζωή…».

Στο τελευταίο βιβλίο του, το Γκέμμα, το οποίο γράφτηκε τη διετία 1993-94, έγραψε ουσιαστικά για τον θάνατό του: «Το σώμα του νεκρού δεν θα το ιδεί ανθρώπου μάτι…»!

Στις 6 Ιουλίου του 2005, ο φίλος του Παναγιώτης Νικολακάκος, ο οποίος είχε κρατήσει τον λόγο του για 7 χρόνια και ήταν ο μόνος που γνώριζε τον τάφο του, οδήγησε την κόρη του Λιαντίνη σε μια σπηλιά του Ταϋγέτου. Αργότερα ο αδερφός του, Γιώργος Νικολακάκος, αποκάλυψε ότι ο Λιαντίνης είχε δώσει ακριβείς οδηγίες για το πότε να αποκαλυφθεί το μέρος όπου βρισκόταν.

Είχε προετοιμάσει αυτή τη στιγμή βήμα-βήμα μια ολόκληρη ζωή…

Ο Σταμάτης Σπανουδάκης το καλοκαίρι του 2016 αντιμετώπιζε κινητικά προβλήματα, τα οποία μάλιστα τον είχαν αναγκάσει να κυκλοφορεί με αναπηρικό καροτσάκι.

Ήταν τέτοιο το μέγεθος του προβλήματός του, που προβληματιζόταν για το εάν θα έπρεπε να ακυρώσει ή όχι συναυλία που είχε προγραμματίσει για την Κέρκυρα και η οποία ήταν αφιερωμένη στη συμπλήρωση 300 ετών από τα θαύματα του πολιούχου της Κέρκυρας το 1716. Την επιθυμία του να γίνει τελικά η εν λόγω συναυλία έκανε εντονότερη το γεγονός ότι ήθελε να ακουστεί και το νέο του κομμάτι με τίτλο «Η Κέρκυρα κι ο Άγιος».

Ο γιατρός του Σπύρος Νίκας τον επισκέφτηκε στο ξενοδοχείο όπου διέμενε και άρχισε να κάνει τα πρώτα βήματα και έμεινε όρθιος για έξι ώρες και σκέφτηκε: «Να το θαύμα του αγίου Σπυρίδωνα». Η συναυλία αναβλήθηκε λόγω κακοκαιρίας αλλά την επομένη έγινε με επιτυχία. Το θαυμαστό γεγονός υπενθύμισε ο ίδιος (και) με την παρακάτω πρόσφατη ανάρτηση του στο Facebook:

«Η Κέρκυρα κι ο Άγιος»: Ήταν μία ακριβή εμπειρία, αυτή που έζησα-ζήσαμε, στην συναυλία της Κέρκυρας. Αρχίζω απ’ τα δικά μου. Ήμουν τρείς μήνες στο κρεβάτι με πόνους, χάπια, ενέσεις και δύο εγχειρήσεις και κάθε μέρα έλεγα: «Πώς να το αναβάλω, πώς να εκθέσω-απογοητεύσω τόσο κόσμο;». Και μ’ ένα «έχει ο Θεός και θα βοηθήσει ο Άγιος», καθισμένο σε αναπηρικό κα-ροτσάκι με πήγαν με την βοήθεια του Γιώργου Βλάχου, σπίτι-αεροδρόμιο-αεροπλάνο-Κέρκυρα-ξενοδοχείο, όπου επιτέλους ξάπλωσα. Ευχαριστώ την Agean το θαυμάσιο προσωπικό της αλλά και τον πρόεδρό της Κύριο Βασιλάκη, γιατί έκαναν τα πάντα για να ‘μαι άνετα. Έρχεται λοιπόν στο ξενοδοχείο ο Σπύρος Νίκας, οστεοπαθητικός, να με δει, σταλμένος από την συμμαθήτρια και αγαπημένη φίλη μου, Μαρία Βούλγαρη. Παρόντες η κόρη του Πολύνα, η φίλη μας Ματούλα (Φυσιοθεραπεύτρια) και η Ντόρη. Με «πείραξε» αρκετή ώρα με τα χέρια του και μου λέει «σήκω». Γέλασα λίγο και μετά από αρκετά «σήκω», πήρα θάρρος, σηκώθηκα και πήγαμε βόλτα χωρίς μπαστούνι στους διαδρόμους του ξενοδοχείου με πόνο μεν, αλλά όρθιος.

Το περπάτημα στους σκοτεινούς διαδρόμους του ξενοδοχείου, μου φάνηκε σαν βόλτα σε ανθισμένους και μυρωδάτους κήπους. Το ίδιο βράδυ έκανα την πρόβα με τους τεχνικούς, μουσικούς, διοργανωτές, την θαυμάσια χορωδία Κερκύρας με την γλυκεία μαέστρο της Χριστίνα Καλλιαρίδου και την άψογη και μετρημένη φιλαρμονική «Καποδίστριας» με τον ακριβό μαέστρο της Μιχάλη Μιχαλόπουλο, στο φρούριο όπου θα παίζαμε την άλλη μέρα. Ήμουν 6 ώρες όρθιος. «Να το θαύμα του Άγιου Σπυρίδωνα» λέω μέσα μου. Τι να πω για τον πατέρα Θεμιστοκλή και τα «παιδιά» του, του οποίου οι προσευχές και η αγάπη, υλοποίησαν όλη αυτή την προσπάθεια. Να’ ναι καλά και κοντά στον Αγαπημένο πάντα. Μαζί και οι εθελοντές και οι ναυτοπρόσκοποι (Τέτοιος ήμουν κι’ εγώ παιδί κι’ όλο έκλαιγα και ζητούσα τη μαμά μου). Τίποτα το ομαδικό δεν μου αρέσει. Την ησυχία αγαπώ. Αλλά εκτιμώ και σέβομαι, όσους ομαδικά προσφέρουν. Και έρχεται η μέρα της συναυλίας. Τρεισήμισι χιλιάδες κόσμου ήρθαν να μας τιμήσουν. Όλα καλά, μια μικρή πρόβα το απόγευμα και 9 ακριβώς βγαίνει στην σκηνή ο τόσο προσιτός Μητροπολίτης Κέρκυρας Νεκτάριος, λέει κάποια λόγια για την ημέρα, τον Άγιο και εμένα. Αμέσως μετά η φιλαρμονική έπαιξε τα «Πέτρινα Χρόνια», ανέβηκε η ορχήστρα και η χορωδία και έπαιξαν την, εισαγωγή «Στην αυλή του Βασιλιά».

Και μόλις πατάω το σκαλί να βγω στην σκηνή, ο χαμός. Ένας ανεμοστρόβιλος που διέλυε το πάλκο, έπαιρνε ηχεία, φώτα και καρέκλες και να’ ναι καλά οι τεχνικοί και οι διοργανωτές, που δεν είχαμε κανένα ατύχημα. Σε λίγο ξεκινάει μια καταρρακτώδης βροχή και πια ο κόσμος μουσκεμένος, έτρεχε να κρυφτεί στις καμάρες του φρουρίου. Με βούτηξε ο «να ‘ναι καλά έτοιμος για όλα» Λάμπης Θεοδώρου, μ’ έβαλε στ’ αυτοκίνητο και βουρ για το ξενοδοχείο. Περνώντας όμως απ’ τις καμάρες, είδα τον κόσμο μουσκεμένο να περιμένει να κοπάσει ο καιρός. Και παρά τον φόβο του Λάμπη μην χτυπήσω, κατεβαίνω και πάω κοντά και μέσα στον κόσμο. Η αγάπη που ένοιωσα, τα χάδια, τα φιλιά, οι ευλογίες με γέμισαν περισσότερο από κάθε συναυλία.

Πίσω στο ξενοδοχείο ο διευθυντής Κώστας Καραμπάτσος είχε ετοιμάσει δώρο πλουσιοπάροχο «γεύμα παρηγοριάς» για όλους τους μουσικούς και τεχνικούς. (Νομίζω ότι δεν άφησαν τίποτα). Τον ευχαριστώ από καρδιάς. Εγώ στο δωμάτιο μου, με τους φίλους-διοργανωτές μου Γιώργο Μπιλάλη και Αλέξανδρο Καραβάνη και τον Λάμπη, προσπαθούσαμε να εξηγήσουμε «Θεολογικώς» τα όσα ζήσαμε. Αφού συμφωνήσαμε ότι δεν καταλαβαίνουμε τίποτε, πήγε έκαστος στο δωμάτιο του. Μόνος πια με την Ντόρη, της λέω: «Εγώ φταίω. Όλα να ‘ναι τέλεια ως την στιγμή ακριβώς που θα ‘βγαινα; Ο Άγιος μ’ έδιωξε». Και με πιάνουν τα κλάματα συλλογιζόμενος όλα τα κουτσά και στραβά της ζωής μου και η Ντόρη να θέλει να με παρηγορήσει και να της λέω «φύγε, αυτή η εσωτερική γλυκεία βροχή, είναι για καλό μου. Άσε με να κλάψω». (Και μετά σου λένε, οι άντρες δεν κλαίνε).

Την επόμενη μέρα η συναυλία ήταν από τις ωραιότερες που ‘χω κάνει. Κι’ άλλος κόσμος, ζέστη και νηνεμία και ολόγυρα μας άγγελοι. Ο κόσμος καλοδέχτηκε και ξαναζήτησε το χορωδιακό που έγραψα ειδικά για την συναυλία με τίτλο «Η Κέρκυρα κι’ ο Άγιος». Ύμνησα και απέδωσα μουσικό φόρο τιμής στις αγάπες μου. Τον Χρι-στό, την μικρή Μαρία, τους αγαπημένους μου ήρωες και βέβαια, την μητέρα “Ελλάδα. Δόξα τω Θεώ και όλος ο κόσμος μαζί μου. Τι άλλο να ζητήσω; Και ποιόν άλλον να ευχαριστήσω από Αυτόν πού όλα τα δίνει όταν ζητάς, χαμηλώνεις και πρέπει; Το γιατί βέβαια έγιναν όλα αυτά, μου διαφεύγει, είναι πάνω απ’ την φτηνή λογική μου και έτσι αφήνομαι έκπληκτο» αλλά σίγουρος για όλα, σαν μικρό παιδί, στα χέρια Του».