Η Ζωή και η Μαρία, δύο γυναίκες που τις ένωσε η μοίρα. Η μία, σύντροφος του 29χρονου υποσμηναγού Μάριου – Μιχαήλ Τουρούτσικα και η άλλη, αρραβωνιαστικιά του 31χρονου Ευστάθιου Τσιτλακίδη, πιλότου, του μοιραίου F-4 Φάντομ που κατέπεσε στην Ανδραβίδα το πρωί της Δευτέρας 31/1. Έχασαν τους συντρόφους τους σε μία στιγμή και μαζί τα όνειρα που έκαναν μαζί τους.
Η σύντροφος του Ευστάθιου Τσιτλακίδη έφτασε στον Ιερό Ναό Παμμεγίστων Νευροκοπίου υποβασταζόμενη και κρατώντας μία κοινή φωτογραφία με τον αρραβωνιαστικό της. «Για τον ήρωά μου, καλό ταξίδι… Η Μαρία σου». Αυτά ήταν τα λόγια που γράφτηκαν στο στεφάνι με το οποίο θέλησε η νεαρή γυναίκα να αποχαιρετήσει τον αγαπημένο της. Όπως αποκάλυψε οικογενειακός φίλος τους στο Star, το ζευγάρι θα παντρευόταν σε λίγους μήνες και συγκεκριμένα τον Σεπτέμβριο του 2023…
Συντετριμμένη και η σύντροφος του Μάριου – Μιχαήλ Τουρούτσικα χθες, στο τελευταίο «αντίο». Η νεαρή κοπέλα έκανε σχέδια με τον αγαπημένο της, όμως χθες αποχαιρέτησε τον σύντροφό της για τελευταία φορά.
Παντρεύτηκε περισσότερες από 15 φορές και είχε αδυναμία στις χήρες. Η πιο μικρή ήταν η 9χρονη Αϊσά και έφτιαξε νόμο για την πολυγαμία.
O Προφήτης Μωάμεθ, θεμελιωτής του μωαμεθανισμού και συγγραφέας του Κορανίου, ήταν μία ιστορική προσωπικότητα, πάνω στην οποία έπεσαν πολλές φορές τα φώτα της έρευνας. Όχι μόνο για τη σκέψη και τις πράξεις του, που δημιούργησαν μια μεγάλη θρησκεία, αλλά και για την προσωπική του ζωή, η οποία ήταν αρκούντως ταραγμένη.
Σύμφωνα με ιστορικούς, ο προφήτης είχε κατά τη διάρκεια της ζωής του από 15 έως 25 γυναίκες. Οι ιστορικοί δεν συμφωνούν στον ακριβή αριθμό, όλοι όμως παραδέχονται ότι ο Μωάμεθ ήταν μάλλον μανιακός γυναικάς. Είχε επίσης ιδιαίτερη αδυναμία στις χήρες, άγνωστο γιατί. Πρώτη του γυναίκα ήταν η Μαζάρα, δύο φορές χήρα και 15 χρόνια μεγαλύτερή του, κόρη του αφεντικού όπου δούλευε ο Μωάμεθ. Όσο ζούσε η Μαζάρα, ο Μωάμεθ ήταν ήσυχος κι έκανε μαζί της πέντε παιδιά, αλλά, αφότου πέθανε, ο προφήτης απελευθερώθηκε.
Ένα μήνα μετά τον θάνατό της αρραβωνιάστηκε την Αϊσά, κόρη ενός φίλου του, αλλά ο γάμος ορίστηκε να γίνει δύο χρόνια αργότερα. Ο λόγος ήταν απλός. Μπορεί ο Μωάμεθ να ήταν 43 ετών, όμως η Αϊσά ήταν μόλις 7! Εν αναμονή του σπουδαίου γεγονότος, ο Μωάμεθ παντρεύτηκε τη Σάβντα, που ήταν τροφός μιας από τις κόρες του και χήρα. Στα δύο χρόνια έγινε ο γάμος με την 9χρονη πια Αϊσά. Τις κράτησε και τις δύο, όπως έκανε και με όλες τις επόμενες. Άλλωστε, ως προφήτης που ήταν, έφτιαξε από την αρχή το νόμο και όρισε ότι ο άνδρας μπορούσε να παντρεύεται ως τέσσερις γυναίκες και να έχει όσες παλλακίδες τραβούσε η όρεξή του. Αν είχε συμπληρώσει τον αριθμό των γάμων και ήθελε να παντρευτεί κι άλλη, μπορούσε να διώξει μία από τις τέσσερις για να αδειάσει η θέση.
Λίγο αργότερα ξαναπαντρεύτηκε με τον ακόλουθο απίστευτο τρόπο: μια από τις κόρες του προφήτη πέθανε κι ο άνδρας της, ο Οσμάν, ήταν απαρηγόρητος. Ένας κοινός φίλος πρόσφερε στον Οσμάν μια κόρη του, την Χαβζά, για παρηγοριά, αλλά αυτός αρνήθηκε. Αυτό αποτελούσε προσβολή, όμως ο προφήτης τακτοποίησε το θέμα. Πήρε αυτός για γυναίκα του τη Χαβζά κι έδωσε στον Οσμάν για σύζυγό του μια από τις αδερφές της πεθαμένης. Μετά τη μάχη του Οχόντ, όπου ηττήθηκε, ο Μωάμεθ, για να παρηγορηθεί, παντρέυτηκε μια 28χρονη χήρα, τη Χεντ. Για γαμήλια δώρα τής πρόσφερε ένα σακί κριθάρι, ένα μύλο για να το αλέθει, ένα τηγάνι και μια χύτρα γεμάτη λαρδί και βούτυρο.
Και οι γάμοι συνεχίστηκαν με ακόμη πιο παράδοξους τρόπους. Ο προφήτης μπήκε ένα πρωί στο σπίτι του θετού του γιου Ζεΐντ. Η γυναίκα του γιου του, η Ζεϊνάπ, παρουσιάστηκε στον πεθερό της χωρίς πέπλο, μέσα στην οικειότητα της οικογενειακής σχέσης. Ο Μωάμεθ την παρατήρησε και επαίνεσε την ομορφιά της. Όταν επέστρεψε στο σπίτι ο Ζεΐντ, η Ζεϊνάπ του εκμυστηρεύτηκε το κοπλιμάν του πεθερού της. Τότε ο Ζεΐντ πήγε στον θετό πατέρα του και του πρόσφερε ευχαρίστως τη γυναίκα του. Ο προφήτης δέχθηκε την προσφορά, αλλά, για να μην υπάρξει αιμομιξία, ακύρωσε την υιοθεσία του Ζεΐντ.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, μέχρι που πέθανε ο Μωάμεθ παντρεύτηκε την κόρη ενός πρίγκιπα τον οποίο νίκησε, μια Εβραία που κέρδισε στη μάχη της Κοραΐντα, μια νοσοκόμα του σε κάποια δηλητηρίαση, την κόρη του εχθρού του Αμπού Σοφιάν, μια γριά πόρνη μιας φυλής Βεδουΐνων και πολλές άλλες. Κάθε φορά που που παντρευόταν έστελνε κάποια προηγούμενη στις παλλακίδες για να μην παραβιάζει τον νόμο του, που επέτρεπε μόνο τέσσερις γάμους. Σε όλες τις εκστρατείες έπαιρνε δύο γυναίκες, που τις έβγαζε με κλήρο, ενώ κάθε βράδυ του το περνούσε με τη σειρά, με κάθε γυναίκα. Εκείνο το βράδυ ήταν αποκλειστικά αφιερωμένο σε αυτήν που ήταν η σειρά της και όχι σε άλλη.
Ο προφήτης παραβίασε το πρωτόκολλο που ο ίδιος δημιούργησε
Ένα βράδυ ήταν με τη Χαφζά, αλλά αυτή έφυγε επειγόντως για τον πατέρα της που αρρώστησε. Δεν ήταν τίποτα το σοβαρό και γύρισε αμέσως, οπότε τσάκωσε τον προφήτη να κάνει έρωτα με μια άλλη, τη Μαρίτζια. Η παραβίαση αυτού του πρωτοκόλλου θεωρήθηκε τόσο σοβαρή, που η Χαβζά ξεσήκωσε όλο το χαρέμι το οποίο την έπεσε με άγριες διαθέσεις πάνω στον άπιστο σύζυγο. Έγινε τόση φασαρία, που ο προφήτης την κοπάνησε κι έζησε ένα μήνα μόνος του, χωρίς συζύγους και παλλακίδες. Περικυκλωμένος πάντως από τόσες γυναίκες, ο Μωάμεθ θα πρέπει να περνούσε δύσκολες ώρες.
Οι ιστορικοί αναφέρουν οτι ο ταλαίπωρος πέθανε μέσα στην κρεβατομουρμούρα. Ενώ ήταν ετοιμοθάνατος, είχε γύρει στην αγκαλιά της Αϊσά, αλλά αυτή διαμαρτυρόταν ότι πονούσε το κεφάλι της.
«Το καλύτερο φάρμακο» της είπε ο Μωάμεθ αγανακτισμένος «θα ήταν να πεθάνεις πριν από εμένα». Κι αυτή απάντησε: «ναι, και αμέσως μετά θα ερχόσουν να εγκατασταθείς μέσα στο σπίτι μου με μια άλλη γυναίκα».
Αυτά ήταν τα τελευταία λόγια που άκουσε ο προφήτης πριν κλείσει τα μάτια του.
Οι ένοπλες δυνάμεις του Ισραήλ είναι από τις πλέον προηγμένες και ικανές επιχειρησιακά στον κόσμο και οι γυναίκες που υπηρετούν στους τρεις Κλάδους του αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι για τις ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις.
Και παρόλο που μπορεί να φαίνεται φυσιολογικό για τους περισσότερους Ισραηλινούς να βλέπουν όμορφες νεαρές γυναίκες που μοιάζουν με μοντέλα να περπατούν στους δρόμους του Ισραήλ με ένα πλήρως αυτόματο όπλο σαν αξεσουάρ μόδας, για τον υπόλοιπο κόσμο είναι μια ασυνήθιστη και άκρως εντυπωσιακή εικόνα.
Οι γυναίκες πηγαίνουν στο στρατό μόλις ολοκληρώσουν την υποχρεωτική σχολική εκπαίδευση (το δικό μας Λύκειο) και υπηρετούν για 24 μήνες, αν και σε κάποιες υπηρεσίες η θητεία φτάνει τους 36 μήνες. Συνεχίζουν, μάλιστα, να είναι σε εφεδρεία μέχρι τα 38 τους.
Οι στρατιωτίνες έχουν ακόμα και τη δική τους σελίδα στο Instagram που ονομάζεται hotisraeliarmygirls, η οποία διαθέτει φωτογραφίες από περισσότερες από 2.000 γυναίκες-μέλη του στρατού του Ισραήλ.
Οι εικόνες δείχνουν τα κορίτσια που παρουσιάζουν στις στολές τους – συχνά με αρκετά βαρύ οπλισμό – μαζί με τις φωτογραφίες τους με μπικίνι.
Στο Ισραήλ η στράτευση των γυναικών μπορεί να είναι υποχρεωτική αυτό όμως δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι οι γυναίκες αυτές στερούνται απαραίτητα τη… θηλυκή τους πλευρά.
Από την άλλη μεριά, δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ο στρατός του Ισραήλ είναι από τους καλύτερους στον κόσμο και οτι οι γυναίκες στον Ισραηλινό στρατό είναι ένα σημαντικό κομμάτι για τις Ισραηλινές Ένοπλες Δυνάμεις.
Αυτή η ρημάδα η εβδομάδα δεν λέει να περάσει μέχρι το επόμενο επεισόδιο Game of Thrones και έτσι, σαν γνήσιοι φανατικοί της σειράς, περνάμε τις μέρες μας ψαχουλεύοντας στο ίντερνετ για ό,τι μπορεί να σχετίζεται με τη σειρά (εκτός από spoilers!)
Ψάχνοντας λοιπόν, βρήκαμε μια σειρά εικονογραφήσεων που απεικονίζουν τις γυναίκες του Westeros και του Essos με ιδιαίτερα ενδιαφέροντα τρόπο.
Για την ακρίβεια, ο Ρώσος καλλιτέχνης Andrew Tarusov τις φαντάστηκε ως pin-up κορίτσια και έπειτα τις «ζωγράφισε». Παρόλο που υπάρχει αρκετό γυμνό στη σειρά έτσι κι αλλιώς, αυτή η πλευρά τους αποδεικνύεται ιδιαίτερα σέξι…
Daenerys
Shae
Margaery
Βρείτε τα πάντα για τη σειρά Game of Thrones στο #GoTGR
Αφηγήσεις στρατιωτικών, δημοσιογράφων, Ερυθροσταυριτισσών και άλλων για τη μεγάλη βοήθεια των γυναικών της Πίνδου στους Έλληνες που μάχονταν τους Ιταλούς στα κακοτράχαλα βουνά της Ηπείρου
Η απρόσμενη, για τους περισσότερους, ελληνική νίκη στον Ελληνοϊταλικό πόλεμο 1940-41, οφειλόταν στους αξιωματικούς, υπαξιωματικούς και οπλίτες που πολέμησαν με αυταπάρνηση, στη στρατιωτική ηγεσία, αλλά και στον Ιωάννη Μεταξά, στον οποίο μπορούν να καταλογιστούν αρνητικά «σημεία» για άλλα θέματα, όμως, όπως γνωρίζουμε και από ανθρώπους που ζούσαν σε ακριτικά χωριά της Ηπείρου εκείνη την εποχή υπήρχαν προετοιμασίες για πολεμική σύγκρουση με τους Ιταλούς, τουλάχιστον από το 1939.
Βέβαια, τα περισσότερα οχυρωματικά έργα έγιναν σε Μακεδονία και Θράκη, λόγω του φόβου της επίθεσης από τη Βουλγαρία. Οι ιταλικές προθέσεις έγιναν πλέον ξεκάθαρες μετά την κατάληψη της Αλβανίας τον Απρίλιο του 1939. Τα χρονικά περιθώρια ήταν πλέον στενά για την Ελλάδα, ενώ δεν υπήρχαν και τα απαιτούμενα χρήματα. Όμως όσα δεν πρόλαβαν να γίνουν σε πολλούς τομείς ως τον Οκτώβριο του 1940 υλοποιήθηκαν χάρη στον άμαχο, αλλά γενναίο πληθυσμό της Ηπείρου, κυρίως της Πίνδου: ηλικιωμένους, παιδιά, πάνω απ’ όλα όμως, γυναίκες: τις θρυλικές γυναίκες της Πίνδου.
Η συμβολή των Ελληνίδων στην εποποιία του 1940
Όταν ξέσπασε ο Ελληνοϊταλικός πόλεμος, στις 28 Οκτωβρίου 1940, οι Ελληνίδες της εποχής έσπευσαν να βοηθήσουν, η καθεμιά με τον τρόπο τους. Γυναίκες της «καλής κοινωνίας» και αστές, που δεν γνώριζαν από δουλειά και στερήσεις, αγρότισσες, σαφώς πιο σκληραγωγημένες, που προσπαθούσαν να κρατήσουν ζωντανή την αγροτική παραγωγή αλλά πάνω απ’ όλα οι γυναίκες της Πίνδου. Η περιγραφή της Μαρίνας Πετράκη είναι ακριβής: «Σκληρή, αγέλαστη, μαυροφορεμένη, με τα γουρ(ου)νοτσάρουχ και τα σεγκούνια της (σύμφωνα με το ΧΡΗΣΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, της Ακαδημίας Αθηνών, σιγκούνι & σεγκούνι: μάλλινο, κυρίως γυναικείο, πανωφόρι της παραδοσιακής αγροτικής φορεσιάς < μεσν. σεγκούνι, σεγκούνα < αλβ. shegun) , η γυναίκα της Πίνδου παραστάθηκε σε όλο τον αγώνα. Αυθόρμητα, αυτόβουλα, χωρίς προσδοκία αναγνώρισης ή ανταμοιβής, αναπλήρωσε στα κακοτράχαλα βουνά της Πίνδου την κρατική μηχανή και μέριμνα… Όταν άρχισαν οι επιχειρήσεις, η έγνοια τους για τον αποκλεισμένο από τα χιόνια στρατό που μαχόταν χωρίς πολεμοφόδια όπλιζε με απαράμιλλο θάρρος τις ανήσυχες καρδιές των κατοίκων της Πίνδου που είχαν μείνει πίσω να «φυλάγουν τα έρμα». Μήτε το χιόνι μήτε ο εχθρός που πλησίαζε μπόρεσαν να σταματήσουν «τις λιτανείες των φτυαριών και κασμάδων». Μια ασυγκράτητη ορμή και ένας παράξενος ενθουσιασμός χαρακτήριζαν αυτό το παιδογυναικομάζωμα».
Η ‘μάνα του στρατιώτη’ στο μέτωπο
Μόλις στα τέλη Νοεμβρίου από τις εφημερίδες η ενημέρωση για τις «γυναίκες της Πίνδου»
Πέρασε σχεδόν ένας μήνας από την έναρξη του πολέμου για να υπάρξει ενημέρωση από εφημερίδα για τη δράση των γυναικών της Πίνδου! Στις 27/11/1940 άρθρο του δημοσιογράφου Μάνου Καρέλα, απεσταλμένου της εφημερίδας «Ασύρματος» στο μέτωπο έχει τίτλο: «Η εποποιία των γυναικών της Ηπείρου – Σε απρόσιτα βουνά μετέφεραν τα κανόνια». Μία από τις πρώτες ηρωικές πράξεις του πολέμου ήταν η δράση του θρυλικού «Αποσπάσματος Δαβάκη» στην Πίνδο, απέναντι στις άρτια εξοπλισμένες και εκπαιδευμένες ιταλικές μεραρχίες αλπινιστών. Περίπου 2.000 στρατιώτες, κουρασμένοι και παγωμένοι απάρτιζαν το «Απόσπασμα Πίνδου». Υπήρχαν επίσης σοβαρές ελλείψεις σε είδη ιματισμού, υπόδησης, κλινοσκεπασμάτων και πυρομαχικών. Ο Λόχος Ημιονηγών καθυστερούσε να φτάσει και οι στρατιώτες κινδύνευαν και από την πείνα. Εκεί όμως που τα μηχανοκίνητα «κολλούσαν» ή και αχρηστεύονταν από το χιόνι, τη λάσπη και τα κακοτράχαλα εδάφη «μίλησε η ψυχή» της Ηπειρώτισσας που κουβαλούσε τρόφιμα και πολεμοφόδια στους θαρραλέους στρατιώτες μας. Για τις γυναίκες της Πίνδου, τις οποίες παρομοιάζει με τις Σουλιώτισσες, γράφει ο Χαράλαμπος Κατσιμήτρος.
Ηπειρώτισσες γυναίκες ζαλωμένες στα κακοτράχαλα μονοπάτια της Πίνδου
«Τομεύς Αώου υπό τον Αντισυν/χην Φριζήν Μαρδοχαίσν εις Λάισταν είχε εντολήν να αποφράξη τας ορεινάς διαβάσεις των ορεινών όγκων Γκαμήλας. Διά τον ανεφοδιασμόν του Αποσπάσματος Φριζή νοτίως του Αώου διετέθησαν κλιμάκια εξ ιδιωτικών φορτηγών κτηνών, άτινα λίαν προθύμως παρέσχον οι κάτοικοι, χρησιμεύοντες και αυτοί ως ημιονηγοί. Αι δε γυναίκες της περιοχής Ζαγορίου και Πίνδου, πεφορτωμέναι με βαρύτατα κιβώτια πυρομαχικών, ανερριχήθησαν τας αποτόμους κλιτείς του ορεινού όγκου Γκαμήλας και Πάπιγκου κομίζουσαι πυρομαχικά εις τους μαχόμενους άνδρας μας. Αυταί είναι αι ηρωικαί γυναίκες της Πίνδου, αι οποίαι, όπως αι γενναίοι Σουλιώτισσαι, συνέδραμον εις τον αγώνα και προσέφερον πολυτίμους υπηρεσίας προς την Πατρίδα».
Γκαμήλα ή Τύμφη: ορεινό συγκρότημα του νομού Ιωαννίνων με υψόμετρο 2.497 μέτρα
Γλαφυρή και ρεαλιστική η περιγραφή της Μαρίνας Πετράκη:
«Μέρες και νύχτες ατελείωτης πορείας, φάλαγγες ολόκληρες γυναικών, «στρατός εν πορεία», ζαλωμένων (φορτωμένων, η λ. ζαλώνομαι σημαίνει φορτώνομαι), με πολεμοφόδια και τρόφιμα, δρασκελούν (δρασκελίζω κ’ δρασκελώ=υπερπηδώ) ποτάμια και φαράγγια και γκρεμούς. Σκαρφαλώνουν βουνά σαν τα αγρίμια, κοιτάζοντας μόνο μπροστά».
H Φρόσω Ιωαννίδου
Μια ξεχωριστή περίπτωση Ηπειρώτισσας ήταν η Φρόσω Ιωαννίδου (1896-1986). Γεννήθηκε στο Τσεπέλοβο Ζαγορίου. Σε μικρή ηλικία παντρεύτηκε τον Ιωάννη Ιωαννίδη και εγκαταστάθηκε στα Γιάννενα. Ανέπτυξε από νωρίς μεγάλη κοινωνική δραστηριότητα. Το 1926 ήταν μέλος του Δ.Σ. του «Λυκείου Ελληνίδων», του Ορφανοτροφείου θηλέων και του Λυκείου «Ζωοδόχου Πηγή». Το 1940, μαζί με άλλες Γιαννιώτισσες οργάνωσε τη μεταφορά τραυματιών από το μέτωπο. Για τις γυναίκες της Πίνδου γράφει:
«Πού είναι οι γυναίκες; Ρωτάω. Οι γυναίκες, μου λέει ο ανθυπασπιστής Σιμιτζής κουβαλάνε πολεμοφόδια και τα ανεβάζουν στην Γκαμήλα και την Αστράκα. Πώς είναι δυνατόν, πώς μπορούν να ανέβουν γυναίκες φορτωμένες αυτά τα απάτητα βουνά που ανεβαίνουν μόνο τα ζαρκάδια; Ρωτώ. Τις δένουμε, μου απαντά, με χοντρές τριχιές από τη μέση και οι χωροφύλακες από την κορυφή τις τραβάνε. Κι αυτές, βαρυφορτωμένες, σκαρφαλώνουν σαν τα κατσίκια, πιασμένες πότε από τις πέτρες που προεξέχουν, πότε από τις ρίζες, γονατίζοντας και καμιά φορά από το βάρος, με κίνδυνο να γλιστρήσουν και να γκρεμοτσακιστούν στα βάραθρα που χαίνουν μπροστά τους. Ανεβαίνουν κατεβαίνουν αδιάκοπα και ρίχνουν και τίποτα κοτρόνια στον εχθρό κάτω πο’ χει φτάσει στα Τσερβαριώτικα Καλύβια. Μου πιάνετε η αναπνοή σαν τα ακούω όλα αυτά, σαλεύει ο νους μου.
Αστράκα: Κορυφή της Τύμφης, με υψόμετρο 2.436 μέτρα
Τσερβαριώτικα: Προφανώς εννοεί Καλύβια του χωριού Τσερβάρι, νυν Ελαφότοπος Ζαγορίου.
Αλλά και ο Ηπειρώτης λογοτέχνης Χρήστος Ζαλοκώστας, στο βιβλίο του «Πίνδος»: Η εποποιία στην Αλβανία» γράφει:
«Οι γυναίκες κουβάλησαν τα πυρομαχικά ως την κορυφή της Γκαμήλας. Σκυφτές, λυγισμένες στα δυο από το βάρος της κάσας των φισεκιών που τους βάραινε την πλάτη, ανέβαιναν με το ήσυχο, ακούραστο βήμα των ατσαλένιων τους ποδιών 18 σωστές ώρες κατά συνεχεία, ενώ πίσω ακολουθούσαν τα παιδιά τους, αυτά τα ελληνικά θηρία, φορτωμένα ταγάρια με γεμιστήρες πολυβόλων ή μια οβίδα του ορειβατικού. Στον γυρισμό κατέβαζαν τραυματίες, καμιά φορά και Ιταλούς, για τα νοσοκομεία. Στη Δόβρα δέθηκαν με τις τριχιές των ζώων που ανέβασαν τα κανόνια σε απόκρημνες θέσεις. Όπου βρέθηκαν χωριάτισσες κοντά στη μάχη, έπαιρναν μεγάλες πέτρες και τις έριχναν στους Ιταλούς. Οι χωρικοί έθρεψαν τον στρατό, κι επειδή ήταν φτωχοί και δεν τους περίσσευαν τρόφιμα, πείνασαν οι ίδιοι. Αν κανενός φαντάρου άνοιγε η αρβύλα, του έβγαζαν αμέσως και του έδιναν τα τσαρούχια τους, εξακολουθώντας τον δρόμο ξυπόλυτοι».
Δόβρα ή Δοβρά: το χωριό Ασπράγγελοι Ζαγορίου
Εκπληκτική είναι η ιστορία που αναφέρει η Φρόσω Ιωαννίδου:
«Μια μέρα πέρασε από την άκρη του χωριού μας μια γυναίκα μισόκαιρη (μεσόκοπη) που γύριζε από το μέτωπο της Πίνδου με ένα σαμάρι φορτωμένο στη ράχη της… είπε πως, καθώς πήγαινε με φορτίο στο μέτωπο, της γκρεμίστηκε κάπου το ζώο της (φοράδα).
Τότε φορτώθηκε δυο φορές το φόρτωμα της φοράδας της και το πήγε εκεί που έπρεπε, μια ώρα δρόμο, για να μην πάνε χαμένα αυτά που πήγαινε για τον Στρατό μας. Κατόπι γύρισε στην ψόφια φοράδα, φορτώθηκε το σαμάρι και γύρισε στο χωριό. Όταν κάποιος της είπε να μην στεναχωρηθεί για τη φοράδα γιατί θα πληρωθεί κάποτε, αυτή είπε με πατριωτική υπερηφάνεια: «Εγώ δεν χολιάζω (στενοχωριέμαι) που έχω δυο παιδιά στον πόλεμο και θα στεναχωρηθώ για την φοράδα; Ας πάνει γκορμπάνι (ας θυσιαστεί, πρόκειται μάλλον για ηπειρωτική απόδοση της λέξης κουρμπάνι < τουρκικό kurban). Και βιαστική (ξε)κίνησε για το χωριό της γιατί έλειπε τρεις μέρες».
Όπως είχαμε γράψει και στο blog της Παρασκευής 24/10 οι γυναίκες της Πίνδου έπαιξαν και τον ρόλο… του γεφυροποιού.
Έφτιαχναν χαλασμένα γεφύρια να περάσουν οι εφοδιοπομπές («στη γέφυρα του Κοκόρη, επειδή δεν πρόφταινε να την επισκευάσει γρήγορα το Μηχανικό μπήκαν οι γυναίκες ως το στήθος στο νερό και την τελείωσαν ανθημερόν») και γκρέμιζαν άλλα για να μην περάσει ο εχθρός.
«Προεψές κάηκεν επιτέλους η Γέφυρα Λάιστας, ένα γερό πέρασμα των Ιταλών. Ήταν βρεγμένη μούσκεμα και δεν έπαιρνε φωτιά. Ώσπου ένας Λαϊστιανός με 9 τενεκέδες πετρέλαιο που τους μάζεψαν εννέα γυναίκες και τους κουβάλησαν από διάφορα χωριά, βάζοντας και τα πουκάμισα τους μούσκεμα με πετρέλαιο προσάναμμα, την έκαψε στις μία τα μεσάνυχτα και, όταν το πρωί οι Ιταλοί, έτοιμοι να την διαβούν, την είδαν, λάκισαν τρομαγμένοι. (…) Στην Μπάγια και στα γύρω χωριά, στο Καπέσοβο και στη Λάιστα, έφταναν την ημέρα 50 με 60 φορτηγά και ξεφόρτωναν τρόφιμα και πολεμοφόδια που έπρεπε να μεταφερθούν 12 με 15 ώρες ποδαρόδρομο μέσα στις λάσπες και στα χιόνια μέχρι το Βρυσοχώρι και από κει όσο κρατούσε η μέρα, γιατί τη νύχτα τα μονοπάτια χάνονταν.
Ακούω για τις γυναίκες αυτές που ανέβαζαν τα πολυβόλα στην Γκαμήλα. Ένα βράδυ νυχτωθήκαν στη Δρακολίμνη με ένα κρύο φοβερό. Ήταν αδύνατο να προχωρήσουν με έναν αέρα που τις έπαιρνε σβάρνα. Ξεφορτώθηκαν, μαζεύτηκαν κουβάρι όλες μαζί, σκεπάστηκαν με κάτι τομάρια που βρήκαν εκεί και ξημέρωσαν κακήν κακώς, για να συνεχίσουν τον δρόμο τους φορτωμένες για την Γκαμήλα. Κρατώ τα ονόματά τους», αφηγείται με θαυμασμό η Φρόσω Ιωαννίδου.
Mπάγια: το χωριό Κήποι Ζαγορίου
Λαΐστα και Καπέσοβο: χωριά του Ζαγορίου
Δεν ήταν όμως μόνο οι σκληραγωγημένες Ηπειρώτισσες, αλλά και οι αρχόντισσες και οι κυράδες του Ζαγορίου, που μετέφεραν νυχθημερόν πυρομαχικά στον Γυφτόκαμπο και από εκεί στο Βρυσοχώρι. Ενδεικτική είναι η μαρτυρία του Γ. Βάτζιου.
«Μια κόρη επιστήμονας που είχε σπουδάσει στην Πόλη κουράστηκε, αλλά και το ζώο της δεν προχωρούσε. Ξεμοναχιάστηκε. Έδεσε τότε το σκοινί από το καπίστρι του μουλαριού στο χέρι της για να μην της φύγει μες το πυκνό σκοτάδι και τ’ αγιάζι που τρυπούσε τα κόκαλα. Ζώστηκε και αυτή με την τριχιά στο έλατο και περίμενε να ξημερώσει, με τα αστραπόβροντα και τα βογκητά των χαραδρών και των δασών. Τη βρήκαν το πρωί ξυλιασμένη και μισοαναίσθητη. Σώθηκε εκ θαύματος».
(Η μαρτυρία υπάρχει στο βιβλίο του Κ.Π. Λαζαρίδη «Το Ζαγόρι και η γυναίκα της Πίνδου).
Ο Τύπος αρχίζει σταδιακά να απονέμει τα εύσημα στις Ηπειρώτισσες. Μάλιστα, ο Παύλος Παλαιολόγος γράφει από το μέτωπο το πρώτο χρονογράφημα στο «Ελεύθερον Βήμα» για τις γυναίκες της Πίνδου.
«Καθυστερημένες φτάνουν οι εκθέσεις στη Γενική Διοίκηση της Ηπείρου για τη δράση των γυναικόπαιδων και των αμάχων κατά την περίοδο της εισβολής των Ιταλών στο ελληνικό έδαφος. (…) Δεν είναι έργο στο οποίον δεν επεδόθησαν. Στην αγκαλιά τους μετέφεραν τους τραυματίες οι γυναίκες (…) και δεν περιορίζονταν μόνο σε έργα ανθρωπισμού. Κατασκευάζουν δρόμους, γέφυρες, μεταφέρουν πολεμοφόδια, κινδυνεύουν μαζί με τους στρατιώτες (…) Έξω από το Τσεπέλοβο ο αξιωματικός πολεμούσε με άνδρες που είχαν μείνει νηστικοί τέσσερις μέρες. Πήρε το τηλέφωνο και ζητούσε επειγόντως άρβυλα και ψωμί. Τα σύρματα κομμένα. Ένας τηλεφωνητής του Τσεπέλοβου (…) ειδοποίησε τις γυναίκες (…) φορτώθηκαν στις πλάτες ό,τι είχαν και τράβηξαν για την κορυφή. (…)
Σας μετέφερα ακατάστατα, ατακτοποίητα, αχτένιστα, όπως βρήκα, τα στοιχεία των εκθέσεων. Τι χρειάζεται ο φραστικός διάκοσμος εκεί όπου μόνα τους βοούν τα πράγματα;»
Στο βιβλίο του Κ.Π. Λαζαρίδη «Το Ζαγόρι και η γυναίκα της Πίνδου», υπάρχει και η εξής μαρτυρία του Χρυσόστομου Σιουσόπουλου.
«Την 28η Οκτωβρίου κατά τις 9.30 φάνηκαν τα πρώτα μουλάρια αγκομαχώντας, φορτωμένα με κανόνια και με πυρομαχικά, στο χωριό Σουδενά. Ήταν αδύνατο να προχωρήσουν γιατί ο ανήφορος ήταν μεγάλος. Οι αξιωματικοί ξεφόρτωσαν και ζήτησαν βοήθεια από το χωριό. (…) Οι γυναίκες και οι κοπέλες φορτώθηκαν στις πλάτες τα κομμάτια πυροβόλων και κιβώτια με πυρομαχικά και τα μετέφεραν στη Λάιστα. Ένα φωτογραφικό συνεργείο της 8ης Μεραρχίας πήρε πολλές φωτογραφίες των γυναικών και κοριτσιών φορτωμένων. (…)
Αυτές οι φωτογραφίες προβάλλονται με τη λεζάντα πάντα «Οι γυναίκες της Πίνδου» και «Κάπου στο μέτωπο».
Σουδενά: Χωριό του νομού Ιωαννίνων στο Ζαγόρι, σήμερα Κάτω Πεδινά.
Σταδιακά ήρθε και η αναγνώριση για τις γυναίκες της Πίνδου, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και το εξωτερικό, ιδιαίτερα στη Μ. Βρετανία που δεινοπαθούσε εκείνη την εποχή από τους γερμανικούς βομβαρδισμούς.
«Στο θέατρο Monsignor του Πικαντίλλυ προβάλλονταν τα τελευταία ελληνικά Επίκαιρα, αλλά έπρεπε να περιμένει κανείς ουρά για να μπορέσει να μπει μέσα. (…) ιδιαίτερα συγκινητικό ήταν το φιλμ με τις γυναίκες της Ηπείρου να μεταφέρουν στις πλάτες τους πυρομαχικά και τρόφιμα στην πρώτη γραμμή. Συχνά οι θεατές ξεσπούσαν σε χειροκροτήματα φωνάζοντας Μπράβο και Ζήτω». Θα σημειώσει υπερήφανα ο διευθυντής του Ελληνικού Τμήματος του BCC στο Λονδίνο Γ. Αγγέλογλου.
Μνημείο της γυναίκας της Πίνδου
Η δράση και η προσφορά τους αναγνωρίζονται και από το Γενικό Επιτελείο Στρατού σύμφωνα με έκθεσή του:
«Για την αντιμετώπιση των δυσχερειών του ανεφοδιασμού των μαχόμενων τμημάτων χρησιμοποιήθηκαν μεταξύ των άλλων και ομάδες από χωρικούς, γυναίκες και παιδιά, που προσέρχονταν αυθόρμητα και μετέφεραν τους φόρτους στους ώμους τους, κινούμενοι σε δύσβατα εδάφη, κάτω από πολύ δυσμενείς καιρικές συνθήκες. Έτσι οι κάτοικοι της Πίνδου παρουσίασαν στους μαχητές ένα λαμπρό παράδειγμα πατριωτισμού και υψηλής αντιλήψεως του καθήκοντος».
(«Επίτομη ιστορία του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, 1940-1941, Διεύθυνση Ιστορίας Στρατού, Αθήνα 1985).
Γιατί όμως καθυστέρησε τόσο πολύ να γίνει γνωστή στο πανελλήνιο η προσφορά των γυναικών της Πίνδου; Αυτό οφείλεται στο ότι το καθεστώς Μεταξά έδωσε την πρώτη άδεια σε δημοσιογράφο να μεταβεί στο μέτωπο στις 19 Νοεμβρίου, ενώ δηλαδή είχε αρχίσει η ελληνική αντεπίθεση και η απώθηση των Ιταλών. Πρώτος δημοσιογράφος που πήγε στο μέτωπο ήταν ο Θ. Μαλαβέτας του «Έθνους». Την ίδια μέρα (19/11) αναχώρησαν και ο Σπύρος Μελάς (γνωστός λογοτέχνης και Ακαδημαϊκός αργότερα) και ο Θ. Αμουτζόπουλος, συνεργάτες και οι δύο της «Καθημερινής». Στις 20/11 αναχώρησαν οι Π. Παλαιολόγος και Ν. Γιοκαρίνης του «Ελεύθερου Βήματος». Ως την κατάληψη της Κορυτσάς (22/11/1940), σχεδόν όλες οι εφημερίδες είχαν απεσταλμένους στην Ήπειρο.
Μάχη Ελληνίδων και Ιταλών!
Τέλος, καταγράφεται κι ένα περιστατικό συμπλοκής γυναικών με Ιταλούς στρατιώτες στις 20 Νοεμβρίου, στο χωριό Λίμνη(χωριό του Πωγωνίου του νομού Ιωαννίνων) της Ηπείρου. Μια ομάδα Ιταλών στρατιωτών είχαν μαζέψει καμιά δεκαριά νεαρές γυναίκες και τις πήγαιναν στο σχολείο του χωριού, όταν εμφανίστηκαν ξαφνικά Εύζωνοι. Οι Ιταλοί αιφνιδιάστηκαν τόσο από την παρουσία των Ευζώνων όσο και από την αντίδραση των γυναικών του χωριού, οι οποίες με ξύλα και τσεκούρια τους κυνήγησαν. Από τη συμπλοκή σκοτώθηκαν περίπου δέκα Ιταλοί και αιχμαλωτίστηκαν είκοσι πέντε.
Παραθέτουμε μια άψογη περιγραφή για τις γυναίκες της Πίνδου της Μαρίνας Πετράκη, από το βιβλίο «1940- Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ»: «Οι γυναίκες αυτές, ανώνυμες οι περισσότερες, με τα ροζιασμένα χέρια, τις κυρτωμένες ράχες, που σκαρφάλωναν πέτρα πέτρα τα γιδόστρατα (στενά, δύσβατα, χωμάτινα, ορεινά μονοπάτια, από τα οποία περνούν μόνο γίδια) στα απάτητα βουνά με τη βροχή και το χιόνι κουβαλώντας τα βόλια, μετέφεραν τραυματίες και έθαβαν τους νεκρούς που ξέμεναν στο χιόνι, έκαναν το χρέος τους χωρίς προσδοκίες ανταμοιβής και αναγνώρισης: «Ε, ήμασταν εδώ και κρατούσαμεν άμυνα, τι άλλο;» δηλώνουν σεμνά χρόνια μετά»…
Ενδιαφέρουσες είναι και οι μαρτυρίες που υπάρχουν στο βιβλίο των : Χατζηπατέρα-Φαφαλιού, Μαρτυρίες 1940-1941, Αθήνα, Κέδρος, 1982). Παραθέτουμε μερικές.
Οι γυναίκες της Πίνδου
Όταν φύγαμε από τη Λάρισα για να πάμε στην Κοζάνη, στο Σαραντάπορο εκεί πέρα οι δρόμοι τότε ήτανε καλντερίμια και χωματόδρομοι, θυμάμαι εκεί επάνω πριν από τα Σέρβια ότι ήταν γυναίκες οι οποίες την δεύτερη ημέρα ακριβώς προς την τρίτη φτιάχνανε τον δρόμο, δηλαδή ρίχνανε πέτρες μες στις λάσπες. Από τότε, από την ίδια μέρα και βέβαια εν συνεχεία στην Ήπειρο εθαυμάσθησαν οι γυναίκες αυτές. Εθαυμάσθησαν πολύ γιατί μετέφεραν εκεί που δεν μπορούσε ούτε μουλάρι. Βάζανε στην πλάτη, μαθημένες αυτές, αυτές κουβαλούσαν νερό και ξύλα. Πήγαιναν στο ρουμάνι μια ώρες δυο, φορτωνόταν τα ξύλα στην πλάτη και τα μετέφεραν στα σπίτια τους μέσα στα χιόνια. Εκάνανε βέβαια μια προμήθεια από το καλοκαίρι για τον χειμώνα, κάνανε για ένα μήνα, από κει και ύστερα. Πηγαίνανε πλέον μέσα στα χιόνια…
Γυναίκες που κουβαλούσαν πυρομαχικά.
7 Νοεμβρίου 1940. Σήμερα σκοτώθηκαν δύο παιδιά του 33ου Συντάγματος και αυτό μάνιασε περισσότερο τους στρατιώτες. Φωνάζαν εμπρός για τη Ρώμη. Ο θάνατος αυτός αντί να μας δειλιάσει μας έδωσε περισσότερα φτερά για να κυνηγήσουμε τους Ιταλούς. Συνάντησα γυναίκες που κουβαλούσαν πυρομαχικά. Μία ήτο 88 ετών. Μία μου είπε κλείδωσε το μικρό σε μια καλύβα για να βοηθήσει τον στρατό. Το βράδυ είδα μια γριούλα να κρατά δυο μικρά και η μητέρα τους ζύμωνε ψωμί για τον στρατό με το φως δυο κεριών που είχε μέσα σ’ ένα ποτήρι. Τα χιόνια, ο πάγος, το τρομερό κρύο, δεν φαίνονταν να τις τρόμαζε. Όλες γεμάτες χαρά ήθελαν να προσφέρουν στο στρατό ό,τι δεν μπορούσαν τα μεταγωγικά. Αλήθεια γυναίκες θαύμα. Τι διαφορά με τις πόλεις!
(Από το Ημερολόγιο Πολέμου του Αργύρη Μπαλατσού, στο: Χατζηπατέρα-Φαφαλιού, Μαρτυρίες 1940-1941, Αθήνα, Κέδρος, 1982, σ. 103)
Ζωντανό τείχος.
Οι νικηταί της Πίνδου προχωρούσαν. Καθώς έφτασαν στον ποταμό Βογιούσα κι είδαν οι ατρόμητες γυναίκες της Πίνδου πως το απότομο ρέμα εμπόδιζε τους σκαπανείς στη δουλειά τους, έκαναν αυθόρμητα κάτι, που ξανάγινε ύστερα στον Καλαμά και στο Δρίνο: μπήκαν οι ίδιες μέσα στα νερά και, πιασμένες σφικτά από τους ώμους, σχημάτισαν πρόσχωμα, που ανάκοβε την ορμή του ποταμού και ευκόλυνε τους γεφυροποιούς!
Γυναίκες καθαρίζουν τον αυχένα της Κατάρας από τα χιόνια για να περάσει ο Ελληνικός Στρατός
Βασική πηγή του άρθρου είναι το βιβλίο της Μαρίνας Πετράκη «1940- Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ», Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ, 2014.
Οι ερμηνείες των λέξεων και οι πληροφορίες για τα τοπωνύμια έγιναν από τον υπογράφοντα το άρθρο, με πηγές το ΧΡΗΣΤΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, της Ακαδημίας Αθηνών και το ΕΠΙΤΟΜΟ ΓΕΩΓΡΑΦΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΑΣ, των Μιχαήλ Σταματελάτου και Φωτεινής Βάμβα-Σταματελάτου, Εκδόσεις ΕΡΜΗΣ, 2006
Οι Δυτικοί παρακολουθούμε σήμερα από απόσταση ασφαλείας τη ζωή των γυναικών στις χώρες με Ισλαμικά καθεστώτα και το μυαλό μας δεν μπορεί να χωρέσει το γεγονός ότι εκεί πράγματα που εμείς τα θεωρούμε δεδομένα, όπως το να πας για καφέ με μία φίλη σου ή να φορέσεις ένα χαρούμενο μπλουζάκι, εκεί μπορεί και να είναι αιτία φυλάκισης.
Σε δυο μεγάλες όμως χώρες όπου εδώ και δεκαετίες τα θεοκρατικά καθεστώτα έχουν επικρατήσει, ρίχνοντας μια βαριά σκιά πάνω στα ανθρώπινα δικαιώματα, την καθημερινή ζωή, την ενδυμασία και τις επιτρεπόμενες συμπεριφορές των γυναικών τα πράγματα ήταν πολύ (πάρα πολύ) διαφορετικά από αυτό που ξέρουμε.
Στο Ιράν, για παράδειγμα, πριν την Ισλαμική Επανάσταση που έγινε το 1979, θέτοντας τότε σε ισχύ το νέο θεοκρατικό σύνταγμα της χώρας, υπήρχε μία εντελώς διαφορετική κατάσταση που μοιάζει δύσκολο ακόμα και να την συνειδητοποιήσουμε. Κι όμως, ήταν πέρα για πέρα αληθινή.
Τότε η πολιτισμική και η ατομική ελευθερία περνούσαν την πιο καλή τους φάση και οι γυναίκες της δεκαετίας του ’70 ήταν φανατικές της μόδας, την οποία έβλεπαν στα μεγάλα περιοδικα και την ακολουθούσαν πιστά.
Στα περιοδικά της εποχής η μόδα δεν απείχε καθόλου από τη Δυτική
Μάλιστα, συχνά τα μοντέλα εμφανιζόντουσαν με πολύ αποκαλυπτικά ρούχα.
Ντύνονταν σαν τις γυναίκες της Δύσης και τα περιοδικά είχαν ακόμη και πολύ αποκαλυπτικές φωτογραφίες με τα κορίτσια να αφήνουν το δέρμα τους γυμνό.
Σήμερα ο ενδυματολογικός κώδικας των γυναικών στο Ιράν είναι πολύ πιο συντηρητικός από τη δεκαετία του ’70. Οι γυναίκες πρέπει να καλύπτουν τα μαλλιά τους, το λαιμό, και τα χέρια τους. Παρ’ όλα αυτά, οι γυναίκες στο Ιράν είναι γενικά πολύ κομψές και έχουν την τάση να επιλέγουν πολύχρωμα ρούχα.
Οι γυναίκες στο Ιράν είναι γενικά πολύ κομψές και έχουν την τάση να επιλέγουν πολύχρωμα ρούχα.
Σήμερα οι γυναίκες στο Ιράν πρέπει να καλύπτουν ολόκληρο το σώμα τους, τα χέρια τους, ακόμα και τα μαλλιά τους, πριν βγουν στον δρόμο.
Ωστόσο η νέα γενιά γυναικών που είναι και πιο ανεξάρτητες έχουν αρχίσει και εφαρμόζουν πιο μοντέρνο στυλ στο ντύσιμο τους παραμένοντας βέβαια πιστές στους κανόνες που διέπουν τη χώρα, όσο αναχρονιστικοί και αν θεωρούνται από πολλούς.
Μάλιστα πριν λίγα χρόνια έλαβε χώρα μια διαδικτυακή διαμαρτυρία και γυναίκες από το Ιράν ανέβαζαν στο διαδίκτυο φωτογραφίες έχοντας βγάλει τις μαντήλες τους. Η καμπάνια ξεκίνησε από την δημοσιογράφο Masih Alinejad η οποία είναι επίσης ακτιβίστρια που αγωνίζεται υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών στο Ιράν και κατά της θρησκευτικής καταπίεσης.
Η δημοσιογράφος Masih Alinejad η οποία είναι επίσης ακτιβίστρια ξεκίνησε πριν λίγα χρόνια μία μεγάλη καμπάνια υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών στο Ιράν και κατά της θρησκευτικής καταπίεση,
Η Ιρανική Επανάσταση θεωρείται μοναδική σε σχέση με άλλες επαναστάσεις της ιστορίας αφενός για την ταχύτητα με την οποία έφερε ριζικές αλλαγές και αφετέρου για την έκπληξη που προκάλεσε διεθνώς.
Και στο Αφγανιστάν όμως τα πράγματα δεν απέχουν και πολύ από όσα είπαμε παραπάνω. Μία εκθεση του State Department που δημοσιοποιήθηκε το 2001 εξηγεί ότι οι γυναίκες στο Αφγανιστάν είχαν το δικαίωμα να ψηφίζουν από το 1920, το Σύνταγμα της χώρας τις αναγνώρισε σαν ίσες με τους άνδρες το 1960 και αυτό είχε ως αποτέλεσμα μέχρι το 1990, το 70% των δασκάλων της χώρας να είναι γυναίκες, όπως επίσης και οι μισοί κυβερνητικοί υπάλληλοι ενώ το 40% του γυναικείου πληθυσμού ήταν γιατροί.
Η Ιρανική Επανάσταση έφερε τα πάνω κάτω στη ζωή των κατοίκων της χώρας.
Αλλά και στο Αφγανιστάν η κατάσταση κάποτε ήταν αντίστοιχη.
Ο Μοχάμεντ Χουμαγιόν Καγιούμι που γεννήθηκε στην Καμπούλ, έγραψε ένα βιβλίο με τίτλο “Once Upon a Time in Afghanistan” (Μια φορά και έναν καιρό στο Αφγανιστάν). Το βιβλίο του Καγιούμι μιλάει για την θέση που είχαν οι γυναίκες στη χώρα πριν από την επέλαση των Ταλιμπάν.
Οι φωτογραφίες είναι από την δεκαετία του ‘50, του ‘60 και του ’70 και απεικονίζουν τις γυναίκες που είχαν πρόσβαση στην εκπαίδευση, πήγαιναν στα μαγαζιά και στον κινηματογράφο, μπορούσαν να φοράνε φούστες και σπούδαζαν στα πανεπιστήμια.
Ο πρόεδρος του Αφγανιστάν Χαμίντ Καρζάι ενέκρινε έναν κώδικα δεοντολογίας ο οποίος απαγορεύει στους πολίτες να κάνουν πράγματα ή πράξεις σαν αυτές που απεικονίζονται στο συγκεκριμένο βιβλίο-φωτογραφικό αφιέρωμα.
Ακόμα περισσότερη φωτογράφηση σε περιοδικά μόδας του Ιράν την δεκαετία του ’70.
Λες να είμαστε στη Μύκονο της αντίστοιχης περιόδου.
Σήμερα στο Αφγανιστάν οι γυναίκες απαγορεύεται να βγαίνουν μόνες στο δρόμο, ενώ πρέπει να συνοδεύονται και από κάποιον άνδρα της οικογένειας τους ή τον σύζυγο τους-τον οποίο επιλέγουν οι γονείς, τα υπόλοιπα είναι γνωστά για τις διαφορές ηλικίας, τα 12χρονα που παντρεύονται και την σωματική βία που αντιμετωπίζουν σε καθημερινή βάση. Επίσης απαγορεύεται ρητά η επαφή με άγνωστους άνδρες σε δημόσιους χώρους, ενώ πάντα πρέπει να υπάρχει και η χαρακτηριστική αμφίεση με την μπούργκα.
Για πρώτη φορά στην ιστορία της χώρας οι αρχές επέτρεψαν σε γυναίκες να μπουν στο γήπεδο προκειμένου να δουν από κοντά έναν ποδοσφαιρικό αγώνα.
Έτσι γυναίκες όλων των ηλικιών, φορώντας μαντίλες, κρατώντας κασκόλ και ανεμίζοντας σημαίες, πήραν τις θέσεις τους στις κερκίδες του σταδίου «King Abdullah στην πρωτεύουσα Τζέντα για να παρακολουθήσουν την αναμέτρηση μεταξύ της Αλ Αχλί και της Αλ Μπατίν για την α’ κατηγορία του πρωταθλήματος.Μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η 32χρονη Lamya Khaled Nasser, κάτοικος της Τζέντα, δήλωσε: «Αυτό το event αποδεικνύει ότι κατευθυνόμαστε προς ένα ανθηρό μέλλον. Eίμαι πολύ περήφανη που γίνομαι μάρτυρας αυτής της μεγάλης αλλαγής», ανέφερε.Η Ruwayda Ali Qassem, επίσης κάτοικος της Τζέντα, χαρακτήρισε «ιστορική» τη μέρα αυτή για «ένα βασίλειο όπου βρίσκονται σε εξέλιξη θεμελιώδεις αλλαγές».Το μέτρο αυτό που ανακοινώθηκε τον περασμένο Οκτώβριο, εντάσσεται στο πλαίσιο της συνολικής μεταρρυθμιστικής προσπάθειας που έχει εξαγγείλει ο πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν αλ Σαούντ για την επιστροφή της χώρας σε ένα πιο μετριοπαθές και ανοικτό Ισλάμ.Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι θα επιτραπεί στις γυναίκες να παρακολουθήσουν ένα ακόμη ματς το Σάββατο καθώς και ένα τρίτο την ερχόμενη Πέμπτη.Τα υπόλοιπα γήπεδα της χώρας θα είναι σε θέση να υποδεχθούν τις γυναίκες-φιλάθλους με την έναρξη της επόμενης ποδοσφαιρικής σεζόν, ενώ θα περιλαμβάνουν χώρους προσευχής και ξεχωριστά καφέ.Η Αλ Ιτιχάντ, μία από τις κορυφαίες ομάδες της χώρας, έχει προγραμματίσει να παίξει στο ντέρμπι με την Αλ Χιλάλ μπροστά σε μικτή εξέδρα.[dailymail]
Οι γυναίκες στην EE αμείβονται κατά 13% λιγότερο από τους άνδρες για την ίδια εργασία, παρά το γεγονός ότι η ίση αμοιβή των δύο φύλων κατοχυρώνεται από την ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με αφορμή την «Ημέρα Ίσης Αμοιβής» στις 15 Νοεμβρίου, «οι γυναίκες στην ΕΕ συνεχίζουν να κερδίζουν λιγότερα από τους άνδρες με το μέσο μισθολογικό χάσμα μεταξύ των δύο φύλων στην ΕΕ να ανέρχεται στο 13%». Παράλληλα, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η πρόοδος για την εξάλειψη του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων παραμένει στάσιμη φέτος και είναι αργή με την πάροδο των ετών.
Τον Ιούνιο του 2023 τέθηκε σε ισχύ η οδηγία για τη διαφάνεια των αμοιβών και βάσει αυτού του νέου νόμου, οι εργαζόμενοι θα μπορούν να επιβάλουν το δικαίωμά τους σε ίση αμοιβή για ίση εργασία ή εργασία ίσης αξίας, τονίζει η Επιτροπή, σύμφωνα με την οποία «το κλειδί είναι η διαφάνεια». Η οδηγία αυτή θέτει ένα σαφές πλαίσιο για την εφαρμογή της έννοιας της «εργασίας ίσης αξίας» και κριτήρια που περιλαμβάνουν δεξιότητες, προσπάθεια, υπευθυνότητα και συνθήκες εργασίας και βοηθά τους εργαζόμενους να εντοπίσουν τις μισθολογικές διακρίσεις και να τις αμφισβητήσουν. Τα κράτη μέλη έχουν στη διάθεσή τους τρία χρόνια για να μεταφέρουν την οδηγία αυτή στο εθνικό τους δίκαιο.
Το δικαίωμα στην ίση αμοιβή γυναικών και ανδρών για ίση εργασία ή εργασία ίσης αξίας αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ΕΕ από τη Συνθήκη της Ρώμης το 1957.
Σημειώνεται, τέλος, ότι η «ημέρα ίσης αμοιβής» (15 Νοεμβρίου φέτος) σηματοδοτεί την ημερομηνία που συμβολίζει πόσες επιπλέον ημέρες πρέπει να εργαστούν οι γυναίκες μέχρι το τέλος του έτους για να κερδίσουν όσα κέρδισαν οι άνδρες την ίδια χρονιά.
Ο Ντέιβιντ Ντουμπνίτσκι (David D) βγάζει φωτογραφίες με έναν τρόπο που διασφαλίζει ότι οι γυναίκες δεν είναι απλά όμορφες. Το ταλέντο του καλλιτέχνη βοηθά στο να μεταμορφώσει τις γυναίκες σε υπέροχες νύμφες, νεράιδες και θεές. Μπορείτε να θαυμάσετε την ομορφιά, το βάθος και την ευαισθησία αυτών των πορτρέτων για ώρες.
Δείτε παρακάτω μερικά από τα πιο εντυπωσιακά έργα του.
Πόσο ξεχωρίζει ένας άντρας με «μανίκια» σε σύγκριση με έναν οποιοδήποτε άλλο άντρα; Το σίγουρο είναι πως η μόδα των τατουάζ θα αργήσει να περάσει, καθώς ακόμα και η επιστήμη είναι σε θέση πλέον να εξηγήσει το λόγο της μεγάλης απήχησης τους στα γυναικεία μάτια.
Συγκεκριμένα, έρευνα του τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Jagielonnian της Πολωνίας, που δημοσιεύτηκε στην ακαδημαική έκδοση «Personality and Individual Differences», εξηγεί γιατί οι γυναίκες προτιμούν τους άντρες με τατουάζ σε σύγκριση με τους άντρες που απέχουν από κάθε μορφή δερματοστιξίας.
Μέθοδος
Οι ερευνητές επέλεξαν από τα social media 2369 γυναίκες και 215 άντρες. Όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ετεροφυλόφιλοι και η μέση ηλικία τους ήταν τα 25 έτη. Σε όλους προβλήθηκαν φωτογραφίες αντρών με τατουάζ και χωρίς τατουάζ και τους ζητήθηκε να τους κατατάξουν με μια κλίμακα 5 πόντων, σε τομείς όπως η υγεία, η εξωτερική εμφάνιση, η αρρενωπότητα, η επιθετικότητα και η δυναμική για να εξελιχθούν σε καλούς συντρόφους ή γονείς.
Στις φωτογραφίες, πρωταγωνιστούσαν 9 άντρες ηλικίας από 19 ως 35, όπου πόζαραν από τη μέση και πάνω, όρθιοι και χωρίς να φοράνε μπλούζα. Όλοι φωτογραφήθηκαν με την ίδια ουδέτερη έκφραση (σαν φώτο διαβατηρίου). Η κάθε φωτογραφία δέχθηκε ψηφιακή επεξεργασία, ώστε ο κάθε άντρας να έχει ένα tribal τατουάζ στο ένα χέρι.. Σε κάθε συμμετέχοντα δόθηκαν τυχαία ζεύγη φωτογραφιών με και χωρίς τατουάζ.
Βαθμολογία
Οι γυναίκες έδωσαν στoυς άντρες με τατουάζ υψηλότερη βαθμολογία στον τομέα της υγείας, αλλά χαμηλότερη στον τομέα της εμφάνισης και της δυναμικής του συντρόφου/πατέρα. Οι άντρες αντίθετα, βαθμολόγησαν ως πιο εμφανίσιμους τους άντρες με tattoos, αλλά όχι ως πιο υγιείς από τους άντρες χωρίς tattoos. Άντρες και γυναίκες βαθμολόγησαν τους άντρες με tattoos ως πιο αρρενωπούς, δυναμικούς και επιθετικούς. Αξίζει να επαναλάβουμε πως οι άντρες που αξιολόγησαν τις φωτογραφίες ήταν όλοι τους ετεροφυλόφιλοι.
Ως προς το θέμα της υγείας, έχει αποδειχθεί στο παρελθόν πως τα τατουάζ ερμηνεύονται από τις γυναίκες ως ένα σημάδι καλύτερης υγείας. Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει πως τα επαναλαμβανόμενα τατουάζ μπορούν να λειτουργήσουν ως άμυνα του σώματος σε καταστάσεις στρες με έντονες ψυχοσωματικές επιδράσεις. Ως προς την αρρενωπότητα και το δυναμισμό, αυτά τα χαρακτηριστικά συνδέονται με τα επίπεδα τεστοστερόνης που υπάρχουν στον οργανισμό του εκάστοτε άντρα.
Τελικά
Οι συγγραφείς της μελέτης συμπέραναν πως τα τατουάζ στους άντρες υπηρετούν δυο σκοπούς: το να προσελκύσουν γυναίκες ως ένδειξη καλής υγείας και το να «τρομάξουν» αντιπάλους του ίδιου φύλου. Δεν τους λες και παιδιά για σπίτι, αλλά από υγεία πάνε καλά!
Στα περιοδικά της εποχής η μόδα δεν απείχε καθόλου από τη Δυτική
Μάλιστα, συχνά τα μοντέλα εμφανιζόντουσαν με πολύ αποκαλυπτικά ρούχα.
Οι γυναίκες στο Ιράν είναι γενικά πολύ κομψές και έχουν την τάση να επιλέγουν πολύχρωμα ρούχα.
Σήμερα οι γυναίκες στο Ιράν πρέπει να καλύπτουν ολόκληρο το σώμα τους, τα χέρια τους, ακόμα και τα μαλλιά τους, πριν βγουν στον δρόμο.
Η δημοσιογράφος Masih Alinejad η οποία είναι επίσης ακτιβίστρια ξεκίνησε πριν λίγα χρόνια μία μεγάλη καμπάνια υπέρ των δικαιωμάτων των γυναικών στο Ιράν και κατά της θρησκευτικής καταπίεση,
Η Ιρανική Επανάσταση έφερε τα πάνω κάτω στη ζωή των κατοίκων της χώρας.
Αλλά και στο Αφγανιστάν η κατάσταση κάποτε ήταν αντίστοιχη.
Ακόμα περισσότερη φωτογράφηση σε περιοδικά μόδας του Ιράν την δεκαετία του ’70.
Λες να είμαστε στη Μύκονο της αντίστοιχης περιόδου.
Μιλώντας στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων, η 32χρονη Lamya Khaled Nasser, κάτοικος της Τζέντα, δήλωσε: «Αυτό το event αποδεικνύει ότι κατευθυνόμαστε προς ένα ανθηρό μέλλον. Eίμαι πολύ περήφανη που γίνομαι μάρτυρας αυτής της μεγάλης αλλαγής», ανέφερε.
Η Ruwayda Ali Qassem, επίσης κάτοικος της Τζέντα, χαρακτήρισε «ιστορική» τη μέρα αυτή για «ένα βασίλειο όπου βρίσκονται σε εξέλιξη θεμελιώδεις αλλαγές».
Το μέτρο αυτό που ανακοινώθηκε τον περασμένο Οκτώβριο, εντάσσεται στο πλαίσιο της συνολικής μεταρρυθμιστικής προσπάθειας που έχει εξαγγείλει ο πρίγκιπας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν αλ Σαούντ για την επιστροφή της χώρας σε ένα πιο μετριοπαθές και ανοικτό Ισλάμ.
Την περασμένη εβδομάδα, η κυβέρνηση της Σαουδικής Αραβίας ανακοίνωσε ότι θα επιτραπεί στις γυναίκες να παρακολουθήσουν ένα ακόμη ματς το Σάββατο καθώς και ένα τρίτο την ερχόμενη Πέμπτη.
Τα υπόλοιπα γήπεδα της χώρας θα είναι σε θέση να υποδεχθούν τις γυναίκες-φιλάθλους με την έναρξη της επόμενης ποδοσφαιρικής σεζόν, ενώ θα περιλαμβάνουν χώρους προσευχής και ξεχωριστά καφέ.
Η Αλ Ιτιχάντ, μία από τις κορυφαίες ομάδες της χώρας, έχει προγραμματίσει να παίξει στο ντέρμπι με την Αλ Χιλάλ μπροστά σε μικτή εξέδρα.[
