Αυτό εκτιμά ο Ηλίας Μόσιαλος, καθηγητής Πολιτικής Υγείας στο Brian Abel-Smith και επικεφαλής του τμήματος δημόσιας υγείας στο London School of Economics (LSE).
«Η επόμενη πανδημία θα είναι το πρόβλημα της μικροβιακής αντοχής, λόγω της ανθεκτικότητας των μικροβίων αλλά και του γεγονότος ότι στην Ευρώπη δεν έχουμε αρκετό οπλοστάσιο στα αντιβιοτικά. Χρειάζονται μεγαλύτερες συμπράξεις δημοσίου-ιδιωτικού τομέα που θα υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, αλλά και μια σοβαρή επιδημιολογική παρακολούθηση σε παγκόσμιο επίπεδο με επενδύσεις σε παγκόσμια κέντρα που θα παρακολουθούν τις εξελίξεις στις οικογένειες των μικροβίων», είπε ο καθηγητής Μόσιαλος στο πλαίσιο του 1st SFEE Summit που διοργανώνει ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) με κεντρικό τίτλο «Επαναπροσδιορίζοντας την Αξία».
Ανέφερε επίσης ότι θα χρειαστούν περισσότερα κεφάλαια, ώστε αν υπάρξει νέα πανδημία οφειλόμενη σε ιό, να έχουμε εμβόλιο πολύ πιο σύντομα. Τεχνητή Νοημοσύνη και Υγεία Το συνέδριο απασχόλησαν και ζητήματα που αφορούν την αξιοποίηση της ΤΝ στον τομέα της Υγείας.
Στην τοποθέτησή του, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης, Δημήτρης Παπαστεργίου, τόνισε τη σημασία της ΤΝ και της ανάλυσης δεδομένων για τον τομέα της υγείας: «Προσπαθούμε να δώσουμε λύσεις στην καθημερινότητα των πολιτών και ασχολούμαστε πολύ με τα δεδομένα του φακέλου υγείας myhealth», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Τα δεδομένα αυτά θα μπορέσουν να αξιοποιηθούν ως πλούτος για καλύτερα φάρμακα και καλύτερη παροχή υγείας. Τι πρέπει να κάνουμε; Να οργανώσουμε με το σύστημα ΗΔΙΚΑ την επόμενη ημέρα της υγείας, σε συνδυασμό με την στρατηγική που χαράσσει το υπουργείο Υγείας. Ο διαγωνισμός για τεχνικά έργα και τον υπερ-υπολογιστή αξιοποίησης και ανάλυσης των δεδομένων, είμαστε στον σωστό δρόμο για την βελτίωση και ανάπτυξη των έξυπνων συστημάτων υγείας. Η ΕΕ πήρε πολλές αποφάσεις για την υγεία και την ΤΝ και υπέδειξε τον τρόπο με τον οποίο μπορούμε να συλλέξουμε τα ευαίσθητα και προσωπικά δεδομένα της υγείας των πολιτών. Ακολουθούμε τη στρατηγική της ΕΕ στον τομέα της αποθήκευσης και αξιοποίησης δεδομένων, αλλά θέλει πολύ μεγάλη προσοχή ώστε τα δεδομένα να μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ασφάλεια. Εμείς ως υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης, αυτό το έργο καλούμαστε να κάνουμε», τόνισε ο υπουργός. Δημήτρης Παπαστεργίου, υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης (SFEE Summit).
Αναφερόμενος στις δυνατότητες που παρέχει η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΤΝ) στον τομέα της Υγείας, ο καθηγητής Μόσιαλος είπε: «Η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει έρθει. Στην Ελλάδα έχει συσταθεί μία συγκεκριμένη επιτροπή για το θέμα αυτό, ωστόσο σε αυτή την επιτροπή δεν μετέχει κανένας εκπρόσωπος από τον τομέα της Υγείας, παρότι το 30% των συνολικών δεδομένων στην ΤΝ προέρχεται από τον χώρο της Υγείας». Εξέφρασε επίσης την εκτίμηση ότι η Ελλάδα «θα μπορούσε να έχει συγκριτικό πλεονέκτημα στην αξιοποίηση της ΤΝ και να βρίσκεται στην πρωτοπορία των επενδύσεων», καθώς διαθέτει ένα ενιαίο ασφαλιστικό ταμείο (τον ΕΟΠΥΥ) και έναν κοινό φορέα κοινωνικής ασφάλισης (ΗΔΙΚΑ), που συγκεντρώνουν τα ιατρικά δεδομένα από το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
Οπως τόνισε ο ίδιος, η Ελλάδα χρειάζεται παράλληλα και μία εθνική βιοτράπεζα.
Σε συνεργασία με ένα ερευνητικό κέντρο που θα επεξεργάζεται αυτά τα δεδομένα, με ιδιωτικούς φορείς και με τις εφαρμογές υγείας των πολιτών, τα δεδομένα αυτά θα μπορούσαν να αποτελούν μία πολύτιμη δεξαμενή που θα μπορούσε να προσελκύσει ξένες επενδύσεις, καθώς «οι εταιρείες θέλουν να έχουν δεδομένα».
Ο καθηγητής αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη, η Ελλάδα να αξιοποιήσει το σημαντικό μέρος του ιατρικού προσωπικού που έχει μεταναστεύσει στο εξωτερικό την περίοδο της κρίσης, αναπτύσσοντας συνέργειες με τους επιστήμονες και τα ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού όπου απασχολούνται.
Την ανάγκη για τη στήριξη της καινοτομίας στον τομέα της φαρμακευτικής πολιτικής τόνισε στη συνέχεια ο Ολύμπιος Παπαδημητρίου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδας (ΣΦΕΕ), κηρύσσοντας την έναρξη του 1st SFEE Summit. «Απουσιάζει από την φαρμακευτική πολιτική της χώρας η αναγνώριση της καινοτομίας κατά τη λήψη αποφάσεων» τόνισε ο Ο. Παπαδημητρίου σημειώνοντας παράλληλα ότι «πρέπει να δημιουργήσουμε από κοινού με την πολιτεία ένα φιλικό προς την καινοτομία περιβάλλον».
«Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι πολλές» παραδέχθηκε στη συνέχεια, ενώ παρουσίασε παράλληλα το σημαντικό ρόλο του φαρμακευτικού κλάδου στην ελληνική οικονομία. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι 60 εταιρείες-μέλη του ΣΦΕΕ καλύπτουν το 90% της αγοράς φαρμάκου και προσφέρουν 108.000 θέσεις εργασίας, παράγοντας το 3,4% του εθνικού ΑΕΠ παράγοντας ετησίως 6,2 δισ. ευρώ. «Συνεχίζουμε την έρευνα και ανάπτυξη νέων και καθιερωμένων φαρμάκων ώστε η πρόσβαση των πολιτών στα φάρμακα να είναι όλο και καλύτερη», υπογράμμισε χαρακτηριστικά ο κ. Παπαδημητρίου. Αναφερόμενος στους στόχους του 1st SFEE Summit εξήγησε ότι αποτελεί «μία προσπάθεια του ΣΦΕΕ να αποκτήσει τη δική του πλατφόρμα θεσμικού διαλόγου με την πολιτεία και τους αρμόδιους φορείς για συναίνεση στις μεγάλες προτεραιότητες όπως η ανάπτυξη της καινοτομίας. Σήμερα θα επιδιώξουμε να επαναπροσδιορίσουμε την αξία του κλάδου» ανέφερε.
Το συνέδριο πραγματοποιείται υπό την αιγίδα του υπουργείου Υγείας, της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Φαρμακευτικών Βιομηχανιών και Ενώσεων (EFPIA) και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Πανδημία: Άσχημα μαντάτα για τους άνδρες – Μεγάλος προβληματισμός
Ένας στους έξι άνδρες παγκοσμίως στερείται την πατρότητα, αφού, σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας αυτό είναι το ποσοστό των υπογόνιμων ζευγαριών.
Ο αριθμός των ανδρών που αντιμετωπίζουν προβλήματα υπογονιμότητας ελάχιστα διαφοροποιείται μεταξύ των χωρών και είναι ανεξάρτητος από την οικονομική κατάστασή τους.
Σε παραπλήσια συμπεράσματα κατέληξε μια μελέτη των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ, η οποία έδειξε ότι 1 στις 5 γυναίκες δεν τεκνοποιεί.
«Τα τελευταία χρόνια η ανδρική υπογονιμότητα αυξάνεται ραγδαία. Υπολογίζεται ότι στις μισές περιπτώσεις το πρόβλημα ξεκινά από τους άνδρες και ο κατάλογος των αιτιών είναι μεγάλος. Έχει παρατηρηθεί ότι η ποιότητα του σπέρματός τους υποβαθμίζεται. Επίσης, ολοένα και περισσότεροι αντιμετωπίζουν ανωμαλίες στο ουρογεννητικό σύστημα και εμφανίζουν καρκίνο στους όρχεις», επισημαίνει ο Χειρουργός Ανδρολόγος Ουρολόγος δρ Αναστάσιος Λιβάνιος.
Για την πλειονότητα των ανδρών με υπογονιμότητα ευθύνονται περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η κακή διατροφή, η αύξηση του σωματικού βάρους, το άγχος, η χρήση κάνναβης, η χρόνια χρήση γλυκοκορτικοειδών, η έκθεση σε πολλά οιστρογόνα ή τεστοστερόνη, η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα ή το άτμισμα, όπως και η έκθεση των όρχεων σε υψηλές θερμοκρασίες.
Η έκθεση σε χημικές ουσίες που διαταράσσουν τις ορμόνες με τις οποίες έρχονται σε επαφή οι άνδρες στην καθημερινή ζωή τους έχει επίσης ενοχοποιηθεί από μελέτες.
Στις αιτίες πρέπει να προστεθούν γενετικοί λόγοι αλλά και ιατρικές παθήσεις, όπως ο διαβήτης, η κιρσοκήλη, η στυτική δυσλειτουργία, η κυστική ίνωση και το σύνδρομο Cushing, η δυσλειτουργία του υποθαλάμου ή της υπόφυσης, που παράγουν ορμόνες για τη διατήρηση της φυσιολογικής λειτουργίας των όρχεων.
Επίσης, η υπερπλασία των επινεφριδίων και η ύπαρξη αυτοάνοσων διαταραχών, οι τραυματισμοί και οι λοιμώξεις μπορεί να οδηγήσουν σε δυσκολία απόκτησης απογόνων.
Και αν οι άνδρες σε νεαρή ηλικία δυσκολεύονται να τεκνοποιήσουν, στους άνω των 40 ο κίνδυνος πολλαπλασιάζεται. Τελευταίες μελέτες έχουν δείξει ότι και η λοίμωξη COVID-19 επηρεάζει τη γονιμότητα, αφού μειώνει τον αριθμό των σπερματοζωαρίων και την ποιότητά τους.
Στο 39ο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (ESHRE) παρουσιάστηκε μια μελέτη, την οποία πραγματοποίησαν, μεταξύ Φεβρουαρίου 2020 και Οκτωβρίου 2022 Ισπανοί ερευνητές.
Σε αυτήν συμμετείχαν 45 άνδρες, μέσης ηλικίας 31 ετών, που παρακολουθούνταν από έξι κλινικές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.
Όλοι είχαν επιβεβαιωμένα περάσει ήπιας μορφής COVID-19 και οι κλινικές διέθεταν δεδομένα από την ανάλυση δειγμάτων σπέρματος που είχαν ληφθεί πριν από τη μόλυνση των ανδρών. Ένα άλλο δείγμα σπέρματος ελήφθη μεταξύ 17 και 516 ημερών μετά από τη μόλυνση.
Το χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των δειγμάτων πριν και μετά από την COVID-19 ήταν κατά μέσο όρο 238 ημέρες.
Οι ερευνητές ανέλυσαν όλα τα δείγματα που ελήφθησαν έως και 100 ημέρες μετά από τη λοίμωξη και στη συνέχεια ανέλυσαν ένα υποσύνολο δειγμάτων που ελήφθησαν μετά από 100 και πλέον ημέρες.
Διαπιστώθηκε ότι υπήρχε μείωση στον όγκο και στη συγκέντρωση του σπέρματος, στον αριθμό των σπερματοζωαρίων, στη συνολική κινητικότητά τους, καθώς και στον αριθμό των ζωντανών σπερματοζωαρίων.
Η κινητικότητα και ο συνολικός αριθμός σπερματοζωαρίων επηρεάστηκαν περισσότερο.
Σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, το 50% των ανδρών περίπου είχαν 57% χαμηλότερο συνολικό αριθμό σπερματοζωαρίων απ’ ότι πριν νοσήσουν.
Αν και οι ερευνητές περίμεναν ότι η δημιουργία νέου σπέρματος (για την οποία απαιτούνται 78 ημέρες) θα επανέφερε την ποιότητα και τη συγκέντρωση σπέρματος, αυτό δεν συνέβη. Γι’ αυτό απαιτούνται μεγαλύτερες και μακροπρόθεσμες μελέτες για να διαπιστωθεί αφενός εάν οι αρνητικές επιπτώσεις της λοίμωξης μπορούν να έχουν μόνιμο χαρακτήρα και εάν αυτή επηρεάζει τη γονιμότητα και αφετέρου να βρεθεί ο μηχανισμός που ο SARS-CoV-2 επηρεάζει τους όρχεις και το σπέρμα.
«Η έρευνα υπογραμμίζει τη σημασία της μακροχρόνιας παρακολούθησης των ασθενών μετά από μια λοίμωξη COVID-19, ακόμη και αν πρόκειται για ήπια.
Και πέραν αυτής όμως οι άνδρες που διαπιστώνουν ότι οι προσπάθειές τους να αποκτήσουν παιδί δεν ευοδώνονται μετά από εύλογο χρονικό διάστημα, πρέπει να απευθύνονται στον ουρολόγο τους ώστε να διενεργηθούν εξετάσεις.
Με το σπερμοδιάγραμμα (ανάλυση σπέρματος) αξιολογείται η συγκέντρωση (αριθμός), η κινητικότητα και η μορφολογία (σχήμα) των σπερματοζωαρίων και από τα αποτελέσματα μπορεί να διαπιστωθούν τυχόν διαταραχές, στις οποίες περιλαμβάνονται η αζωοσπερμία, η ολιγοσπερμία, η ασθενοσπερμία και η τερατοσπερμία, καθεμία από τις οποίες μπορεί να ευθύνεται για την υπογονιμότητα του άνδρα.
Το εργαστήριο όπου γίνεται η ανάλυση, εξετάζει επίσης το σπέρμα και για λοιμώξεις.
Εάν είναι φυσιολογικό, τότε απαιτούνται πρόσθετες εξετάσεις, όπως αιματολογικές, υπερηχογράφημα όσχεου, διορθικό υπερηχογράφημα, ανάλυση ούρων μετά την εκσπερμάτιση, βιοψία όρχεων και άλλες πιο εξειδικευμένες.
Ανάλογα με την αιτία της υπογονιμότητας συστήνονται τρόποι και θεραπείες που μπορούν αυξήσουν τα ποσοστά γονιμότητας. Μεταξύ αυτών η λήψη αντιβίωσης εάν η υπογονιμότητα προκαλείται από κάποια λοίμωξη, η ορμονοθεραπεία, η αντιμετώπιση προβλημάτων σεξουαλικής επαφής (π.χ. στυτική δυσλειτουργία) και η χειρουργική επέμβαση.
Όταν το πρόβλημα οφείλεται σε προβλήματα χαμηλού αριθμού σπερματοζωαρίων ή χαμηλής κινητικότητας, η μέθοδος ICSI μπορεί να χαρίσει τον πολυπόθητο απόγονο», καταλήγει ο δρ Λιβάνιος.
