Το «Ντιρλαντά», με ρυθμό που σε ξεσηκώνει και χωρίς μουσικό τέλος, την δεκαετία του ‘70 ήταν το πιο διάσημο ελληνικό τραγούδι στον κόσμο, έπαιζε ακόμα και στην Ιαπωνία, διαδεδομένο από τους Έλληνες ναυτικούς που έφταναν στα λιμάνια της χώρας και από την διασκευή που είχε κάνει η Δαλιδά, η διεθνούς φήμης τραγουδίστρια, και το έκανε παγκόσμια επιτυχία.
«Ώ Ντιρλαντά, ντιρλανταντά, ω ντιρλαντά βρε και βραδιάζει, βρε κι η κουβέρτα αναστενάζει Βρε και ο μάγειρας φωνάζει, ω ντιρλαντά, ντιρλανταντά, Βρε ντιρλαντά και τέζα όλοι και πως θα πάρουμε την Πόλη. Από την πόλη την καλή, ήρθε μια σκούνα με πανί Ώ ντιρλαντά, ντιρλανταντά, αχ η Μαρία του Μηνά, Επάνω στ΄ άσπρο της ποδάρι, θα πάω να δέσω παλαμάρι…
Το τραγούδι έγραψε τη δεκαετία του ΄60 ο Καλύμνιος καπετάνιος ενός τσούρμου σφουγγαράδων, ο Παντελής Γκινής, που έγινε γνωστός ως Ντιρλαντάς.
Ο ρυθμός του λέγεται ότι προέρχεται από τους λαούς της Βόρειας Αφρικής, αφού πηγαινοερχόταν για σφουγγάρια από τη Μπαρμπαριά.
Πώς γράφτηκε το τραγούδι
O καπετάν Γκινής έγραψε το τραγούδι αυτό ενώ κρατούσε τη λαγουδιέρα (το τιμόνι) και οδηγούσε το καΐκι με το ένα χέρι και με το άλλο έγραφε τους στίχους, που ήταν σατιρικοί, πειραχτικοί, για το πλήρωμά του, τους δύτες.
Ο Γκινής πήγαινε με το σφουγγαροκάικό του στη Μπαρμπαριά, στη Βόρειο Αφρική, στη Μπιγκάζα, κι αλίευε σφουγγάρια.
Μαζί με τα σφουγγάρια αλίευσε και το ρυθμό αυτό, τις συλλαβές «ντα-ντιρλάντα-ντα»! Μέχρι να φτάσει στην Κάλυμνο το έκανε τραγούδι. Το τσούρμο του συμμετείχε χτυπώντας ρυθμικά τα χέρια και επαναλαμβάνοντας τις συλλαβές. Εκείνος έβαζε τους στίχους.
Τα ονόματα που ανέφερε «βρε και του Γιώργη δεν του δίνω…» ήταν υπαρκτά πρόσωπα, όπως και η «Μαρία του Μηνά» και η « Κατερίνα του τσαγκάρη»… Αυτές οι κοπέλες ήταν πιο ανοιχτές στον έρωτα τη δεκαετία του ’60, ερωτεύονταν χωρίς να φοβούνται.
Σύμφωνα με τη Ροδιακή, ο Γκινής, είχε ανέβει στην Αθήνα για να κάνει το πρώτο του 45άρι, με τη Δόμνα Σαμίου.
Ο Σαββόπουλος το άκουσε και το συμπεριέλαβε στο δίσκο του «Το περιβόλι», λέγοντας ότι πρόκειται για παραδοσιακό τραγούδι! Ο Γκινής τον πήγε στα δικαστήρια και δικαιώθηκε.
Πέθανε σχετικά γρήγορα από παθολογικά αίτια. Η οικογένειά του ζει στην Κάλυμνο μέχρι σήμερα, στην περιοχή ‘Αγιος Μάμας και παίρνει τα πνευματικά δικαιώματα.
Ζώντας με μια σοβαρή παραμόρφωση του προσώπου στο Λονδίνο, σημαίνει ότι ακόμα και μια βόλτα στο μαγαζί της γειτονιάς, μπορεί να μετατραπεί σε μια παρέλαση βλεμμάτων και ενοχλητικών ψίθυρων. Ο κόσμος συχνά αποκαλεί τον Adam Pearson «φρικιό» και συχνά πέφτει θύμα βίαιων επιθέσεων από κακοποιά στοιχεία που θέλουν να του χαράξουν το πρόσωπο.
«Ένας τύπος σε κλαμπ στο Μπράιτον, νόμιζε πως φορούσα μάσκα και προσπάθησε να μου τραβήξει το πρόσωπο και μου είπε τι είδους άνθρωποι γεννούν κάτι τέτοιο…», λέει. Ο Adam στο ΒΒC, που έγινε γνωστός για τη συμμετοχή του στην ταινία στο πλευρό της Σκάρλετ Γιοχάνσον, «Under The Skin», αποκάλυψε σε βρετανικό μέσο, τις επιθέσεις και τις απαίσιες συμπεριφορές που δέχεται.
Όπως ανέφερε, η πιο σοκαριστική φράση που έχει ακούσει ήταν από μια γυναίκα που του είπε «θα έπρεπε να είχες καεί μέχρι θανάτου όταν γεννήθηκες». Ο Adam πάσχει από νευροϊνωμάτωση τύπου 1 που προκαλεί καλοήθεις όγκους που αναπτύσσονται στα νεύρα του προσώπου του.
«Η παραμόρφωση μου είναι τόσο μεγάλη που οι άνθρωποι δεν ξέρουν πως να αντιδράσουν σε αυτό» δήλωσε και συμπλήρωσε:«Τα βλέμματα και οι ψίθυροι από μόνα τους δεν αποτελούν εγκλήματα μίσους αν και βιώνω καθημερινά τις προκαταλήψεις που έχουν άνθρωποι απέναντι σε αυτούς που έχουν αναπηρία».
Στην ποδοσφαιρομάνα Βραζιλία φαίνεται πως κάτι πήγε εντελώς στραβά!
Αν νομίζετε πως η πεμπτουσία του ποδοσφαίρου είναι το γκολ και τελικός σκοπός η νίκη, τότε πρέπει να αναθεωρήσετε τις απόψεις σας πριν συνεχίσετε να διαβάζετε αυτό το θέμα. Δεν είναι όλοι έτσι… Ή μάλλον σχεδόν όλοι έτσι είναι, με τις εξαιρέσεις να μετριούνται στα δάχτυλα του ενός χεριού.
Μια από αυτές τις εξαιρέσεις, σίγουρα η σημαντικότερη, είναι η πρωταγωνίστρια στη ιστορία μας. Είναι η Ibis Sport Club στην μακρινή Βραζιλία. Ποδοσφαιρομάνα η Βραζιλία αλλά φαίνεται πως εδώ κάτι έχει πάει στραβά…
Η συγκεκριμένη ομάδα είναι και με την βούλα της Διεθνούς Επιτροπής Στατιστικής και Ιστορίας του Ποδοσφαίρου (IFHHS) η χειρότερη ομάδα του κόσμου. Αν νομίζετε πως οι άνθρωποι της ομάδας στεναχωρήθηκαν, γελιέστε!
Είναι τόσο υπερήφανοι που το έγραψαν και κάτω από το σήμα της ομάδας στη φανέλα! Pior time do mundo… Είναι ενδεικτικό, μάλιστα, πως στον ύμνο της Ibis υπάρχει μια στροφή που ζητάει από την ομάδα να κερδίσει τίτλους. Ναι! Σωστά μαντέψατε… Κανείς δεν τραγουδάει τους συγκεκριμένους στίχους.
Η ιστορία της χειρότερης ομάδας του κόσμου
Η Ibis Sport Club ιδρύθηκε το 1938. Η έδρα της ομάδας βρίσκεται στα προάστια της πόλης Ρεσίφε, στην επαρχία Περναμπούκο της Βραζιλίας. Συμμετέχει στο «Τορνέο Ινισιάλ», την τελευταία κατηγορία της περιοχής, δηλαδή, όπου λαμβάνει μέρος αδιάλειπτα, δίχως ποτέ να έχει κερδίσει την άνοδο. Όχι ότι θα το ήθελε κανείς… Οι φίλοι της, ομάδας άλλωστε, είναι γνωστό, πως το φέρουν… βαρέως όταν η Ibis νικά. Ευτυχώς για αυτούς το κάνει από σπάνια έως καθόλου.
Το 1974, σε 24 παιχνίδια για το τοπικό πρωτάθλημα η Ibis ηττήθηκε στα 23 και πήρε μία ισοπαλία. Τα… καλύτερα βέβαια δεν είχαν έρθει ακόμα, καθώς έξι χρόνια αργότερα έμελλε να γράψει ιστορία. Σε 72 παιχνίδια από τον Ιούλιο του 1980 έως τον Ιούνιο του 1984 η Ibis γνώρισε 63 ήττες και κατέκτησε εννέα ισοπαλίες, με την πρώτη χρονιά να χάνει και τα 24 παιχνίδια που έδωσε.
Γενικότερα, η δεκαετία του ’80 ήταν ότι χειρότερο (ή καλύτερο, εξαρτάται πως το βλέπει κανείς) για την Ibis. Όχι ότι από εκεί και πέρα διορθώθηκαν τα πράγματα: Στα χρόνια που ακολούθησαν οι μαυροκόκκινοι έχουν δεχτεί 3.850 γκολ και έχει σημειώσει όλα κι όλα 129!
Τα ινδάλματα και η μεταγραφή- βόμβα που δεν έγινε ποτέ
Το μεγαλύτερο ίνδαλμα των οπαδών της Ibis είναι ο Mauro Shampoo. Ήταν επιθετικός στα ένδοξα (!!!) χρόνια της ομάδας και παράλληλα ήταν και κομμωτής. Την δεύτερη ιδιότητά του εξακολουθεί να την ασκεί μέχρι και σήμερα στο κομμωτήριο το οποίο έχει μετατρέψει σε μίνι ποδοσφαιρικό γήπεδο.
Ο Mauro Shampoo έμεινε στις καρδιές των οπαδών της ομάδας επειδή στα δέκα χρόνια της καριέρας του κατάφερε να σκίσει τα αντίπαλα δίκτυα… μόλις μια φορά! Και όχι, η Ibis δεν είχε κερδίσει ούτε τότε. Προς τέρψιν του φιλοθεάμονος κοινού της είχε ηττηθεί με 8-1!
Το έτερο ίνδαλμα είναι ο τερματοφύλακας Τζακούνσο. Σύμφωνα με τον αστικό μύθο ο… αίλουρος αυτός των γκολπόστ φέρεται να έχει δώσει ασίστ σε 366 από τα γκολ που έχει δεχτεί. Ο θρύλος, που πάντως δεν έχει επιβεβαιωθεί, αναφέρει πως τη δεκαετία του ’50, ο Τζακούνσο σε ένα και μόνο ματς είχε δεχτεί 57 γκολ!
Σε μία τέτοια ομάδα ο πρόεδρος δεν θα μπορούσε να είναι… νορμάλ. Ο Ολίντο Ράμος το 2008 πρότεινε συμβόλαιο συνεργασίας στον Ρομάριο! Ναι, τον γνωστό Ρομάριο όταν ο -εκείνη την εποχ – 41χρονος επιθετικός έφυγε από την Αδελάϊδα Γιουνάιτεντ και έψαχνε ομάδα στη Βραζιλία για να μπορέσει να φτάσει τα 1.000 γκολ στην καριέρα του.
Ο Ράμος επικοινώνησε μαζί του, εκείνος όπως ήταν φυσιολογικό αρνήθηκε και έτσι οι καρδιές των οπαδών της ομάδας επανήλθαν στη θέση τους καθώς τρομοκρατήθηκαν και μόνο στην ιδέα πως ένας τόσο ικανός σκόρερ θα φορούσε την ένδοξη φανέλα της ομάδας τους!
Και bonus η… χειρότερη εθνική ομάδα του κόσμου
Κι αν η Ibis Sport Club είναι σε συλλογικό επίπεδο η χειρότερη ομάδα, τότε σε επίπεδο εθνικών ομάδων τα σκήπτρα τα κρατάει η Αμερικανική Σαμόα. Είναι η ομάδα που εκπροσωπεί την Αμερικανική Σαμόα σε διεθνείς διοργανώσεις και σε φιλικά παιχνίδια.
Υπάγεται στην Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία Αμερικάνικης Σαμόα (FFAS) και το μεγαλύτερο επίτευγμά της μέχρι τώρα είναι η… ήττα με 31-0 στον αγώνα με την Αυστραλία για τα προκριματικά του Μουντιάλ 2002. Πρόκειται για τα περισσότερα γκολ που έχουν επιτευχθεί σε επίσημο αγώνα ποδοσφαίρου εθνικών ομάδων.
Η 8η Νοεμβρίου 2011 είναι ιστορική ημέρα καθώς η ομάδα έπειτα από αναμονή 16 ετών πέτυχε νίκη επικρατώντας με 2-1 της Τόγκα, γεγονός που πανηγυρίστηκε σαν την κατάκτηση του Μουντιάλ από τους κατοίκους του μικρού αυτού νησιού.
Οι δημοσιογράφοι Mike Brett και Steve Jamison, μάλιστα, κατέγραψαν με την κάμερά τους την πρόοδο της ομάδας υπό την καθοδήγηση του νέου προπονητή της, του Ολλανδού Thomas Rongen, ο οποίος δίνει αγώνα για να αλλάξει τη νοοτροπία «χαμένου» και την ψυχολογία των παικτών…
Το ντοκιμαντέρ, το οποίο έχει τίτλο: «Next goal wins», έκανε πρεμιέρα πέρυσι την άνοιξη.
Είμαι η Στέλλα και είμαι 38 ετών και θέλω να σας πω την ιστορία μου. Μια ιστορία που ξεκίνησε όταν στα 20 μου γνώρισα τον Γιώργο, με τον οποίο λίγους μήνες αργότερα έμεινα έγκυος. Όταν του το είπα ήμουν αποφασισμένη να κάνω έκτρωση διότι δεν ήθελα να μείνει κάποιος μαζί μου για το παιδί αλλά εκείνος με έπεισε πως με αγαπάει και πως ήθελε να κάνουμε οικογένεια. Γυρίζοντας το ίδιο βράδυ στο πατρικό μου και ενώ είχαμε πεί να κρατήσουμε το παιδί και να παντρευτούμε, πήρε η μητέρα του τηλέφωνο τη δική μου και έγινε χαμός. Μας έβριζε και μας καταριόταν ότι τυλίξαμε τον γιό της, ότι το κάναμε επίτηδες, ότι αν δεν ρίξουμε το παιδί θα μας πάει στην Αστυνομία και τι δεν είπε. Σκασμένη εγώ, παίρνω τον γυναικολόγο και κανονίζουμε να κάνουμε την έκτρωση χωρίς να πω τίποτα σε κανέναν.
Την επόμενη μέρα βρήκα τον Γιώργο έξω από το σπίτι με λουλούδια, μου ζήτησε συγγνώμη για το περιστατικό με τη μητέρα του λέγοντας πως δεν έχει καμία σχέση με αυτό. Μην σας τα πολυλογώ, ο γάμος κανονίστηκε με συνοπτικές διαδικασίες και εκείνη τη μέρα τη θυμάμαι μαύρη. Πρώτον διότι έκανε παζάρια στον ανθοπώλη για την ανθοδέσμη και γίναμε ρεζίλι και δεύτερον επειδή το ίδιο βράδυ στο μαγαζί που κάναμε τη δεξίωση του γάμου με διαολόστειλε επειδή τον ενοχλούσε η καρέκλα μου. Ο πατέρας μου μοίραζε χιλιάρικα για να καλύψει τις γυφτιές του άντρα μου και ο άντρας μου με έβριζε. Θυμάμαι εκείνα τα Χριστούγεννα 7 μηνών έγκυος, να κουβαλάω το Χριστουγεννιάτικο δέντρο επειδή ο άντρας μου τσαντίστηκε που έδωσα «τόσα λεφτά» και με παράτησε σύξυλη στο μαγαζί. Κλεισμένη στο παλτό μου, με την κοιλιά εκεί, περπατούσα σιγά σιγά κλαίγοντας και κουβαλώντας το κουτί μέσα στην παγωνιά ενώ ο κόσμος γύρω μου γιόρταζε. Δεν θυμάμαι να έχω νιώσει πιο μόνη στη ζωή μου. Φυσικά σε όλους παρίστανε το καλό παιδί και τον σωστό οικογενειάρχη που με αγαπούσε…αλίμονο!
Παράτησα τις σπουδές μου, τη δουλειά μου, τα πάντα για να είμαι όσο το δυνατόν πιο αφοσιωμένη στην οικογένειά μου. Έκανα τον γιό μου, τον οποίο φρόντιζα μέρα νύχτα ενώ οι δικοί του χωρίς ποτέ να έχουν δώσει ούτε μισό ευρώ, μπαινόβγαιναν στο σπίτι μας έχοντας άποψη για τα πάντα από το τι κρεβατοκάμαρα θα αγοράσουμε μέχρι σε ποιο σχολείο θα πάει το παιδί.
7 άδεια χρόνια μετά, χωρίς σχεδόν καμία επικοινωνία καμία έξοδο και σεξ για την υποχρέωση, έρχεται ένα βράδυ και μου λέει ότι το επόμενο Σαββατοκύριακο θα έφευγε να κάνει κάτι δουλειές στο εξοχικό μας. Λίγες ώρες αφού έφυγε τον πήρα στο εξοχικό μας αλλά δεν απαντούσε οπότε τον πήρα στο κινητό. Μου είπε πως πέρασε πρώτα από το πατρικό των γονιών του και πως με την κουβέντα ξεχάστηκε και ήταν ακόμη εκεί. Δεν ξέρω γιατί, πείτε το ένστικτο, μόλις κλείσαμε το τηλέφωνο, πήρα στους γονείς του. Φυσικά οι άνθρωποι δεν είχαν ιδέα κι αυτός ήταν τόσο ηλίθιος που δεν μπήκε καν στον κόπο να τους ειδοποιήσει. Ίσως να μην ήταν τόσο χαζός και απλά να ήθελε με αυτόν τον τρόπο να μάθω πως είχε άλλη. Συγκεκριμένα την υπάλληλο του μαγαζιού του, έτσι έμαθα…
Την επόμενη μέρα πήγα το παιδί στο σχολείο και μετά γύρισα σπίτι. Κάτι δεν μου άρεσε στο δωμάτιο, μου φάνηκε διαφορετικό από ότι το είχα αφήσει πρίν μία ώρα, από τα συρτάρια κρέμονταν ρούχα και κάλτσες. Είχε έρθει όσο έλειπα και είχε πάρει όσα πράγματα πρόλαβε. Τον πήρα στο κινητό δεν απαντούσε. Μία βδομάδα δεν είχα νέα του ώσπου χρειάστηκα χρήματα. Δυστυχώς ανακάλυψα ότι μαζί με τα ρούχα του είχε πάρει και τα βιβλιάρια, το δικό μας και του παιδιού και ήταν ήδη πολύ αργά να παγώσω τους λογαριασμούς. Είχε προλάβει να τα σηκώσει όλα!
Μετά από δικαστήρια επί δικαστηρίων για τη διατροφή, την επικοινωνία με το παιδί και όλα αυτά τα όμορφα, μέχρι και σήμερα δεν μου μιλάει επειδή του επιδικάστηκε να δίνει 200 ψωροευρώ διατροφή τα οποία παρόλο που έχει την οικονομική δυνατότητα, δίνει όποτε το θυμάται. Στην αρχή το παιδί δεν ερχόταν ούτε κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο να το πάρει, τώρα που έρχεται δεν τον θέλει το παιδί γιατί ακόμη και σήμερα προσπαθούν να το στρέψουν εναντίον μου. Η ιστορία φυσικά δεν σταματάει εδώ…
Ένα χρόνο μετά το διαζύγιό μου γνώρισα τον Μάρκο και μαζί του, γνώρισα τι θα πεί αγάπη, αφοσίωση και ευτυχία. Ταξίδια, διακοπές, εκδρομές, βόλτες, γιορτές, παντού μαζί.Αγαπούσε και εμένα και το παιδί μου όπως δεν μας αγάπησε ο άντρας μου.Αλλά η ιστορία έμελλε να επαναληφθεί.
Με τον Μάρκο ήμασταν μαζί δυο χρόνια όταν οι γονείς του έμαθαν ότι είμαι χωρισμένη με παιδί και έγινε της τρελλής. Απειλές, βρισιές, με έπαιρνε τηλέφωνο ο αδερφός του μέσα στη νύχτα και μου ζητούσε να τον αφήσω για να κάνει λέει δικά του παιδιά λες και εμένα με είχαν πάρει τα χρόνια. Φυσικά ο Μάρκος δεν τους άκουσε και συνέχισε να είναι μαζί μου. Η σχέση μας όμως δεν ήταν πια η ίδια. Μείναμε μαζί άλλον έναν χρόνο και ύστερα το διαλύσαμε ή καλύτερα…μας το διέλυσαν. Η πίεση στο σπίτι του ήταν μεγάλη δεν άντεχε άλλο τις φασαρίες και τους καυγάδες σε καθημερινή βάση και τον καταλαβαίνω.Η πιθανότητα να συζήσουμε δεν υπήρχε διότι έμενε μακριά από την Αθήνα και θα έπρεπε κάποιος από τους δύο να αφήσει τη δουλειά του (είχα βρεί δουλειά στο μεταξύ) και μπορεί να μην μας χώριζαν οι γονείς του αλλά να μας χώριζε η δυσκολία για επιβίωση. Το μόνο που ήταν υπέρ μας ήταν αυτό που νιώθαμε ο ένας για τον άλλον.
6 μήνες μετά το χωρισμό τα ξαναβρήκαμε κρυφά. Συνεχίζαμε μαζί, χωρίς οι γονείς του να το ξέρουν.Φυσικά βρήκαν μηνύματα στο κινητό του και το έμαθαν. Πάλι χαμός, πάλι καυγάδες, πάλι «καρδιακά»επεισόδια. Δεν ξέρω τι είχα κάνει σε αυτούς τους ανθρώπους που ούτε γνώριζα ούτε με γνώριζαν. Δεν ξέρω γιατί έκαναν σαν τρελλοί λες και είχα κανένα κόκκινο φωτάκι έξω από την πόρτα μου.Εκείνη τη φορά όμως, απομακρύνθηκα εγώ. Τον αγαπούσα αλλά έπρεπε να προστατέψω το παιδί μου.
Δύο χρόνια μετά από εκείνο το τελευταίο μας βράδυ, ο Μάρκος παντρεύτηκε.Όλο αυτό το διάστημα κρατήσαμε μια τυπική επικοινωνία σε γιορτές και γενέθλια, ένα «γειά σου τι κάνεις» και μετά σιωπή, τίποτα. Το βράδυ που παντρευόταν, με πήρε τηλέφωνο μεθυσμένος και έκλαιγε. Μου έλεγε πόσο με αγαπούσε, πόσο άδικο ήταν να καθορίζουν άλλοι τη ζωή μας, ότι ήθελε να πεθάνει και εγώ του έλεγα να μην κάνει στη γυναίκα του όσα έκανε σε μένα ο πρώην άντρας μου. Μία εβδομάδα ήμουν ράκος. Δεν έμαθα ξανά νέα του, τώρα τελευταία μου είπαν πως χώρισε με τη γυναίκα του. Γιατί η ζωή κάνει κύκλους και πολλές φορές φέρνει στον γονιό, ακριβώς αυτό που απορρίπτει στους άλλους…!
Τον Μάρκο δεν θα τον ξεχάσω ποτέ, όπως δεν θα ξεχάσω ποτέ και το «στίγμα» της χωρισμένης. Διότι υπάρχουν άνθρωποι και καταστάσεις που δυστυχώς φροντίζουν να μου το θυμίζουν κάθε φορά που πάω να κάνω κάτι στη ζωή μου αλλά δεν μου «επιτρέπεται». Φυσικά υπάρχουν και άνθρωποι που με αγκαλιάζουν και με στηρίζουν αλλά συνήθως είναι είτε χωρισμένοι οι ίδιοι είτε έχουν κάποιο χωρισμένο στην οικογένειά τους και λόγω των συνθηκών, έχουν «αναγκαστεί» να κατεβάσουν τους τόνους. Ο Μάρκος ήταν ο μόνος που δεν έδωσε σημασία σε όλα αυτά και ,αν διαβάζει τη σελίδα σας, με αυτό το γράμμα θέλω να τον ευχαριστήσω για όλη του την αγάπη και την αποδοχή απέναντι σε εμένα και στο παιδί μου το οποίο προστάτεψα με νύχια και με δόντια από όλη αυτή την ιστορία. Κι έτσι σήμερα αισθάνομαι τυχερή που τουλάχιστον έχω τον γιό μου και που στην ψυχή του δεν υπάρχουν τραύματα ή κατάλοιπα, παρά μόνο η αγάπη που έχουμε ο ένας για τον άλλον. Με τον άντρα που με ένοιαζε πραγματικά να «στεριώσω» στη ζωή μου, ήταν ο γιός μου…και τα κατάφερα!
Η Maçkalı Ελένη είναι η ιστορία μιας Ελληνοπόντιας, της Ελένης, που στην ανταλλαγή των πληθυσμών δεν έφυγε μαζί με τους δικούς της στην Ελλάδα αλλά έμεινε στην Τουρκία και μετά από πολλά χρόνια κάποιοι… Τούρκοι την φέρνουν στο φως της δημοσιότητας για να γίνει κινηματογραφική ταινία που θα δείχνει και το μεγάλο δράμα χιλιάδων Ρωμιών κατά την διάρκεια της ανταλλαγής των πληθυσμών το 1922-23.
Η προβολή αυτής της καταπληκτικής ιστορίας είναι και άλλο ένα δείγμα του πως κάποιες τύψεις από το μεγάλο εκείνο δράμα των Ελλήνων του Πόντου κατατρέχουν σήμερα πολλούς «Τούρκους», σε σημείο όχι μόνον να την δημοσιοποιήσουν, (εφημερίδα Akşam, 25/5/2013), αλλά και να τολμούν να την κάνουν κινηματογραφική ταινία που σίγουρα θα αποκαλύπτει πολλές πτυχές αυτού του δράματος. Να μην ξεχνάμε πως πριν από δυο χρόνια είχε προβληθεί η τουρκική ταινία, «Yüreğine Sor»,που αποκάλυπτε το μεγάλο δράμα των κρυπτοχριστιανών του Πόντου και η οποία δυστυχώς στη συνέχεια «εξαφανίστηκε» στην Τουρκία.
Η ιστορία λοιπόν αυτής της Ελένης έχει ως εξής : Το 1920 ζούσε σε ένα χωριό έξω από την Τραπεζούντα ο μεταλλουργός Χαράλαμπος Χρυσοστομιδης με το παρατσούκλι, Lampo Usta,(δηλαδή Μάστορα Λάμπη), με την γυναίκα του Αναστασία και την μικρή τους κόρη την Ελένη. Η ζωή τους κυλούσε ήρεμα και ο μάστορας κέρδιζε αρκετά για να ζει η οικογένεια του χωρίς στερήσεις. Όλα αυτά όμως άλλαξαν με βίαιο τρόπο το 1923, ( εδώ βέβαια οι Τούρκοι δεν κάνουν καμία αναφορά για την φρικτή γενοκτονία των Ποντίων που τότε έχει αποκορυφωθεί), καθώς είχε έρθει η ώρα της αναγκαστικής προσφυγιάς.
Το ζευγάρι με την 13 χρονών κόρη τους Ελένη πήραν ότι μπορούσαν μαζί τους και κατευθύνθηκαν μαζί με πολλούς άλλους Ελληνοπόντιους προς την Τραπεζούντα για να αποβιβαστούν στο πλοίο που θα τους έφερνε στην Ελλάδα. Στο δρόμο όμως τους σταμάτησε ένα ένοπλο τμήμα. Οι Τσέτες συγκέντρωσαν κάποια κορίτσια που διακρίνονταν για την ομορφιά τους και τα απήγαγαν. Ο καημένος ο Χαράλαμπος χωρίς να μπορεί να κάνει κάτι έστειλε την σύζυγο του προς το λιμάνι της Τραπεζούντιας ενώ εκείνος έμεινε πίσω για να ψάξει για την κόρη του.
Πέρασαν τέσσερις μήνες όμως χωρίς κανένα αποτέλεσμα και η Ελένη δεν είχε βρεθεί. Εντωμεταξύ η γυναίκα του η Αναστασία έφυγε με το πλοίο της προσφυγιάς και έφτασε στην Καβάλα. Στον Πόντο ο Χαραλάμπης συνέχιζε να ψάχνει παντού για την κόρη του. Στο χωριό τού όπου ξαναπήγε του είπαν πως δεν έμεινε κανένας Έλληνας καθώς όλοι είχαν φύγει και μάλιστα τον προειδοποίησαν ότι το αν παραμείνει εκεί υπήρχε μεγάλος κίνδυνος για την ζωή του. Τότε ήρθαν κάποιοι και του είπαν πως η Ελένη σκοτώθηκε από τους άτακτους και ότι είχαν δει το πτώμα της μαζί με άλλα πτώματα σε κάποιο ρέμα κοντά στην Τραπεζούντα. Ο καημένος ο Χαραλάμπης χωρίς να μπορεί να συγκρατήσει τα δάκρυα του αποφάσισε τελικά να φύγει από τον Πόντο. Μετά από περιπλανήσεις τριών μηνών έφτασε στο Καντήκιοΐ της Κωνσταντινούπολης.
Εκεί απελπισμένος, χωρίς την γυναίκα του που είχε φτάσει στην Ελλάδα και την κόρη του χαμένη, ο Χαράλαμπος γνωρίζεται με ένα επιφανή Τούρκο, τον Süreyya Paşa,ο όποιος τον εκτίμησε και θαύμασε την επιδεξιότητα του στην τέχνη του. Ο Τούρκος τότε του άνοιξε ένα μαγαζί στο Καντήκιοΐ και ο Χαράλαμπος με την μεγάλη του εργατικότητα απέκτησε πολλούς πελάτες και άρχισε να βγάζει πολλά χρήματα. Ο Λάμπης τότε εγκατέλειψε την ιδέα να φύγει στην Ελλάδα και αφού γνωρίστηκε μια κοντοχωριανή του, την Antusa, που είχε μείνει και αυτή στην Πόλη την παντρεύεται και κάνει μια κόρη την Σοφία. Η Σοφία αφού μεγάλωσε παντρεύτηκε και έκανε ένα γιο.
Ο γιός τηςαγάπησε πολύ τον παπού του τον Λάμπη ο όποιος συνεχώς του μιλούσε για την χαμένη του θεια την Ελένη γιατί ποτέ δεν πίστεψε ότι είχε σκοτωθεί αλλά ότι ζούσε χαμένη κάπου στον Πόντο. Ο γιός της Σοφίας μεγάλωσε έγινε χρυσοχόος και άνοιξε ένα μαγαζί κοντά στο Καπαλί Τσαρσί αλλά συνεχώς σκέφτονταν για την Ελένη που είχε χαθεί. Απευθύνθηκε τότε σε ένα δικηγόρο και του ανέθεσε να ψάξει για την χαμένη του θεια. Πριν περάσει πολύς καιρός τότε ένα τηλεφώνημα έκπληξη ήρθε από την Τραπεζούντα. Αυτοί που τηλεφωνούσαν τον ρώτησαν ότι «εσείς δεν είστε που ψάχνεται για την Εμινέ;», (δηλαδή την Ελένη ). Ο γιος της Σοφίας σάστισε και τότε έμαθε ότι η Ελένη είχε βρεθεί από την οικογένεια του Abdülkadir Sümer που την είχαν υιοθετήσει και την ονόμασαν Εμινέ.
Παράλληλα όμως καθώς έψαχνε για την χαμένη κόρη του παππού του ρωτούσε και για την χαμένη του γιαγιά την Αναστασία. Τότε μαθαίνει ότι η Αναστασία που βρίσκονταν στην Ελλάδα είχε παντρευτεί και αυτή και είχε κάνει δυο παιδιά. Τα παιδιά της Αναστασίας ήθελαν πολύ να έρθουν στην Τουρκία για να ψάξουν για τον Χαραλάμπη και την χαμένη κόρη της Αναστασίας και τελικά κατάφεραν να έρθουν σε επαφή με το γιο της Σοφίας. Εντωμεταξύ από την Τραπεζούντα ο Sümer, δηλαδή ο θετός πατέρας της Ελένης μόλις έμαθε για όλη αυτή την ιστορία της υιοθετημένης του κόρης ήρθε στην Κωνσταντινούπολη και προσκάλεσε όλους τους συγγενείς της Εμινέ στην Τραπεζούντα.
Εδώ αντιλαμβάνεται κανείς τα συναισθήματα όλων αυτών καθώς μετά από πολλά χρόνια τα παιδιά της Αναστασίας και ο γιος της Σοφίας συναντήθηκαν στην Τραπεζούντα και βρήκαν την χαμένη κόρη του Χαραλάμπη, την Ελένη, που τώρα ήταν η Εμινέ. Αλλά το πιο ίσως εντυπωσιακό σε όλη αυτή την συγκλονιστική ιστορία είναι ότι όλοι μαζί πήγαν και προσκύνησαν το μοναστήρι της Βαζελώνας ένα από τα πιο ιερά μέρη του ελληνορθόδοξου Πόντου.
Η συγκλονιστική αυτή ιστορία, (την οποία όταν την διαβάσει κανείς στα τουρκικά πραγματικά συγκινείται), δείχνει για άλλη μια φορά το μεγάλο δράμα των Ελληνορθόδοξων Ποντίων. Αλλά το εντυπωσιακό είναι ότι αποφασίστηκε να την κάνουν ταινία μια ομάδα «Τούρκων» οι οποίοι όταν την έμαθαν είχαν συγκλονιστεί καθώς είχαν γίνει και μάρτυρες της συνάντησης μετά από τόσα χρόνια όλων αυτών των χαμένων συγγενών από την φρίκη ενός πολέμου και μιας γενοκτονίας.
Βέβαια το ποιοι είναι αυτοί οι «Τούρκοι» που θα γυρίσουν την ταινία δεν μας γίνεται γνωστό, ίσως για ευνόητους λόγους. Όμως και μόνο που στην σημερινή Τουρκία ένα τέτοιο μεγάλο δράμα των Ελληνοποντίων θα γίνει φιλμ, είναι άλλο ένα δείγμα και σημείο των καιρών και φανερή ένδειξη ότι η πανάρχαια φλόγα της ελληνοορθοδοξίας δεν έχει σβήσει ποτέ σε αυτή την ιστορική μεριά του ελληνισμού.
Ήταν μεσημέρι της 14ης Οκτωβρίου του 1862 όταν οι Αθηναίοι πανηγύριζαν την έξωση του βασιλιά στην τότε πλατεία Όθωνος που μετονομάστηκε σε πλατεία Ομονοίας. Από τότε και μέσα στα 150 χρόνια που ακολούθησαν η πλατεία που αποτέλεσε άλλοτε το κοσμοπολίτικο και συνάμα λαϊκό σημείο συνάντησης των Αθηναίων πέρασε από διάφορες εποχές ανακατασκευές και χρώματα για να καταλήξει στη σημερινή γκρίζα εικόνα της…
Τα πρώτα σχέδια που έγιναν των Κλεάνθη και Σάουμπερτ, αποτύπωναν μια πλατεία ορθογώνια η οποία θα ονομαζόταν πλατεία Ανακτόρων. Ο χώρος άλλωστε προοριζόταν για την ανέγερση των Ανακτόρων αφού η θέα της Ακρόπολη ήταν ιδανική. Το σχέδιο όμως απορρίφθηκε από τον Λουδιβίκο, τον πατέρα του Όθωνα, λόγω της περιοχής η οποία γειτνίαζε με εργατικές συνοικίες και ήταν σε κοίλωμα κοντά στα έλη του Κηφισού.
Την ιδέα της ανέγερσης των ανακτόρων ακολούθησε εκείνη του Ναού του Σωτήρος, προκειμένου το έθνος να εκφράσει την ευγνωμοσύνη του προς το Θείο για την απελευθέρωση. Ο έρανος, όμως, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα και το ποσό που συγκεντρώθηκε διατέθηκε για την ανέγερση του ναού της Μητροπόλεως.
Έτσι το 1834, τα σχέδια χρειάζεται να επανεξεταστούν και η αναθεώρησή τους ανατίθεται στον αρχιτέκτονα Λέο Φον Κλέντσε. Στην νέα της εκδοχή η πλατεία θα είχε κυκλικό σχήμα ενώ θα ήταν ομώνυμη του τότε βασιλειά Όθωνα. Και αυτό το σχέδιο δεν εφαρμόστηκε ποτέ. Εν τέλει η πλατεία κατασκευάζεται το 1846 με βασιλικό διάταγμα και παίρνει ορθογώνιο σχήμα. Η πλατεία Όθωνος, όπως ονομάστηκε προς τιμήν του βασιλιά, αποτελούσε το βορειότερο άκρο της πόλης και το τέρμα του εξοχικού περιπάτου των Αθηναίων της εποχής.
Το σημερινό της όνομα αποκτά το 1862 όταν γίνεται σύμβολο ενότητας των αντιμαχόμενων πολιτικών πλευρών μετά την εκθρόνιση του βασιλιά. Εκείνο το μεσημέρι της 14ης Οκτωβρίου, ο πρόεδρος της προσωρινής κυβέρνησης, Δημήτριος Βούλγαρης, γνωστός και ως Τζουμπές, απευθύνεται μετά την δοξολογία στο συγκεντρωμένο πλήθος και λέει:
«Ας ορκισθώμεν επί της Πλατείας ταύτης, της λαβούσης ήδη το ωραίον της «Ομονοίας» όνομα, και ας είπη έκαστος εξ ημών: Ορκίζομαι πίστιν εις την πατρίδα και υπακοήν εις τας εθνικάς αποφάσεις».
Αυτή η ένδοξη και επαναστατική φράση σηματοδότησε την απαρχή της ιστορίας της Πλατείας Ομόνοιας η οποία γνώρισε από τότε διάφορες «εποχές», οράματα και υποσχέσεις…
Η πράσινη εποχή
Εκείνη την εποχή η Ομόνοια χαρακτηρίζεται από την αύρα μιας κοσμικής και μεσοαστικής Αθήνας σε συνδυασμό πάντα με τη νότα που της έδιναν οι εργατικές περιοχές που βρίσκονται κοντά της. Το 1877, η πλατεία φωτίζεται με λάμπες φωταερίου, δεντροφυτεύεται και στο κέντρο της κατασκευάζεται μια μαρμάρινη πολυγωνική εξέδρα μουσικής, όπου φιλοξενεί την μπάντα κάθε Κυριακή.
Τρία χρόνια αργότερα, γίνεται η αφετηρία του ιπποσιδηροδρόμου, ενώ το 1889, στο τέλος της Αθηνάς, οικοδομείται σε σχέδια του Ερνεστ Τσίλερ το ξενοδοχείο Μέγας Αλέξανδρος, σήμα κατατεθέν της περιοχής, η οποία σταδιακά μεταμορφώνεται σε σημείο αναφοράς της κοσμικής κίνησης της πόλης κι αρχίζει να ανταγωνίζεται την αίγλη της πλατείας Συντάγματος.
Στην αναβάθμιση αυτή βοηθούν και οι αφίξεις νέων καταστημάτων όπως το «Σολώνειο», το «Βυζάντιο», το «Ζούνης», το «Χαραμής», το «Ομόνοια» και φυσικά η γνωστή «Ήβη», όπου συγκεντρώνεται όλος ο «καλός κόσμος» της εποχής.
Οι ιδιοκτήτες των καφενείων της περιοχής προσπαθούν να προσελκύσουν όλο και περισσότερη πελατεία. Ανοίγουν τις πόρτες τους στις κυρίες και δανείζονται στοιχεία από τα ζαχαροπλαστεία. Ελληνικές και ξένες, κυρίως γαλλικές εφημερίδες, καθώς και περιοδικά δημιουργούν άτυπα αναγνωστήρια, ενώ ορχήστρες φροντίζουν για τη μουσική υπόκρουση. Την εικόνα συμπληρώνουν τραγουδιστές και τραγουδίστριες του μελοδράματος.
Δίπλα στον τούρκικο καφέ που ψήνει ο ταμπής με δέκα λεπτά το φλιτζάνι, παρασκευάζεται και ο «Βιενναίος», ο ευρωπαϊκός καφές, με γάλα ή κρέμα, ο οποίος κοστίζει 40 λεπτά.Το νερό έρχεται από το Μαρούσι σε στάμνες και πληρώνεται ξεχωριστά, 5 λεπτά το ποτήρι. Πάστες, γλυκά φούρνου, παγωτά και ηδύποτα συμπληρώνουν τον κατάλογο.
Εκτός από τα καφενεία, λειτουργούν τα ζυθοπωλεία, οι ταβέρνες, τα ξενοδοχεία και φυσικά τα καφωδεία και τα καφέ σαντάντ. Τα τελευταία όμως σε συνδυασμό με την άφιξη των αμανετζίδικων στην περιοχή του Ψυρρή, είναι εκείνα που κάνουν την Ομόνοια να χάσει την μάχη για την πιο αριστοκρατική περιοχή δίνοντας το προβάδισμα στην πλατεία Συντάγματος. Στο τέλος αυτού αιώνα, το 1895 δημιουργείται ο σταθμός του τρένου Αθηνών-Πειραιώς.
Στον «Ρωμηό» του 1907 διαβάζουμε για εκείνη την εποχή:
«Ίτε πάντες εις της Ήβης το γνωστόν ζυθοπωλείον Νικολή του Γιακουμάκη, τέλειον εκ των τελείων. Ανοιχτόν μέχρι πρωίας στην Ομόνοιαν εκεί, εντελής καθαριότης κι’ έξοχος μαγειρική, μπύρα πρώτη Κλωναρίδη και ποικίλα φαγητά, ο καλλίτερος ο κόσμος, πάντοτε σ’ αυτό φοιτά»
Η εποχή των Μουσών και η ιστορία της Καλλιόπης
Περνούν σχεδόν τριάντα χρόνια για να αλλάξει και πάλι όψη η πλατεία. Όταν το 1930, ολοκληρώνονται τα έργα για τον υπόγειο σιδηρόδρομο τα εγκαίνια του οποίου πραγματοποιεί ο Ελευθέριος Βενιζέλος, εκτός από το κυκλικό σχήμα, η πλατεία αποκτά μια εικόνα λιγότερο πράσινη εικόνα και περισσότερο αστική.
Οι φοίνικες τα λουλούδια και τα ξύλινα παγκάκια δεν υπάρχουν πια. Στη θέση τους δεσπόζουν τα μαρμάρινα κυκλιδώματα που οδηγούν στον υπόγειο σιδηρόδρομο, ενώ στο κέντρο της, κατασκευάζονται περίπτερα για τους ανθοπώλες. Περιμετρικά τοποθετούνται οκτώ τσιμεντένιες Μούσες για να καλύψουν τους αεραγωγούς του τρένου που μένουν στην ιστορία ως οι «Μούσες της Ομόνοιας»… Πάνω από τα αγάλματα υψώνονταν ψηλοί τσιμεντένιοι κίονες, στην κορυφή των οποίων υπήρχαν καπνοδόχοι….
Βέβαια μιας και οι μούσες κατά τη μυθολογία ήταν εννέα, και η πλατεία για λόγους αισθητικής και συμμετρίας μπορούσε να φιλοξενήσει μόνο οκτώ, ο χώρος που τοποθετήθηκε η ένατη, η μούσα της επικής ποίησης Καλλιόπη, ήταν ακριβώς δίπλα από τα δημόσια ουρητήρια. Εξαιτίας αυτού η «φτωχή Καλλιόπη» ταύτισε για πάντα το όνομά της με την τουαλέτα…
Οι Μούσες δεν ενθουσίασαν κανέναν, αντιθέτως χαρακτηρίστηκαν κακόγουστες αφού έκαναν την κυκλική πλατεία να μοιάζει με τούρτα με κεράκια. Έξι χρόνια μετά, όταν μία από αυτές κατά την διάρκεια διαδηλώσεων, έπεσε με κίνδυνο να τραυματίσει τους περαστικούς, απομακρύνθηκαν από την πλατεία.
Παρόλα αυτά την εποχή των Μουσών το χρώμα της πλατείας δεν χάθηκε αφού τα λουλούδια των ανθοπωλών συνέχιζαν να στολίζουν την πλατεία μαζί με τα καφενεία, τις μπυραρίες και τα καμπαρέ που είχαν δημιουργηθεί περιμετρικά.
Μια εικόνα της Ομόνοιας της εποχής εκείνης δίνει και το τραγούδι «Ομόνοια Πλας» της δεκαετίας του ‘50 που τραγουδά πρώτη σε μια θεατρική επιθεώρηση η Ρένα Βλαχοπούλου και στη συνέχεια η Σοφία Βέμπο:
«Σε κάθε γωνία επτά καφενεία καρέκλες με κόσμο γεμάτες και ταξί που ψαρεύουν πελάτες Κομψοί και ωραίοι, πολίσμαν τροχαίοι πεντ’ έξι παλιές μπυραρίες καυγαδάκια στις αφετηρίες Καμπαρέ με jazz band και belles femmes με ταμπέλες που λένε welcome Τι ρυθμός και ζωή και κοσμοσυρροή μέρα νύχτα και ως το πρωί. Και τα ανθοπωλεία σειρά στην πλατεία τριάντα περίπτερα πλάι κι από κάτω Μετρό που περνάει Πιο εκεί, κουλουρτζή, ο ταμπλάς Να η Ομόνοια Πλας…”
Η υγρή εποχή
Η μεγάλη αναδιάταξη της πλατείας πραγματοποιείται το 1960, όπου η φυσιογνωμία της αλλάζει κατά πολύ. Τα λουλούδια, τα περίπτερα, τα κιγκλιδώματα και οι πάγκοι των ανθοπωλών ξηλώνονται και οι πεζοί αποκλείονται εγκαινιάζοντας μια νέα εποχή.
Η επιφάνεια της πλατείας μετατρέπεται σε τεχνητή λίμνη με συντριβάνια, ενώ υπογείως διαμορφώνεται μια δεύτερη, πολύ πιο αποπνικτική. Το κοσμικό παρελθόν της Ομόνοιας έχει ήδη αρχίσει να ξεθωριάζει στο πλαίσιο του εκσυγχρονισμού του κέντρου που δίνει προτεραιότητα στο αυτοκίνητο, μετατρέποντας την περιοχή σε κυκλοφοριακό κόμβο αποκλείοντας την πρόσβαση στους πεζούς.
Γελοιογράφοι της εποχής σχολιάζουν καυστικά τη λίμνη, βάζοντας μέσα τη γοργόνα που ρωτά τον τροχονόμο αν ζει ο βασιλιάς Αλέξανδρος.
Ο Μποστ σε μια γελοιογραφία του που φιλοξενήθηκε στο εξώφυλλο του Ταχυδρόμου στις 25 Ιουλίου 1959, την περίοδο δηλαδή όπου γίνονταν τα μεγάλα έργα για την ανακατασκευή της πλατείας και την διάνοιξη της οδού Κοραή, γράφει χαρακτηριστικά:
«Να ιδώ του βάλτου τα χωργια από ψηλή ραχούλα- να δω κε την ομονηα με τα νερά τα κρεια»
Μέσα σε μια δεκαετία τα συντριβάνια ανακατασκευάζονται σε διάφορες μορφές για να αντικατασταθούν εν τέλει από υδάτινους πίνακες. Οι πεζοί παραμένουν αποκλεισμένοι από την επιφάνεια της πλατείας και οι μόνοι που την επισκέπτονται κατά περιόδους είναι οι των ομάδων που καθιερώνουν τις βουτιές ύστερα από κάθε νίκη της ομάδας τους.
Η γκρι εποχή
Η τελευταία αλλαγή που σηματοδοτεί την απαρχή της Γκρι πλέον εποχής της πλατείας, ξεκινά με την εγκατάσταση του Γυάλινου Δρομέα που πήρε τη θέση του σιντριβανιού.
Τη δεκαετία του ’90, η Ομόνοια σκάβεται ξανά, αυτή τη φορά για τις ανάγκες του μετρό, ενώ αλλάζει και πάλι μορφή. Το υγρό στοιχείο δίνει τη θέση του στο στερεό, καθώς τοποθετείται επί της πλατείας όπου πρασινίζει μερικώς από το γκαζόν το έργο « Δρομέας» του Κώστα Βαρώτσου. Το άγαλμα αρχικά εντυπωσιάζει όμως λόγω των εργασιών του μετρό μεταφέρεται για λόγους ασφαλείας – για να μην κινδυνέψει από τους κραδασμούς.
Τελευταία προσπάθεια ανάπλασής είναι εκείνη που γίνεται πριν τους Ολυμπιακούς αγώνες, η οποία αφήνει πίσω της έναν οδικό τσιμεντένιο κόμβο. Το 2001 τοποθετείται στο κέντρο της, το ύψους 15 μ. γλυπτό, Πεντάκυκλο, του Γιώργου Ζογγολόπουλου και το πράσινο αντικαθίσταται από πλάκες οι οποίες σήμερα είναι σκούρες από την βρωμιά και το καυσαέριο. Η πλατεία που κάποτε ήταν συνώνυμη με την ζωντάνια σήμερα μαραζώνει χωρίς νερό και χωρίς κίνηση κι επιλέγεται πια ως τόπος απόγνωσης υποψήφιων αυτόχειρων.
Η ατμόσφαιρα μυρίζει καυσαέριο κι απελπισία ναρκομανών, παράνομων κι απεγνωσμένων μεταναστών και άστεγων που πεθαίνουν στα γύρω σοκάκια ενώ είναι συνδεδεμένη με την έλλειψη ζωής. Τα ίχνη του ένδοξου παρελθόντος απουσιάζουν ενώ σχεδόν όλα τα ιστορικά καταστήματα της περιόδου ακμής της έχουν αντικατασταθεί από fast food ή τυροπιτάδικα, από καταστήματα πώλησης κινητών τηλεφώνων και σημεία αλλαγής συναλλάγματος.
Το τσιμεντένιο άνυδρο και γκρίζο πλέον σκηνικό της άλλοτε «κοκέτας» των επιθεωρήσεων δείχνει πως η λαϊκή, κοσμική κι επαναστάτρια πλατεία της Αθήνας πληρώνει την προηγούμενη λαμπρή εποχή της μέσα από μια παράξενη «καταδίκη» παραμένοντας εντελώς αποκομμένη από την άλλοτε ζωντανή ιστορία της.
Τα Χριστούγεννα του 1914 οι στρατιώτες του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου άφησαν για λίγο τα όπλα και γύρισαν την πλάτη στον θάνατο.
Είχαν ήδη περάσει πέντε περίπου μήνες από την έναρξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου και το πνεύμα των Χριστουγέννων έκανε την εμφάνισή του σε ένα από τα πιο απίθανα μέρη: στο κύριο και αποφασιστικότερο μέτωπο της σύρραξης, το Δυτικό Μέτωπο.
Σε μια σειρά αυθόρμητων εκεχειριών, οι στρατιώτες γύρισαν την πλάτη στον πόλεμο και άφησαν τα όπλα τους για να τραγουδήσουν τα κάλαντα, να ανταλλάξουν δώρα, ακόμη και να παίξουν ποδόσφαιρο με τον εχθρό. Μια ξαφνική, έστω και προσωρινή, ειρήνη που έφερε χαρά και αισιοδοξία στα καταθλιπτικά χαρακώματα ενός αιματηρού πολέμου.
Ο Τσαρλς Μπρούερ δεν περίμενε ποτέ του ότι θα περνούσε την παραμονή των Χριστουγέννων βουτηγμένος στη λάσπη μέχρι τα γόνατα στη βόρεια Γαλλία. Στην πρώτη γραμμή του πολέμου, ο 19χρονος βρετανός έτρεμε στα χαρακώματα μαζί με τους άλλους στρατιώτες.
Μετά την είσοδο της Βρετανίας στον πόλεμο τον Αύγουστο του 1914, πολλοί πίστευαν πως θα ξεμπέρδευαν γρήγορα με τον εχθρό και θα επέστρεφαν στα σπίτια τους για τις γιορτές. Περίπου πέντε μήνες αργότερα και ενώ ένα εκατομμύριο ζωές είχαν ήδη χαθεί ο πόλεμος είχε μετατραπεί σε μια σύγκρουση χαρακωμάτων χωρίς ελπίδα.
Παρότι απογοητευμένοι, οι στρατιώτες βρήκαν παρηγοριά στο γεγονός ότι η συνεχής βροχόπτωση είχε δώσει τη θέση της εκείνο το βράδυ της παραμονής των Χριστουγέννων σε έναν ασυννέφιαστο ουρανό.
Η βραδιά ήταν ανησυχητικά ήσυχη μέχρι τη στιγμή που ένας αχνός ήχος, ασυνήθιστος για το πεδίο της μάχης, άρχισε να ακούγεται και να δυναμώνει με την ώρα. Ήταν ένα χριστουγεννιάτικο τραγούδι. Και μπορεί οι γερμανικές λέξεις «Stille Nacht» να μην ήταν οικείες για τους βρετανούς στρατιώτες, η μελωδία όμως της «Άγιας Νύχτας» σίγουρα ήταν.
Όταν οι γερμανοί στρατιώτες τελείωσαν το τραγούδι, οι εχθροί τους ξέσπασαν σε επευφημίες. Συνηθισμένοι να απαντούν στα πυρά, οι βρετανοί στρατιώτες άρχισαν με τη σειρά τους το τραγούδι, την αγγλική εκδοχή της «Άγιας Νύχτας».
Λίγες ώρες αργότερα ξημέρωνε Χριστούγεννα και κάτι ακόμη πιο αξιοσημείωτο έδωσε τη θέση του στα γεγονότα της περασμένης βραδιάς. Στρατιώτες και από τις δύο πλευρές του Δυτικού Μετώπου άρχισαν διστακτικά να αφήνουν τα χαρακώματα και να πλησιάζουν την «απαγορευμένη ζώνη» ανάμεσά τους προκειμένου να ευχηθούν ο ένας στον άλλον Καλά Χριστούγεννα.
Μπορεί οι πολιτικοί ηγέτες να είχαν αγνοήσει τις εκκλήσεις του Πάπα Βενέδικτου ΙΕ να σταματήσουν οι εχθροπραξίες την περίοδο των γιορτών, οι στρατιώτες στα χαρακώματα όμως αποφάσισαν να εφαρμόσουν τη δική τους ανεπίσημη, αυθόρμητη ανακωχή.
Ανταλλαγή δώρων και ευχών
Η χριστουγεννιάτικη ανακωχή που πέρασε στην ιστορία ήταν μια σειρά από ανακωχές που προήλθαν από τους ίδιους τους ανθρώπους που είχαν βιώσει τη φρίκη του πολέμου, σε μια προσπάθεια να έρθουν πιο κοντά σε ανθρώπινο επίπεδο με τον εχθρό απέναντί τους.
«Ανταλλάξαμε χειραψίες, ευχηθήκαμε ο ένας στον άλλον Καλά Χριστούγεννα και σύντομα συνομιλούσαμε σαν να γνωριζόμασταν για χρόνια», έγραφε ο βρετανός δεκανέας Τζον Φέργκιουσον για τη συνάντησή του με τους γερμανούς στρατιώτες. «Γελούσαμε και μιλούσαμε με άνδρες που μόλις λίγες ώρες πριν προσπαθούσαμε να σκοτώσουμε».
«Στις περισσότερες περιπτώσεις ήταν οι Γερμανοί που έστω και εμμέσως προσκαλούσαν σε εκεχειρία», γράφει ο Stanley Weintraub στο βιβλίο του «Άγια Νύχτα: Η ιστορία της χριστουγεννιάτικης εκεχειρίας του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου». «Αυτό συνέβαινε εν μέρει διότι οι Γερμανοί κέρδιζαν τον πόλεμο σε εκείνο το στάδιο και πολλοί από τους στρατιώτες είχαν εργαστεί στη Μεγάλη Βρετανία πριν τον πόλεμο και μπορούσαν να μιλήσουν αγγλικά».
Οι στρατιώτες αντάλλασσαν πρόχειρα δώρα, όπως τσιγάρα, σοκολάτες, λουκάνικα, αλκοόλ και πουτίγκες και διηγούνταν ιστορίες για τη φρίκη του πολέμου. Κάποιοι γερμανοί στρατιώτες μάλιστα πρόσφεραν και βαρέλια μπίρας που είχαν αρπάξει από ένα ζυθοποιοί και, σύμφωνα με τον βρετανό στρατιώτη Φρανκ Ρίτσαρντς, έκαναν προπόσεις ευχόμενοι υγεία ο ένας στον άλλον και συμφωνώντας ότι η γαλλική μπίρα δεν έλεγε και πολλά…
Σε ορισμένες περιπτώσεις, η «λωρίδα του θανάτου» ανάμεσα στα χαρακώματα των δύο πλευρών μετατράπηκε σε γήπεδο ποδοσφαίρου. Ένας γερμανός υπολοχαγός θυμάται: «Οι ομάδες σχηματίστηκαν γρήγορα για τον αγώνα στην παγωμένη λάσπη και οι Fritzes νίκησαν τους Tommies με 3-2. Και όταν οι στρατιώτες δεν είχαν στη διάθεσή τους δερμάτινες μπάλες για τους σκοπούς της φιλικής αθλητικής αναμέτρησης, αρκούσαν οι άδειες κονσέρβες και οι μικρές σακούλες γεμάτες άμμο.
Οι αντιδράσεις
Το χριστουγεννιάτικο πνεύμα δεν κατάφερε να αγγίξει όλους τους στρατιώτες, ειδικά αυτούς που είχαν πρόσφατα χάσει συντρόφους τους στη μάχη. Οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν σε διάφορα σημεία του μετώπου και σε ορισμένες περιπτώσεις στρατιώτες σκοτώθηκαν από εχθρικά πυρά καθώς έβγαιναν από τα χαρακώματα ελπίζοντας σε μια μέρα ανακωχής.
Μάλιστα η ανακωχή προκάλεσε προβληματισμό σε υψηλόβαθμους αξιωματούχους, που φοβήθηκαν ότι οι άνδρες τους μπορεί να χάσουν τη διάθεση για μάχη. Σε ορισμένους μάλιστα προκάλεσε ακόμη και οργή.
Ανάμεσα σε αυτούς και ένας νεαρός γερμανός δεκανέας που λίγο καιρό αργότερο θα ξεκινούσε τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, σύμφωνα με το History Channel. «Τέτοια πράγματα δεν πρέπει να συμβαίνουν σε περίοδο πολέμου», φώναξε ο Αδόλφος Χίτλερ στους συμπολεμιστές τους. «Δεν σας έχει απομείνει καθόλου γερμανική αίσθηση τιμής;».
Επιστροφή στην πραγματικότητα
Με το ηλιοβασίλεμα, οι στρατιώτες αποσύρθηκαν και πάλι στα χαρακώματα. Στα περισσότερα σημεία του μετώπου, ωστόσο, ο πόλεμος επέστρεψε στις 26 Δεκεμβρίου. Και όταν τα Χριστούγεννα ήρθαν ξανά στα χαρακώματα το επόμενο έτος, η εκεχειρία δεν ήρθε. Είχε ήδη περάσει ένας χρόνος και εκατομμύρια ζωές είχαν θυσιαστεί στο πεδίο της μάχης.
Τα όπλα του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου δεν σίγησαν ξανά μέχρι την υπογραφή της οριστικής ανακωχής τον Νοέμβριο του 1918. Η εκεχειρία των Χριστουγέννων, ωστόσο, αποτέλεσε μια αξέχαστη και φωτεινή ανάμνηση για πολλούς ανθρώπους που ήρθαν αντιμέτωποι με τον θάνατο και τις κακουχίες. Χαρακτηριστική είναι η εξομολόγηση ενός βρετανού στρατιώτη σε επιστολή που έγραψε την επομένη: «Δεν θα έχανα τη χθεσινή εμπειρία ακόμη και για το πιο υπέροχο χριστουγεννιάτικο δείπνο στην Αγγλία».
Ένα ξεχωριστό όχημα που συνδυάζει τη γοητεία του παρελθόντος με την τεχνολογία του σήμερα επέλεξαν ο πρίγκιπας Χάρι και η σύζυγός του Μέγκαν Μαρκλ για να μεταβούν στην δεξίωση που ακολούθησε μετά την φαντασμαγορική γαμήλια τελετή.
Η διθέσια μπλε Jaguar E-type Concept Zero κέντρισε δικαίως τα φώτα της δημοσιότητας καθώς δεν είναι ένα συμβατικό αυτοκίνητο, αλλά ένα κλασσικό δημιούργημα της βρετανικής αυτοκινητοβιομηχανίας στο οποίο είχε υποκλιθεί ακόμα και ο Έντσο Φεράρι λέγοντας πως «είναι το ωραιότερο αυτοκίνητο που κατασκευάστηκε ποτέ».
Η E-type παρουσιάστηκε το 1961 και έχει ψηφιστεί από τους ειδικούς ως το ομορφότερο αυτοκίνητο όλων των εποχών.
Μόνο που το συγκεκριμένο, μπλε χρώματος, με το οποίο οι νεόνυμφοι μετέβησαν στη γαμήλια δεξίωση στο Φρόγκμορ Χάους είναι ηλεκτροκίνητο!
Η Jaguar E-type Concept Zero κατασκευάστηκε το 1968 και έχει ανακατασκευαστεί και τροποποιηθεί από την Jaguar Land Rover Classic.
Παρουσιάστηκε επίσημα το 2017 στο πλαίσιο ενός φεστιβάλ τεχνολογίας που πραγματοποίησε η εταιρεία στο Λονδίνο και στο οποίο υποσχέθηκε τον εξηλεκτρισμό της προϊοντικής της γκάμας μέχρι το 2020.
«Το E-type Zero συνδυάζει τη γνωστή δυναμική εμπειρία του E-type με βελτιωμένες επιδόσεις μέσω της ηλεκτροκίνησης. Αυτός ο μοναδικός συνδυασμός προσφέρει μια εκπληκτική οδηγική αίσθηση», αναφέρει μεταξύ άλλων ο επικεφαλής της Jaguar Land Rover Classic, Τιμ Χάνινγκ.
Στη θέση του 6κύλινδρου κινητήρα της XK που εδραζόταν κάτω από το καπό έχει τοποθετηθεί μια μπαταρία ιόντων-λιθίου χωρητικότητας 40kWh και ένας ηλεκτροκινητήρας ειδικά σχεδιασμένος για το μοντέλο που αποδίδει 220kW. Η κατανομή βάρους διατηρήθηκε στα ίδια επίπεδα, με το βάρος της κατασκευής ωστόσο να έχει μειωθεί κατά 45 κιλά.
Η εκσυγχρονισμένη E-type χρειάζεται 5,5 δευτερόλεπτα για τη διαδικασία του 0-100 χλμ/ω, όντας κατά ένα δευτερόλεπτο ταχύτερη από την συμβατική, ενώ η τελική της ταχύτητα περιορίζεται στα 160 χλμ/ω τα οποία όμως έρχονται σε μόλις 10 δευτερόλεπτα.
Η αυτονομία του οχήματος ανέρχεται σε 270 χλμ, σύμφωνα με την εταιρεία, ενώ για μια πλήρη φόρτιση απαιτούνται 6 με 7 ώρες αναλόγως την πηγή τροφοδοσίας. Ένα πολύ σημαντικό στοιχείο, το οποίο τονίζει η Jaguar Land Rover, είναι το γεγονός ότι η μετατροπή του οχήματος έγινε πολύ εύκολα χωρίς να χρειαστεί να γίνουν τροποποιήσεις στη δομή του οχήματος, καθώς η νέα κινητήρια μονάδα και η συστοιχία μπαταριών χώρεσαν εκεί που εδράζονταν πρωτύτερα ο συμβατικός κινητήρας με το κιβώτιο ταχυτήτων.
Το αμάξωμα δεν έχει δεχθεί παρεμβάσεις πλην των φωτιστικών σωμάτων που είναι πλέον LED, σε αντίθεση με το εσωτερικό που έχει προσαρμοστεί στα σημερινά δεδομένα, με ταμπλό από ανθρακονήματα, ψηφιακά όργανα με οθόνη LCD και μια μεγάλη οθόνη αφής που αποτελεί το σύστημα infotainment.
«Ανυπομονούμε να δούμε τις αντιδράσεις των πελατών μας καθώς εξετάζουμε το ενδεχόμενο εισαγωγής του συγκεκριμένου concept στην αγορά», είχε αναφέρει πέρσι στα αποκαλυπτήρια του οχήματος ο επικεφαλής της Jaguar Land Rover Classic Τιμ Χάνινγκ.
Το βέβαιο είναι ότι ο Δούκας και η Δούκισσα του Σάσεξ, όπως προσφωνούνται επίσημα πλέον, έκαναν την καλύτερη διαφήμιση σε αυτό το ιδιαίτερο όχημα η τιμή του οποίου ανέρχεται στις 350.000 στερλίνες (399.000 ευρώ με ισοτιμία 21/05).
Και για τους πιο παρατηρητικούς, δύο στοιχεία που καθιστούν ακόμα πιο ιδιαίτερη αυτήν την μπλε Jaguar είναι: η θέση του τιμονιού που βρίσκεται αριστερά και όχι δεξιά ως είθισται στα αυτοκίνητα στη Μ. Βρετανία καθώς και η εξατομικευμένη πινακίδα κυκλοφορίας «E190518», που παραπέμπει στην ημερομηνία που ο Χάρι και η Μέγκαν ήρθαν εις γάμου κοινωνία…
Κανείς στην οικογένεια Χουβαρδά από την Κάρπαθο δεν περίμενε πως μέσα σε λίγα λεπτά θα άλλαζε η ζωή τους εκείνο το παγωμένο βράδυ της 21ης Φεβρουαρίου του 2010.
Ο πατέρας της τετραμελούς οικογένειας Γιάννης Χουβαρδάς, είχε φύγει από το σπίτι και διασκέδαζε παρέα με φίλους στο καφενείο του νησιού. Προηγουμένως είχε σταματήσει σε πρακτορείο του ΟΠΑΠ για να παίξει το σύστημα στο τζόκερ που έπαιζε κάθε φορά όποτε είχε τζακ ποτ. Εκείνη την Κυριακή το παιχνίδι μοίραζε 5 εκατομμύρια ευρώ, αρκεί κάποιος να έβρισκε τους 5 +1 αριθμούς
«Είχε τζακ ποτ και κάθε φορά που είχε τζακ ποτ έπαιζα. Πάντα συμπληρώνω στο δελτίο το ίδιο σύστημα αυτό έκανα και εκείνη την ημέρα. Θυμάμαι είχα πάει με καλή ψυχολογία και πολύ καλή διάθεση» λέει στο protothema.gr ο τότε μεγάλος τυχερός που κέρδισε τα 5 εκατομμύρια ευρώ.
Πέντε χρόνια μετά την επιτυχία του ο Γιάννης Χουβαρδάς απαντά στην ερώτηση εάν τελικά το «τζόκερ σου αλλάζει τη ζωή», όπως διαφημίζεται και φυσικά εάν «άφησε το θείο για πιάσει το τζόκερ».
«Αν το πολύ χρήμα δεν ξέρεις να το χειριστείς μπορεί να σε καταστρέψει»
«Πλούσιο θείο δεν είχα, είχα όμως αρκετά χρέη αφού η επιχείρησή μου είχε χτυπηθεί πολύ σκληρά από την κρίση. Χρωστούσα σε εφορία σε ασφαλιστικά ταμεία σε Τράπεζες αλλά και σε κάποιους που μου είχαν δανείσει χρήματα. Περίπου 700.000 ευρώ»
Την κλήρωση την παρακολούθησε στο καφενείο όπου βρισκόταν με φίλους και όταν είδε τα μπαλάκια με τους αριθμούς να βγαίνουν από την κληρωτίδα παρέμεινε ψύχραιμος. «Το τζόκερ σου αλλάζει τη ζωή αλλά αυτό εξαρτάται από τον άνθρωπο. Το μοτο λοιπόν “και αν σου κάτσει σου αλλάζει τη ζωή” δεν είναι και τόσο ειλικρινές αφού αυτό εξαρτάται από τον τυχερό. Αν το πολύ χρήμα δεν ξέρεις να το χειριστείς μπορεί να σε καταστρέψει. Ευτυχώς εγώ υπήρξα ψύχραιμος και πιστεύω σήμερα πως έκανα σωστές κινήσεις. Αν τα κερδίσει ένας φτωχός τότε ναι θα πω σου αλλάζει τη ζωή, αλλά και πάλι μπορεί το άφθονο χρήμα να σε οδηγήσει στην καταστροφή. Θυμάμαι πως εκείνη τη στιγμή μόνο κάποιοι φίλοι μου που ήταν μαζί μου στο καφενείο και παρακολουθούσαμε την κλήρωση έπαθαν σοκ και δεν το πίστευαν». Το πρώτο πράγμα που έκανε ο επιχειρηματίας ήταν να τηλεφωνήσει στη μητέρα του ενώ αμέσως μετά στη γυναίκα του που βρισκόταν στο σπίτι μαζί με τα δυο τους παιδιά.
«Εκείνο το βράδυ δεν μπορούσα να κοιμηθώ. Πήρα τη γυναίκα μου και πήγαμε σε ένα μπαράκι μαζί με φίλους. Τους κέρασα όλους, και περίμενα να ξημερώσει. Κατά τις δέκα το πρωί της Δευτέρας πήγα στο πρακτορείο και είδαμε από το σύστημα πως το δελτίο κέρδιζε. Έβγαλε και ο ΟΠΑΠ δελτίο τύπου πως το μοναδικό τυχερό δελτίο ήταν στο νησί μου και έτσι σιγουρεύτηκα, αλλά και πάλι ήμουν ψύχραιμος».
Η καθημερινότητα του Γιάννη Χουβαρδά ήταν διαφορετική πλέον, όπως και της οικογένειάς του. Εκεί που ήταν συνεχώς ανήσυχος και αγχωμένος πλέον έχει γίνει άλλος άνθρωπος. «Όταν έβλεπα τους τυχερούς αριθμούς να βγαίνουν από την κλήρωση και συνειδητοποίησα πως ήμουν νικητής παρακαλούσα να έχω κερδίσει τουλάχιστον ένα εκατομμύριο. Είχα παίξει σύστημα και δεν ήξερα αν το σύστημα θα μου έδινε όλο το ποσό. Όταν πλέον κατάλαβα πως θα έπαιρνα αυτά τα χρήματα ανακουφίστηκα. Τα χρέη που με έπνιγαν και το άγχος που με είχε κυριεύσει έφυγαν μονομιάς». Όπως εξήγησε στο protothema.gr με τα χρήματα που κέρδισε πλήρωσε τις οικονομικές οφειλές του, επένδυσε στην επιχείρησή του, ενώ έδωσε και σε ανθρώπους που είχαν ανάγκη. «Όταν μαθεύτηκαν τα νέα ήρθαν άνθρωποι και μου ζήτησαν. Έδωσα αλλά δεν μπορείς ποτέ να δώσεις σε όλους. Έδωσα εκεί που είχαν τη μεγαλύτερη ανάγκη». Όπως επισημαίνει, δεν ξόδεψε τα χρήματά του σε αυτοκίνητα, σκάφη ή σε είδη πολυτελείας όπως κάνουν οι περισσότεροι, αλλά τα επένδυσε στην επιχείρησή του στο νησί. «Το 90% των ανθρώπων που κερδίζουν μεγάλα ποσό συνήθως τα ξοδεύουν και στη συνέχεια καταστρέφονται. Οι περισσότεροι τα ξοδεύουν σε κοσμήματα, αυτοκίνητα, ταξίδια και τα χρήματα εξαφανίζονται και γυρίζουν πάλι εκεί που ήταν. Πιστεύω πως το πολύ χρήμα μπορεί να οδηγήσει στην καταστροφή. Αλλά αυτό θα συμβαίνει ανάλογα και με το χαρακτήρα του ανθρώπου που τα κερδίζει».
Τα χρήματα τα πήρε μέσα σε λίγα 24ωρα από τον ΟΠΑΠ ενώ μέχρι και σήμερα συνηθίζει να παίζει σε μεγάλα τζακ ποτ του τζοκερ. «Ποτέ δεν ήμουν παθιασμένος με τον τζόγο έπαιζα πάντα με μέτρο και για τη διασκέδαση».
Κι όμως για τον Γιάννη Χουβαρδά το τζόκερ το κέρδισε δυο φορές όπως λέει. «Η πρώτη φορά ήταν μια ημέρα που είχα πιει πολύ και έπεσα από το μπαλκόνι και χτύπησα το κεφάλι μου πολύ άσχημα. Μετά από αυτή την περιπέτεια και αφού σώθηκα γιατί είχα χάσει πολύ αίμα, είπα Γιάννη κέρδισες το τζόκερ της ζωής αξιοποίησέ το. Και η δεύτερη ήταν το Φεβρουάριο του 2010 που πήρα τα 4,5 εκατομμύρια αφού πλήρωσα και 500.000 ευρώ φόρους».
Λένε ότι η μούντζα, αυτή η χειρονομία, που ενώνουμε τα δυο μας χέρια και τα τεντώνουμε προς το τιμώμενο πρόσωπο, είναι εθνικό σπορ των Ελλήνων.
Σαφώς είναι από τις αγαπημένες μας κινήσεις. Καθημερινά μας δίνονται και πολλοί λόγοι για να προσφεύγουμε σε αυτήν, αλλά είναι και μέσα στο dna μας. Και δεν το λέω εγώ, αλλά επιστήμονες που βρήκαν τις ρίζες της μούντζας.
Στην αρχαία Ελλάδα πρωτοεμφανίστηκε η μούντζα και ήταν ο χαιρετισμός προς τον Ήλιο. Επίσης, ήταν η χαρακτηριστική κίνηση στα Ελευσίνια μυστήρια, όπου με αυτόν τον τρόπο ξόρκιζαν το κακό. Χαρακτηριστικές είναι οι απεικονίσεις πάνω σε αγγεία, όπου πιστοί μούτζωναν προς το κακό και μετά έσκυβαν για να αποφύγουν το μένος του.
Μια άλλη εκδοχή, λέει ότι η μούντζα προέρχεται από το Βυζάντιο, όπου ήταν ποινή για τις μικροκλοπές. Έδεναν τον κλέφτη πάνω σε ένα γαϊδούρι και τον περιέφεραν μέσα στη πόλη όπου τον μούτζωναν για εξευτελισμό.
Εκτός από ιστορική είναι θεραπευτική η μούτζα. Οι ψυχολόγοι μιλούν ίσως για την πιο εκτονωτική κίνηση που έχει ο άνθρωπος και μπορεί να εκμεταλλευτεί. Η αυθόρμητη μούτζα ρίχνει το άγχος και την καρδιακή πίεση, και αποσυμφορίζει τον οργανισμό γρήγορα και εύκολα.
Σύμφωνα με ψυχολόγους, οι χειρονομίες δείχνουν αυτά που δεν μπορούν ή δεν πρέπει να ειπωθούν.
Εκφράζεται άμεσα το μήνυμα της αποδοκιμασίας και του θυμού, χωρίς πολλά λόγια. Αποβάλλονται από τον οργανισμό τα νεύρα και ο αρνητισμός και μεταφέρονται σε αυτόν που δέχεται τα…χρωστούμενα.
Έτσι, λένε “καλύτερα να μουτζώσεις παρά να κάνεις τίποτα χειρότερο.”
