Έχετε παρατηρήσει ποτέ ότι τη στιγμή που ακούτε το νερό να τρέχει ξαφνικά νιώθετε μια έντονη ανάγκη να ουρήσετε;

Μπορεί τη μία στιγμή να είστε απολύτως καλά και την επόμενη να τρέχετε στην τουαλέτα. Αυτή η εμπειρία είναι εξαιρετικά συχνή και δεν είναι απλώς «στο μυαλό μας». Υπάρχουν πραγματικοί φυσιολογικοί και ψυχολογικοί λόγοι πίσω από αυτό.

Η σύνδεση εγκεφάλου – ουροδόχου κύστης

Η ουροδόχος κύστη δεν λειτουργεί μόνη της. Ελέγχεται στενά από τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα. Καθώς η κύστη γεμίζει, τα νεύρα στέλνουν σήματα στον εγκέφαλο για το πόσο γεμάτη είναι. Στη συνέχεια, ο εγκέφαλος αποφασίζει αν είναι κατάλληλη στιγμή για ούρηση.

Όταν όλα λειτουργούν σωστά, το νευρικό σύστημα προσαρμόζεται εύκολα. Μπορούμε να κρατηθούμε όταν χρειάζεται και να ουρήσουμε όταν μας βολεύει. Ωστόσο, ορισμένα ερεθίσματα μπορούν να διαταράξουν αυτή την ισορροπία — και το τρεχούμενο νερό είναι από τα πιο ισχυρά.

Κλασική εξάρτηση: Ένα αντανακλαστικό που το έχουμε μάθει

Ένας από τους βασικούς λόγους που το τρεχούμενο νερό μας κάνει να θέλουμε να ουρήσουμε είναι η κλασική εξάρτηση, η ίδια ψυχολογική διαδικασία που έγινε γνωστή από τα πειράματα του Παβλόφ (Ο εγκέφαλος μαθαίνει να αντιδρά αυτόματα σε ένα ερέθισμα.).

Σκεφτείτε το: Πολλοί από εμάς πηγαίνουμε στην τουαλέτα ενώ πλένουμε τα χέρια μας, κάνουμε ντους ή βουρτσίζουμε τα δόντια μας. Ο ήχος του νερού συχνά προηγείται ή συνοδεύει την ούρηση. Με τον καιρό, ο εγκέφαλος συνδέει αυτόν τον ήχο με την πράξη της ούρησης. Έτσι, ακόμη κι αν η κύστη δεν είναι εντελώς γεμάτη, ο εγκέφαλος στέλνει το σήμα «πήγαινε τώρα».

Με απλά λόγια, το σώμα μας έχει εκπαιδευτεί να αντιδρά αυτόματα.

Ο ρόλος της χαλάρωσης

Το τρεχούμενο νερό είναι επίσης χαλαρωτικό. Ο ήχος του μπορεί να μειώσει το στρες και να προκαλέσει χαλάρωση των μυών — συμπεριλαμβανομένων των μυών του πυελικού εδάφους και του ουροποιητικού σφιγκτήρα, που φυσιολογικά μας βοηθούν να συγκρατούμε τα ούρα.

Όταν αυτοί οι μύες χαλαρώνουν, γίνεται πιο δύσκολο να κατασταλεί η ανάγκη για ούρηση. Αυτό είναι πιο έντονο όταν έχουμε ήδη μια ελαφριά επίγνωση της κύστης μας, ακόμη κι αν δεν είναι πολύ γεμάτη.

Αισθητηριακά ερεθίσματα και νευρικό σύστημα

Ο ήχος του νερού ενεργοποιεί τμήματα του νευρικού συστήματος που σχετίζονται με τα αντανακλαστικά και τις αυτόματες σωματικές λειτουργίες. Αυτή η διέγερση μπορεί να αυξήσει την επίγνωση της κύστης, κάνοντας τα σήματα να φαίνονται πιο έντονα και πιο επείγοντα απ’ ό,τι είναι στην πραγματικότητα.

Σε άτομα με ευαίσθητη κύστη, αυτό το φαινόμενο είναι ακόμη πιο έντονο. Ένα ήπιο σήμα μπορεί ξαφνικά να μοιάζει με «επείγον περιστατικό».

Γιατί είναι πιο συχνό σε ορισμένους ανθρώπους

Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται πιο έντονα σε:

• άτομα με υπερδραστήρια κύστη

• γυναίκες με αδυναμία του πυελικού εδάφους

• ηλικιωμένους

• άτομα που ουρούν συχνά «για καλό και για κακό»

• όσους ουρούν τακτικά στο ντους

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η κύστη μπορεί να έχει εκπαιδευτεί να αδειάζει σε μικρότερους όγκους, με αποτέλεσμα ερεθίσματα όπως ο ήχος του νερού να παίρνουν εύκολα τον έλεγχο.

Είναι πρόβλημα αυτό;

Το να μας έρχεται περιστασιακά η ανάγκη για ούρηση όταν ακούμε τρεχούμενο νερό είναι φυσιολογικό και όχι επικίνδυνο. Ωστόσο, αν συμβαίνει κάθε φορά και αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητά μας, μπορεί να υποδηλώνει μια συνήθεια της κύστης και όχι μια πραγματική σωματική ανάγκη.

Με τον καιρό, η άμεση ανταπόκριση σε κάθε ερέθισμα μπορεί να μειώσει τη χωρητικότητα της κύστης και να αυξήσει τη συχνότητα ούρησης, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο.

Πώς μπορούμε να μειώσουμε το αντανακλαστικό

Η εκπαίδευση της κύστης μπορεί να βοηθήσει. Όταν ακούμε τρεχούμενο νερό και νιώθουμε μια ήπια ανάγκη για ούρηση, μπορούμε να κάνουμε μια μικρή παύση και να αναρωτηθούμε αν η ανάγκη είναι πραγματικά έντονη ή απλώς αυτόματη. Ακόμη και λίγα λεπτά αναμονής μπορούν να βοηθήσουν τον εγκέφαλο να επανεκπαιδευτεί.

Άλλες χρήσιμες συνήθειες περιλαμβάνουν:

• αποφυγή άσκοπων επισκέψεων στην τουαλέτα

• ενδυνάμωση των μυών του πυελικού εδάφους

• σταθερή ενυδάτωση μέσα στη μέρα (όχι όλη μαζί)

• μείωση της καφεΐνης και άλλων ερεθιστικών για την κύστη ουσιών

Τα Χριστούγεννα, για πολλούς, είναι οι πιο ωραίες μέρες του χρόνου κι όχι άδικα. Στολισμένα σπίτια, στολισμένες βιτρίνες, φωτάκια κοσμούν τους δρόμους ολάκερης της πόλης, κόσμος αγοράζει δώρα, χριστουγεννιάτικες μελωδίες ηχούν από παντού κι η πόλη σφύζει από ζωή.

Και μέσα σε κάθε σπίτι ένα χριστουγεννιάτικο δέντρο στολισμένο, ένα τζάκι αναμμένο κι ας μην ξεχνάμε τον « Άι-Βασίλη». Πώς γίνεται λοιπόν τα Χριστούγεννα να μην κερδίζουν τον τίτλο της πιο όμορφης και πιο γιορτινής εποχής;

Βγάζουν τον πιο καλό εαυτό σου στην επιφάνεια, ανεβάζουν τη διάθεσή σου και προσκολλούν ένα χαμόγελο στο πρόσωπό σου. Σου δίνουν την ευκαιρία γι’ αυτές τις λίγες μέρες να ξεχάσεις τα προβλήματά σου και με τον ερχομό του καινούργιου χρόνου να τα αφήσεις πίσω σου. Είναι η εποχή του χρόνου που όλη η οικογένεια, όπου κι αν είναι, βρίσκει τον τρόπο της να καλύψει για λίγο τις αποστάσεις και να βρεθεί μαζί.

Τα Χριστούγεννα είναι η εποχή που νιώθεις την ανάγκη να την περάσεις με τα αγαπημένα σου πρόσωπα. Γι’ αυτό, για μένα, τα Χριστούγεννα όσοι έφυγαν και δεν είναι πλέον κοντά σου, σου λείπουν περισσότερο. Η απουσία τους έρχεται να σου χτυπήσει την πόρτα και να σου υπενθυμίσει πως αυτά τα άτομα δεν είναι πλέον εδώ. Κι ο κόμπος στο στομάχι σου μεγαλώνει γιατί πέρσι, πρόπερσι, πριν λίγα χρόνια μοιραζόσουν τη χαρά σου με αυτά τα άτομα.

Είναι η άδεια θέση στο τραπέζι, που δε θα την ξαναγεμίσει κανείς κι αυτό το αστείο που έλεγε κάθε πρωτοχρονιά, που με τα χρόνια είχε σταματήσει να είναι αστείο, και γινόταν αφορμή για καζούρα. Είναι αυτό το ένα δώρο που πλέον έχει αφαιρεθεί από τη λίστα και τα τραγούδια των Χριστουγέννων που πλέον δεν ηχούν το ίδιο. Κι εκείνο το χαμόγελο που θα λείπει από τη φετινή φωτογραφία.

Όσα χρόνια κι αν έχουν περάσει, κάποιες αναμνήσεις είναι χαραγμένες καλά στη μνήμη σου και την καρδιά σου, κι αυτές τις μέρες έρχονται να σε αιφνιδιάσουν και να σου υπενθυμίσουν με τον πιο σκληρό τρόπο πως αυτή η θέση στο τραπέζι θα μείνει άδεια, όσα Χριστούγεννα κι αν περάσουν.

Ίσως να φταίνε τα χριστουγεννιάτικα τραγούδια, ίσως αυτά τα λαμπάκια πάνω στο δέντρο, ή ίσως να φταίει κι η μυρωδιά από τα μελομακάρονα, ίσως φταίνε όλα μαζί, ίσως και τίποτα. Ίσως και μόνο η αίσθηση των Χριστουγέννων κι η αλλαγή του χρόνου να γεμίζει και πάλι την καρδιά σου με νοσταλγία, που ο χρόνος περνάει και το ημερολόγιο μετράει έναν ακόμα χρόνο δίχως αυτό το άτομο που αγαπούσες κι αγαπάς ακόμα.

Μη δακρύσεις, παρά γέλα. Γέλα για τις υπέροχες αναμνήσεις, γέλα για εκείνο το αστείο, γέλα για εκείνες τις όμορφες μέρες που περνούσες, που σίγουρα όμως θα ξαναπεράσεις. Για όλες εκείνες τις αγκαλιές που μοιραστήκατε, για όλα εκείνα που ειπώθηκαν δίπλα απ’ το τζάκι και το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Κι ακόμη για όλα τα «χρόνια πολλά» που τους χρωστάς, για τα δώρα που σου χρωστάνε. Γέλα. Γέλα για εκείνο το χαμόγελο που μοιραστήκατε κάπου, σε κάποιες γιορτές.

Τίποτα δε μένει ίδιο όταν φεύγει από κοντά σου κάποιος που αγαπάς. Πάντα όμως θα τον θυμάσαι αυτές τις μέρες, γιατί η αγάπη για εκείνον είναι μέσα σου.

Συντάκτης: Δέσποινα Τάμπου

Επιμέλεια κειμένου: Αναστασία Νάννου