Τα γαριδάκια, τα δρακουλίνια και γενικότερα τα τραγανά σνακ αποτελούν εδώ και δεκαετίες έναν από τους πιο δημοφιλείς πειρασμούς
Τα αγαπούν τα παιδιά, αλλά δεν είναι λίγοι και οι μεγάλοι που δυσκολεύονται να αντισταθούν σε ένα σακουλάκι την ώρα της ταινίας, μιας βόλτας ή μιας παρέας.
Η έντονη γεύση, το χαρακτηριστικό άρωμα και η τραγανή υφή τους είναι ακριβώς αυτά που τα κάνουν τόσο ελκυστικά. Πόσοι, όμως, γυρίζουν πραγματικά τη συσκευασία από την πίσω πλευρά για να διαβάσουν προσεκτικά τη λίστα των συστατικών;
Ανάλογα με το προϊόν και την εταιρεία, η σύνθεση μπορεί να διαφέρει σημαντικά. Πέρα από πρώτες ύλες όπως καλαμπόκι, δημητριακά, φυτικά έλαια και καρυκεύματα, σε αρκετά επεξεργασμένα σνακ μπορεί να συναντήσει κανείς διάφορα πρόσθετα που εξυπηρετούν συγκεκριμένες τεχνολογικές λειτουργίες.
Μαλτοδεξτρίνη: Πρόκειται για υδατάνθρακα που παράγεται από την επεξεργασία αμύλου, το οποίο μπορεί να προέρχεται από καλαμπόκι, σιτάρι, πατάτα ή ρύζι. Χρησιμοποιείται ευρέως από τη βιομηχανία τροφίμων και μπορεί να συμβάλλει στην υφή, στον όγκο ή στη μεταφορά αρωματικών συστατικών ενός προϊόντος.
Μηλικό οξύ: Είναι οργανικό οξύ που υπάρχει φυσικά και σε αρκετά φρούτα. Στα τρόφιμα χρησιμοποιείται κυρίως ως ρυθμιστής οξύτητας και για να προσφέρει την επιθυμητή όξινη γεύση.
Οξικό νάτριο: Πρόκειται για το άλας νατρίου του οξικού οξέος και χρησιμοποιείται στη βιομηχανία τροφίμων, μεταξύ άλλων, για τη ρύθμιση της οξύτητας και σε ορισμένες εφαρμογές για τη συντήρηση του προϊόντος.
Φυσικά και τεχνητά αρώματα: Είναι συστατικά που χρησιμοποιούνται για να δημιουργήσουν ή να ενισχύσουν συγκεκριμένο γευστικό και αρωματικό προφίλ. Αυτός είναι και ένας από τους λόγους για τους οποίους η γεύση ενός συσκευασμένου σνακ μπορεί να είναι πολύ πιο έντονη από εκείνη των βασικών πρώτων υλών του.
Χρωστικές: Σε ορισμένα προϊόντα προστίθενται χρωστικές ώστε το τελικό τρόφιμο να αποκτήσει συγκεκριμένη και ομοιόμορφη εμφάνιση. Δεν περιέχουν, πάντως, όλα τα γαριδάκια τις ίδιες χρωστικές και αρκετές εταιρείες χρησιμοποιούν διαφορετικές συνταγές.
Ενισχυτικά γεύσης: Σε κάποια αλμυρά σνακ χρησιμοποιούνται ουσίες όπως τα 5’-ριβονουκλεοτίδια, με στόχο την ενίσχυση της γεύσης. Η παρουσία ενός εγκεκριμένου πρόσθετου σε ένα τρόφιμο δεν σημαίνει από μόνη της ότι το προϊόν είναι επικίνδυνο. Τα πρόσθετα τροφίμων υπόκεινται σε αξιολόγηση και κανόνες σχετικά με τις επιτρεπόμενες χρήσεις και ποσότητές τους.
Και εδώ βρίσκεται μια σημαντική λεπτομέρεια: δεν είναι σωστό να θεωρούμε ότι ένα συστατικό είναι αυτομάτως επικίνδυνο επειδή η χημική ονομασία του ακούγεται άγνωστη ή περίπλοκη. Ούτε φυσικά όλα τα γαριδάκια και παρόμοια προϊόντα έχουν την ίδια σύνθεση.
Αυτό που αξίζει περισσότερο να προσέχει ο καταναλωτής είναι ολόκληρη η διατροφική εικόνα του προϊόντος.
Πολλά τέτοιου είδους σνακ είναι ιδιαίτερα επεξεργασμένα και μπορούν να περιέχουν αρκετό αλάτι και λίπος, ενώ παράλληλα είναι εύκολο να καταναλωθούν σε πολύ μεγαλύτερη ποσότητα από μία τυπική μερίδα. Ένα σακουλάκι μπορεί να εξαφανιστεί χωρίς καν να αντιληφθούμε πόσο έχουμε φάει.
Για τον λόγο αυτό, η καλύτερη «αποκάλυψη» βρίσκεται συνήθως στην ίδια τη συσκευασία. Κοιτάξτε τη λίστα συστατικών, τη διατροφική δήλωση, την ποσότητα αλατιού, λιπαρών και σακχάρων και –πολύ σημαντικό– πόσες μερίδες αντιστοιχούν στη συσκευασία που κρατάτε.
Τα γαριδάκια και τα υπόλοιπα συσκευασμένα σνακ δεν χρειάζεται να αντιμετωπίζονται σαν κάτι «απαγορευμένο». Είναι όμως προϊόντα που έχει νόημα να καταναλώνονται περιστασιακά και με μέτρο, στο πλαίσιο μιας συνολικά ισορροπημένης διατροφής.
Την επόμενη φορά, λοιπόν, που θα ανοίξετε ένα σακουλάκι, κάντε πρώτα κάτι πολύ απλό: γυρίστε το από την πίσω πλευρά και διαβάστε την ετικέτα. Ίσως ανακαλύψετε ότι γνωρίζατε πολύ λιγότερα για το αγαπημένο σας σνακ απ’ όσα πιστεύατε.
