Σύνταξη με πλασματικά έτη: Πόσα μπορείτε να αναγνωρίσετε και πόσο κοστίζει η εξαγορά

Τα πλασματικά έτη αποτελούν ένα σημαντικό εργαλείο για όσους βρίσκονται κοντά στη συνταξιοδότηση, καθώς μπορούν να αξιοποιηθούν είτε για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος είτε για την αύξηση του ποσού της σύνταξης.

Δείτε το βίντεο:

Ωστόσο, η εξαγορά τους δεν είναι πάντα συμφέρουσα επιλογή, καθώς το κόστος διαφέρει ανάλογα με το ασφαλιστικό καθεστώς και τον χρόνο υποβολής της αίτησης, όπως εξηγεί η εργατολόγος Άσπα Παπαθανασοπούλου σε εκπομπή της ΕΡΤ.

Μεταξύ των βασικών κατηγοριών πλασματικού χρόνου που αναγνωρίζονται περιλαμβάνονται ο χρόνος για τα παιδιά, ο χρόνος σπουδών για την απόκτηση πτυχίου, τα κενά ασφάλισης και ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας για τους άνδρες.

Για τον ιδιωτικό τομέα και τους ελεύθερους επαγγελματίες, το ανώτατο όριο αναγνώρισης πλασματικού χρόνου είναι συνολικά επτά έτη.

Σε ό,τι αφορά τον χρόνο λόγω τέκνων, προβλέπεται αναγνώριση ενός έτους για ένα παιδί, τριών ετών για δύο παιδιά και πέντε ετών για τρία παιδιά και άνω.

Στον δημόσιο τομέα ισχύουν διαφορετικοί κανόνες για τον πλασματικό χρόνο λόγω τέκνων, ο οποίος δεν προσμετράται στο ανώτατο όριο των επτά ετών. Έτσι, σε ορισμένες περιπτώσεις, δημόσιοι υπάλληλοι μπορούν να φτάσουν έως και τα 12 έτη αναγνώρισης.

Κόστος εξαγοράς και διαδικασία υπολογισμού

Το κόστος εξαγοράς εξαρτάται τόσο από τον χρόνο υποβολής της αίτησης όσο και από την ιδιότητα του ασφαλισμένου.

Για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, σε αιτήσεις που υποβάλλονται από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά, το κόστος ανέρχεται σε 20% των αποδοχών του τελευταίου μήνα πριν από την υποβολή της αίτησης.

Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, το ποσό υπολογίζεται με βάση την ασφαλιστική εισφορά της κύριας ασφάλισης της κατηγορίας στην οποία ανήκει ο ασφαλισμένος.

Η εφάπαξ εξόφληση προσφέρει έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα τμηματικής καταβολής με παρακράτηση από τη σύνταξη, χωρίς την αντίστοιχη έκπτωση.

Διαφορές στις παλαιότερες αιτήσεις

Ιδιαίτερη σημασία έχει ο χρόνος υποβολής της αίτησης αναγνώρισης.

Για αιτήσεις έως τον Μάιο του 2016, το κόστος για τους ασφαλισμένους του ιδιωτικού τομέα ήταν σημαντικά χαμηλότερο, στα 167,85 ευρώ μηνιαίως.

Στο Δημόσιο, όσοι είχαν υποβάλει αίτηση έως τις 31 Δεκεμβρίου 2016 εξασφάλιζαν επίσης χαμηλότερο κόστος, το οποίο υπολογιζόταν ως 6,67% του βασικού μισθού του Οκτωβρίου 2011.

Το κόστος αυξήθηκε σταδιακά τα επόμενα χρόνια: το 2017 ήταν 10%, το 2018 13,3%, το 2019 περίπου 16,67%, ενώ από το 2020 και μετά διαμορφώθηκε στο 20%.

Ενδεικτικά παραδείγματα κόστους

Η διαφορά στο κόστος εξαγοράς γίνεται εμφανής στα παραδείγματα.

Για μισθωτό του ιδιωτικού τομέα με μικτό μισθό 1.000 ευρώ, η εξαγορά δύο ετών κοστίζει περίπου 4.800 ευρώ.

Με μικτό μισθό 1.700 ευρώ, η εξαγορά τεσσάρων ετών φτάνει τα 16.320 ευρώ, ενώ για μισθό 2.200 ευρώ το κόστος τριών ετών διαμορφώνεται στις 15.840 ευρώ.

Στους ελεύθερους επαγγελματίες, το ποσό εξαρτάται από την ασφαλιστική κατηγορία. Για τρία έτη στην πρώτη κατηγορία το κόστος προσεγγίζει τις 4.500 ευρώ, ενώ στην τρίτη κατηγορία ξεπερνά τις 10.000 ευρώ. Στην έκτη κατηγορία, το κόστος για πέντε έτη μπορεί να φτάσει τις 36.000 ευρώ.

Πότε συμφέρει η εξαγορά πλασματικών ετών

Η εξαγορά πλασματικών ετών δεν είναι πάντα συμφέρουσα επιλογή. Το βασικό ερώτημα είναι αν ο αναγνωριζόμενος χρόνος είναι απαραίτητος για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος ή αν οδηγεί σε ουσιαστική αύξηση της σύνταξης.

Το ποσό που καταβάλλεται για εξαγορά επηρεάζει και τις συντάξιμες αποδοχές. Όσο υψηλότερο το ποσό αναγνώρισης, τόσο μεγαλύτερη μπορεί να είναι η επίδραση στον υπολογισμό της σύνταξης.

Για παράδειγμα, σε αίτηση έως το 2016, μισθωτός με αποδοχές 1.500 ευρώ μπορούσε να εξαγοράσει τρία έτη με περίπου 3.600 ευρώ. Σε μεταγενέστερες αιτήσεις, το κόστος αυξήθηκε σημαντικά.

Πλασματικά έτη και διαδοχική ασφάλιση

Τα πλασματικά έτη μπορούν να αξιοποιηθούν και σε περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης, όταν ένας ασφαλισμένος έχει εργαστεί σε διαφορετικά ασφαλιστικά ταμεία.

Για παράδειγμα, ασφαλισμένος με χρόνο ασφάλισης στον πρώην ΟΑΕΕ και στη συνέχεια ως μισθωτός στο πρώην ΙΚΑ μπορεί να συνυπολογίσει τον συνολικό ασφαλιστικό του χρόνο και, εφόσον πληρούνται οι προϋποθέσεις, να εξετάσει την αναγνώριση πλασματικού χρόνου.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι πριν από οποιαδήποτε αίτηση εξαγοράς, απαιτείται ακριβής υπολογισμός για το αν τα πλασματικά έτη είναι απαραίτητα για τη θεμελίωση του δικαιώματος ή αν η αύξηση της σύνταξης δικαιολογεί το κόστος της εξαγοράς.

ΕΦΕΤ: Ανακαλούνται πιάτα, δοχεία και κουτάλες που πωλούνταν ως «μπαμπού»

Στην άμεση ανάκληση προϊόντων που προορίζονται για επαφή με τρόφιμα προχώρησε ο ΕΦΕΤ, μετά από ελέγχους που έδειξαν ότι αντικείμενα τα οποία πωλούνταν ως προϊόντα από «μπαμπού» ήταν στην πραγματικότητα κατασκευασμένα από πλαστικό.

Δείτε την φωτογραφία:

Οι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν από την Περιφερειακή Διεύθυνση Αττικής του ΕΦΕΤ και περιλάμβαναν δειγματοληψίες σε πιάτα, δοχεία φαγητού και σετ κουταλών που διατίθεντο στην αγορά με αναφορές στο μπαμπού.

Συγκεκριμένα, ελέγχθηκαν τα προϊόντα με τις ενδείξεις:

• «πιάτο μπαμπού SPRING»
• «δοχείο φαγητού Bamboo Fiber – Natural Collection»
• «σετ κουτάλες μπαμπού JULONG COMMODITY Life Style»

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΕΦΕΤ, τα συγκεκριμένα είδη εισάγονται από την εταιρεία «SPRING DEPARTMENT STORE Ι.Κ.Ε.».

Τι έδειξαν οι εργαστηριακοί έλεγχοι

Τα δείγματα εξετάστηκαν εργαστηριακά στο Γενικό Χημείο του Κράτους και τα αποτελέσματα οδήγησαν στον χαρακτηρισμό των προϊόντων ως μη κανονικών.

Όπως διαπιστώθηκε, παρά την παρουσίασή τους ως προϊόντα από μπαμπού, δεν είναι κατασκευασμένα από το συγκεκριμένο υλικό. Πρόκειται, σύμφωνα με τα αποτελέσματα των ελέγχων, για πλαστικά αντικείμενα από ρητίνη μελαμίνης.

Ο ΕΦΕΤ επισημαίνει ότι η διάθεση και παρουσίασή τους με αναφορές στο «μπαμπού» μπορεί να δημιουργήσει λανθασμένη εντύπωση στους καταναλωτές σχετικά με την πραγματική σύνθεση και τη φύση των προϊόντων.

Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι τα συγκεκριμένα πλαστικά προϊόντα δεν επιτρέπεται να περιέχουν μπαμπού, καθώς το συγκεκριμένο υλικό δεν περιλαμβάνεται στις εγκεκριμένες ουσίες για την κατασκευή πλαστικών αντικειμένων που προορίζονται να έρχονται σε επαφή με τρόφιμα.

Άμεση ανάκληση – Τι πρέπει να κάνουν οι καταναλωτές

Μετά τα αποτελέσματα των ελέγχων, ο ΕΦΕΤ ζήτησε την άμεση ανάκληση των συγκεκριμένων προϊόντων, καθώς και παρόμοιων ειδών που ενδέχεται να κυκλοφορούν στην αγορά.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες συνεχίζουν τους σχετικούς ελέγχους, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν και άλλα αντίστοιχα προϊόντα.

Ο ΕΦΕΤ καλεί τους καταναλωτές που έχουν ήδη προμηθευτεί κάποιο από τα συγκεκριμένα είδη να μην το χρησιμοποιούν, ακολουθώντας τη σχετική οδηγία της Αρχής.

O «δεκάλογος» που αποτελεί τον οδηγό του νέου κληρονομικού δικαίου

Τι ισχύει με τις ιδιόγραφες διαθήκες; Ποιες είναι οι νέες δικλίδες ασφαλείας για να αποτραπούν φαινόμενα πλαστογραφίας; Τι αλλάζει στη νόμιμη μοίρα και πώς επηρεάζονται τα «αδελφομοίρια»; Πότε αυξάνεται το ποσοστό κληρονομιάς του επιζώντος συζύγου;

Τι κληρονομικά δικαιώματα αποκτούν οι σύντροφοι σε ελεύθερη συμβίωση; Τι σηματοδοτεί ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων για τις οικογενειακές επιχειρήσεις και τη μη αδρανοποίηση περιουσιών; Πώς μπορεί να σωθεί η ατομική περιουσία όποιου κληρονομεί χρέη; Τι προβλέπεται για τη σύνταξη διαθηκών σε Μονάδες Φροντίδας Ηλικιωμένων και πότε επέρχεται η κληρονομική ανικανότητα;

Τις απαντήσεις σε όλα τα προαναφερόμενα ερωτήματα που αφορούν πάρα πολύ κόσμο, όπως έχει φανεί και από την ανταπόκριση που έχουν οι αλλαγές πριν καν γίνουν νόμος του κράτους, με απλουστευμένο τρόπο παρουσιάζουν «ΤΑ ΝΕΑ» κωδικοποιώντας τις μεταρρυθμίσεις που προωθεί η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Σε έξι μέρες ολοκληρώνεται η δημόσια διαβούλευση και τυπικά ξεκινά η αντίστροφη μέτρηση για την προώθηση του σχεδίου νόμου στη Βουλή, το οποίο εκτός απροόπτου θα τεθεί σε ισχύ από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026 με την έναρξη του νέου δικαστικού έτους.

1. ΔΙΑΘΗΚΕΣ: Διατηρούνται οι ιδιόγραφες διαθήκες, με ασφαλιστικές δικλίδες ώστε να αντιμετωπιστούν εγκαίρως φαινόμενα πλαστογραφίας και καταχρηστικών πρακτικών που συχνά οδηγούν τους κληρονόμους στα δικαστήρια. Για να ισχύσουν οι ιδιόγραφες διαθήκες πρέπει να ελεγχθεί η γνησιότητά τους με μάρτυρες και πραγματογνώμονες, όταν προσκομίζονται σε συμβολαιογράφο από συγγενείς που δεν είναι παιδιά ή σύζυγοι.

Το ίδιο θα γίνεται και όταν προσκομίζονται στον συμβολαιογράφο από παιδιά ή επιζώντα σύζυγο αν έχει περάσει συγκεκριμένο χρονικό διάστημα έπειτα από τον θάνατο του διαθέτη.

Ετσι, η ευελιξία που εισάγεται, σε συνδυασμό με τις σαφείς γραμμές ασφαλείας που τίθενται για την εγκυρότητά τους, επιτρέπει τη σαφέστερη αποτύπωση της βούλησης του διαθέτη, χωρίς να υπονομεύεται η προστασία των δικαιούχων.

2 Η ΕΞ ΑΔΙΑΘΕΤΟΥ ΔΙΑΔΟΧΗ: Το ποσοστό του επιζώντος συζύγου αυξάνεται από το 25% στο 33% όταν κληρονομεί και υπάρχει μόνον ένα παιδί.

Εάν υπάρχουν δύο παιδιά ή περισσότερα, τότε ο επιζών σύζυγος κληρονομεί το 25% και τα παιδιά το υπόλοιπο.

3 Η ΝΕΑ ΜΟΡΦΗ ΤΗΣ ΝΟΜΙΜΗΣ ΜΟΙΡΑΣ: Αναμορφώνεται ο θεσμός της νόμιμης μοίρας σηματοδοτώντας τη δυναμική της νέας μεταρρύθμισης.

Η μετατροπή της από εμπράγματο δικαίωμα σε ενοχική και καταρχήν χρηματική αξίωση αίρει ένα από τα βασικότερα εμπόδια στην ορθολογική αξιοποίηση της περιουσίας. Σε μία προσπάθεια να τερματιστεί η αναγκαστική συγκυριότητα των κληρονόμων, τα αποκαλούμενα «αδελφομοίρια» και προς αποφυγή ακούσιων συνιδιοκτησιών, που συχνά οδηγούν σε αχρησία και απαξίωση περιουσιακά στοιχεία, ο θεσμός της νόμιμης μοίρας θα δημιουργεί πλέον ενοχική και καταρχήν χρηματική αξίωση του μεριδούχου. Η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι θα έχει άμεση επίπτωση όχι μόνο στην εκμετάλλευση οικογενειακών, αλλά και στην αποφυγή του κατακερματισμού επιχειρήσεων, δημιουργώντας ένα σαφές «δίχτυ ασφαλείας» για την επωφελέστερη αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων.

Ο νομοθέτης, όπως επισημαίνουν ειδικοί, φρόντισε με τις προωθούμενες αλλαγές παράλληλα η νόμιμη μοίρα να παραμένει προστατευμένη, αφενός με την εισαγωγή νέου γενικού προνομίου στην αναγκαστική εκτέλεση και αφετέρου με την παροχή στον μεριδούχο νομίμου τίτλου προς εγγραφή υποθήκης επί ακινήτων της κληρονομίας.

4 Η ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΩΝ ΣΥΜΒΑΣΕΩΝ: Για πρώτη φορά στην Ελλάδα έρχεται ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων αιτία θανάτου. Η ρύθμιση αυτή επιτρέπει την ορθολογική και έγκαιρη οργάνωση των μεταθανάτιων περιουσιακών σχέσεων, συμβάλλοντας αφενός στην ομαλή και απρόσκοπτη λειτουργία οικογενειακών και όχι μόνο επιχειρήσεων, αλλά και στην αποφυγή οικογενειακών προστριβών, που πολύ συχνά, όπως έχει δείξει η πρακτική, οδηγούν σε σφοδρές, δαπανηρές και ψυχοφθόρες δικαστικές αντιδικίες μεταξύ κληρονόμων.

Η δυνατότητα αυτή είναι κρίσιμη, ιδίως για τις οικογενειακές επιχειρήσεις και τις παραγωγικές δραστηριότητες, όπου η έλλειψη σαφούς πλαισίου διαδοχής οδηγούσε συχνά σε συγκρούσεις, απαξίωση περιουσίας ή ακόμη και σε παύση λειτουργίας. Με το νέο πλαίσιο η «πυξίδα» του νομοθέτη στρέφεται στην ασφάλεια των συναλλαγών, στη συνέχεια της επιχειρηματικής δραστηριότητας, αλλά κυρίως στην ενθάρρυνση επενδύσεων με μακροπρόθεσμο ορίζοντα. Αξίζει να σημειωθεί ότι με το προωθούμενο νομοσχέδιο προβλέπονται δύο είδη κληρονομικών συμβάσεων: Ο διαθέτης κάνει τη σύμβαση ενώ ζει και αφήνει την κληρονομιά του μετά θάνατον. Μέχρι να φύγει από τη ζωή μπορεί να διαχειρίζεται ο ίδιος τα περιουσιακά του στοιχεία. Με την άλλη σύμβαση, ένας που έχει κληρονομικό δικαίωμα παραιτείται από την κληρονομιά εν ζωή για διάφορους λόγους.

5 ΟΙ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΩΝ ΣΥΓΚΛΗΡΟΝΟΜΩΝ: Νέα σελίδα σηματοδοτεί το νέο κληρονομικό δίκαιο για τις σχέσεις περισσότερων κληρονόμων, προβλέποντας το δικαίωμα κάθε συγκληρονόμου να ζητήσει από το δικαστήριο την εξαγορά των αντικειμένων της κληρονομίας άλλου συγκληρονόμου έναντι τιμήματος. Η ρύθμιση αυτή παρέχει μία ουσιαστική εναλλακτική λύση αντί της αναγκαστικής πώλησης με πλειστηριασμό, η οποία συχνά οδηγεί σε απώλεια αξίας. Για την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των κληρονομιαίων ακινήτων καθιερώνεται δικαίωμα κάθε συγκληρονόμου να ζητήσει από το δικαστήριο την εξαγορά των αντικειμένων της κληρονομίας άλλου συγκληρονόμου με τίμημα το οποίο – ελλείψει συμφωνίας – θα καθορίζεται από το δικαστήριο.

6 Ο ΔΙΑΧΩΡΙΣΜΟΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΑΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥ ΚΑΙ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΥΜΕΝΟΥ ΣΩΣΙΒΙΟ ΓΙΑ ΤΙΣ ΑΤΟΜΙΚΕΣ ΠΕΡΙΟΥΣΙΕΣ: Πρόκειται για μεταρρύθμιση με τη μεγαλύτερη ίσως επίδραση στην οικονομία, όπως έχει αναφέρει ο αρμόδιος υφυπουργός Ιωάννης Μπούγας μιλώντας για τον διαχωρισμό της κληρονομικής περιουσίας από την ατομική περιουσία του κληρονόμου. Με το νέο πλαίσιο θεσπίζεται ο απόλυτος διαχωρισμός, σύμφωνα με τον οποίο τα χρέη εξοφλούνται αποκλειστικά από την κληρονομία και δεν επιβαρύνουν την ατομική περιουσία του κληρονόμου. Η ρύθμιση αυτή αποτυπώνει έμπρακτα τη δυναμική των διατάξεων στην καθημερινή ζωή, καθώς αναμένεται να επιφέρει μείωση αποποιήσεων και επανένταξη μεγάλου όγκου περιουσίας στην οικονομική δραστηριότητα.

7 ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΝΕΩΝ ΜΟΡΦΩΝ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ – ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΣΥΝΤΡΟΦΩΝ ΣΕ ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΣΥΜΒΙΩΣΗ: Ο νομοθέτης αναγνωρίζει ότι στη σύγχρονη εποχή νέες μορφές συμβίωσης και οικογένειας δημιουργούν ουσιαστικές προσωπικές σχέσεις που το δίκαιο οφείλει να αναγνωρίσει και να προστατέψει. Με το πλέγμα των νέων διατάξεων διευρύνεται η προστασία σε πρόσωπα που, παρότι δεν είναι συγγενείς με την παραδοσιακή έννοια (όπως γάμος, θρησκευτικός ή πολιτικός), αποτελούν μέρος της οικογενειακής ζωής του διαθέτη. Με τον τρόπο αυτόν ενισχύεται ο σεβασμός στη βούλησή του και αντιμετωπίζονται οι σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες. Ετσι, ακριβώς τα ίδια δικαιώματα επιζώντος συζύγου έχουν και εκείνοι που έχουν κάνει σύμφωνο ελεύθερης συμβίωσης. Επιπλέον, με ειδική διάταξη, ο επιζών σύντροφος (όταν δεν υπάρχει σύμφωνο συμβίωσης) θα έχει πλήρες κληρονομικό δικαίωμα, όταν δεν υπάρχουν άλλοι συγγενείς που έχουν κληρονομικό δικαίωμα. Με τις αλλαγές, η κληρονομιά περνά στον επιζώντα σύντροφο, εφόσον ζούσαν μαζί τουλάχιστον τρία χρόνια. Ο σύντροφος οφείλει να κάνει αίτηση μέσα σε τέσσερις μήνες από τον θάνατο του διαθέτη για να κληρονομήσει τον θανόντα, ενώ μπορεί να χρησιμοποιεί την κοινή κατοικία τους για έναν χρόνο.

8 ΔΙΑΘΗΚΕΣ ΑΝΗΛΙΚΩΝ ΚΑΙ ΑΝΑΠΗΡΩΝ: Για πρώτη φορά δίνεται η δυνατότητα η σύνταξη διαθήκης από πρόσωπο που έχει συμπληρώσει το 16ο έτος της ηλικίας του. Σε ό,τι αφορά τα άτομα με αναπηρία, θα μπορούν να συντάξουν διαθήκη με τη βοήθεια της τεχνολογίας, όπως φωνητική υποστήριξη.

9 ΔΙΑΘΗΚΕΣ ΗΛΙΚΙΩΜΕΝΩΝ ΣΕ ΙΔΡΥΜΑΤΑ ΠΕΡΙΘΑΛΨΗΣ: Με το νομοσχέδιο απαγορεύεται η διαθήκη σε άτομα που νοσηλεύονται σε νοσοκομείο, οίκους ευγηρίας, ιδρύματα περίθαλψης και άλλα, με κληρονόμους άτομα που υπηρετούν ή έχουν άμεση σχέση με τη διοίκηση αυτών των ιδρυμάτων ή παρέχουν υπηρεσίες σε αυτά.

10 ΚΛΗΡΟΝΟΜΙΚΗ ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΚΑΙ ΑΝΑΞΙΟΤΗΤΑ: Σε περίπτωση προηγούμενης ποινικής καταδίκης του κληρονόμου για κακούργημα κατά της ζωής ή της υγείας ή της γενετήσιας ελευθερίας του κληρονομουμένου, εισάγεται ο θεσμός της αυτοδίκαιης κληρονομικής ανικανότητας.