Θέλετε να διατηρήσετε τα οστά και τους μύες σας δυνατούς μετά τα 45; Υπάρχει ένα φρούτο-έκπληξη που αξίζει να προσθέσετε στη διατροφή σας, καθώς είναι πλούσιο σε πρωτεΐνη και προσφέρει ενίσχυση εκεί που τη χρειάζεστε περισσότερο.

Υπάρχουν συγκεκριμένα φρούτα με βιοδραστικές ενώσεις και αντιοξειδωτικά που συμβάλλουν στη διατήρηση της οστικής πυκνότητας και στη μυϊκή ενδυνάμωση.

Οι πολυφαινόλες και οι βιταμίνες που μπορεί επίσης να περιέχουν φαίνεται να μειώνουν τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες, παράγοντες που σχετίζονται με την απώλεια οστικής και μυϊκής μάζας, σύμφωνα με μελέτη του Antioxidants. Η ενσωμάτωση αυτών των φρούτων στη διατροφή μπορεί να προσφέρει προστασία έναντι της οστεοπόρωσης και της σαρκοπενίας, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερους ανθρώπους.

Όπως είναι λογικό, πολλοί ενήλικες ανησυχούν για τη διατήρηση της μυϊκής και οστικής τους μάζας καθώς μεγαλώνουν. Τροφές πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά μπορούν να κάνουν τη διαφορά, και ένα συγκεκριμένο φρούτο έχει τραβήξει ιδιαίτερα την προσοχή σε αυτό το πλαίσιο.

Μία από τις ερευνήτριες που μελετούν τα οφέλη ενός συγκεκριμένου φρούτου είναι η Dr. Mary Jane De Souza από το Penn State. Η δουλειά της επικεντρώνεται στο πώς συμβάλλει στη μυϊκή μάζα και τη δομή των οστών, ιδιαίτερα σε άτομα άνω των 45 που αντιμετωπίζουν τις φυσικές αλλαγές που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση.

Γιατί οι μύες και τα οστά χρειάζονται επιπλέον φροντίδα;

Η σταδιακή απώλεια άλιπης μάζας μπορεί να επηρεάσει τη σωματική απόδοση. Η μειωμένη πυκνότητα των οστών μπορεί επίσης να κάνει ένα άτομο πιο επιρρεπές σε κατάγματα. Όσοι επιθυμούν μια ισορροπημένη και ευχάριστη ζωή μετά τα 45, συχνά αναζητούν αξιόπιστες διατροφικές στρατηγικές που να ταιριάζουν σε μια απλή ρουτίνα. Ορισμένες μελέτες έχουν αρχίσει να διερευνούν πώς συγκεκριμένα φρούτα μπορεί να καλύψουν αυτή την ανάγκη.

Τα δαμάσκηνα περιέχουν σημαντική ποσότητα θρεπτικών συστατικών, συμπεριλαμβανομένων βιταμινών και πολυφαινολών. Οι πολυφαινόλες είναι χημικές ενώσεις που συνδέονται με αντιοξειδωτικές ιδιότητες και μπορεί να υποστηρίξουν την υγεία των κυττάρων. Οι ερευνητές έχουν προτείνει ότι τα δαμάσκηνα μπορεί να μην βοηθούν μόνο στη χώνευση, αλλά και στη διατήρηση των μυών και των οστών σε καλή κατάσταση.

Τι κάνει τα δαμάσκηνα μοναδικά;

Η συζήτηση γύρω από τα δαμάσκηνα συχνά επικεντρώνεται στις φυτικές ίνες, αλλά αυτό δεν είναι το μόνο τους πλεονέκτημα. Οι ειδικοί έχουν επισημάνει ότι τα δαμάσκηνα περιέχουν συστατικά σημαντικά για την υποστήριξη της μυϊκής λειτουργίας. Ορισμένες αναφορές έχουν επίσης δείξει ότι μπορούν να αυξήσουν τα επίπεδα της IGF-1, μιας ουσίας που παίζει ρόλο στην κανονική ανάπτυξη των οστών και την αύξηση της μυϊκής μάζας.

Υπάρχει επίσης μία φυσική ένωση γνωστή ως σορβιτόλη, καθώς και ορισμένα οξέα που μπορούν να επηρεάσουν τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Τα δαμάσκηνα φαίνεται να επιβραδύνουν την απορρόφηση της ζάχαρης, ενώ ταυτόχρονα βοηθούν το σώμα να διαχειριστεί τη γλυκόζη. Ορισμένες μελέτες συνδέουν αυτές τις ιδιότητες με καλύτερη ισορροπία ενέργειας κατά τη διάρκεια της ημέρας.

Τι έδειξε η πιο πρόσφατη έρευνα;

«Αυτή είναι η πρώτη τυχαιοποιημένη ελεγχόμενη μελέτη που εξετάζει τρισδιάστατα αποτελέσματα στα οστά, όσον αφορά τη δομή, τη γεωμετρία και την εκτιμώμενη αντοχή των οστών», δήλωσε η Dr. De Souza. Οι επιστήμονες στο Penn State εξέτασαν πώς τα δαμάσκηνα επηρεάζουν τη δομή των οστών σε μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες. Τα δεδομένα τους δείχνουν ότι η καθημερινή κατανάλωση δαμάσκηνων φαίνεται να επιβραδύνει τις συνηθισμένες αλλαγές στα οστά που παρατηρούνται στις γυναίκες μετά τη διακοπή της εμμήνου ρύσεως.

Στην εν λόγω μελέτη, όσες γυναίκες κατανάλωναν τουλάχιστον τέσσερα έως έξι δαμάσκηνα την ημέρα παρατήρησαν σταθερότητα στις μετρήσεις της οστικής τους πυκνότητας. Η έρευνα έδειξε ότι πολλές από τις συμμετέχουσες που κατανάλωναν δαμάσκηνα διατήρησαν την ποιότητα των οστών τους κατά τη διάρκεια ενός έτους.

Οφέλη για τις γυναίκες μετά την εμμηνόπαυση

Για τις γυναίκες άνω των 45 ετών, η εμμηνόπαυση σημαίνει αλλαγές στα επίπεδα των ορμονών και αυξημένο κίνδυνο απώλειας της οστικής πυκνότητας. Μια μελέτη έδειξε ότι η τακτική κατανάλωση δαμάσκηνων διατήρησε σταθερούς ορισμένους δείκτες που σχετίζονται με την υγεία των οστών σε αυτή την ομάδα. Επιπλέον, μέρος της έρευνας ανέδειξε πως τα δαμάσκηνα υποστηρίζουν επίσης τη χοληστερίνη και την αντιοξειδωτική ικανότητα του οργανισμού.

Περαιτέρω δεδομένα έδειξαν ότι τα δαμάσκηνα συνδέονται με ένα πιο υγιές περιβάλλον στο έντερο. Ορισμένες συμμετέχουσες φάνηκε να παρουσιάζουν λιγότερες αλλαγές που σχετίζονται με φλεγμονές όταν προσέθεσαν τα δαμάσκηνα στη διατροφή τους. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα υγιή μικρόβια του εντέρου και οι μειωμένοι δείκτες φλεγμονής ενδέχεται να συνδέονται σημαντικά με τη δύναμη των οστών.

Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι δεν αντιδρούν όλοι το ίδιο στην κατανάλωση δαμάσκηνων. Σε μία μελέτη, οι γυναίκες με πιο ποικιλόμορφο μικροβίωμα στο έντερο ήταν πιο πιθανό να ωφεληθούν από τις οστικές ιδιότητες του φρούτου.

Το αντικαρκινικό τρόφιμο που έχει περισσότερο ασβέστιο από το γάλα

Είναι το ιδανικό «τρόφιμο επιβίωσης» δεδομένου ότι δεν απαιτεί ιδιαίτερες συνθήκες αποθήκευσης, μπορεί να καταναλωθεί χωρίς προετοιμασίες, ενώ παράλληλα είναι ιδιαίτερα ωφέλιμο για την υγεία

Γνωστά και ως «υγιεινή σοκολάτα» τα χαρούπια είναι μία απίστευτα θρεπτική τροφή. Είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα για την υγεία μας γιατί είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες, θρεπτικά συστατικά και ιχνοστοιχεία.

Οι αντιοξειδωτικές τους ιδιότητες οφείλονται στη μεγάλη περιεκτικότητά τους σε φυτικές ίνες πολυφαινόλες και τανίνες.

• Εξαιτίας της παρουσίας τουλάχιστον έξι αντιοξειδωτικών ουσιών οι οποίες δρουν προστατευτικά για τα κύτταρα, τα χαρούπια παρουσιάζουν σημαντική αντικαρκινική δράση αποτρέποντας το σχηματισμό όγκων.
• Είναι πλούσια σε ασβέστιο, μια και περιέχουν 350mg ανά 100γρ. Συγκριτικά, το γάλα, περιέχει μόνο 120 έως 130 mg ασβεστίου ανά 100γρ, κι αυτά όχι καλά αφομοιώσιμα στην περίπτωση παστεριωμένου αγελαδινού γάλακτος

• Τα χαρούπια δεν περιέχουν οξαλικό οξύ, όπως η σοκολάτα, το οποίο τείνει να μειώνει την ικανότητα του σώματος να αφομοιώσει το ασβέστιο. Αν και είναι πολύ γλυκά, περιέχουν 60% λιγότερες θερμίδες από τη σοκολάτα.
• Περιέχουν σάκχαρα σε μεγάλη αναλογία (50%), από τα οποία το 30% είναι σταφυλοσάκχαρο.
• Περιέχουν βιταμίνες της ομάδας Β και β-κατορένιο (προστάδιο των βιταμινών Α) μέταλλα (κάλιο, μαγνήσιο, ασβέστιο, φώσφορο) και ιχνοστοιχεία (σίδηρο, μαγγάνιο, χαλκό, χρώμιο, νικέλιο).
• Περιέχουν τανίνες, ινώδεις ουσίες όπως η λιγνίνη που επιδρά κατασταλτικά στη χοληστερόλη, έχει θετικά αποτελέσματα στο επίπεδο της γλυκόζης στο αίμα και χρησιμοποιείται κατά του σακχαρώδη διαβήτη και της παχυσαρκίας.
• Είναι πλούσια σε ίνες που βοηθούν στη σωστή λειτουργία του εντέρου και καταπραΰνουν το στομάχι.
• Δεν περιέχουν γλουτένη, και ο γλυκαιμικός τους δείκτης είναι πολύ χαμηλός. Δεν περιέχουν καφεΐνη και είναι απόλυτα κατάλληλα για πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη.

Οι θεραπευτικές ιδιότητες του χαρουπιού

• Συμβάλλει στη θεραπεία του άσθματος και απαλύνει το βήχα και το κρυολόγημα και γι’ αυτό χρησιμοποιείται ως βάση για πάρα πολλά σιρόπια και φαρμακευτικά σκευάσματα.
• Στην περίπτωση που κάνουμε δίαιτα, είναι ιδανικό, αφού περιέχει ελάχιστα λιπαρά.
• Σύμφωνα με τους παλαιότερους, το χαρούπι βοηθά στην αύξηση της λίμπιντο και του αριθμού των σπερματοζωαρίων.
• Σε αντίθεση με τη σοκολάτα, δεν επιδεινώνει συμπτώματα του στρες όπως το άγχος, η ρηχή αναπνοή και οι αρρυθμίες.

Πηγή: Τρώμε και ομορφαίνουμε – Πολύτιμα μυστικά της υγείας μας, κρυμμένα στην Ελληνική κουζίνα, Δημήτρης Κουρέτας & Ηλίας Μαμαλάκης, Εκδόσεις ΑΡΜΟΣ

Μετά τα 70, κάθε μέρα μετρά περισσότερο. Κάθε ανατολή φέρνει όχι μόνο εμπειρία και σοφία, αλλά και μια ευκαιρία να φροντίσουμε ό,τι έχει μεγαλύτερη σημασία: την υγεία και τη ζωή την ίδια.

Αυτό το άρθρο δεν θέλει να σας τρομάξει, αλλά να σας βοηθήσει να καταλάβετε καλύτερα κάποια πράγματα για μια καλύτερη ζωή.

Η επιστήμη έχει δείξει ότι το σώμα στέλνει πολύ ξεκάθαρα σήματα για τη συνολική μας ευεξία και, σε πολλές περιπτώσεις, για το πόσο μπορεί να ζήσουμε. Η έγκαιρη αναγνώρισή τους δεν είναι θέμα φόβου, αλλά πρόληψης. Η κατανόηση αυτών των δεικτών μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε έναν περιορισμένο γήρασμο και σε μια μακρά, δραστήρια και γεμάτη ζωή.

Τα 7 σημάδια που προβλέπουν πόσο θα ζήσετε μετά τα 70:

1. Ο τρόπος που περπατάτε αποκαλύπτει περισσότερα απ’ όσα νομίζετε

Το σταθερό, σίγουρο βήμα χωρίς απώλεια ρυθμού ή ισορροπίας είναι ένα από τα πιο ισχυρά σημάδια ζωτικότητας. Έρευνες δείχνουν ότι οι ηλικιωμένοι με καλή ταχύτητα βαδίσματος τείνουν να ζουν περισσότερο από εκείνους που περπατούν αργά ή ασυντόνιστα.
Ένα ευκίνητο περπάτημα αντικατοπτρίζει δυνατούς μύες, καλή οξυγόνωση, υγιές καρδιαγγειακό σύστημα και εγρήγορση του νου. Αν παρατηρείτε ότι κουράζεστε εύκολα ή μειώνεται η ταχύτητά σας, μην το αγνοήσετε — η καθημερινή κίνηση με την σωστή διατροφή βοηθά να ανακτήσετε δύναμη και σταθερότητα.

2. Η δύναμη των χεριών είναι παράθυρο στην υγεία σας

Ίσως να μην το είχατε σκεφτεί, αλλά η δύναμη της χειραψίας σας λέει πολλά για το μέλλον. Οι ειδικοί τη θεωρούν άμεση αντανάκλαση της συνολικής φυσικής κατάστασης. Μια σταθερή, δυνατή χειραψία δείχνει ενέργεια, συντονισμό και υγιές νευρικό σύστημα.
Αντίθετα, η αδύναμη λαβή μπορεί να αποτελεί ένδειξη απώλειας μυϊκής μάζας ή χρόνιας κόπωσης. Η τακτική χρήση των χεριών —όπως το άνοιγμα βάζων ή το σφίξιμο μιας λαστιχένιας μπάλας— βοηθά στη διατήρηση αυτής της δύναμης.

3. Η ισορροπία σας καθορίζει την ανεξαρτησία σας

Η ικανότητα να στέκεστε στο ένα πόδι για λίγα δευτερόλεπτα δεν είναι απλώς θέμα συντονισμού· είναι δείκτης μακροζωίας. Όσοι έχουν καλή ισορροπία διατρέχουν μικρότερο κίνδυνο πτώσεων, καταγμάτων και νευρομυϊκής φθοράς.

Η ισορροπία συνδέεται και με την υγεία του εγκεφάλου, καθώς απαιτεί συνεργασία του νευρικού συστήματος και επίγνωση του σώματος. Οι απλές ασκήσεις σταθερότητας και ενδυνάμωσης βοηθούν στη διατήρησή της και προάγουν την αυτονομία με τα χρόνια.

4. Ο νυχτερινός ύπνος δείχνει το μέλλον σας

Ο καλός ύπνος δεν είναι πολυτέλεια· είναι βασική βιολογική ανάγκη. Κατά τη διάρκεια του ύπνου, το σώμα επιδιορθώνει ιστούς, ρυθμίζει ορμόνες και ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα. Μελέτες δείχνουν ότι όσοι κοιμούνται 7–8 ώρες κάθε βράδυ, με σταθερό πρόγραμμα, έχουν καλύτερη καρδιαγγειακή και εγκεφαλική υγεία.

Αν πάσχετε από αϋπνία, συχνές αφυπνίσεις ή κόπωση το πρωί, εξετάστε τις συνήθειές σας: Αποφύγετε τις οθόνες πριν τον ύπνο, διατηρήστε σταθερό ωράριο και δημιουργήστε ήρεμο περιβάλλον ύπνου.

5. Η όρεξη και η διατροφή σας είναι προειδοποιητικά (ή ευεργετικά) σημάδια

Ο τρόπος που τρώτε μετά τα 70 επηρεάζει άμεσα τη μακροζωία σας. Η καλή όρεξη, συνδυασμένη με ισορροπημένη διατροφή, δείχνει ότι ο οργανισμός λειτουργεί σωστά.

Αντίθετα, η απώλεια όρεξης ή οι έντονες αλλαγές στις διατροφικές συνήθειες μπορεί να μαρτυρούν ελλείψεις ή υποκείμενες παθήσεις. Εντάξτε ποιοτικές πρωτεΐνες, φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής άλεσης και υγιή λιπαρά, και αποφύγετε να παραλείπετε γεύματα. Το σώμα σας χρειάζεται ενέργεια — όχι δικαιολογίες.

6. Ο τρόπος που διαχειρίζεστε το άγχος επηρεάζει το προσδόκιμο ζωής

Το χρόνιο στρες γερνά το σώμα εκ των έσω: αυξάνει την πίεση, επιβαρύνει την καρδιά και αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό. Όσοι μαθαίνουν να διαχειρίζονται τα συναισθήματα και την ένταση τείνουν να ζουν περισσότερο και με καλύτερη ποιότητα ζωής.

Ο περίπατος στη φύση, ο διαλογισμός, η επαφή με το περιβάλλον ή μια απλή συζήτηση με κάποιον που εμπιστεύεστε μειώνουν τις συνέπειες του στρες. Θυμηθείτε: Η ηρεμία είναι κι αυτή μια μορφή φαρμάκου.

7. Το κοινωνικό σας δίκτυο είναι ασπίδα ενάντια στη μοναξιά και την ασθένεια

Οι ανθρώπινες σχέσεις είναι από τους πιο σταθερούς παράγοντες μακροζωίας. Οι ηλικιωμένοι που διατηρούν φιλίες, περνούν χρόνο με άλλους και αισθάνονται ότι τους ακούν, έχουν μικρότερο κίνδυνο κατάθλιψης, άνοιας και καρδιοπαθειών.

Η συζήτηση, το γέλιο και η αίσθηση ότι ανήκετε κάπου ενεργοποιούν περιοχές του εγκεφάλου που ενισχύουν τη συναισθηματική υγεία. Καλλιεργήστε τις σχέσεις σας· όποια κι αν είναι η ηλικία σας, υπάρχει πάντα χώρος για νέες συνδέσεις και αγάπη.

Τελική σκέψη

Η επιστήμη έχει αποδείξει πως η μακροζωία δεν εξαρτάται μόνο από τα γονίδια, αλλά και από τις καθημερινές μας επιλογές. Το περπάτημα, ο καλός ύπνος, η σωστή διατροφή, ο ήρεμος νους και οι θετικές σχέσεις είναι συνήθειες που παρατείνουν τη ζωή και, κυρίως, της δίνουν ουσία.

Δεν έχει σημασία να μετράμε τα χρόνια, αλλά να κάνουμε κάθε χρόνο να μετρά. Γιατί η πραγματική μακροζωία δεν είναι ο χρόνος που περνά — είναι η σωστή και ποιοτική ζωή που συνεχίζει να μας περιμένει.

Χαρούλα Λαμπράκη: Η γνήσια σπουδαία λαϊκή τραγουδίστρια με την καταπληκτική φωνή

Γεννήθηκε στο Κακόβατο, ένα ψαροχώρι στη Ζαχάρω της Ηλείας, και μένει στην Καλλιθέα. Ο Βασίλης Τσιτσάνης τη φώναζε «νινί».

Δείτε το βίντεο:

> Οι ρεματιές βούιζαν στο χωριό από το τραγούδι μου. Βγαίναμε στα χωράφια και κουβαλάγαμε τις σταφίδες κι εγώ τραγουδούσα από το πρωί μέχρι το βράδυ. Τότε, σε αυτά τα μέρη υπήρχε εκείνη η απόλυτη ησυχία και ακουγόταν η φωνή μου χιλιόμετρα μακριά. Αυτή, λοιπόν, ήταν η τρέλα μου από μικρό παιδί, το τραγούδι.

> Από τότε που ήμουν πέντε έχω την εικόνα του πατέρα μου που με είχε στα γόνατά του και μου μάθαινε τα δημοτικά τραγούδια. Μου μάθαινε τα κλέφτικα, τα τραγούδια του τραπεζιού, όπως τα λέγαμε εμείς. Αργότερα, τα ηχογράφησα σε έναν δίσκο αφιερωμένο σε αυτόν. Αν και οι γονείς μου ήταν γεωργοί, άνθρωποι των κτημάτων, είχαν ανοιχτό μυαλό. Ο πατέρας μου δεν έφερε ποτέ αντίρρηση στο να ακολουθήσω αυτό το επάγγελμα. Το μόνο που μου είχε πει, θυμάμαι, ήταν να μην τον ατιμάσω. Και οι δύο μου γονείς είχαν πολύ καλή φωνή και ο αδελφός της μητέρας μου ήταν δεξιός ψάλτης στο χωριό. Έτσι, από πολύ μικρή είχα τους ψαλμούς στο αίμα μου. Ο ψαλμός, άλλωστε, είναι πολύ κοντά στο δημοτικό τραγούδι. Οι ρίζες μου είναι δημοτικές, άσχετα αν αργότερα τραγούδησα πολλά λαϊκά και ρεμπέτικα.

Δείτε το βίντεο:

> Είχα μια θεία που ήταν πολύ καλή φίλη της μητέρας του Μπάμπη Μπακάλη, ενός από τους μεγαλύτερους λαϊκούς συνθέτες. Στην τελευταία τάξη του γυμνασίου, το 1963, ήρθα, λοιπόν, στην Αθήνα, με σκοπό να δοκιμάσω την τύχη μου στο τραγούδι και, αν δεν τα κατάφερνα, το σχέδιο ήταν να γίνω φιλόλογος.

> Στην Columbia πήγα φορώντας τη σχολική μου ποδιά. Στην αρχή με άκουσε ο Μπακάλης και μετά με έστειλε στον διευθυντή της εταιρείας, τον Τάκη Λαμπρόπουλο. Για να μην τα πολυλογώ, με ενέκριναν κι έτσι υπέγραψα το πρώτο μου συμβόλαιο. Δυστυχώς, ήταν επταετές. Και λέω δυστυχώς, διότι μέχρι να τελειώσει αυτό το συμβόλαιο ήμουν δέσμια, χωρίς δικαιώματα και χωρίς ποσοστά. Πού να τα ξέρω αυτά εγώ, μικρό κορίτσι, όταν έβαζα την υπογραφή μου. Βέβαια, στην Columbia ήταν που είπα τις πολύ μεγάλες επιτυχίες με τον Τσιτσάνη, τον Χιώτη, τον Πλέσσα, τον Πάνου και άλλους.

> Κανονικά, το επώνυμό μου ήταν Λαμπροπούλου. Το έκανα Λαμπράκη μετά την παρότρυνση του Μπακάλη. Μου είχε πει: «Άλλαξέ το καλύτερα, διότι θα πας στον Λαμπρόπουλο και θα νομίζουν ότι έχεις την εύνοιά του λόγω ονόματος».

> Ο Λαμπρόπουλος με έστειλε σε πολλούς συνθέτες. Ο πρώτος ήταν ο Νίκος Δαλέζιος, ο οποίος μου έδωσε το ζεϊμπέκικο «Ανάθεμά σε, βρε ζωή». Ο δεύτερος ήταν ο Απόστολος Καλδάρας, που μου έδωσε το τραγούδι «Στου κάτω κόσμου τα σκαλιά» και με αυτό το κομμάτι βγήκα από την ανωνυμία. Ήταν τέλη του ’65, αρχές του ’66. Κάποια στιγμή με έστειλε και σε ένα μαγαζί στις Τζιτζιφιές -τότε, όλα τα καλά λαϊκά μαγαζιά ήταν εκεί-, όπου εμφανιζόταν ο Πάνος Γαβαλάς. Με ρωτάει ο Γαβαλάς «ποιο τραγούδι θες να πεις;» κι εγώ του απάντησα τα «Ξένα Χέρια». Κάπου εκεί ήταν, λοιπόν, που τελείωσε για μένα το όνειρο της καθηγήτριας Φιλολογίας. Φυσικά, ποτέ δεν έπαψε να μου αρέσει το διάβασμα.

Δείτε το βίντεο:

> Λίγους μήνες μετά βρέθηκα να τραγουδάω μαζί με τον Γαβαλά στην Τριάνα του Χειλά, στη λεωφόρο Συγγρού, ένα θρυλικό μαγαζί. Από κει είχαν περάσει ο Καζαντζίδης, ο Μπιθικώτσης, η Μαρινέλλα, η Πάνου, η Μοσχολιού. Για να σταθεί ένα μικρό κορίτσι δίπλα σε τέτοια ονόματα έπρεπε να έχει είτε μεγάλη τύχη είτε μεγάλη φωνή. Εγώ είχα και από τα δυο, όπως είχε πει ο Γαβαλάς.

> Μια μέρα έρχεται ο Λαμπρόπουλος και μου λέει: «Θα πας στην οδό Αχαρνών 1 να συναντήσεις τον Τσιτσάνη, που θέλει να σε γνωρίσει». Πάω, λοιπόν, και του χτυπάω το κουδούνι πολύ κομπλαρισμένη. Μου ανοίγει και με πηγαίνει σε ένα δωματιάκι που είχε διαμορφώσει σαν στούντιο, παίρνει το μπουζούκι και μου λέει: «Πάμε ένα τραγουδάκι;». Ήταν το «Δεν ρωτώ ποια είσαι». Το είπαμε, το ξαναείπαμε και μέσα σε δέκα μέρες κυκλοφόρησε σε δισκάκι και έγινε η πιο μεγάλη επιτυχία. Από τότε ο Τσιτσάνης για επτά ολόκληρα χρόνια έγραφε τραγούδια πάνω στη φωνή μου. Πρέπει να έχω πει τουλάχιστον 25 τραγούδια του.

> Δεν ήθελε να τον φωνάζω κύριο Τσιτσάνη αλλά Τσίλια, όπως τον έλεγαν και οι φίλοι του. Κι εμένα δεν με φώναζε ποτέ με το όνομά μου. Με έλεγε νινί. Ήταν πολύ φιλικός και αρκετά προστατευτικός, θα έλεγα. Για μένα δεν ήταν δεύτερος πατέρας, ήταν πατέρας μου, στα χέρια του μεγάλωσα.

> Πολλοί από τους ανθρώπους με τους οποίους συνεργάστηκα έφυγαν, δυστυχώς, νέοι. Ο Μανώλης Χιώτης, ο Πάνος Γαβαλάς, ο Μανώλης Αγγελόπουλος, ο Βασίλης Τσιτσάνης και ο Στράτος Διονυσίου. Όταν φεύγουν από τη ζωή οι άνθρωποι που είναι πολύ κοντά σου, νιώθεις ένα τεράστιο κενό. Εγώ είχα την ατυχία να χάσω αυτούς τους όχι μόνο πολύ καλούς συνεργάτες αλλά και σπουδαίους φίλους.

> Για πρώτη φορά στην Αμερική πήγα με τον Στράτο Διονυσίου, το 1969. Ξεκινήσαμε από τον Καναδά και μετά περάσαμε στη Νέα Υόρκη. Τότε συνειδητοποίησα πόσο πολύ μου αρέσουν τα ταξίδια κι έτσι, όποτε μου δίνεται η ευκαιρία -πάντα μέσα από τη δουλειά μου-, ταξιδεύω όπου και αν με φωνάξουν. Έχω γυρίσει όλη την Αμερική, την Αυστραλία και τη μισή Ευρώπη. Έχω ταξιδέψει, βέβαια, και σε όλη την Ελλάδα. Όταν με καλούν οι τοπικοί σύλλογοι στα πανηγύρια τους, τρέχω σαν την τρελή. Μου αρέσουν πολύ γιατί βλέπω τα γλέντια που κάνουν στον κάθε τόπο κι έτσι καταλαβαίνω τη διαφορετική κουλτούρα του κάθε μέρους. Κάθε χωριό, πόλη και χώρα είναι κι ένα τραγούδι.

> Αν με ρωτήσει κάποιος ποιο τραγούδι υπήρξε σταθμός στη καριέρα μου, θα δυσκολευτώ να απαντήσω, διότι όλα έπαιξαν εξίσου σημαντικό ρόλο, κάθε συνθέτης που μου εμπιστευόταν το τραγούδι του ήταν σταθμός. Παρ’ όλα αυτά, νομίζω ότι το «Στου κάτω κόσμου τα σκαλιά» του Καλδάρα υπήρξε καθοριστικό, γιατί με αυτό άρχισε να με γνωρίζει ο κόσμος. Πολλοί, επίσης, μπερδεύονται και νομίζουν ότι πρόκειται για ερωτικό τραγούδι. Θυμάμαι, όταν είχα πάει να το κάνω πρόβα, παρατήρησα στο δωμάτιο τη φωτογραφία ενός παιδιού, ενός κοριτσιού συγκεκριμένα, και δίπλα ακουμπισμένα λίγα λουλούδια και ένα καντηλάκι. Στην αρχή δεν έδωσα σημασία, αλλά έπειτα, όταν ο Καλδάρας άρχισε να παίζει το τραγούδι στην κιθάρα, άρχισε να κλαίει γιατί το είχε γράψει για το παιδί του που έχασε. Οι στίχοι λένε: «Αν υπάρχουνε αγάπες και στην άλλη τη ζωή, η δική μου η αγάπη θα είσαι πάλι μόνο εσύ. Μες στου Άδη τα σκοτάδια σαν ακούσεις στεναγμό, μην τρομάξεις αγαπούλα, θα είμαι εγώ να σε ζητώ». Θα έλεγα, λοιπόν, πως ναι, με έχει στιγματίσει αυτό το τραγούδι.

> Όταν κάποια στιγμή σταματήσω να τραγουδάω θα έχω να λέω ότι κέρδισα πάρα πολλά από αυτήν τη δουλειά, ότι γνώρισα πολλούς ανθρώπους και πολλά μέρη.

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

Χαρούλα Λαμπράκη: “Αν ξέρεις γράμματα δεν καβαλάς το καλάμι”

«Ευχαριστήθηκα τα ταξίδια μου, όλα ήταν πληρωμένα, ο κόσμος με αγκάλιαζε σφιχτά και με συγκινούσαν, όμως δεν το έπαιρνα πάνω μου», είπε η γνωστή τραγουδίστρια.

Για την καριέρα της στο τραγούδι, για τη συνεργασία της με τον Βασίλη Τσιτσάνη αλλά και το πώς αντιμετώπισε τη διασημότητα μίλησε η Χαρούλα Λαμπράκη στο περιοδικό «Λοιπόν».

Είχατε θάρρος, “τσαμπουκά”…;
«Ναι, όσο “τσαμπουκάς” ήμουν σε μικρή ηλικία, τόσο μετά έμαθα να σέβομαι, να εκτιμώ».

Συνήθως συμβαίνει το αντίθετο με την πάροδο του χρόνου και τον ερχομό της επιτυχίας.
«Για μένα δεν υπήρξε ποτέ το “καλάμι”».

Πως το αποφύγατε μετά από τόσες δόξες, συνεργασίες και χρήματα;
«Είχα διαβάσει και πέντε βιβλία, ήξερα πέντε γράμματα. Αν ξέρεις γράμματα δεν το κάνεις αυτό, δεν “καβαλάς καλάμι”. Σκεφτόμουν τι θα γινόταν αν το μάθαινε η μάνα κι ο πατέρας μου; Ήμουν η μικρότερη από τις τρεις αδελφές μου».

Πώς σας φαινόταν όταν αρχίσατε να γίνεστε γνωστή και ακούγατε τα τραγούδια σας στο ραδιόφωνο;
«Κάτι το φυσιολογικό, το περίμενα. Το ονειρευόμουν από μικρή αυτό, ήξερα τι μου γινόταν και τι ήθελα. Αργότερα με ζήτησε ο Βασίλης Τσιτσάνης κι εγώ πήγα να τον δω, έτσι απλά. Ήταν πολύ καλός και μου είπε: “Πάμε αυτό το τραγουδάκι”, ήταν το: “Δε ρωτώ ποια είσαι”. “Αύριο το πρωί θα είναι στο εργοστάσιο (έτσι το λέγαμε)”. Το είπα κι έγινε πανικός. Έπειτα είπαμε κι άλλο ένα… “Απόψε στις ακρογιαλιές”… κι άλλο ένα… “Με παράσυρε το ρέμα”… τραγουδάρες. Ο Τσιτσάνης έγραφε αποκλειστικά για μένα για 7 χρόνια, χωρίς να με εμποδίζει να τραγουδήσω άλλους συνθέτες, οι οποίοι μου εμπιστεύθηκαν καταπληκτικά τραγούδια όπως ο Χιώτης, ο Άκης Πάνου, που ήταν η λατρεία μου, τον αγαπούσα και με αγαπούσε πολύ, είχε άδοξο τέλος… Έτσι άρχισε μια καριέρα χωρίς να την επιζητήσω, να πάω να παρακαλέσω ή να πληρώσω, όπως κάνουν σήμερα. Έτσι κύλησε η ζωή μου».

Το απολαύσατε όλο αυτό το “ταξίδι” ως εδώ;
«Ναι, το απόλαυσα, είχα το γνώθι σ’ αυτόν. Ντύθηκα πολύ ωραία, τα πάντα, έκανα τα ταξίδια μου, πήγα 17 φορές στην Αμερική, στον Καναδά τρεις φορές όπως και στην Αυστραλία, γύρισα τον κόσμο ολόκληρο. Αν δε γινόμουν τραγουδίστρια δεν θα είχα αυτή τη δυνατότητα, σε καμία περίπτωση. Ευχαριστήθηκα τα ταξίδια μου, όλα ήταν πληρωμένα, ο κόσμος με αγκάλιαζε σφιχτά και με συγκινούσαν, όμως δεν το έπαιρνα πάνω μου, όπως κάνουν τώρα και λένε: “Εγώ είμαι”»