Ο αδικημένος ηθοποιός με τα 40 χρόνια θέατρο που βρήκε τη φήμη στη βιντεοκασέτα

Ο άλλος «κοντός» του ελληνικού θεάματος, Τάσος Ψωμόπουλος, που διέγραψε μια μεγάλη πορεία στα καλλιτεχνικά δρώμενα

Υπήρχαν εποχές, η δεκαετία του 1980 συγκεκριμένα, που τα βιντεοκλάμπ ήταν γεμάτα από τις δουλειές ενός ηθοποιού που δεν μοστραριζόταν συνήθως στο εξώφυλλο. Το κοινό δεν χόρταινε βέβαια να τον βλέπει, γι’ αυτό και ήταν μια από τις καλτ μορφές της περιόδου του βίντεο που εμφανιζόταν πρακτικά παντού! Με πάνω από 150 βιντεοκασέτες στο ενεργητικό του, ο Ψωμόπουλος ήταν ένα από τα φαινόμενα του καιρού, ένα φαινόμενο που με το μικρό του παράστημα και το στραβό χαμόγελό του έκλεβε την παράσταση χωρίς καν να το αποζητά. Ήταν φάση το αγόρι, ήταν φάση το παιδί δηλαδή, μια σωστή αφασία που έκανε πάντα τα δικά του, τα οποία έβρισκε ο Νεοέλληνας ακαταμάχητα. Πόσο κρίμα κι άδικο ήταν όμως για τον ίδιο να γίνει ευρύτερα γνωστός από την αρπαχτή της βιντεοκασέτας! Γιατί ο Ψωμόπουλος δεν ήταν παρά ένας από τους χαρακτηριστικότερους δευτερορολίστες της εποχής του, ένας ηθοποιός με μεγάλη υποκριτική γκάμα που περιορίστηκε κι αυτός στη σβέλτη τυποποίηση του βίντεο. Κι όμως, είχε να επιδείξει 40 ολόκληρα χρόνια θεάτρου και κινηματογράφου, μια μακρά πορεία στα καλλιτεχνικά δρώμενα δηλαδή που έμελλε να σφραγιστεί από τη βιντεοταινία. Κι έτσι, εκεί που οι νεότεροι τον έμαθαν -και τον αποθέωσαν- από τους ανεκδιήγητους «Κόπανους», τον «Βαμβακούλο και την γκολάρα του» ή το γαργαλιστικό «Ήταν άξιος», οι παλιότεροι τον θυμούνται να παίζει δίπλα στον Σταυρίδη και τον Παπαγιαννόπουλο. Γι’ αυτό ίσως και έγινε αστέρι της βιντεοκασέτας και το τηλέφωνό του δεν σταματούσε να χτυπά στα ’80s, γιατί είχε ζηλευτή και αχτύπητη καριέρα στο ενεργητικό του πριν τον ανακαλύψει η μαγνητοταινία…

Πρώτα χρόνια

Ο Τάσος Ψωμόπουλος γεννιέται το 1942 στη Θεσσαλονίκη μέσα σε προσφυγική μικρασιατική οικογένεια. Το μοναχοπαίδι μεγαλώνει φτωχικά μέσα στον μαχαλά της Ευαγγελιστρίας, καθώς μόλις 2 χρονών θα χάσει τον πατέρα του και το μόνο εισόδημα το έφερνε τώρα στο σπίτι η μητέρα. Ευτυχώς που υπήρχε και η γιαγιά δηλαδή για να προσέχει το παιδί. Όπως είχε εξομολογηθεί ο ίδιος, ο πατέρας του ήταν στρατιωτικός γιατρός και κάποια στιγμή που έβγαινε από το 424 Στρατιωτικό Νοσοκομείο με έναν συνάδελφό του, πυροβόλησαν τον φίλο του: «Θες από φόβο, θες από την ταραχή, έσκασε η χολή του και σε μερικές μέρες πέθανε κι εκείνος», θυμάται ο ίδιος.

Αυτός βέβαια ήταν γεννημένος ηθοποιός και έστηνε παραστάσεις με μαριονέτες και κουκλοθέατρο από πιτσιρικάς. Με χιούμορ που δεν μπορούσε να κρυφτεί, έκανε συνέχεια χωρατά και σκάρωνε φάρσες, ενώ έμεινε γνωστός στη γειτονιά για τις μιμήσεις του. Δεν ήθελε όμως να γίνει ηθοποιός, αλλά γιατρός σαν τον πατέρα του. Αφού απέτυχε στις εισαγωγικές εξετάσεις της Ιατρικής Σχολής, με παρότρυνση κάποιων γειτόνων του ηθοποιών μαθαίνει μερικά κομμάτια και τραβά για τη δραματική σχολή του Κυριαζή Χαρατσάρη. Και γίνεται φυσικά δεκτός με τυμπανοκρουσίες!

Υποκριτική καριέρα

Σπουδαστής ήταν ακόμα όταν θα περάσει από οντισιόν σε μια παράσταση του Παπαγιαννόπουλου το 1963 και θα τον τσιμπήσουν αμέσως. Έτσι κατέβηκε στην Αθήνα, πριν καν γίνει επαγγελματίας, αν και θα μάθαινε σύντομα ότι ηθοποιός γίνεσαι ουσιαστικά στο σανίδι. Την επόμενη χρονιά θα δουλέψει δίπλα στον Σταυρίδη και την Καλουτά στο Βασιλικό Θέατρο, όταν και θα πάρει τις πρώτες θετικές κριτικές. Τόσο καλός ήταν που ο μεγάλος μας Νίκος Σταυρίδης αποφασίζει να τον πάρει μόνιμα στον θίασό του, βάζοντας τα θεμέλια για μια μακρά θεατρική καριέρα που μόλις ξεκινούσε. Ως Σαλονικιός μάλιστα στην Αθήνα, πιάνει ένα σπιτάκι πού αλλού, στην Κυψέλη, εκεί όπου ζούσαν ένα κάρο ηθοποιοί. Σύντομα θα γίνει ένας από τους καλύτερους δευτερορολίστες της γενιάς του και δεν θα μείνει μάλιστα ποτέ χωρίς δουλειά μέχρι το 2004, όταν και θα αποσυρόταν οριστικά από το σανίδι, έχοντας διαγράψει 42 ολόκληρα χρόνια στο θέατρο! Ο Ψωμόπουλος συνεργάστηκε πρακτικά με όλα τα ιερά μας τέρατα, από τον Σταυρίδη, τον Παπαγιαννόπουλο, τον Ευθυμίου και τον Φωτόπουλο μέχρι τον Ηλιόπουλο, τον Αυλωνίτη, τον Ρίζο και τη Βλαχοπούλου. Θεατρικά ήταν πραγματικά ανάρπαστος και οι ρόλοι του ήταν πάντα απολαυστικοί. Ο ίδιος ήταν εξάλλου πάντα ομαδικός παίκτης και προσπαθούσε να βοηθήσει τους νέους ή τους λιγότερους καλούς. Όλα για την παράσταση δηλαδή.

Αφού πέρασε από τις μεγάλες αθηναϊκές σκηνές, την τελευταία θεατρική δεκαετία της ζωής του επέστρεψε στη Θεσσαλονίκη, όπου βρήκε μόνιμο σπίτι στο Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, όπου δούλεψε από το 1994-2004. Ξεχώρισε για άλλη μια φορά σε παραστάσεις-σταθμούς, όπως στα έργα «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα» του Ο’Νιλ, «Ο καλός άνθρωπος του Σετσουάν» του Μπρεχτ, «Οδυσσέα γύρισε σπίτι» του Καμπανέλλη, «Εξορία» του Μάτεσι, «Όρνιθες» του Αριστοφάνη κ.ά. Η τελευταία του θεατρική δουλειά ήταν «Το πένθος ταιριάζει στην Ηλέκτρα» το 2004, όταν και έκλεισε μια σπουδαία θεατρική καριέρα γεμάτη προσωπικές και συλλογικές επιτυχίες. Αυτός ήθελε μάλιστα να σταματήσει το 2002, όταν βγήκε στη σύνταξη, αλλά οι σκηνοθέτες του ΚΘΒΕ δεν έμοιαζαν διατεθειμένοι να τον αφήσουν να ξεκουραστεί. Εξίσου μακρά θα ήταν και η πορεία του στον ελληνικό κινηματογράφο. Αφού τον ανακάλυψε ο Ορέστης Λάσκος, έκανε το ντεμπούτο του στα «Ομορφόπαιδα» (1971) του ιδίου με τον Σταυρίδη και την Προκοπίου. Σειρά είχαν μετά τα «Δάκρυα για έναν αλήτη» (1971), «Μάρα η τσιγγάνα» (1971) και «Σέργιος και Άννα» (1971), που τον εγκαθίδρυσαν στο πανί και προσυπέγραψαν την παρουσία του σε καμιά τριανταριά ταινίες του ελληνικού σινεμά.

Δείτε το βίντεο:

Ξεχωρίζουν οι πάντα χαρακτηριστικές εμφανίσεις του στο «Μπουζάνκα αλά ελληνικά» (1975), «Σπηλιά της αμαρτίας» (1976), «Υποψήφιοι βουλευτές και βουλευτίνες» (1980), «Έξοδος κινδύνου» (1980), «Ο σεξοκυνηγός» (1980) και τόσες ακόμα, αν και πολλές είχαν το άρωμα της βιντεοκασέτας παρά το γύρισμα σε φιλμ. Ακόμα και οι αξέχαστοι «The Κόπανοι» στη σκοτεινή αίθουσα βγήκαν εξάλλου. Δεν μπορείς πάντως να μην τον μνημονεύσεις στις ταινίες «Εγώ και το πουλί μου» (1982), «Ήταν άξιος» (1982), «Πάτερ Γκομένιος» (1982), «Πες τα βρωμόστομε» (1983), «Λαλάκης ο εισαγόμενος» (1984), «Ο ιππότης της λακκούβας» (1985), «Κλεφτρόνι και τζέντλεμαν» (1987) και το σπαρταριστό καλτ διαμαντάκι «The Κόπανοι» (1987). Προσθέτοντας σε αυτά και τις 152 βιντεοταινίες που έχει παίξει, μιλάμε για παραγωγικότατη καριέρα που δεν είχε λες τέλος!

Δείτε το βίντεο:

Επίσης, ήταν ένας από τους πρώτους που εμφανίστηκαν ποτέ στο ελληνικό γυαλί. Η τηλεόραση παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης το 1966 και ο Ψωμόπουλος ήταν στο καστ των πρώτων εκπομπών, στο παιδικό τηλεοπτικό θέατρο κυρίως. Το γυαλί τον αγαπούσε πολύ εξάλλου, όπως θα γινόταν σαφές μερικές δεκαετίες αργότερα με το βίντεο, κι εκείνος έκανε καριέρα ήδη από τη συχνότητα της ΥΕΝΕΔ. Κι αν στο θέατρο είχε έναν Σταυρίδη να τον λατρεύει, στην τηλεόραση είχε έναν Αλέκο Σακελλάριο να τον παίρνει σε ό,τι δουλειά έκανε! Από την εμπιστοσύνη που του έδειξε ο ογκόλιθος της νεοελληνικής κωμωδίας, τον ανακάλυψαν κι άλλοι τηλεοπτικοί σκηνοθέτες και πλέον τον συναντούσες παντού, από σίριαλ και εκπομπές μέχρι και παιδικά. Αν πρέπει να αναφέρουμε μερικά δείγματα της τηλεοπτικής του δουλειάς, θα μιλήσουμε για τις σειρές «Μια Αθηναία στην Αθήνα» (1976), «Μια φορά κι έναν καιρό» (1976), «Μεθυσμένη πολιτεία» (1980), «Μη μου γυρνάς την πλάτη» (1986), «Η αλεπού και ο μπούφος» (1987), φτάνοντας μέχρι και τη δεκαετία του 1990 με τις σειρές «Φόνος χωρίς ταυτότητα» (1990), «Η καλή πεθερά» (1993) και «Σας έπιασα στα πράσα» (1993)…

Το κεφάλαιο που είπαν βιντεοκασέτα

Όπως και όλοι λίγο-πολύ οι παλιότεροι ηθοποιοί, ο Ψωμόπουλος πέρασε αγέρωχα στην εποχή της βιντεοταινίας, θεωρώντας κι αυτός πως πολλές από αυτές ήταν μόνο αρπαχτές: «Τις έβλεπα μετά και έλεγα ‘‘τι έκανα;’’ και ένιωθα ντροπή», εκμυστηρεύτηκε κάποια στιγμή σε συνέντευξή του, «όμως έβλεπα ότι ακόμα κι αυτές άρεσαν πολύ. Κάποιες ήταν και καλές. Έγιναν κλασικές».

Μιλάμε άλλωστε για μια εποχή που οι παραγωγοί της βιντεοκασέτας ξεφύτρωναν σαν μανιτάρια και όλοι μα όλοι ήθελαν τον Ψωμόπουλο στην ταινία τους! Οι τίτλοι των βιντεοταινιών που έχει παίξει πρακτικά δεν έχουν τέλος και θα χρειαζόσουν γερές ανάσες για να τους απαριθμήσεις. Αν τους θυμάται φυσικά όλους ακόμα και ο ίδιος.

Δείτε το βίντεο:

Ο Ψωμόπουλος διασώθηκε από την εποχή και, όπως είπε, έβγαλε και καλά λεφτά, γιατί ήταν πάντα μετρημένος και προνοητικός. Ήξερε πως κάποια στιγμή όλα αυτά θα τέλειωναν και φρόντισε να αμείβεται καλά και να κολλά πάντα ένσημα. Για τα ένσημα των ηθοποιών είχε δώσει μάλιστα μεγάλες μάχες το 1992-1994, όταν ως γενικός γραμματέας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών είχε καταφέρει να πείσει την υπουργό Πολιτισμού, Μελίνα Μερκούρη, να εκχωρηθεί ένα κονδύλι σε παλαίμαχους ηθοποιούς ώστε να εξαγοράσουν τα ένσημά τους. Η εξασφάλιση αρκετών βετεράνων του σανιδιού στα γεράματά τους του χρωστούσε πολλά…

Τελευταία χρόνια

Ο Ψωμόπουλος επέστρεψε στη δεκαετία του 1990 στη συμπρωτεύουσα για να εγκαινιάσει τη δεκαετή συνεργασία του με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος και δεν γύρισε ποτέ στην Αθήνα. Όταν αποστρατεύτηκε από την ενεργό δράση, δεν θέλησε μάλιστα να επιστρέψει ποτέ στον επαγγελματικό στίβο που τον αγάπησε και τον ανέδειξε, θέλοντας να κάνει τόπο στους νέους.

Δείτε το βίντεο:

Τώρα ζούσε με την οικογένειά του, τη σύζυγο και τα δυο του παιδιά, στην Ασπροβάλτα Θεσσαλονίκης και περνούσε τη μέρα του σαν σωστός συνταξιούχος, παίζοντας ΠΡΟ-ΠΟ και χαζολογώντας στη γειτονιά. Έκοψε μάλιστα, όπως είπε, το θέατρο και την τηλεόραση, όπως και την παρέα με παλιούς συναδέλφους. Τα κολλητάρια του είναι πια τα καναρίνια του και ο πάντα πιστός του σκύλος.

Στα παιδιά του προσπάθησε μάλιστα να εμφυσήσει το μεράκι της υποκριτικής, αν και δεν θα τα κατάφερνε. Τα κορίτσια μια φορά δεν σταμάτησε να τα πειράζει, καθώς κάποιες συνήθειες δεν κόβονται ποτέ!

Δείτε το βίντεο:

Το συκώτι είναι ένα από τα πιο σημαντικά όργανα του σώματος, καθώς εκτελεί βασικές λειτουργίες όπως η αποτοξίνωση του αίματος, η παραγωγή χολής και η αποθήκευση θρεπτικών συστατικών.

Ωστόσο, όταν το συκώτι δεν λειτουργεί σωστά, αυτό μπορεί να εκδηλωθεί με διάφορους τύπους πόνου και δυσφορίας σε διάφορα μέρη του σώματος.

Κύριες περιοχές που επηρεάζονται από προβλήματα στο συκώτι

Παρακάτω εξηγούμε τα σημεία όπου μπορεί να εμφανιστεί πόνος ή δυσφορία όταν υπάρχουν προβλήματα στο ήπαρ.

1. Πόνος στην άνω δεξιά κοιλιακή χώρα

Ο πόνος στο πάνω δεξί μέρος της κοιλιάς είναι ένα από τα πιο συνηθισμένα συμπτώματα που σχετίζονται με το ήπαρ.
Το ήπαρ βρίσκεται ακριβώς κάτω από το διάφραγμα, στη δεξιά πλευρά της κοιλιάς, επομένως κάθε φλεγμονή, βλάβη ή διόγκωσή του μπορεί να προκαλέσει πόνο σε αυτήν την περιοχή.

Ο πόνος μπορεί να κυμαίνεται από ένα αίσθημα βάρους ή δυσφορίας μέχρι οξύ ή διαπεραστικό πόνο.

Παθήσεις όπως η λιπώδης διήθηση του ήπατος, η ηπατίτιδα ή η κίρρωση μπορεί να ευθύνονται για αυτό το σύμπτωμα.

2. Πόνο στην πλάτη και στον δεξιό ώμο

Λόγω της θέσης του ήπατος και της γειτνίασής του με τα νεύρα του διαφράγματος, τα προβλήματα του ήπατος μπορεί να προκαλούν αντανακλαστικό πόνο στην πλάτη, ειδικά στο πάνω δεξί μέρος, και ακόμη και στον δεξιό ώμο.

Αυτός ο πόνος ονομάζεται αντανακλαστικός πόνος, επειδή ο εγκέφαλος μπορεί να “μεταφράσει” τη δυσφορία του ήπατος σαν να προέρχεται από άλλο σημείο του σώματος.
Άτομα με χρόνια ηπατική νόσο ή όγκους στο ήπαρ συχνά αναφέρουν αυτό το είδος πόνου.

3. Πόνος σε όλη την κοιλιά (διάχυτος κοιλιακός πόνος)

Σε ορισμένα άτομα, τα προβλήματα του ήπατος εκδηλώνονται με διάχυτο πόνο σε όλη την κοιλιά και όχι μόνο στη δεξιά πλευρά.

Αυτό μπορεί να συμβεί αν η φλεγμονή του ήπατος επηρεάσει γειτονικά όργανα ή αν υπάρχει συσσώρευση υγρού στην κοιλιά — κατάσταση γνωστή ως ασκίτης.

Ο ασκίτης προκαλεί αίσθημα φουσκώματος, βάρους και γενικής δυσφορίας στην κοιλιακή χώρα, σύμπτωμα που συναντάται συχνά σε προχωρημένα στάδια κίρρωσης ή ηπατικής ανεπάρκειας.

4. Φαγούρα στο δέρμα και πόνος στις αρθρώσεις

Τα προβλήματα του ήπατος μπορούν να επηρεάσουν όχι μόνο τα εσωτερικά όργανα, αλλά και το δέρμα και τις αρθρώσεις.

Μια κατάσταση που ονομάζεται χολόσταση —όταν η ροή της χολής εμποδίζεται— μπορεί να προκαλέσει έντονη φαγούρα (κνησμό) σε όλο το σώμα, ιδιαίτερα στις παλάμες και στα πέλματα.

Επιπλέον, η συσσώρευση τοξινών στο σώμα λόγω μειωμένης λειτουργίας του ήπατος μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονή και πόνο στις αρθρώσεις, γνωστός ως ηπατική αρθρίτιδα.

5. Πονοκέφαλοι και γενική κόπωση

Αν και δεν συνδέονται άμεσα με κάποιο συγκεκριμένο όργανο, τα προβλήματα του ήπατος μπορεί επίσης να προκαλέσουν πονοκεφάλους και έντονη κόπωση.
Το ήπαρ παίζει καθοριστικό ρόλο στην απομάκρυνση των τοξινών από το σώμα και, όταν αυτό δεν λειτουργεί σωστά, οι τοξίνες αυτές μπορούν να συσσωρευτούν και να επηρεάσουν τον εγκέφαλο, προκαλώντας σύγχυση, συχνούς πονοκεφάλους και εξάντληση.

Η κατάσταση αυτή, γνωστή ως ηπατική εγκεφαλοπάθεια, συνοδεύεται από διάχυτους πονοκεφάλους και γενικό αίσθημα κακουχίας.

Ο πόνος μπορεί να εμφανιστεί σε περισσότερα από ένα σημεία

Ο πόνος που σχετίζεται με το ήπαρ μπορεί να εκδηλωθεί σε διάφορα μέρη του σώματος — από την κοιλιά έως την πλάτη, τους ώμους και τις αρθρώσεις.

Αν αισθάνεστε επίμονο πόνο σε αυτά τα σημεία, σε συνδυασμό με άλλα συμπτώματα όπως ίκτερο (κιτρίνισμα του δέρματος και των ματιών), πρήξιμο στην κοιλιά, κόπωση ή σύγχυση, είναι σημαντικό να απευθυνθείτε σε γιατρό για πλήρη αξιολόγηση της ηπατικής λειτουργίας σας.

Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία των παθήσεων του ήπατος μπορεί να αποτρέψει σοβαρές επιπλοκές και να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα ζωής.

Αυτό συμβαίνει πραγματικά κατά την αποτέφρωση

Ενώ η αποτέφρωση παραμένει ένα ευαίσθητο θέμα σε διάφορους πολιτισμούς και θρησκευτικές παραδόσεις, τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μια ολοένα και πιο προτιμώμενη εναλλακτική λύση σε σχέση με την παραδοσιακή ταφή.

Τα τελευταία τέσσερα χρόνια στην Ελλάδα έχουν γίνει συνολικά 15.000 αποτεφρώσεις. Ενώ το 2023 είχαμε τις περισσότερες τελετές καύσης, φτάνοντας τις 4.200. Αν συνεχιστεί η αυξητική τάση, τότε πιθανότατα σε πέντε χρόνια να έχουμε ανάγκη και για δεύτερο αποτεφρωτήριο.

Το αποτεφρωτήριο στη Ριτσώνα 

Πρώην υπάλληλος γραφείου τελετών που έχει μεγάλη απήχηση στα κοινωνικά δίκτυα με εκατομμύρια ακολούθους αναλύει τη διαδικασία αποτέφρωσης.

Μία από τις πιο συχνές ερωτήσεις που λαμβάνει είναι: «Πώς μπορώ να ξέρω ότι η τέφρα που παίρνω ανήκει στην πραγματικότητα στο αγαπημένο μου πρόσωπο;»

Το αποτεφρωτήριο στη Ριτσώνα 

Για να διευκρινίσει, η ίδια εξηγεί ότι μόλις μια σορός φτάσει στο κρεματόριο, της αποδίδεται μια μεταλλική πλάκα με χαραγμένο έναν μοναδικό αριθμό αναγνώρισης. Αυτή η πλάκα παραμένει με τη σορό καθ’ όλη τη διάρκεια της διαδικασίας αποτέφρωσης.

Μόλις ολοκληρωθεί η αποτέφρωση, η τέφρα τοποθετείται σε μια σακούλα που φέρει την ίδια ταυτότητα και εκδίδεται ένα πιστοποιητικό αποτέφρωσης που περιλαμβάνει το όνομα του αποθανόντος και τον αντίστοιχο αριθμό μητρώου.

Ενώ ορισμένες ερωτήσεις μπορεί να ακούγονται ασυνήθιστες, αγγίζουν σημαντικές ανησυχίες. Για παράδειγμα, ένα άτομο ρώτησε εάν αφαιρείται ταμπόν εάν μια γυναίκα πεθάνει κατά την έμμηνο ρύση.

Η υπάλληλος σημειώνει ότι στις περισσότερες περιπτώσεις, διενεργείται νεκροψία πριν από την αποτέφρωση και αφαιρούνται τυχόν τέτοια αντικείμενα – συμπεριλαμβανομένων των ταμπόν – ειδικά εάν πρόκειται για ταρίχευση. Αυτά τα βήματα λαμβάνονται μόνο με την άδεια της οικογένειας και ακολουθούνται αυστηρές οδηγίες για να διασφαλιστεί ότι το σώμα αντιμετωπίζεται με σεβασμό.

Πριν ξεκινήσει η αποτέφρωση, το προσωπικό επιθεωρεί το φέρετρο για να αφαιρέσει οτιδήποτε ακατάλληλο για τον κλίβανο, όπως μεταλλικά αντικείμενα ή αφιερώματα που θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο την ασφάλεια.

Μια κρίσιμη προφύλαξη είναι ο έλεγχος για βηματοδότη. Εάν παραμείνει μέσα στο σώμα, ένας βηματοδότης μπορεί να εκραγεί υπό υψηλές θερμοκρασίες και ενδεχομένως να σηκώσει από το έδαφος έναν θάλαμο αποτέφρωσης 20 τόνων και πάχους επτά ιντσών.

Η αποτέφρωση συνήθως πραγματοποιείται σε θερμοκρασίες μεταξύ 800 και 1.000 βαθμών Κελσίου και διαρκεί περίπου μιάμιση ώρα για να ολοκληρωθεί. Το προσωπικό παρακολουθεί τη διαδικασία μέσω μιας μικρής θυρίδας παρατήρησης για να διασφαλίσει ότι όλα προχωρούν με ασφάλεια.

Οι οπτικές ψευδαισθήσεις έχουν έναν παράξενο τρόπο να μας τραβούν την προσοχή. Με την πρώτη ματιά, νομίζουμε ότι απλώς κοιτάμε σχήματα ή σκιές.

Ύστερα, ξαφνικά, εμφανίζεται ένα πρόσωπο. Μετά άλλο ένα. Μερικές φορές δεν μπορούμε να τα «ξεδούμε» μόλις αποκαλυφθούν.

Αυτό συμβαίνει επειδή ο εγκέφαλος δεν αντέχει την αβεβαιότητα. Όταν μια εικόνα είναι ασαφής ή ελλιπής, το μυαλό σπεύδει να συμπληρώσει τα κενά. Αντλεί από αναμνήσεις, συναισθήματα και παλιές εμπειρίες για να δώσει νόημα. Τα πρόσωπα είναι ιδιαίτερα ισχυρά ερεθίσματα. Από πολύ μικρή ηλικία, οι άνθρωποι είναι «προγραμματισμένοι» να τα αναγνωρίζουν αμέσως, καθώς είναι απαραίτητα για την επικοινωνία και την επιβίωση.

Γι’ αυτό, στην ίδια εικόνα, ένας άνθρωπος μπορεί να δει μόνο λίγα πρόσωπα, ενώ κάποιος άλλος πολλά περισσότερα. Δεν έχει να κάνει με την εξυπνάδα. Έχει να κάνει με την αντίληψη.

Τι μπορεί να σημαίνει ο αριθμός των προσώπων που είδες

Αν είδες μόνο ένα έως τρία πρόσωπα, πιθανότατα εστιάζεις σε ό,τι φαίνεται πιο προφανές και σημαντικό. Τείνεις να αποφεύγεις τον οπτικό ή συναισθηματικό «θόρυβο» και να συγκεντρώνεσαι στην ουσία. Στην καθημερινότητα, αυτό συχνά φαίνεται ως προτίμηση στη σαφήνεια, τη δομή και τις πρακτικές λύσεις. Παραμένεις προσγειωμένος και σπάνια αφήνεις τις σκέψεις σου να ξεφύγουν χωρίς λόγο.

Αν εντόπισες τέσσερα έως έξι πρόσωπα, αυτό δείχνει έναν ισορροπημένο τρόπο αντίληψης. Βλέπεις τη γενική εικόνα, αλλά είσαι και άνετος στο να εξερευνάς τις λεπτομέρειες όταν χρειάζεται. Συχνά αυτό συνδέεται με συναισθηματική επίγνωση. Αντιλαμβάνεσαι τη διάθεση των άλλων, «διαβάζεις» πίσω από τις γραμμές και προσαρμόζεσαι εύκολα ανάλογα με την κατάσταση. Οι γύρω σου μπορεί να σε βλέπουν ως ήρεμο, παρατηρητικό και κατανοητικό άτομο.

Αν είδες επτά ή περισσότερα πρόσωπα, η αντίληψή σου είναι πιθανότατα πολύ ευαίσθητη και δημιουργική. Το μυαλό σου εντοπίζει γρήγορα μικρές αλλαγές, μοτίβα και κρυμμένα στοιχεία. Αυτό μπορεί να είναι μεγάλο πλεονέκτημα, ειδικά σε δημιουργικά ή κοινωνικά περιβάλλοντα. Ταυτόχρονα, ίσως σημαίνει ότι μερικές φορές σκέφτεσαι υπερβολικά ή αναλύεις βαθιά καταστάσεις που άλλοι προσπερνούν χωρίς δεύτερη σκέψη.

Μια υπενθύμιση να μην το παίρνεις πολύ σοβαρά

Τέτοιου είδους εικόνες δεν είναι τεστ και σίγουρα δεν καθορίζουν ποιος είσαι. Είναι απλά παιχνιδιάρικα εργαλεία που τονίζουν μια απλή αλήθεια: ο καθένας βλέπει τον κόσμο διαφορετικά. Αυτό που ξεχωρίζει σε σένα μπορεί να παραμένει αόρατο για κάποιον άλλον, και το αντίστροφο.

Στο τέλος, οι οπτικές ψευδαισθήσεις δεν έχουν να κάνουν τόσο με «ταμπέλες», όσο με την περιέργεια. Μας καλούν να επιβραδύνουμε, να κοιτάξουμε ξανά και να συνειδητοποιήσουμε ότι η αντίληψη δεν είναι ποτέ τόσο απλή όσο νομίζουμε. Μερικές φορές, αρκεί μια μικρή αλλαγή οπτικής για να ανακαλύψουμε κάτι καινούργιο.

Αννα Χρυσάφη: Το αφιέρωμα στην τραγουδίστρια με το «γρέζι» στη φωνή

Σαν τραγουδούσε με το λαϊκό ηχόχρωμα της φωνής της και το αυστηρό παρουσιαστικό της το ανέμελο «Δεν μπορεί κανείς να ξέρει» του Μάνου Χατζιδάκι, στο «Κοροϊδάκι της δεσποινίδας».

Άννα Χρυσάφη – Γιώργος Μητσάκης 

Η Αννα Χρυσάφη ήταν φανερό ότι δεν ανήκε στον κόσμο της ξεγνοιασιάς ούτε είχε την κινηματογραφική ακτινοβολία της Τζένης Καρέζη και του Ντίνου Ηλιόπουλου. Είχε όμως μια δική της δύναμη. Και πάνω απ’ όλα ήταν «η πρώτη τραγουδίστρια που σηκώθηκε όρθια στο πάλκο», όπως καμάρωνε και θύμιζε σε όλους.

Επιτυχίες

Παρότι πολλές προσπάθησαν να της κλέψουν τον τίτλο, εκείνη δεν σήκωνε κουβέντα. Η Αννα Χρυσάφη («έφυγε» στα 92 της χρόνια) είχε τσαγανό, άποψη, διεκδικούσε και θύμωνε όταν της αμφισβητούσαν όσα πέτυχε σε καιρούς δύσκολους για μια γυναίκα στο ανδροκρατούμενο πάλκο, και δεν χαριζόταν σε κανέναν. Ούτε έκρυβε την πίκρα της. Ενώ αυτή έκανε επιτυχίες την εποχή που τα τραγούδια πρώτα δοκιμάζονταν στο κοινό και ύστερα έπαιρναν τον δρόμο για τις 45 στροφές, άλλες τα ηχογραφούσαν. Οπως ακριβώς συνέβη με το «Δαχτυλίδι» του Γιώργου Μητσάκη.

Από τις κυρίες του κλασικού λαϊκού τραγουδιού των μεταπολεμικών χρόνων που σφράγισε με τη φωνή της πολλές επιτυχίες όπως το «Απόψε είναι βαριά η δόλια μου καρδιά» επίσης του Γιώργου Μητσάκη (υπήρξαν από τα πιο δυναμικά ντουέτα), αλλά και τα αγαπημένα «Πεταλάκια» του Μανώλη Χιώτη με τα οποία μπήκε στη δισκογραφία το 1949 και ερμήνευσε με τον δωρικό Τάκη Μπίνη.

Η καριέρα ξεκίνησε κάπως αργά για την Αννα Χρυσάφη αφού τα πρώτα χρόνια εργαζόταν ως μοδίστρα. Οπως έλεγε μάλιστα ο μελετητής του ρεμπέτικου και δημοσιογράφος Πάνος Γεραμάνης, έραβε τα ρούχα της Σοφίας Μινέικο- Παπανδρέου, μητέρας δηλαδή του Ανδρέα Παπανδρέου.

Οταν όμως έγινε τραγουδίστρια εμφανίστηκε στα πιο ονομαστά κέντρα της εποχής της όπως το «Ροσινιόλ», «Τριάνα του Χειλά», «Φαληρικόν», «Λουζιτάνια» κ.ά. ενώ όλα αυτά τα χρόνια που εργάστηκε ηχογράφησε περισσότερα από 400 τραγούδια. Στο διάστημα της καριέρας της συνεργάστηκε μεταξύ άλλων με τους: Τσιτσάνη, Μητσάκη, Χιώτη, Παπαϊωάννου, Ζαμπέτα, Γκόγκο, Κηρομύτη, Περιστέρη, Τατασόπουλο, Καζαντζίδη, Σωτηρία Μπέλλου, Μάρκο Βαμβακάρη, Τάκη Μπίνη, Μάνο Χατζιδάκι κ.ά.

Πρώτη γυναίκα σε κομπανία

Η Αννα Χρυσάφη γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1921. Η καταγωγή της ήταν από οικογένεια Μικρασιατών λαϊκών μουσικών. Ξεκίνησε τη μουσική της σταδιοδρομία το 1949, με εμφανίσεις ακόμη και σε πολλές ασπρόμαυρες ταινίες του ελληνικού σινεμά. Ηταν η πρώτη γυναίκα που τραγούδησε σε ρεμπέτικη κομπανία των Γ. Μητσάκη – Ζαμπέτα στην ταινία «Πύργος των Ιπποτών» του Ν. Τσιφόρου το 1952. Το «Μια γυναίκα, δύο άντρες, κομπολόι δίχως χάντρες» του Μητσάκη ήταν από τις πρώτες σκηνές με μπουζούκια στο ελληνικό σινεμά, αλλά και μια καλή γέφυρα για να πετύχει ο δημιουργός του, την «ένωση» των τάξεων στους χώρους διασκέδασης των δυτικών συνοικιών.

Στο τέλος της δεκαετίας του ’50 πήγε στην Αμερική όπου δισκογράφησε με τον Δ. Στεργίου ή «Μπέμπη» και τον Α. Αθανασίου. Ηταν από τις πιο έμπειρες λαϊκές τραγουδίστριες στα εξοχικά κέντρα εκείνων των χρόνων, τις κοσμικές ταβέρνες, και πρωτοτραγούδησε λαϊκά που έγιναν τεράστιες επιτυχίες παρότι αποτυπώθηκαν με άλλες φωνές. Γι’ αυτό ενώ τραγουδούσε σε δίσκους άλλων καθυστέρησε να ηχογραφήσει προσωπικό δίσκο.

Ανάμεσα στις επιτυχίες που είπε ήταν τα: «Μες στης Πόλης το χαμάμ» του Ανέστου Δελιά ή Αρτέμη, «Το κορίτσι απόψε θέλει» του Γιάννη Τατασόπουλου, «Λίγα ψίχουλα αγάπης σου γυρεύω» του Σταύρου Τζουανάκου, «Πάλιωσε το σακάκι μου» του Γιώργου Μητσάκη, «Γεια σου τσολιά μου» του Τσιτσάνη, «Ο μήνας έχει δεκατρείς» του Μάνου Χατζιδάκι, «Το τραγούδι της Αθήνας» του Σταύρου Ξαρχάκου.

Μια σπάνια εκτέλεση ήταν κι αυτή του ανάλαφρου «Ρίκοκο βερίκοκο» των Τάκη Μωράκη – Γιώργου Γιαννακόπουλου που αγαπήσαμε από την Αλίκη Βουγιουκλάκη στην «Μουσίτσα» του Γιάννη Δαλιανίδη. Ηταν όμως την ίδια χρονιά, το 1959, που η τραγουδίστρια έδωσε με τη βαριά φωνή της μια πιο λαϊκή εκδοχή συνοδευόμενη από τον Ανέστο Αθανασίου, σε δίσκο που κυκλοφόρησε από αμερικανική εταιρεία.

Στο Λαγονήσι

Μια από τις τιμητικές βραδιές που έγιναν για την Αννα Χρυσάφη ήταν το 2006 στην παραλία Αγίου Νικολάου στο Λαγονήσι, όπου στο τέλος της βραδιάς η ίδια τραγούδησε τη μεγάλη της επιτυχία «Πάρε το δαχτυλίδι μου». Το Λαγονήσι ήταν η μόνιμη κατοικία της τα τελευταία χρόνια. Στα Καλύβια άλλωστε έγινε και η κηδεία της την περασμένη Δευτέρα, στον Ιερό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Ο δήμαρχος Σαρωνικού Πέτρος Φιλίππου εξέφρασε τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια της Αννας Χρυσάφη, μιας τραγουδίστριας «με σημαντική διαδρομή στο ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι, η οποία πρώτη έκανε επιτυχίες πολλά τραγούδια που όλοι γνωρίσαμε και αγαπήσαμε από άλλους καλλιτέχνες σε μεταγενέστερες εκτελέσεις».

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

Ο τρόπος που διαλέγεις το κραγιόν σου λέει περισσότερα για σένα απ’ όσα φαντάζεσαι.

Κάθε απόχρωση και κάθε επιλογή κρύβει στοιχεία του χαρακτήρα σου, της δύναμης, της ευαισθησίας και του τρόπου που αγαπάς και εμπιστεύεσαι τους άλλους. Διάλεξε το κραγιόν που σου ταιριάζει και ανακάλυψε τι είδους γυναίκα είσαι πραγματικά — από την ειλικρινή και πεισματάρα, μέχρι την εξαιρετικά ανεξάρτητη και τη βαθιά συναισθηματική.

1. Ειλικρινής + πεισματάρα

Είναι μια σπάνια γυναίκα, που δεν θα ξεχάσετε εύκολα. Έξυπνη και αληθινή, είναι η καλύτερη φίλη που θα μπορούσες να έχεις. Το να ανησυχεί πολύ είναι μια από τις μεγαλύτερες αδυναμίες της γιατί έχει μια ευγενική ψυχή που νοιάζεται για όλους. Ο πόνος του παρελθόντος της την έκανε πιο επιφυλακτική, αλλά πιο δυνατή. Οι τοξικοί άνθρωποι και οι ψεύτικοι φίλοι δεν έχουν πλέον θέση στη ζωή της. Η εμπιστοσύνη της είναι ένα πολύτιμο δώρο που δεν πρέπει να προδοθεί.

2. Πολύ πεισματάρα

Δεν μοιάζει με καμία άλλη γυναίκα – με καρδιά αγγέλου και πνεύμα πολεμιστή. Είναι τα πάντα ταυτόχρονα και πάρα πολύ για ανθρώπους που δεν την αξίζουν. Έχει αντιμετωπίσει εφιάλτες, αλλά την έκανε πιο δυνατή. Δεν έχει υπομονή για ψεύτες – πρόδωσέ την και απλά θα φύγει. Δεν υπάρχει τίποτα πιο επικίνδυνο από τη σιωπή μιας πραγματικά ανεξάρτητης γυναίκας.

3. Δυναμική που ξέρει να πάντα να επιβιώνει

Το να βρεις μια γυναίκα σαν αυτήν είναι σχεδόν αδύνατο. Δεν είναι επίδειξη, αφήνει τη δύναμή της να μιλήσει από μόνη της. Ξέρει περισσότερα από όσα λέει, σκέφτεται περισσότερα από όσα μιλάει και παρατηρεί περισσότερα από όσα αντιλαμβάνονται οι άλλοι. Πέρασε από πόνους που την έκαναν να φυλάσσεται, αλλά όταν οι τοίχοι της γκρεμιστούν, είναι πιστή μέχρι το τέλος. Μην παρεξηγείτε την ευγένειά της με αδυναμία – μόλις προδοθεί, εξαφανίζεται.

4. Εξαιρετικά ανεξάρτητη

Έξυπνη, ειλικρινής και με αγγελική καρδιά, είναι η καλύτερη φίλη που θα μπορούσες να έχεις. Το να ανησυχεί πάρα πολύ είναι μια από τις μεγαλύτερες αδυναμίες της γιατί βαθιά μέσα της έχει μια ευγενική ψυχή που νοιάζεται για όλους. Αν και μερικές φορές λέει πικρές αλήθειες, προτιμά να είναι εντελώς ειλικρινής παρά ψεύτικη και ωραία. Ο πόνος του παρελθόντος της την έκανε πιο επιφυλακτική, αλλά και πιο δυνατή. Οι τοξικοί άνθρωποι και οι ψεύτικοι φίλοι δεν έχουν πλέον θέση στη ζωή της. Η εμπιστοσύνη της είναι ένα πολύτιμο δώρο που δεν πρέπει να προδοθεί.

5. Γυναίκα με εξαιρετικά ισχυρή θέληση

Μια σπάνια γυναίκα σαν αυτήν δεν είναι κάποια που μπορείς να ξεχάσεις εύκολα. Είναι ένας πυλώνας δύναμης για τόσους πολλούς ανθρώπους και συχνά είναι υπό πολύ άγχος, αλλά χαμογελάει ακόμα και όταν είναι εξαντλημένη. Έζησε πολύ πόνο στο παρελθόν, την έκανε πιο δυνατή, αλλά την έκανε και πιο επιφυλακτική. Δεν χρειάζεται πια τοξικούς ανθρώπους και ψεύτικους φίλους στη ζωή της. Όποιος αγαπηθεί από αυτήν είναι το πιο τυχερό άτομο, αλλά δεν θα σας μείνει αγάπη, αν τολμήσετε να καταχραστείτε την εμπιστοσύνη της. Γιατί, όπως ο ήλιος, μπορεί να είναι μόνη και να λάμπει ακόμα.

6. Ευαίσθητη και συναισθηματική

Είναι μια γυναίκα ΔΙΑΜΑΝΤΙ – αξέχαστη. Είναι πολλά πράγματα ταυτόχρονα και πέφτει πολύ για ανθρώπους που δεν την αξίζουν. Ο τρόπος για να την κερδίσεις δεν είναι μέσα από γλυκές κουβέντες, αλλά μέσα από πράξεις. Παρατηρεί κάθε μικρό πράγμα και μπορεί πάντα να καταλάβει αν κάποιος είναι αληθινλος φίλος και ποιος όχι. Αγαπά με κάθε ίνα της ύπαρξής της, αλλά δεν ανέχεται δικαιολογίες. Η μόνη της αδυναμία είναι ότι νοιάζεται πάρα πολύ για τους άλλους. Είναι κάτι που θα μετανιώσεις αν χάσεις, γιατί, όπως ο ήλιος, μπορεί να είναι μόνη και να λάμπει.