Δεν θα τύχει ειδικής μεταχείρισης ο Δημήτρης Λιγνάδης όπως όλα δείχνουν στις φυλακές Τρίπολης όπου κρατείται προφυλακιστέος από νωρίς το απόγευμα της Παρασκευής.
Να σημειώσουμε πως η εν λόγω φυλακή διαθέτει συνολικά μόλις πέντε θελάμους για ένα σύνολο 112 κρατούμενων, οι οποίοι έχουν όλοι καταδικαστεί για αδικήματα γενετήσιας αξιοπρέπειας.
Τα άσχημα νέα για την προφυλάκιση του πρώην καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου είναι πως ο ίδιος δεν θα έχει «ειδική αντιμετώπιση» παρά μόνο αν κριθεί από τον εισαγγελέα πως διατρέχει σοβαρό κίνδυνο. Νομικοί κύκλοι ανέφεραν με μεγάλη βεβαιότητα, ότι λόγω της δημοσιότητας και έκτασης που πήρε το συγκεκριμένο θέμα, ο Δημήτρης Λιγνάδης θα έμπαινε σε κελί μόνος του για λόγους ασφαλείας. Αυτό εν τέλει δεν πρόκειται να συμβεί. Οποιαδήποτε τέτοια εξέλιξη θα δρομολογηθεί εφόσον υπάρξουν σοβαρές ενδείξεις πως απειλείται η σωματική του ακεραιότητα.
Η μεταφορά στις φυλακές
Ο πρώην καλλιτεχνικός διαυθυντής του Εθνικού Θεάτρου, μεταφέρθηκε γύρω στις 4 το απόγευμα της Παρασκευής (26/2) στο χώρο των φυλακών και υποβλήθηκε σε τεστ για κορωνοϊό, βάσει των υγειονομικών πρωτοκόλλων. Το τεστ βγήκε αρνητικό και θα παραμείνει σε απομόνωση για 7 ημέρες.
Η απολογία του
Ο Δημήτρης Λιγνάδης ανέφερε μεταξύ άλλων στην απολογία του: «Δεν κάνω παρέα μόνο με ανθρώπους του σιναφιού μου, μπορώ να κάνω παρέα και με ανθρώπους που γνώρισα σε ένα παγκάκι, όπως και με μια τρελή που έχω γνωρίσει στο Σύνταγμα, πράγμα που έχει συμβεί. Μπορεί να φύγω από μια παρέα ηθοποιών, και να πάω να πιω μια μπύρα με κάποιον που κάθεται σε ένα παγκάκι. Μου αρέσει να γνωρίζω κόσμο και να ξεφεύγω από τα στερεότυπα. Αυτό πολλές φορές είναι και παρερμηνεύσιμο. Φανταστείτε ότι εγώ ενώ έχω μια βεράντα που βλέπει θάλασσα, μπορεί να πάω να πιω τον φραπέ μου στο πεζούλι του Αγίου Παύλου ή στο Σταθμό Λαρίσης. Στα γηπεδάκια του Σταθμού Λαρίσης έπαιζα μπάλα, μέχρι πριν από δυο χρόνια, με όλους τους αλλοδαπούς».
Ο κατηγορούμενος έστρεψε τα πυρά του κατά όσων τον κατηγορούν και κατέθεσαν σε βάρος του στο πλαίσιο της εισαγγελικής έρευνας. Σχετικά με την κατηγορία του βιασμού σε βάρος του 25χρονου, ο οποίος τον έχει μηνύσει, είπε πως ίσως ο καταγγέλλων να είπε όσα είπε «επειδή δεν μπόρεσε να γίνει στη ζωή του, όπως μου είχε πει, αυτό που ήθελε, ένα μοντέλο – τραγουδιστής στυλ Ρουβάς».
“Η ασφάλεια μαζί με την Εισαγγελία έχουν άριστη συνεργασία και δεν υπήρχε καμία αναζήτηση. Μόλις εξεδόθη το ένταλμα σύλληψης ενημερωθήκαμε και προσήλθαμε αυτοβούλως” είπε ο δικηγόρος του Δημήτρη Λιγνάδη στους δημοσιογράφους.
“Θα προσαχθεί ενώπιον της κυρίας ανακρίτριας, θα λάβουμε τη δικογραφία και θα μελετήσουμε τα αντίγραφα. Εξ όσων γνωρίζω είναι για βιασμό (η κατηγορία)… Αρνείται όλες αυτές τις κατηγορίες. Περισσότερα θα πούμε τις επόμενες ημέρες. Ο κύριος Λιγνάδης είναι ένας άνθρωπος έντιμος, ειλικρινής… Ήρθε εδώ, αμέσως προσήλθε… Εδώ η συμπεριφορά ήταν άριστη. Όλα αυτά που ακούγονται τα αρνείται” είπε μεταξύ άλλων, ο Νίκος Γεωργουλέας μιλώντας στους δημοσιογράφους.
Κατηγορείται για βιασμό κατά συρρόή
Το ένταλμα που εξέδωσαν οι δικαστικές αρχές σε βάρος του ηθοποιού-σκηνοθέτη και οδήγησαν στη σύλληψή του είναι για την κατηγορία του βιασμού κατά συρροή.
Η δίωξη που ασκήθηκε εναντίον του γνωστού ηθοποιού αφορά δύο περιπτώσεις βιασμού εκ των οποίων η μία είναι εκείνη που καταγγέλθηκε με την χθεσινή μήνυση από 25χρονο αλλοδαπό. Από την εισαγγελική έρευνα που διενεργήθηκε από τους Εισαγγελείς Κώστα Σπυρόπουλο και Νίκο Στεφανάτο εντοπίστηκε και η δεύτερη υπόθεση βιασμού η οποία προέκυψε από την πρώτη μήνυση που κατατέθηκε σε βάρος του καλλιτέχνη με την πράξη σε βάρος του μηνυτή να έχει παραγραφεί. Ενεργή ωστόσο είναι η πράξη που καταγγέλθηκε στην Εισαγγελία μετά από εκείνη την προσφυγή.
Η δικογραφία διαβιβάστηκε αμέσως στην ανακρίτρια η οποία συμφώνησε για την έκδοση του εντάλματος σύλληψης , ενώπιον της οποίας θα οδηγηθεί για την απολογία του.
Οι δραματικές εξελίξεις γύρω από το πρόσωπο του Δημήτρη Λιγνάδη παραπέμπουν σε αρχαία τραγωδία, καθώς ο γνωστός σκηνοθέτης και ηθοποιός, από το προσκήνιο της πολιτιστικής και κοινωνικής ζωής, βρίσκεται πλέον κρατούμενος, ενώπιον της Δικαιοσύνης, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες για σοβαρά εγκλήματα
«Γιατί πιστεύω πως και από τις θλίψεις, αν τύχει στο τέλος και ξεφύγεις, όλα είναι καλό (τέλος καλό, όλα καλά)» λέει ο βασιλιάς Οιδίποδας σε ένα απόσπασμα της γνωστής τραγωδίας ως ειρωνικό σχόλιο για την επερχόμενη αποκάλυψη που είχε ως μοναδικό θύμα και ηθικό αυτουργό τον εαυτό του. Μόνος, χωρίς το βασίλειο του, ο αλλοτινός παντοδύναμος βασιλιάς έμενε να υποφέρει τη βαρύτατη μοίρα που τον έφερε αντιμέτωπο με την αλήθεια ενός φόνου που άθελά του αποκάλυψε εις βάρος του εαυτού του –και που τον οδήγησε από το απόλυτο βάθρο της παντοδυναμίας στην ισοπέδωση της πτώσης.
Ακόμα και αν η αναλογία του “Οιδίποδα Τύραννου”- αγαπημένου του έργου του Δημήτρη Λιγνάδη– δεν έχει ακόμα διαπιστωθεί σε σχέση με τη δική του μοίρα, ωστόσο έχει πολλούς τρόπους για να επιβεβαιώσει την ταύτιση με τις σοφές ρήσεις του αγαπημένου του ήρωα. Ο ρόλος του Οιδίποδα συνάδει, άλλωστε, με τη ρότα μιας ζωής που έδωσε τα πάντα σε μεγάλες δόσεις αλλά και τα στέρησε με αντίστοιχη δύναμη. Και καθώς φαίνεται αυτό δεν έχει τόσο να κάνει, όπως άλλωστε δείχνει και το αρχαίο δράμα, τόσο με την τύχη όσο με τη βαρύτητα του ίδιου του χαρακτήρα ο οποίος αποδείχτηκε ταυτόχρονα σωτήρας και δήμιος του εαυτού του.
Μαρία Κίτσου, Δημήτρης Λιγνάδης
Ο βασιλιάς είναι γυμνός
Απόδειξη ότι οι αδυναμίες που ο ίδιος ο Λιγνάδης αναγνώριζε, τα σκοτάδια που έκρυβε μαζί με τους αντίστοιχα σκοτεινούς ρόλους ήρθαν να πάρουν εκδίκηση συμπαρασύροντας απανωτές αποκαλύψεις, φήμες, έναν κύκλο από ψιθύρους που κατέληξαν να ορθώνονται σε δυνατή κραυγή. Είτε πρόκειται για την αλήθεια οδυνηρών πράξεων, είτε για τον κρότο μιας πτώσης που ακολουθεί πάντα την επιτυχία, το σίγουρο είναι η υπόθεση Λιγνάδη είναι ακριβώς αυτή που βλέπεις να αναπαρίσταται στις κινηματογραφικές αίθουσες και τα θέατρα: στο επίκεντρο, συνήθως, έχουν έναν πρωταγωνιστή με τις απόλυτες αντιθέσεις ενός τραγικού ήρωα και στην πλοκή της ιστορίας ένα πολύ έντονο παρασκήνιο που ξεκινάει από τα σαλόνια της εξουσίας, περνάει από τα πιο ανήκουστα καταγώγια και καταλήγει σε ένα μοναχικό δωμάτιο όπου ο μοιραίος ήρωας μέλλει να αντιμετωπίσει μόνος και έρημος τον εαυτό του.
Για έναν άνθρωπο που μόλις πριν από λίγους μήνες φιλούσε μια μικρογραφία του Παρθενώνα, παρασυρμένος από τη δύναμη μιας επιτυχίας που του επέτρεπε να το πράξει μπροστά σε ένα κοινό που τον χειροκροτούσε επί ώρα όρθιο και τώρα έρχεται αντιμέτωπος με ανήκουστες κατηγορίες και τον διασυρμό, το σκηνικό μοιάζει με το απόλυτο δράμα, σαν αυτό του Σαιξπηρικού ήρωα ή ενός αρχαίου, μεγαλοπρεπούς τυράννου. Καμία σημασία δεν φαίνονται ως εκ τούτου να έχουν η αλήθεια ή το ψέμα, όταν όλα αυτά μπερδεύονται με την ίδια δριμύτητα και όταν όλα οδηγούν από την άνοδο στην πτώση, τόσο ηχηρή και τόσο απότομη που κάνουν οποιαδήποτε θεατρική σκηνή να μοιάζει με τραγέλαφο. Και όλοι επιμένουν να παρακολουθούν, σαν θεατές σε ένα ρωμαικό θέαμα όπου ο χριστιανός ξεσκίζεται από τα λοντάρια, αν τελικό το θύμα ήταν πραγματικά θύτης, υπαίτιος ενός άλλου άρρωστου θεάματος που αναπαρήγαγε τη βία με παραπάνω βία. Ή μήπως όχι;
Το χρονικό των αποκαλύψεων
Όλα ξεκίνησαν όταν το κίνημα του ελληνικού #metoo άρχισε να φέρνει στο φως ιστορίες κακοποίησης από το μακρύ παρελθόν δικαιώνοντας στα μάτια του κοινού αλλά και των πολιτικών παραγόντων τη Σοφία Μπεκατώρου, η οποία πρώτα βγήκε και κατήγγειλε ένα παλιό περιστατικό που έμοιαζε με εκ-βιασμό. Σειρά είχαν και άλλοι ηθοποιοί οι οποίοι βρέθηκαν στο επίκεντρο όπως ο Γιώργος Κιμούλης δίνοντας τη λαβή για να αρχίσουν να έρχονται στο προσκήνιο μια σειρά από ονόματα μεταξύ των οποίων και αυτό του μέχρι πρότινος καλλιτεχνικού διευθυντή του Εθνικού, ισχυρού παράγοντα του θεάτρου, γνωστού ηθοποιού και σκηνοθέτη, Δημήτρη Λιγνάδη. Κάποιοι άφηναν να φανεί ότι οι αποκαλύψεις επίκεινται και είναι πολλές, άλλοι μιλούσαν για φήμες και για ιστορίες από το μακρινό παρελθόν του, την εποχή που οργάνωνε τις καλλιτεχνικές δράσεις στο Αρσάκειο. Όπως και να έχει, μια σειρά από περιστατικά που έφεραν ως μοιραίο πρωταγωνιστή τον πρώην καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού άρχισαν να αναπαράγονται στους διαδρόμους φτάνοντας μέχρι το γραφείο της Υπουργού Πολιτισμού κ. Λίνα Μενδώνη.
Μάταια η ίδια επέμενε ότι δεν έχει στα χέρια της καμία επίσημη καταγγελία και άρα δεν της επιτρεπόταν να προβεί σε κανενός είδους εξοστρακισμό: οι περιπτώσεις που αναφέρονταν αλλά δεν είχαν καταγγελθεί στο Υπουργείο ήταν τόσο σοβαρές που ζητούσαν κάθαρση, πέρα από το γράμμα του νόμου. Μια ομάδα δημοσιογράφων, ηθοποιών, ακόμα και παραγόντων του θεάτρου-με πρώτο το όνομα του καταξιωμένου σκηνοθέτη Δημήτρη Καραντζά ο οποίος έσυρε τον ‘χορό’-απέδιδαν στον Λιγνάδη για αδικήματα, τα οποία, όπως ισχυρίζονταν, άγγιζαν τα όρια του εγκλήματος και ήταν γνωστά από χρόνια. Ακολουθώντας, δηλαδή, την περίπτωση του Γιώργου Κιμούλη, ο οποίος για πολύ μικρότερης σοβαρότητος καταγγελίες, παύθηκε από το Φεστιβάλ Αθηνών, ζητούσαν την απομάκρυνση του Λιγνάδη, από το τιμόνι του Εθνικού. Ο ίδιος, βέβαια, επέμενε ότι τίποτα από όλα αυτά δεν ευσταθεί, ότι πρόκειται για φήμες έως ότου ακολούθησε η ανάρτηση της δημοσιογράφου Έλενας Ακρίτα η οποία επέμενε πως στο Υπουργείο υπάρχουν καταγγελίες και πως είναι μάλιστα σοβαρές.
Στο ινδιάνικο χωριό του ελληνικού θεάτρου τα νέα δεν άργησαν να διαδοθούν και να φτάσουν μέχρι τη Μπουμπουλίνας αναγκάζοντας το Υπουργείο να διαψεύσει μεν αλλά ουσιαστικά να προτρέψει για επώνυμη καταγγελία ώστε να μπορέσει να σταθεί το αίτημα της παραίτηση. Και αυτή τελικά ήρθε μέσα από μια συνέντευξη που παραχώρησε κάποιο από τα υποτιθέμενα θύματα, φωτογραφίζοντας τον σκηνοθέτη, χωρίς, όμως, και πάλι να τον κατονομάζει. Η συνέντευξη του Νίκου Σ στη δημοσιογράφο Ναταλί Χατζηαντωνίου προκάλεσε σοκ, όπως λέγεται, ακόμα και στους συναδέλφους και συνεργάτες του Δημήτρη Λιγνάδη οι οποίοι φρόντισαν να κρατήσουν αποστάσεις.
Υπό το βάρος των απανωτών αντιδράσεων και ύστερα από τις πιέσεις του Υπουργείου Πολιτισμού, ο Δημήτρης Λιγνάδης, αποφάσισε να υποβάλει την παραίτησή του με επιστολή αφήνοντας ταυτόχρονα να εννοηθεί ότι επιφυλάσσεται του νομίμου δικαιώματος του: «Παρά την ύψιστη τιμή που αποτελεί για μένα να υπηρετώ το πρώτο θέατρο της χώρας μας, η αγάπη και η αφοσίωσή μου προς το ίδιο το Εθνικό Θέατρο μου υπαγορεύει να υποβάλω σήμερα την παραίτησή μου. Το τελευταίο διάστημα έχουμε γίνει όλοι μάρτυρες ενός τοξικού κλίματος φημών, υπονοούμενων, διαρροών και αναφορών γύρω από το πρόσωπό μου, χωρίς μάλιστα να έχει υπάρξει οποιαδήποτε επίσημη καταγγελία. Γεγονός που θα μου επέτρεπε το ελάχιστο προβλεπόμενο από ένα Κράτος Δικαίου, δηλαδή να υπερασπιστώ τον εαυτό μου. Αντιπαρερχόμενος τις ερμηνείες που θα γεννήσει η κίνησή μου αυτή, οφείλω να βάλω το καλό του Εθνικού Θεάτρου πάνω απ’ όλα, και να προστατεύσω τον θεσμό από μία ατέρμονη επικοινωνιακή και πολιτική διελκυστίνδα. Αφού οι επιθέσεις, έστω κι έτσι, είναι προσωπικές, επιλέγω να σταθώ κι εγώ όρθιος απέναντί τους ως πρόσωπο και όχι να κρυφτώ στη κουίντα του Εθνικού Θεάτρου. Επιπλέον, η παραίτησή μου αυτή, μού επιτρέπει να προχωρήσω χωρίς να δεσμεύω ή να δεσμεύομαι πλέον θεσμικά και να ασκήσω κάθε νόμιμο δικαίωμά μου έναντι όσων επέλεξαν να με στοχοποιήσουν, εξυπηρετώντας την οποιαδήποτε σκοπιμότητα. Σας ευχαριστώ από καρδιάς για τη συνεργασία».
Αυτές είναι και οι μόνες κουβέντες που ακούστηκαν από έναν άνθρωπο που μας έχει συνηθίσει σε εκτεταμμένους λόγους καθώς όλοι όσοι ήρθαν σε επαφή μαζί του ζητώντας κάποια δήλωση έλαβαν τη μονολεκτική απάντηση ότι θα μιλήσει εν καιρώ. Ακολούθησαν βίαιες επιθέσεις και ειρωνικά σχόλια στον προσωπικό λογαριασμό του Λιγνάδη στο facebook αναγκάζοντας τον να αναγγείλει ότι θα κατεβάσει τον λογαριασμό. Ψίθυροι έφτασαν μέχρι τα πιο απόμακρα θεατρικά γραφεία, φήμες που αποδείχθηκαν ψευδείς άρχισαν να διαδίδονται ενώ ταυτόχρονα ήρθαν στο φως αλήθειες που πονούσαν: όλα έγιναν ένας ομοιόμορφος πολτός που στόχο είχε ένα πρόσωπο με υψωμένη βαριά πάνω του, σαν τον αγαπημένο του Μάκβεθ, τη δαμόκλειο σπάθη της ασέλγειας (βαριά, δικανική λέξη αν τη σκεφτείς).
Ακολούθησε και άλλη ανώνυμη καταγγελία μιας 16χρονης που μιλούσε για έναν 25χρονο άνδρα ο οποίος την παρενόχλησε ενόσω εκείνη ήταν μαθήτρια στο Αρσάκειο αλλά και η ιστορία μιας παράξενης καταγγελίας ενός ενήλικα πλέον ηθοποιού, ο οποίος ζητούσε να παρεμβει ο εισαγγελέας, για μια περασμένη υπόθεση όταν ήταν ανήλικος. Το ζήτημα έφτασε να γίνει, ως συνήθως πολιτικό, με τον ΣΥΡΙΖΑ να μιλάει για τον “προστατευόμενο” του Μαξίμου και τους φίλους του Λιγνάδη να κάνουν λόγο για κυνήγι μαγισσών με σαφή πολιτικά κίνητρα. Πληροφορίες, ωστόσο, αναφέρουν την έντονη δυσαρέσκεια του Μαξίμου στο άκουσμα αυτών των ιστοριών οι οποίες έφτασαν να μετατρέψουν το ισχυρό κύμα του #metoo σε πεδίο πολιτικών αντιπαραθέσεων.
Οι Βάκχες σε σκηνοθεσία Δημήτρη Λιγνάδη στη Σαλαμίνα.
Ο σκηνοθέτης που κατάφερνε να υψώσει το αρχαιοελληνικό φρόνημα το καλοκαίρι στην Επίδαυρο επιλέγοντας τους ηττημένους από τους Έλληνες “Πέρσες” τώρα βρισκόταν ο ίδιος ηττημένος και στο επίκεντρο αντίστοιχων τραγικών κατηγοριών. Ίσως αυτή να είναι η μοίρα κάθε βασιλιά που φοράει την αιματοβαμμένη κορώνα του Μάκβεθ ή η κατάληξη ενός ανθρώπου που ανέκαθεν υποστήριζε ότι τρεφόταν από τα σκοτάδια του. Το έλεγε, άλλωστε, πάντα ότι επέλεξε το θέατρο για να φωτίσει τις σκοτεινές του πλευρές ειδικά στον έρωτα με κάποιες οδυνηρές ιστορίες να βαραίνουν το παρελθόν του, όπως εκείνη που είχε ως κατάληξη ένα μαχαίρωμα που παρ’ολίγο να του στερήσει τη ζωή. Ο ήχος από τον ίδιο να σωριάζεται στα σκαλιά του σπιτιού του και να περνάει μοιραίες ώρες στην Εντατική, χτυπημένος από το μαχαίρι του πατέρα ενός παράνομου, ακόμα και για τα αυστηρά όρια του νόμου, έρωτα, δεν άφηνε τον ίδιο να ξεφύγει από προσωπικές ερινύες και εφιάλτες.
Ίσως αυτό να ήταν το ριζικό ενός ανδρός, ο οποίος ακούει ακόμα να αντηχούν στα αυτιά του οι φωνές από το παρελθόν και βλέπει τον άγραφο νόμο της δίκης να υψώνεται απειλητικά πάνω από τη θνητή του φύση. Ίσως πάλι να είναι ο κύκλος της κατάρας, όπως εκείνος των Ατρειδών, που επανέρχεται πάνω από τον οίκο Λιγνάδη συμπαρασύροντας ταυτόχρονα τα δυο αδέλφια Δημήτρη και Γιάννη στον φαύλο κύκλο της κοινής τους μοίρας. Γιατί το σίγουρο είναι ότι ο παράξενος νόμος της πατριαρχίας που κρύβει οικογενειακά μυστικά και αρκετή βία, δεν έχει ποτέ στα χρονικά καλή κατάληξη. Μαθημένοι και οι δυο -Γιάννης και Δημήτρης– σε μια άκρως μυθιστορηματική πραγματικότητα δύσκολα μπορούσαν να ξεχωρίσουν που αρχίζαν τα πρέπει και που σταματούσε η νομιμότητα: ο πατέρας ευλογούσε πάντα την ανοιχτή σεξουαλικότητα φροντίζοντας να φέρνει τις ερωμένες στην ίδια στέγη με τους καυγάδες ανάμεσα στους γονείς να είναι καθημερινό ψωμί αλλά και την ελευθεροφροσύνη στον έρωτα να υψώνεται από νωρίς ως βασικό αιτούμενο.
Σε ένα σκηνικό ατέρμονων οικογενειακών αντιπαραθέσεων και συνηθισμένης βίας η διέξοδος και για τα δυο αδέλφια έμοιαζε, επομένως, μονόδρομος: το θέατρο. Αυτό τους βοηθούσε να ξεχνιούνται, να ανασαίνουν και να φαντάζονται έναν κόσμο αλλιώς: “Εμείς στην Επίδαυρο περνούσαμε τα καλοκαίρια μας, ποδήλατο, παρέες. Με τον αδελφό μου έχουμε μια σχέση ιδιαίτερη, όχι τόσο ζεστή, αλλά με βαθειά εκτίμηση και πολλή αγάπη. Είμαστε πολύ δεμένοι. Κι αγαπάμε την δουλειά μας. Τα τελευταία χρόνια που συνεργάζομαι μαζί του δεν το κάνω από αγάπη αλλά από θαυμασμό. Ο Γιάννης είναι υψηλός νους. Εκείνος είναι η μηχανή, εγώ είμαι ο πλασιέ -το πιστεύω αυτό” έλεγε ο Δημήτρης Λιγνάδης σε πρόσφατη, σχετικά, συνέντευξή του εξηγώντας την πολύ στενή σχέση που τον έκανε να φέρει τον αδελφό του στο Εθνικό προκειμένου να “διδάξουν” από κοινού Θουκυδίδη, έναν συγγραφέα που αμφότεροι λάτρευαν από μικροί. Πρόκειται, άλλωστε, για τον κατεξοχήν θεωρητικό της δύναμης στον καθημερινό, ρητορικό και πολιτικό βίο, δηλαδή της θεωρίας που δεν υποστηρίζει την αντικειμενική ηθική αλλά τη δύναμη του επιχειρήματος και της ευφυίας. Και σε αυτό το θουκυδίδειο παιχνίδι της επιβολής ο Δημήτρης Λιγνάδης τα κατάφερνε, από πολύ μικρός, εντυπωσιακά καλά.
Από τον Σάκη Ρουβά στο Εθνικό Θέατρο
Άλλωστε ήταν από τους μόνους που κατάφερε να συνδυάσει μοναδικά την υψηλή τέχνη με την ποπ κουλτούρα δένοντας τις πιο αντιφατικές στιγμές στο ίδιο παράξενο μείγμα: δεν φοβήθηκε έτσι να μετατρέψει τον Σάκη Ρουβά σε ένα ιδιόμορφο Διόνυσο με λευκό σλιπ και παράξενο μακιγιάζ παραπέμποντας σε ιδανικούς εφήβους από το Πλατωνικό Συμπόσιο ή να μπλέξει τον Μότσαρτ, τον Σαλιέρι και τον Χριστόφορο Παπακαλιάτη σε μια παράσταση που μόνο ο ίδιος μπορούσε να φανταστεί τον αντικειμενικό σκοπό της. Την ίδια στιγμή όμως αντιλαμβανόταν με απόλυτη ακρίβεια τις εμμονές του Ίψεν στο “Πέερ Γκιντ”-το διάσημο έργο του Στρίντμπεργκ, του κατεξοχήν μοναχικού μισάνθρωπου που κρατούσε αποστάσεις από το σύμπαν-ή αντιλαμβανόταν με ενάργεια τις αντιφατικές αποχρώσεις της “Δεσποινίδος Τζούλια” με δυο υπέροχες Βίκυ Βολιώτη και Μαρία Πρωτόπαπα.
Για τον Λιγνάδη η τελευταία σελέμπριτι μπορούσε να ανασάνει τον ίδιο αέρα με τον πιο διακεκριμένο άνθρωπο του θεάτρου, όπως αντίστοιχα ο ίδιος μπορούσε να συνδυάζει ή να αυτοσυστήνεται με την ταυτότητα του δημιουργού, του σκηνοθέτη και του γοητευτικού “αλήτη”. Από τις βόλτες εξάλλου στα καταγώγια του Μεταξουργίου- το οποίο αγαπούσε γιατί εκεί μπορούσε να αφουγκράζεται καλύτερα την πόλη-μπορούσες να τον δεις να καταλήγει στις σκοτεινιές γωνιές ξέφρενων πάρτι: στο μυαλό του όλα αυτά είχαν ως βάση μια και μόνο ιδιότητα, ένα και μόνο επίθετο “Σωκρατικός”. Αυτός δηλαδή που περιφερόταν στην αγορά έτοιμος για την έκπληξη, ο αρχαίος αυτός φιλόσοφος που πείραζε διδάσκοντας τα αγόρια με αποτέλεσμα να κατηγορηθεί ότι τα παράσερνε σε μια παράξενη θρησκεία που είχαν ως μοναδική θρησκεία τον ίδιο. Για τον Δημήτρη Λιγνάδη, βέβαια, το επίθετο “Σωκρατικός” ταίριαζε απόλυτα στον πατέρα του, ο οποίος αντίστοιχα προτιμούσε να διαβάζει και να εργάζεται στα καφέ της Φωκίωνος Νέγρη αντί για τα φωτισμένα δωμάτια του ωραίου νεοκλασικού στην Πλατεία Αμερικής και να δοκιμάζει όλα τα παράξενα, μυθιστορηματικά όρια του βίου. Γιατί πολλά μπορεί κανείς να πει κανείς για τον Δημήτρη Λιγνάδη αλλά σίγουρα ποτέ ότι δεν δικαίωσε την οικογενειακή σφραγίδα που έγραφε εκτός από “Σωκρατικός”, πραγματικά “μορφωμένος”.
Όλα αυτά διαμόρφωσαν αντίστοιχα μια προσωπικότητα που δεν έμαθε ποτέ τι σημαίνει μέτρο: ο πατέρας Τάσος Λιγνάδης, γνωστός μεταφραστής, θεατρικός κριτικός και άνθρωπος με επιβλητικό ταμπεραμέντο και προσωπικότητα, μπορούσε κάλλιστα να είναι βγαλμένος από τις σελίδες ενός έργου, σαν αυτά που είχε από μικρός στο κεφάλι του ο έφηβος Δημήτρης. Σαν άλλος Άμλετ, λοιπόν, δεν έπαψε ποτέ να συνομιλεί με το φάντασμα του πατέρα και να βλέπει το είδωλο του στους οικογενειακούς καθρέφτες- ανάλογους σαν και εκείνους που πρωταγωνιστούν στο αγαπημένο του έργο “Γυάλινος Κόσμος”: “Όταν μπαίνεις σε αυτήν τη βρόμικη και άθλια τέντα είσαι σίγουρος για το τι θα δεις στον καθρέφτη, γιατί ΠΙΣΤΕΥΕΙΣ ότι τον βλέπεις κάθε πρωί που ετοιμάζεσαι.Κι όμως όταν σου στήνουν τον δικό τους καθρέφτη, σοκάρεσαι. Σε δείχνει αντεστραμμένο, σπασμένο, συγχυσμένο και αόριστο. Από μέσα σου λες: «Αυτό το πρόσωπο δεν είμαι εγώ». Αρχίζεις όμως και αμφιβάλλεις. Γιατί, ποια ήταν στα αλήθεια η τελευταία φορά που πρόσεξες τον εαυτό σου στον καθρέφτη; Παραπονιέσαι για τους άλλους ενώ ο ίδιος ο εαυτός σου θεωρεί τον εαυτό σου δεδομένο!” είναι το χαρακτηριστικό απόσπασμα που ζητούσε από όλους τους ηθοποιούς να επαναλάβουν και αυτό που ενδεχομένως παρέπεμπε στη δική του οικογενειακή ιστορία.
Κωνσταντίνος Μαρκουλάκης, Γιώργος Μαρίνος, Δημήτρης Λιγνάδης
Όπως ο ήρωας του Τένεσι Γουίλιαμς, Τομ που δεν κατάφερε ποτέ να ξεφύγει από την οικογενειακή κατάρα, να νιώσει ανόθευτη και αθώα χαρά, βουτηγμένη καθώς ήταν στα σκοτάδια και τον πόνο, το ίδιο και ο αιώνιος έφηβος Δημήτρης προσπαθούσε μάταια να τιθασεύσει τους προσωπικούς του δαίμονες. Ξεπερνώντας τα όρια και μαθαίνοντας από μικρός στη βία βίωνε αλλόκοτους εφιάλτες, ανακατεμένους με εμμονές, παιδικά απωθημένα και όνειρα. Ένας Τομ που δεν τιθασεύτηκε, αυτός ο Τομ που φέρεται ότι ζητούσε να επαναλάβουν οι ηθοποιοί που τον κατηγορούν σε ένα αρρωστημένο σκηνικό κακοποίησης, όπως τουλάχιστον ισχυρίζονται σε ιστορίες που μένουν να αποδειχθούν. Ο τρελαμένος Τομ που τρέχει να ξεφύγει μακριά και μένει ουσιαστικά στο ίδιο σημείο, δεν ήταν πλέον άλλος, από τον ίδιο, ένας τρελαμένος θύτης και θύμα με το είδωλο να φωτίζεται απειλητικά στον σπασμένο καθρέφτη.
Η εφήμερη δόξα;
Άλλωστε για τον Δημήτρη Λιγνάδη τα πάντα-ακόμα και οι ερωτικές στιγμές-είναι μια θεατρική πράξη την οποία οφείλει να ζήσει ξεπερνώντας όλες τις νόρμες και τα όρια- “τι νόημα έχει ο έρωτας αν δεν ξεφτιλιστείς;” έλεγε σε συνέντευξή του επιβεβαιώνοντας ότι θέλει να τον βιώνει πάντα έξω από κάθε λογική. Αντίστοιχα συνέβαινε και με το θέατρο όπου η προσωπική του φιλοδοξία, παραδεχόταν πως ταυτιζόταν ακόμα και με την αλαζονική επίτευξη της επιτυχίας, με την προσωπική ικανοποίηση και τη ματαιότητα: «Πρέπει να καταλαβαίνεις την μικρότητά σου, το πεπερασμένο σου.Από την άλλη, έχω και μια ματαιοδοξία παιδικής φύσεως, ότι θα είμαι στο θέατρο και θα με χειροκροτούν. Μόνο του το θέατρο έγινε ο χώρος μου. Κατάλαβα ότι εδώ εκφράζομαι, ζω από αυτό».
Ανθρωπος των αντιφάσεων και των αντιθέσεων, ανέκαθεν παραδεχόταν ότι παρασυρόταν από τη δύναμη των φώτων και των χειροκροτημάτων –«μου αρέσει να δοξάζομαι», έλεγε χαρακτηριστικά- έχοντας μάθει να συνευρίσκεται από νωρίς -παρότι θεατράνθρωπος- μαζί με αστέρια πρώτης γραμμής, όπως με τον Αλκι Κούρκουλο την εποχή της «Αναστασίας» και τον Κωνσταντίνο Μαρκουλάκη στο «Λόγω Τιμής». Και παρότι κάνει δύσκολα φιλίες, έδεσε εξαρχής πολύ με την επί σειρά ετών φίλη του του Ελένη Κούρκουλα. Άλλωστε ξεκίνησε τη θεατρική του καριέρα μαζί της, αν και η πρώτη του επαγγελματική του δουλειά ήταν στο «Ημέρωμα της Στρίγγλας» με την Ελένη Ράντου και τον Κωνσταντίνο Κωνσταντόπουλο, μια παράσταση όπου βρέθηκε να λέει μονάχα τη φράση: «Ανασαίνει, κυρία μου. Αν δεν τον είχε καλοζεστάνει η μπίρα δεν θα κοιμόταν τόσο βαριά», που εκ των υστέρων ακούγεται φράση σχεδόν προφητική, σχεδόν μακάβρια για έναν άνθρωπο που είδε τον θάνατο με τα ίδια του τα μάτια.
Η κατακόρυφη πτώση
Αλλά για τον Λιγνάδη το περιθώριο των ρόλων έμοιαζε ασφυχτικό όταν είχε μάθει να διαχειρίζεται ως σκηνοθέτης κάθε είδους ερμηνευτικό πλαίσιο και σχήμα: μόνο στους πρόσφατους “Πέρσες” του το καλοκαίρι στην Επίδαυρο είδαμε από τον χορό να παρελαύνει όλη η αφρόκρεμα του ελληνικού θεάτρου. Το ίδιο έκανε και ως άνθρωπος που δεν φοβήθηκε την εξουσία καθώς ο Θουκυδίδης του είχε μάθει ότι πρέπει να επιδιώκει, πάση θυσία, την επαφή μαζί της. Εκφράστηκε έτσι δημόσια υπέρ κάποιων θέσεων, φωτογραφήθηκε με πολιτικούς παράγοντες-που άλλοι αποφεύγουν για να μη στιγματιστούν-εξέφρασε πολιτικές απόψεις, επέμεινε στην ανάγκη του να μιλάει για την Αρχαιότητα και την Ελλάδα χωρίς τον φόβο να τον πουν αρχαιολάτρη ή αρχαιοπηνή.
Ενδεχομένως να μην ήταν μια κίνηση σκοπιμότητας αλλά αυτοματοποιημένης κίνησης ενός ανθρώπου που δεν φοβήθηκε ποτέ να θεωρηθεί άνθρωπος της εξουσίας, ούτε είχε μάθει ότι πρέπει να απολογείται γι αυτό ή να εξηγεί. Σήμερα που όλα αυτά μοιάζουν εκ των υστέρων ως βαρίδια στα πόδια όλων όσων σπεύδουν να διαφοροποιηθούν από τον πρώην πανίσχυρο καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού, αλλοτινών φίλων που επιμένουν να του γυρίζουν την πλάτη-αν και οι στενοί του άνθρωποι παραμένουν,όπως μαθαίνουμε, πάντα δίπλα του- ο Δημήτρης Λιγνάδης ενδεχομένως να καταφεύγει και πάλι στον Θουκυδίδη του για να θυμηθεί πως ο πόλεμος δεν τελειώνει με μια μάχη, είτε πρόκειται για τη μάχη της ζωής του, είτε για αυτή της φήμης του. Άλλωστε δείχνει ετοιμοπόλεμος και στα δυο μπερδεύοντας, ενίοτε, τις έννοιες θύτης και θύμα. Η συνέχεια, όπως φαίνεται, δεν θα παιχτεί, αυτή τη φορά στη σκηνή, αλλά στο πραγματικό πεδίο κάποιων δικαστικών αιθουσών, ανήλιαγων δικηγορικών γραφείων και βαρετών δωματίων γεμάτων από ανοιχτές υποθέσεις και ανεξόφλητα γραμμάτια.
Ο Δημήτρης Λιγνάδης είναι οργισμένος με τα όσα λέγονται για εκείνον τις τελευταίες ημέρες. Σύμφωνα με τον δικηγόρο του Νίκο Γεωργουλέα που έκανε δηλώσεις στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του Star, ο γνωστός σκηνοθέτης και ηθοποιός απαντά σε όσα ακούγονται τελευταία.
“Ο Δημήτρης Λιγνάδης, έχει γίνει δέκτης ανήθικων επιθέσεων και συκοφαντικών σχολίων. Ο ίδιος θεωρεί ότι βρίσκεται στο “μάτι του κυκλώνα” που περιλαμβάνει κάθε φορά, μια διαφορετική ιστορία και μάλιστα από πρώην συνεργάτες του. Τους περισσότερους δεν τους γνωρίζει ούτε κατ΄όψιν. Εξοργισμένος διαπίστωσε ότι επιχειρείται να συνδεθεί με το όνομά του με κύκλωμα μαστροπείας ανηλίκων. Είναι απολύτως ψευδές ότι έχει σχέση με αυτό ο κ. Λιγνάδης.
Όσοι συκοφάντες διακινούν την πληροφορία ότι ο κύριος Λιγνάδης μαχαιρώθηκε από πατέρα ανηλίκου με αρχικά Γ.Μ. και ότι κατόπιν μάλιστα επήλθε εξώδικος συμβιβασμός θύτη και θύματος καλό είναι να ξέρουν ότι θα κληθούν να ενημερώσουν τις αρχές για τα στοιχεία που αυτοί λένε ότι διαθέτουν. Γιατί μιλάμε για τον παρ’ ολίγον δολοφόνο του κυρίου Λιγνάδη. Γιατί εμείς, δηλαδή εγώ ο δικηγόρος του, ο κύριος Λιγνάδης και οι Αρχές που ερευνούν δε γνωρίζουν! Και καλό είναι να μας πουν, γιατί ο κύριος Λιγνάδης απαιτεί να διαλευκανθεί υπόθεση που παραλίγο να του στοιχίσει τη ζωή το 2002 και δεν πρόκειται να κρυφτεί πίσω από ανώνυμες καταγγελίες και αναρτήσεις. Είμαστε πολύ ξεκάθαροι για το πώς κινούμαστε” ανέφερε ο δικηγόρος του
Όπως έγινε γνωστό το απόγευμα της Δευτέρας, 22.02.2021, μέσα από ανακοίνωση του δικηγορικού του γραφείου, ο Αλέξης Κούγιας αναλαμβάνει -από κοινού με τον Νίκο Γεωργουλέα- την υπεράσπιση του Δημήτρη Λιγνάδη.
Αξίζει να σημειωθεί, πάντως, πως ο ίδιος ο Αλέξης Κούγιας ανέφερε σε τηλεοπτικά δελτία ειδήσεων πως θα μιλήσει με τον κατηγορούμενο και αν δεν πειστεί για την αθωότητά του, τότε δεν θα τον αναλάβει.
Η σχετική ανακοίνωση:
«Πριν από λίγη ώρα, ο επικεφαλής του δικηγορικού μας γραφείου κύριος Αλέξιος Κούγιας απεδέχθη την εντολή του κορυφαίου σκηνοθέτου και ηθοποιού και μέχρι προ ολίγου διευθυντού του Εθνικού Θεάτρου της Ελλάδος κυρίου Δημητρίου Λιγνάδη και θα είναι μαζί με τον εξαίρετο συνάδελφο κύριο Νικόλαο Γεωργουλέα υπερασπιστής του κατά την απολογία του, η οποία έχει προσδιοριστεί για την Τετάρτη 24/02/2021 και ώρα 12:00 ενώπιον της 19ης Τακτικής Ανακριτού.
Ο κύριος Αλέξης Κούγιας θα επισκεφθεί αύριο την κυρία Ανακριτή, θα ζητήσει και θα λάβει αντίγραφα της δικογραφίας και θα ζητήσει η απολογία να προσδιορισθεί για την Πέμπτη 25/02/2021, ώστε μαζί με τον κύριο Γεωργουλέα να ανταποκριθούν με επάρκεια, λόγω του περιορισμένου χρόνου, στα υπερασπιστικά τους καθήκοντα, όπως απαιτούν οι αρχές του δικηγορικού σώματος και οι συνθήκες της δίκαιης δίκης σύμφωνα με το άρθρο 6 της ΕΣΔΑ, οι οποίες μέχρι τώρα έχουν καταρρακωθεί από ταπεινή πολιτική εκμετάλλευση και κακή άσκηση του δημοσιογραφικού λειτουργήματος, κατακρεουργώντας το τεκμήριο αθωότητας του κατηγορουμένου».
Καταγγελία για τα πεπραγμένα στο Αρσάκειο του κατηγορούμενου για βιασμούς ανηλίκων αναφέρεται ό,τι υπάρχει εδώ και τριάντα χρόνια. Το σχολείο οφείλει να ερευνήσει αντί να αποφεύγει τις ευθύνες του σιωπώντας ή, όπως έκανε ο κ. Μπαμπινιώτης, δηλώνοντας ότι δεν ήξερε τίποτα.
«Τον θυμάμαι ένα μεσημέρι στον θεατρικό όμιλο του σχολείου να κατεβαίνει από τα γραφεία της Διοίκησης τσαντισμένος και να λέει: “Ξέρετε, δεν είμαι εδώ ως καθηγητής. Είμαι εδώ ως ηθοποιός”. Ήταν λίγο μετά από ένα ταξίδι που κάναμε με τον όμιλο στο Λονδίνο, τη σχολική χρονιά ‘97- ‘98. Κάτι είχε γίνει και είχε ένταση. Κάπνιζε νευρικά και πετούσε τις στάχτες σε ένα κουτάκι coca- cola. Μου έχει μείνει ως απορία όλα αυτά τα χρόνια το γιατί το είπε. Και τώρα το είδα να επαναλαμβάνεται στην επιστολή του κ. Μπαμπινιώτη, με την οποία τον χαρακτηρίζει ως “εξωτερικό συνεργάτη”. Τον Λιγνάδη τον είχαμε για χρόνια δύο φορές την εβδομάδα, επί 2,5 ώρες στα απογευματινά μαθήματα του Αρσακείου. Εξωτερικό συνεργάτη δεν τον λες».
Ο παλιός μου συμμαθητής από το Αρσάκειο που μου είπε αυτά τα λόγια, ένας από τις πολλές και πολλούς με τους οποίους μιλάω τις τελευταίες μέρες, δεν είναι ασφαλώς ο μόνος που εξεπλάγη με την τοποθέτηση του Προέδρου της Φιλεκπαιδευτικής Εταιρείας. Άνθρωποι που είχαμε να μιλήσουμε χρόνια και που κάτι είχαμε ακούσει, κάτι είχαμε δει, κάποια ή κάποιον ξέραμε που ήταν στον θεατρικό όμιλο, κάποια μας είχε μιλήσει — όλες και όλοι μας περιμένουμε τι θα πει το σχολείο μας.
Μέχρι στιγμής έχει πει: «Εξωτερικός συνεργάτης». Όχι καθηγητής. Ηθοποιός.
Εδώ και λίγες μέρες, με αφορμή τη μαρτυρία μαθήτριας που δημοσιεύτηκε στο 20/20 mag, μια άλλη απόφοιτη του σχολείου έτεινε χείρα βοήθειας προς οποιαδήποτε νιώθει ότι την έχει ανάγκη, με μια ανάρτηση σε ανεπίσημη ομάδα μαθητών, αποφοίτων, καθηγητών και φίλων των Αρσακείων σχολείων στο facebook. Τα σχόλια κάτω από την ανάρτηση είναι εκατοντάδες. Ανάμεσά τους είναι και τα σχόλια της δημοσιογράφου και προέδρου κατά την επίμαχη περίοδο του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων στο Β’ Αρσάκειο Ψυχικού, Νάνσυς Καλαφάτη, η οποία δηλώνει τη διάθεσή της να υποστηρίξει ανοιχτά την υπόθεση, εάν προκύψει επίσημη καταγγελία. Κι αυτό διότι, όπως έγραψε, όχι απλώς γνωρίζει ότι είχε προκύψει το θέμα στο σχολείο αλλά είχε συμφωνήσει τότε «στην απομάκρυνση από τις θεατρικές “διδαχές” του γνωστού ηθοποιού και σκηνοθέτη».
Επικοινώνησα με την κ. Καλαφάτη και επιβεβαίωσε το γεγονός. Μου ζήτησε, ωστόσο, να μην επεκταθούμε σε πιο πολλές λεπτομέρειες «γιατί οι ίδιοι οι γονείς οι οποίοι ζήτησαν τότε την συνδρομή μας δεν προχώρησαν και δεν προσέφυγαν στη Δικαιοσύνη».
Ο Δημήτρης Λιγνάδης, ο «επικίνδυνος άνθρωπος», όπως τον χαρακτήρισε η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, μπορεί να «αποχώρησε» το 2002 από το Αρσάκειο, όπως δεν παρέλειψε να μας πληροφορήσει ο κ. Μπαμπινιώτης, αλλά δεν πέρασε για λίγο, είχε την ευθύνη του θεατρικού ομίλου, από τις αρχές της δεκαετίας του 1990. Και από την αρχή της παρουσίας του εκεί, αν ισχύει τόσο η μαρτυρία της απόφοιτης όσο και η μαρτυρία της κ. Καλαφάτη, καταγράφεται η πρώτη καταγγελία στο σχολείο.
Η ανάρτηση αυτή έγινε στις 8 Φεβρουαρίου. Η μαρτυρία της κ. Καλαφάτη είναι δημόσια εδώ και δύο εβδομάδες. Είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι την αναζητούν συνάδελφοί μου που την έχουν διαβάσει. Είμαι σε θέση να γνωρίζω ότι τη σελίδα την παρακολουθεί και εν ενεργεία διδακτικό προσωπικό του σχολείου.
Το σχολείο όμως σιωπά. Και ο κ. Μπαμπινιώτης δηλώνει, και μάλιστα «κατηγορηματικά και σε όλους τους τόνους», ότι για όσο συνεργάστηκε ο Δ. Λιγνάδης με το Αρσάκειο «ουδεμία καταγγελία περιήλθε σε γνώση μου έστω και προφορική».
Αλήθεια, κανένας από το σχολείο δεν θυμάται ότι ο «εξωτερικός συνεργάτης» έπαιρνε τον θεατρικό όμιλο και πήγαινε εκδρομές στην Επίδαυρο, στη Θεσσαλονίκη, στο Λονδίνο; Η εκδρομή στην Επίδαυρο κατά τη διάρκεια της οποίας έβγαλε του ρούχα του, έμεινε με το εσώρουχό του, βούτηξε στη θάλασσα και βγαίνοντας ρωτούσε τα κορίτσια που κάθονταν στην παραλία αν «φεγγίζει» το λευκό του εσώρουχο δεν έφτασε ποτέ στ’ αυτιά κανενός καθηγητή και όχι ηθοποιού; Οι γονείς που έστελναν τα παιδιά τους για να δείξουν τη θεατρική τους παράσταση στο ελληνικό σχολείο του Λονδίνου γνώριζαν ότι τα συνοδεύει «εξωτερικός συνεργάτης»; Δεν συνόδευαν άλλοι τα παιδιά στις εκδρομές αυτές, μόνος του ήταν ο «ηθοποιός»; Αυτοί δεν άκουσαν ποτέ τίποτα; Για τα πάρτι του θεατρικού ομίλου, στα οποία παρευρισκόταν ο Δ. Λιγνάδης, το σχολείο δεν άκουσε ποτέ;
Το πότε, το πού, το πώς, το εάν ακόμη, θα μιλήσει μια επιζώσα ή ένας επιζών σεξουαλικής κακοποίησης είναι απολύτως προσωπική υπόθεση. Κανείς και καμία δεν έχει δικαίωμα να επανατραυματίσει ανθρώπους που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο, κάπως τα βόλεψαν στο κεφάλι και στις ψυχές τους και συνέχισαν τη ζωή τους. Και σήμερα ενδεχομένως να έχουν παιδιά — τα οποία μπορεί ακόμα και να φοιτούν στο ίδιο σχολείο — έχουν μια δουλειά, μια γειτονιά, παρέες, συναδέλφους, μια ζωή.
Έχω μιλήσει με πολλούς τραυματισμένους ανθρώπους αυτόν τον καιρό. Έφτασα στο σημείο να στέλνω μήνυμα ότι «δεν είσαι υποχρεωμένη να μου μιλήσεις, μόνο, σε παρακαλώ, γράψε μου ότι είσαι καλά». Το να ζητάμε «να βρουν το θάρρος», «να σπάσουν τη σιωπή» ή δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, απλώς επιβαρύνει ήδη επιβαρυμένους ανθρώπους. Αν κάτι μπορεί να προσφέρει ο καθένας και καθεμία από εμάς, είναι μια ασπίδα προστασίας και τη διαβεβαίωση ότι δεν θα είναι μόνες και μόνοι σε κανένα σημείο αυτής της διαδρομής που μόλις ξεκίνησε.
Όμως αυτό δεν απαλλάσσει το σχολείο από την υποχρέωσή του να αναλογιστεί τι πήγε λάθος, να συνεισφέρει στην επούλωση των πληγών και να προφυλάξει ανθρώπους στο μέλλον. Και όσα αναφέρω παραπάνω δεν είναι όσα μπορεί να εκτυλίχθηκαν πίσω από κλειστές πόρτες. Είναι πράγματα γνωστά, που δείχνουν ότι ο «εξωτερικός συνεργάτης» υπερέβαινε συστηματικά τα αδιαμφισβήτητα όρια κάποιου που είχε στην ευθύνη του παιδιά, έστω κι αν ήταν «ηθοποιός».
Δεν γίνεται να φτάνουν βουλευτές της αξιωματικής αντιπολίτευσης, με ερώτηση που κατέθεσαν σήμερα προς την υπουργό Παιδείας Νίκη Κεραμέως, να ζητούν διερεύνηση της δράσης του Δ. Λιγνάδη στο Αρσάκειο και το ίδιο το σχολείο να μην έχει κάνει τίποτα — όταν μάλιστα υπάρχει καταγγελία εδώ και τριάντα χρόνια.
Η «βαθιά απέχθεια και άφατη οργή» του κ. Μπαμπινιώτη δεν έχει καμία αξία, όπως δεν έχει και η διαπίστωση ότι «τα θύματα χρειάζονται την υποστήριξη και την ενθάρρυνσή μας». Διότι είναι άξιο απορίας τι είδους υποστήριξη και ενθάρρυνση κρίνει ότι προσφέρει ο ίδιος από τη θεσμική θέση που υπηρετεί στις μαθήτριες και τους μαθητές του σχολείου, δηλώνοντας ότι απλώς αναμένει την τελική κρίση της Δικαιοσύνης, δίχως μια υπόσχεση ότι θα ασχοληθεί και με τα του Φιλεκπαιδευτικού οίκου του. Εκεί όπου τα — ανομολόγητα, τουλάχιστον για την ώρα — τραύματα είναι πολλά.
Σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει ο Δημήτρης Λιγνάδης στο Ogdoo.grκαι την Έλενα Κρεββατά, το 2012, απαντώντας σε σχετικές ερωτήσεις είχε δηλώσει ότι άν ήταν να πάει κάπου με μια μηχανή του χρόνου, θα ήθελε να πάει στην Αρχαία Ελλάδα «γιατί εκεί οι άνθρωποι ήταν ανεκτικοί σε κάθε είδους έρωτα», ενώ σε άλλη ερώτηση σχετικά με το ποια από τις τρεις ιδιότητές του – ηθοποιός, σκηνοθέτης, δάσκαλος – θα επέλεγε αν ήταν υποχρεωμένος,, απάντησε δάσκαλος.
Τα λεγόμενα του, μετά τη σύλληψη του για σeξουαλική κακοποίοηση ανηλίκων αποκτούν άλλο νόημα.
Ακολουθούν οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις:
Ηθοποιός- Σκηνοθέτης- Καθηγητής Θεάτρου. Τελικά ποιός ρόλος σας πάει περισσότερο;
Κοίταξε να δεις, αν ήξερα ποιός μου πάει περισσότερο θα έκανα μόνο αυτό. Δεν θα υπήρχε λόγος να κάνω τα άλλα δύο. Ασφαλώς αν κανείς πιστεύει πως το κάνω για οικονομικούς λόγους θα έλεγα πως μπορεί να έχω κάνει πράγματα σε όλη μου την πορεία στο χώρο για την προβολή – ματαιοδοξία όχι όμως για οικονομικούς λόγους. Και τα τρία με πληρούν, με γεμίζουν το καθένα με τον τρόπο του. Τώρα αν ερχόταν κάποιος με το πιστόλι στον κρόταφο και μου έλεγε διάλεξε ένα απ τα τρία θα επέλεγα το τρίτο, δηλαδή δάσκαλος.
Αν υποθετικά πάντα, υπήρχε μία μηχανή του χρόνου σε ποια χρονική περίοδο θα θέλατε να σας πετάξει;
Στην Αρχαία Ελλάδα. Γιατί εκείνη τη χρονική περίοδο οι άνθρωποι ήταν πολύ ανοιχτά πνεύματα, ήταν δεκτικοί και ανεκτικοί σε κάθε είδους έρωτα, ήταν ένα το κεφάλι με το σώμα… όχι σαν τους σημερινούς ανθρώπους που είναι αριστεροί από το λαιμό και πάνω και καπιταλιστές από το λαιμό και κάτω και κουβαλούν όλα τα πρέπει και τα μη. Και αν νομίζεις πως επέλεξα την εποχή αυτή γιατί δεν πιστεύω στο Θεό θα σου πω πως πιστεύω στο Θεό.
«Εξοργισμένη» δηλώνει η Διεθνής Ομοσπονδία Ηθοποιών (FIA) για την απόφαση του δικαστηρίου να αναστείλει την εκτέλεση της ποινής του Δημήτρη Λιγνάδη, ο οποίος κρίθηκε ένοχος για δύο βιασμούς ανηλίκων.
Σε ανακοίνωσή της, η Διεθνής Ομοσπονδία Ηθοποιών φανερώνει την οργή της «με την απόφαση δικαστηρίου να απελευθερώσει τον καταδικασμένο βιαστή Δημήτρη Λιγνάδη (πρώην διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου)».
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Παράλληλα, η FIA εκφράζει την συμπαράστασή της στο κύμα διαμαρτυριών Ελλήνων ηθοποιών κατά της απόφασης, οι οποίοι διαβάζουν τη θέση του ΣΕΗ πριν και μετά τις θεατρικές παραστάσεις τους ενώ πολλές είναι και οι αντιδράσεις του κόσμου.
«Στηρίζουμε τους ηθοποιούς της Ελλάδας στον αγώνα τους για δικαιοσύνη, στηρίζουμε τα ελληνικά σωματεία και το Σωματείο Ελλήνων Ηθοποιών», καταλήγει η ανακοίνωση της Διεθνούς Ομοσπονδίας Ηθοποιών.
Αναλυτικά η ανάρτηση – ανακοίνωση για τον Δημήτρη Λιγνάδη:
Δεν υπάρχει ένταλμα για τον πρώην καλλιτεχνικό διευθυντή του Εθνικού Θεάτρου, όπως πληροφορήθηκε ο ίδιος όταν μετέβη αυτοβούλως στη Γενική Αστυνομική Διεύθυνση Αττικής
Αργά το μεσημέρι κυκλοφόρησαν πληροφορίες ότι ο κ. Λιγνάδης παρουσιάστηκε στη ΓΑΔΑ.
Το protothema.gr επικοινώνησε μαζί του και ο κ. Λιγνάδης είπε ότι μετέβη αυτοβούλως στη ΓΑΔΑ μαζί με το δικηγόρο του και δήλωσε στους αστυνομικούς τη διεύθυνσή του ποοσθέτοντας ότι είναι στη διάθεση της αστυνομίας. Στη συνέχεια αποχώρησε.
Όπως δήλωσε στο protothema.gr: «Δεν είμαι στο σπίτι μου. Δεν είμαι στη ΓΑΔΑ. Είμαι σε ένα φιλικό σπίτι. Ξέρω τι υπάρχει από το πρωί. Η παραφιλολογία φτιάχνει ένα κλίμα πιεστικό πολλές φορές και δεν μπορώ να το συντηρήσω Μέχρι πρότινος έλεγαν ότι υπάρχουν εντάλματα και δεν υπάρχει
τίποτα».
Σε ερώτηση που βρίσκεται απαντά «Είμαι σε ένα φιλικό σπίτι. Και δεν ξέρω αν θα επιστρέψω στο σπίτι μου».
Απο την πλευρά του ο δικηγόρος του κ. Νικολαος Γεωργουλέας τονίζει στο protothema.gr: «Ζητήσαμε επισημη ενημέρωση απο τις αρχες και μας είπαν οτι μέχρι στιγμής δεν αναζητείται. Συνεπως δεν υπάρχει ενταλμα».
«Τις χυδαίες πράξεις που μου αποδίδονται δεν τις δέχομαι» αναφωνεί ο Δημήτρης Λιγνάδης από την σκηνή του Εθνικού Θεάτρου.
Η συγκλονιστική ομολογία του σκηνοθέτη, που έχει απασχολήσει τις τελευταίες μέρες το κοινό μετά τις αποκαλύψεις για παρενοχλήσεις φιλόδοξων νέων ηθοποιών και όχι, δεν είναι όμως σημερινή.
Ο μονόλογος του Δημήτρη Λιγνάδη ανήκει στο 2005 και στην παράσταση «Δόκτωρ Φάουστους» την οποία διασκεύασε και σκηνοθέτησε.
Το κείμενο, που έγραψε ο ίδιος για την παράσταση, μοιάζει ιδιαίτερα προσωπικό. Το κλάμα του σκηνοθέτη στη σκηνή, ο κόσμος στη φωνή του, η τρομερή ερμηνεία του δείχνει έναν άνθρωπο που ζει το κείμενο που διαβάζει. Ή ακόμα πιο σωστά ότι έχει ζήσει αυτά που περιγράφει.
«Το μεγαλύτερο μου ελάττωμα στάθηκε η αχαλίνωτη περιέργεια μου, η νοσηρή φαντασία μου και η διάθεση μου να πληροφορηθώ για όλες τις «χαρές» χωρίς τελικά να μπορέσω να αισθανθώ καμία.
Όμως τις χυδαίες πράξεις που μου αποδίδονται δεν τις δέχομαι. Εγώ αν ζήτησα κάτι αυτό ήταν η ιδεατή ατμόσφαιρα τους. Η έσχατη πικρία.
Δεν ξέρω αν είμαι κατάλληλος για το επάγγελμα αυτό. Όλη η υπόλοιπη ζωή μου μάλλον το αντίθετο αποδεικνύει, όμως έχω τον ίλιγγο του κινδύνου. Και τον κίνδυνο εγώ προσωπικά όταν έρχεται εγώ τον δέχομαι με πρόθυμη καρδιά.
Πληρώνω για όσους όπως εγώ δεν είχαν κανένα ιδανικό στη ζωή τους, έμειναν πάντοτε έρμαια των δισταγμών τους και θεώρησαν την ύπαρξή τους παιχνίδι χωρίς νόημα.
Τους βλέπω να έρχονται ολοένα και περισσότεροι με τους αιώνες, κυρώις σε εκείνους απευθύνομαι.
Αφού λοιπόν δοκίμασα όλες τις «χαρές» είμαι έτοιμος να σας μιλήσω για ατιμωτικούς θανάτους και τιμωρίες. Φυσικά λυπάμαι τους δικούς μου, λυπάμαι τη μάνα μου, λυπάμαι τον αδερφό μου αλλά έχω το μέτωπό μου καθαρό, γιατί είμαι άρρωστος»
Με αυτά τα λόγια ξεκινάει η παράσταση του 2005 στην οποία ο Λιγνάδης διασκευάζει, σκηνοθετεί και πρωταγωνιστεί σε ένα one man show όπως αυτά που συνηθίζει. Μόνο που σύμφωνα με τις τελευταίες καταγγελίες αυτή την τακτική την είχε καθιερώσει και εκτός σκηνής.
