Δωρεά 200.000 εμβολίων προς τη Ρουάντα πραγματοποίησε η Ελλάδα, για την αντιμετώπιση της πανδημίας του κορωνοϊού.
Όπως σημειώνει σε ανάρτησή του το υπουργείο Εξωτερικών, τα εμβόλια παραδόθηκαν σήμερα, Παρασκευή, ως δείγμα αλληλεγγύης προς το λαό της Ρουάντας και της δέσμευσης της χώρας μας να συμβάλλει ενεργά στην καταπολέμηση της πανδημίας.
Σχετικό tweet ανάρτησε και το υπουργείο Υγείας της Ρουάντας.
Με 519 βραβευμένες ακτές, η Ελλάδα κατέχει την 2η θέση παγκοσμίως ανάμεσα σε 47 χώρες.
Μάλιστα, στο σύνολο των 47 χωρών που συμμετέχουν στο πρόγραμμα, η Ελλάδα κατείχε το 12% των συνολικών βραβεύσεων. Πρώτη στην Ελλάδα αναδείχθηκε και φέτος, με 89 σημαίες η Περιφερειακή Ενότητα Χαλκιδικής. Η διεθνής επιτροπή βράβευσε φέτος 3.687 ακτές, 679 μαρίνες και 55 σκάφη αειφόρου τουρισμού σε όλο τον κόσμο. Όσον αφορά τα κριτήρια του προγράμματος, αυτά αφορούν στην καθαριότητα θάλασσας και ακτής, στην οργάνωση ακτής, στην ασφάλεια επισκεπτών, στην προστασία της φύσης και στην περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
Σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης (ΕΕΠΦ), εθνικό χειριστή του διεθνούς προγράμματος “Γαλάζια Σημαία” στη χώρα μας, η «Γαλάζια Σημαία» αποτελεί το πλέον αναγνωρίσιμο και διαδεδομένο διεθνώς οικολογικό σύμβολο ποιότητας στον κόσμο.
Απονέμεται από το 1987, σε ακτές και μαρίνες οι οποίες πληρούν τις αυστηρές προϋποθέσεις βράβευσης. Απαραίτητη προϋπόθεση για τη βράβευση μίας ακτής με τη «Γαλάζια Σημαία», είναι η ποιότητα υδάτων σε αυτήν να είναι «εξαιρετική». Ενώ καμία άλλη διαβάθμιση της ποιότητας, ακόμα και «καλή», δεν είναι αποδεκτή από το πρόγραμμα. Η βράβευση έχει διάρκεια ενός έτους.
Πρέπει επί πλέον να τηρούνται και τα υπόλοιπα από τα συνολικά 33 κριτήρια (38 για τις μαρίνες και 51 κριτήρια για τα σκάφη), τα οποία αναφέρονται σε καθαριότητα, οργάνωση, πληροφόρηση, ασφάλεια λουομένων και επισκεπτών, προστασία του φυσικού πλούτου της ακτής και του παράκτιου χώρου και περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση.
Σημειώνεται ότι τα μεγάλα ταξιδιωτικά γραφεία του εξωτερικού, δίνουν ιδιαίτερη σημασία στη «Γαλάζια Σημαία» όταν επιλέγουν τους προορισμούς που προτείνουν στους πελάτες τους, ως εγγύηση των υψηλής ποιότητας υπηρεσιών που προσφέρονται στην ακτή, αλλά και της προστασίας του περιβάλλοντος.
Ιδρυτής και διεθνής συντονιστής του προγράμματος είναι το Ίδρυμα για την Περιβαλλοντική Εκπαίδευση (Foundation for Environmental Education – FEE), που εδρεύει στη Δανία, με μέλη 73 χώρες από όλες τις ηπείρους. Εκπροσωπείται στην Ελλάδα από την Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης . Ενώ, το ΥΠΕΝ, διά της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων, υποστηρίζει ενεργώς το πρόγραμμα «Γαλάζια Σημαία», αναγνωρίζοντας τη συμβολή του στη βελτίωση της ποιότητας υπηρεσιών στις ακτές και μαρίνες και την προώθηση της περιβαλλοντικής εικόνας της χώρας μας, και δια της Ειδικής Γραμματείας Υδάτων, συμμετέχει επίσης στην εθνική επιτροπή κρίσεων του προγράμματος.
Στη διεθνή επιτροπή κρίσεων (ΔΕΚ), με έδρα τη Δανία, η οποία και μόνη αποφασίζει για τις βραβεύσεις σε όλο τον κόσμο, συμμετέχουν εκπρόσωποι του προγράμματος Περιβάλλοντος των Ηνωμένων Εθνών (UNEP), του Παγκοσμίου Οργανισμού Τουρισμού (WTO), της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Ναυαγοσωστών (ILSE), της επιτροπής Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Προστασία των Ακτών.
Η Ελλάδα έστειλε δύο ελικόπτερα για την ενίσχυση του Ουκρανικού στρατού στον πόλεμο με τη Ρωσία.
Συμπέρασμα
Πρόκειται για τη μεταφορά δύο ελικοπτέρων τύπου AS 532 Cougar στην Πολωνία, όπου, στο πλαίσιο της Συνεργασίας Υποστήριξης NSPO, ήταν προγραμματισμένη η γενική επισκευή τους. Τα αεροσκάφη δεν ανήκουν στην Ελλάδα, αλλά στην Αλβανία.
Με αφορμή τη διέλευση της αυτοκινητοπομπής που μετέφερε δύο ελικόπτερα σε ελληνικό έδαφος στις 2 και 3 Μαρτίου του 2022, στον ηλεκτρονικό τύπο κυκλοφόρησε ο ισχυρισμός πως τα εν λόγω αεροσκάφη συγκαταλέγονται στο αμυντικό υλικό που στέλνει η Ελλάδα στην Ουκρανία. Ωστόσο, αυτός ο ισχυρισμός δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.
Αρχική πηγή ήταν το αποκλειστικό ρεπορτάζ του epiloges.tv:
Σε δημοσιεύματα διαβάζουμε:
Αποκάλυψη: Η κυβέρνηση Κ.Μητσοτάκη στέλνει εν κρυπτώ ελικόπτερα στην Ουκρανία! – Ψεύτες ξανά; (βίντεο)
Όμως ακόμη και εδώ η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη αποφάσισε να πει ψέματα στους Έλληνες, όπως φαίνεται στις φωτογραφίες και το βίντεο που δημοσίευσε το σερραϊκό ΜΜΕ «Επιλογές», το οποίο βρέθηκε στον Προμαχώνα για να καταγράψει την μεταφορά αμυντικού εξοπλισμού που διέσχισε τα σύνορα.
Όπως φαίνεται ξεκάθαρα στις εικόνες υπάρχουν τουλάχιστον δύο ελικόπτερα, τα οποία έχουν συσκευαστεί και πηγαίνουν στην Ουκρανία, κάτι το οποίο έχει αποκρυφθεί. Να σημειώσουμε ότι τα συγκεκριμένα ελικόπτερα είναι πιθανότατα ΝΗ-90.
Φυσικά υπάρχει και το ερώτημα για το ποιοι θα πετάξουν τα συγκεκριμένα ελικόπτερα. Έλληνες ή Ουκρανοί πιλότοι;
Τι ισχύει;
Παρότι τα αεροσκάφη παρουσιάζονται ως αμυντικό υλικό που προωθεί η Ελλάδα για να συνδράμει την Ουκρανία στον πόλεμο απέναντι στη Ρωσία, τα δύο AS 532 Cougar ανήκουν, όπως προκύπτει και από δημοσιεύματα που επικαλούνται το Αλβανικό Υπουργείο Άμυνας, στην Αλβανία.
Σύμφωνα με την ενημερωτική ιστοσελίδα sot.com.al, η πομπή με αφετηρία την Αλβανία έφτασε στις 2 Μαρτίου του 2022 στον συνοριακό σταθμό της Κακαβιάς, συνοδευόμενη από τις Αλβανικές αρχές. Από εκεί, και διαμέσου της Ελλάδας, ο αμυντικός εξοπλισμός θα έφτανε στην Πολωνία, όπου ήταν προγραμματισμένη η γενική επισκευή του. [πηγή 1] [πηγή 2] [πηγή 3]
Γεωεντοπισμός του χώρου στάθμευσης του συνοριακού σταθμού Κακαβιάς.
Πρέπει να τονιστεί πως το αλβανικό κοινοβούλιο είχε ήδη από το 2010εγκρίνειτην πρόταση του Υπουργείου Εθνικής Άμυνας για την απόκτηση πέντε ελικοπτέρων τύπου AS 532 AL Cougar. [πηγή]
Η ένταξη της Αλβανίας στην πολυεθνική Συνεργασία Στήριξης Ελικοπτέρων (NSPO) του ΝΑΤΟ, το καλοκαίρι του 2021, σηματοδότησε την δυνατότητα εκσυγχρονισμού των εν λόγω ελικοπτέρων. Μάλιστα, η επισκευή του πρώτου Αλβανικού Cougar ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2021. [πηγή]
Οι φωτογραφίες των υπό εξέταση ρεπορτάζ, λοιπόν, δεν απεικονίζουν στρατιωτικό εξοπλίσμο που έστειλε η Ελλάδα στην Ουκρανία, αλλά δύο AS 532 AL Cougar, τα οποία μεταφέρονται στην Πολωνία για την προγραμματισμένη επισκευή τους από την εταιρία “Heli one“.
Η διαδρομή που ακολουθήθηκε
Εξετάζοντας το οπτικοακουστικό υλικό που κυκλοφόρησε στον ελληνικό και αλβανικό ηλεκτρονικό τύπο, καθίσταται σαφές πως η εν λόγω αυτοκινητοπομπή που μετέφερε τα AS 532 Cougar εισήλθε μέσω του συνοριακού σταθμού της Κακαβιάς από την Αλβανία στην Ελλάδα στις 2 Μαρτίου του 2022 και έφτασε τα ξημερώματα της Πέμπτης 3 Μαρτίου στον συνοριακό σταθμό του Προμαχώνα. Ενδεικτικά, στον ακόλουθο χάρτη μπορείτε να δείτε τη διαδρομή που ακολουθήθηκε.
Η διέλευση της οχηματαγωγής από την Ελλάδα, παρότι δεν ήταν πρακτικήκατέστη υποχρεωτική, σύμφωνα με πηγές της sot.com.al, μιας και η μεταφορά των ελικοπτέρων έπρεπε να γίνει αποκλειστικά διά μέσου χωρών της Ε.Ε. (Ελλάδα – Βουλγαρία – Ρουμανία – Ουγγαρία – Σλοβακία – Πολωνία).
Συμπέρασμα
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες καθίσταται σαφές πως τα ελικόπτερα που πέρασαν από την Ελλάδα δεν ανήκουν στην Ελληνική Αεροπορία και ούτε προορίζονται για την Ουκρανία. Πρόκειται για δύο AS 532 Cougar, τα οποία ανήκουν στην Αλβανία και κατευθύνονται προς την Πολωνία όπου και αναμένεται να εκσυγχρονιστούν και να επισκευαστούν, υπό το πλαίσιο της πολυεθνικής συνεργασίας NSPO.
Στην αρχαία Ελλάδα ένας δοξασμένος θάνατος ήταν ίσως σημαντικότερος από τον βίο. Ο Αλέξανδρος Νικολαϊδης είχε πετύχει πολλά εν ζωή.
Σπουδαίος αθλητής. Τεράστιος. Αυτή τη Δευτέρα θα γινόταν 43 ετών. Νέος. Ο θάνατος ενός νέου ανθρώπου από μόνος του συγκλονίζει. Ο θάνατος του Αλέξανδρου δεν συγκλόνισε απλώς. Μας τάραξε συθέμελα. Γιατί- όπως απέδειξε και με το φευγιό του- η Ελλάδα δεν αντέχει να χάνει Αλέξανδρους. Οι λίγες γραμμές που είχε αφήσει πίσω ο Αλέξανδρος για να τις διαβάσουμε όλοι εμείς που συνεχίζουμε είναι μεγάλη προίκα.
Για όλους μας. Δεν είναι απλά η τελευταία επιθυμία ενός ανθρώπου που οφείλουμε να σεβαστούμε. Είναι η έκκληση του να ενώσουμε όλοι τις δυνάμεις μας ώστε να νικήσουμε το τέρας. Αυτή τη Λερναία Ύδρα που διαρκώς βγάζει κεφάλια. Που δεν φτάνει όχι ένας αλλά ούτε 100 Ηρακλήδες για να την σκοτώσουν… Που χρειάζεται όλους εμάς μαζί για να παλέψουμε. Κι αυτό προσπάθησε ο Αλέξανδρος.
Ο σπάνιος, ο πολύτιμος, ο μονάκριβος μας.
Ούτε ο αθλητισμός, ούτε η βουλή, ούτε η κοινωνία έχει πολλούς σαν τον Αλέξανδρο… Ανεξάρτητα με τα όσα έπραξε εν ζωή και με τα λάθη που κάνει κάθε άνθρωπος. Ένα παιδί που το 2000 έσπασε το καλάμι του και το 2004 ανέβηκε στο βάθρο είναι μάθημα ζωής. Ένας τύπος που κοίταξε στα μάτια τον καρκίνο και πάλεψε μέχρι το τέλος είναι παράδειγμα προς μίμηση. Ένας άντρας που έφυγε στα 43 του και δηλώνει τυχερός είναι πρόταση πως πρέπει να ζεις. ΝΑ ΖΕΙΣ.
Με το χαμό του Αλέξανδρου γινόμαστε φτωχότεροι. Αλλά η κατάθεση ψυχής την ώρα που η ψυχή του ταξιδεύει για τον Παράδεισο πρέπει να τοκιστεί από όλους εμάς. Πώς; Αλλάζοντας τον τρόπο σκέψης μας. Και ενισχύοντας με κάθε τρόπο τη μάχη απέναντι στον καρκίνο! Άνιση μεν, μάχη δε. Και καμία μάχη δεν είναι χαμένη πριν τη δώσεις. Για τον Αλέξανδρο. Τον Μέγα Αλέξανδρο της διπλανής πόρτας. Σε ευχαριστούμε βρε βιαστικέ… Πολύ. Από καρδιάς.
Εδώ που φτάσαμε, μετά την πρωτοφανή καιρική βόμβα που δέχτηκε η χώρα μας, και με την κυβέρνηση να μην χάνει ευκαιρία να τονίζει την Κλιματική Κρίση και να ετοιμάζει νέα πράσινα χαράτσια στους πολίτες, ήρθε η στιγμή, έστω αργοπορημένα, να δούμε κατά πόσο κάποιες πρακτικές δεκαετιών όχι μόνο αν αποδίδουν, αλλά και αν επιβαρύνουν το κλίμα.
Ως γνωστόν, η Ελλάδα εφαρμόζει τεχνικές τροποποίησης καιρού μέσω του ΕΛ.Γ.Α για -όπως αναφέρει- «Προστασία από χαλάζι».
Συγκεκριμένα, η προστασία από χαλάζι του ΕΛ.Γ.Α γίνεται με δυο τρόπους: Επίγεια μέσα (αντιχαλαζικά δίχτυα) και εναέρια μέσα.
Επίγεια Μέσα. Ο ΕΛ.Γ.Α. επιχορηγεί το αντιχαλαζικό δίχτυ σε ποσοστό μέχρι και 60%, ως μέσο προστασίας των καλλιεργειών από το Χαλάζι σε συγκεκριμένες περιοχές και καλλιέργειες.
Εναέρια Μέσα με Αεροπλάνα Σποράς Των Χαλαζοφόρων Νεφών. Το Εθνικό Πρόγραμμα Χαλαζικής Προστασίας εφαρμόζεται σε δύο περιοχές της Βόρειας και Κεντρικής Ελλάδας, συνολικής έκτασης 5.197.000 στρεμμάτων. Η Περιοχή Μακεδονίας σε τμήματα των περιφερειακών ενοτήτων Ημαθίας, Πέλλας, Κιλκίς, Θεσσαλονίκης και Πιερίας καλύπτει έκταση 2.741.000 στρεμμάτων και η Περιοχή Κεντρικής Ελλάδας (κυρίως Θεσσαλία) σε τμήματα των περιφερειακών ενοτήτων Λάρισας, Τρικάλων, Καρδίτσας και Φθιώτιδας έκταση 2.456.000 στρεμμάτων.
Το πρόγραμμα εφαρμόζεται τη χρονική περίοδο από 20 Μαρτίου έως 30 Σεπτεμβρίου κάθε έτους.
Σε ό,τι αφορά στα εναέρια μέσα, μια πρακτική που ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του ‘80 και συνεχίζεται πιο εντατικά μέχρι σήμερα, ο ΕΛ.Γ.Α συνεργάζεται με την εταιρεία 3Δ Α.Ε. η οποία σύμφωνα με τον επίσημο ιστότοπό της, «είναι ελληνική ιδιωτική εταιρεία που ιδρύθηκε το 1976 στη Θεσσαλονίκη. Η εταιρεία παρέχει υπηρεσίες και εφαρμογές προσαρμοσμένες στις ανάγκες του πελάτη που καλύπτουν όλες τις σημαντικές σύγχρονες δραστηριότητες στην Ελλάδα και το εξωτερικό και από το 1981 συμμετέχει ενεργά σε διάφορα προγράμματα τροποποίησης καιρού».
Ωστόσο αυτή η συνεργασία που κατά καιρούς έχει επικριθεί τόσο από αγρότες, κτηνοτρόφους και περιβαλλοντικούς ακτιβιστές, γεννά πολλά ερωτήματα σε πολλά σκέλη: Οικονομικό, αποτελεσματικότητας, περιβαλλοντικής επιβάρυνσης, κλιματικής επιβάρυνσης.
Ας τα δούμε ξεχωριστά.
Οικονομικό
Με μια πρόχειρη ματιά στο Διαύγεια (δεν ψάξαμε όλο το οικονομικό έτος 2023 που εξάλλου ακόμα δεν έχει τελειώσει) βλέπουμε ότι μόνο για φέτος, τα κονδύλια που ήδη δαπανήθηκαν ξεπερνούν το 1,5 εκατομμύριο ευρώ για υλικό σποράς νεφών (ιωδιούχος άργυρος) αλλά και καύσιμα και μίσθωση της εταιρείας, για τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο, Μάιο μόνο.
Τα ερωτήματα που τίθενται εδώ είναι τα εξής:
Έχουν εξαντληθεί οι δυνατότητες χρήσης της επίγειας αντιχαλαζικής προστασίας στις εν λόγω περιοχές ή με ευκολία καταφεύγει ο οργανισμός στην εναέρια;
Υπάρχει μελέτη που να αποδεικνύει ότι οι καταστροφές από χαλαζόπτωση θα γίνονταν σίγουρα αν δεν πετούσαν τα αεροπλάνα και ποιο θα ήταν το κόστος αποζημίωσης συγκριτικά με το κόστος πτήσεων;
Δόθηκαν ΚΑΙ αποζημιώσεις στις περιοχές που έλαβε χώρα η εναέρια αντιχαλαζική προστασία επειδή κάποιες καλλιέργειες τελικά δεν γλύτωσαν από το χαλάζι;
Αποτελεσματικότητα
Οι γνώμες για την αποτελεσματικότητα της εναέριας αντιχαλαζικής προστασίας διίστανται. Ειδικά στις ΗΠΑ, που η πρακτική αυτή με τη σπορά νεφών εφαρμόζεται πολλά περισσότερα χρόνια πριν από μας, τώρα νέες τεχνολογίες που χρησιμοποιούν Εναέριο Ηλεκτροστατικό Σύστημα Τροποποίησης Καιρού, προκειμένου να διαφημίσουν την νέα αυτή μέθοδο, τονίζουν ότι «είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον» εφόσον δεν χρησιμοποιείται ο ιωδιούχος άργυρος, αλλά και έχει μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα. Με λίγα λόγια, εμμέσως πλην σαφώς, παραδέχονται για καθαρά δικούς τους διαφημιστικούς λόγους, ότι το θέμα «αποτελεσματικότητας» δεν είναι επιβεβαιωμένο. Και πώς θα μπορούσε εξάλλου, αφού μια περιοχή που δέχθηκε τροποποίηση καιρού δεν ξέρουμε τι συνέπειες θα είχε αν αυτή δεν γινόταν. Τα αποτελέσματα θα ήταν καλύτερα ή χειρότερα;
Περιβαλλοντικό
Πάνω από τέσσερις δεκαετίες γίνεται σπορά νεφών στις συγκεκριμένες περιοχές και δεν μπορούμε να βρούμε ούτε μια μελέτη που να έχει τουλάχιστον αναρτηθεί δημόσια για το ποιες είναι οι επιπτώσεις της σποράς του υλικού (ιωδιούχος άργυρος) στο περιβάλλον.
Τι γίνεται με τον υδροφόρο ορίζοντα, το ph εδάφους, την ποιότητα νερού και ακόμα, αν οι συνεχείς ψεκασμοί επηρεάζουν και τις ίδιες τις τροφές μας, εκτός από τα λιπάσματα και φυτοφάρμακα.
Όλες αυτές οι περιοχές είναι κυρίως αγροτικές, ωστόσο επηρεάζεται και ο κτηνοτροφικός τομέας, ενώ σύμφωνα με καταγγελίες κτηνοτρόφων, η Τροποποίηση Καιρού δεν σταματά στην αντιχαλαζική προστασία, αλλά διαχειρίζεται και τις βροχοπτώσεις.
Συγκεκριμένα, από αυτοψία που έκανα προσωπικά πριν μια δεκαετία στο Διάσελλο, ένα κτηνοτροφικό χωρίο στα ορεινά των Τρικάλων, οι κτηνοτρόφοι ανέφεραν ότι υποφέρουν από ανομβρία. Μου κατήγγειλαν ότι κάθε φορά που βλέπουν σύννεφα να μαζεύονται κι ετοιμάζεται να βρέξει, “έρχονται τα αεροπλανάκια του ΕΛ.Γ.Α και ψεκάζουν”. Τα νέφη φεύγουν προς Λάρισα, όπως είπαν, για να ποτιστούν οι αγροί. Τα δικά τους νερά λιμνάζουν και βρομίζουν, με αποτέλεσμα τα ζώα που πίνουν από αυτά να παθαίνουν διάφορες ασθένειες. Με λίγα λόγια, γίνεται τροποποίηση καιρού όχι για το χαλάζι μόνο, αλλά και για το ποιος στην περιοχή θα έχει νερό και ποιος όχι.
Κλίμα
Κι εδώ τίθενται τα ακόμα πιο σοβαρά ερωτήματα. Ένα κλίμα, ή μικροκλίμα, όταν χειραγωγείται σε μόνιμη πλέον βάση και θεωρείται ως δεδομένο ότι έτσι πρέπει να γίνεται, πόσο αυτό δεν επηρεάζεται μακροπρόθεσμα σε μια σχέση δράση-αντίδραση;
Γιατί αυτή η πρακτική δεν αναφέρεται στις «ανθρωπογενής παρεμβάσεις» αφού είναι ξεκάθαρα μια τέτοια, πιο πολύ κι από την χρήση σακούλας ή καλαμάκι καφέ;
Που είναι οι μελέτες ότι είναι αυτή η μέθοδος είναι ασφαλής; Ο ΟΗΕ, γενικότερα για τη Γεωμηχανική μικρού σκέλους όπως είναι η μέθοδος τροποποίησης καιρού με σπορά νεφών, απαιτεί μελέτες ότι αυτή δεν επιφέρει βλάβη στο περιβάλλον και το κλίμα. Κι εμείς την εφαρμόζουμε, άνευ μελετών, άνευ αποδείξεων.
Θα δοθούν ποτέ απαντήσεις;
Όπως βλέπουμε, τα ερωτήματα είναι πλέον πολλά και πληθαίνουν οι φωνές που αμφισβητούν τις εν λόγω πρακτικές, που κοστίζουν, δεν ξέρουμε αν αποδίδουν πραγματικά, αν θα ήταν καλύτερα να εξαντληθούν οι δυνατότητες επίγειας προστασίας ή να δίνονται αποζημιώσεις στις πληγείσες περιοχές, αν το κλίμα και το περιβάλλον τελικά επιβαρύνεται και, όλο αυτό μετά, γυρίζει μπούμερανγκ εναντίον μας.
Στην πολύπαθη Ελλάδα, καιρός είναι οι πολίτες εκτός από οδηγίες, ανακοινώσεις για τις υποχρεώσεις τους, νέα χαράτσια κι ενοχοποίηση ότι φταίνε για όλα, να έχουν δικαίωμα στις αποφάσεις, αλλά ΚΑΙ στις απαντήσεις των ερωτημάτων τους.
Οι γεννήσεις μειώνονται, οι νέοι συχνά φεύγουν στο εξωτερικό, αναζητώντας καλύτερες ευκαιρίες και ο πληθυσμός γερνάει ολοένα και περισσότερο. Σε πολλά χωριά τα σχολεία κλείνουν, ενώ στις πόλεις πολλοί νέοι δυσκολεύονται να δημιουργήσουν οικογένεια λόγω οικονομικής ανασφάλειας.
Κι αν κάποιος έχει την ψευδαίσθηση ότι τα επόμενα χρόνια θα αντιστραφεί το αρνητικό αυτό κλίμα, οι δημογραφικές προβλέψεις, δυστυχώς, δεν αφήνουν περιθώρια για χαμόγελα. Οι περισσότερες μελέτες εκτιμούν ότι ο πληθυσμός της χώρας θα μειωθεί σημαντικά, πιθανόν κάτω από τα 9 εκατομμύρια, ενώ θα αυξηθεί αισθητά το ποσοστό των ηλικιωμένων. Παράλληλα, οι γεννήσεις θα παραμείνουν λιγότερες από τους θανάτους και πολλοί νέοι θα συνεχίζουν να φεύγουν στο εξωτερικό, αναζητώντας καλύτερες συνθήκες ζωής και εργασίας. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα του 2050 θα είναι μια κοινωνία με λιγότερους νέους ανθρώπους και περισσότερους πολίτες άνω των 65 ετών.
Κοινή παραδοχή είναι πως τα τελευταία 70 χρόνια, η εσωτερική και εξωτερική μετανάστευση αποδυνάμωσαν τις περισσότερες περιοχές της χώρας. Στο μεταξύ, η επιτάχυνση της μείωσης των γεννήσεων, βάσει του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ) μετά το 2006 οφείλεται προφανώς και στη συρρίκνωση του πλήθους των γυναικών 25-44 ετών, από τις οποίες προέρχονται τα τελευταία χρόνια σχεδόν οι 9 από τις 10 γεννήσεις. «Ο πληθυσμός των γυναικών της ομάδας αυτής μειώθηκε κατά 27% ανάμεσα στο 2007 και το 2025, εξαιτίας κυρίως τής μετά το 1980 κατάρρευσης των γεννήσεων και, δευτερευόντως, εξαιτίας της μαζικής φυγής στο εξωτερικό μετά το 2010 ατόμων των ιδίων ηλικιακών ομάδων», αναφέρεται στο 3ο τεύχος της σειράς PopNews του ΙΔΕΜ.
Σύμφωνα, πάντως, με τα επίσημα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, οι γεννήσεις το 2020 ήταν 84.764 και τέσσερα χρόνια μετά έπεσαν στις 68.467. Την ίδια στιγμή, οι θάνατοι το 2024 έφτασαν τους 126.916. Κι αυτή είναι, όπως εξηγούν ειδικοί στα «ΝΕΑ», η πραγματική εικόνα. «Και για τα επόμενα 60 χρόνια δεν φαίνεται να αλλάζει κάτι δραστικά, ίσα ίσα που οι θάνατοι θα είναι πολύ περισσότεροι από τις γεννήσεις. Μάλιστα, οι γεννήσεις την επόμενη δεκαετία δεν θα ξεπεράσουν τις 65.000», σημειώνει ο καθηγητής (αφ.) Δημογραφίας και ιδρυτικό μέλος του Ινστιτούτου Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών ΙΔΕΜ, Βύρων Κοτζαμάνης.
Οπως, ταυτόχρονα, επισημαίνουν οι δημογράφοι, ακόμη και αν στο μέλλον οι ετήσιοι δείκτες γονιμότητας αυξηθούν, αν δηλαδή οι γενεές που θα βρεθούν σε ηλικία απόκτησης παιδιού αρχίσουν να αποκτούν προοδευτικά όλο και λίγο περισσότερα παιδιά από αυτά που έκαναν οι γονείς τους, δεν θα έχουμε επιστροφή των γεννήσεων στα επίπεδα της προηγούμενης δεκαετίας, δηλαδή γύρω στις 90.000.
Ο Β. Κοτζαμάνης, πάντως, προσθέτει δε, ότι τα επόμενα 35 χρόνια στην περίπτωση που το μεταναστευτικό ισοζύγιο είναι μηδενικό, θα έχουμε σε εθνικό επίπεδο «λιγότερο πολλούς αντί για πάρα πολλούς θανάτους σε σχέση με τις γεννήσεις».
Μείωση γεννήσεων (και) στα νησιά
Στα περισσότερα ελληνικά νησιά, εκεί όπου κάποτε οι παιδικές φωνές γέμιζαν τις αυλές των σχολείων και τα σοκάκια έσφυζαν από ζωή, η σιωπή γίνεται πλέον ολοένα και πιο αισθητή. Οι γεννήσεις μειώνονται δραματικά χρόνο με τον χρόνο, αφήνοντας πίσω κοινότητες που γερνούν, τάξεις που αδειάζουν και οικογένειες που δυσκολεύονται να κρατήσουν ζωντανό τον τόπο τους. Σε ορισμένα, μάλιστα, νησιά, ο ερχομός ενός παιδιού δεν αποτελεί πλέον μια συνηθισμένη καθημερινή είδηση, αλλά ένα γεγονός που κινητοποιεί ολόκληρη την τοπική κοινωνία.
Το δημογραφικό πρόβλημα στις νησιωτικές περιοχές της Ελλάδας δεν αποτυπώνεται μόνο σε αριθμούς και στατιστικές. Αποτυπώνεται στα κλειστά σχολεία, στις ελλείψεις υποδομών, στην αβεβαιότητα των νέων ανθρώπων που εγκαταλείπουν τον τόπο τους αναζητώντας καλύτερες συνθήκες στην ηπειρωτική χώρα. Και όσο οι γεννήσεις λιγοστεύουν τόσο μεγαλώνει ο φόβος ότι μαζί τους χάνεται σταδιακά και η ίδια η συνέχεια της νησιωτικής ζωής.
Τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής για τις γεννήσεις και τους θανάτους σε περιοχές της χώρας αφορούν το 2024. Μια ματιά στους αριθμούς αρκεί για να καταλάβει κανείς πως – ιδίως στις νησιωτικές περιοχές – το δημογραφικό «τρώει» το μέλλον της χώρας.
Πιο συγκεκριμένα, στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου οι γεννήσεις έφτασαν τις 1.368 όταν οι θάνατοι ήταν 1.000 περισσότεροι, ενώ αντίστοιχη ήταν η κατάσταση και στα νησιά του Ιονίου, όπου οι 1.531 γεννήσεις απείχαν κατά πολύ από τους 2.666 θανάτους.
Σύμφωνα με ανάλυση στοιχείων για τις γεννήσεις, που έκανε το Ινστιτούτο Δημογραφικών Ερευνών και Μελετών (ΙΔΕΜ), αναλύοντας τις γεννήσεις ανά Δημοτική Ενότητα (ΔΕ) για δύο εξαετίες (2014-19 και 2020-24), διαπιστώθηκε πως το πλήθος των ΔΕ με έναν εξαιρετικά περιορισμένο αριθμό γεννήσεων – έως και 60 γεννήσεις ανά εξαετία – είναι σημαντικό και αυξανόμενο καθώς αφορά το 29,8% των ΔΕ την πρώτη εξαετία και το 35,5% τη δεύτερη. Μία στις δύο από τις Δημοτικές αυτές Ενότητες έχει πληθυσμό από 1.000 έως 3.600 κατοίκους και 1 στις 10 μικρότερο των 250 κατοίκων. Στο 8% εξ αυτών δε, οι γεννήσεις κυμαίνονταν από 7 έως 10 ανά έτος.
Το στοίχημα για τα μικρά νησιά
Η… δημογραφική κατρακύλα καταγράφεται εντονότερη στα νησιά και δη τα μικρά. Οπως επισημαίνει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής (αφ.) Δημογραφίας και ιδρυτικό μέλος του ΙΔΕΜ, Βύρων Κοτζαμάνης, αυτό συμβαίνει αφενός γιατί ο αριθμός των κατοίκων είναι μικρός, αφετέρου ο πληθυσμός είναι γερασμένος και άρα είναι ελάχιστοι οι νέοι που βρίσκονται σε αναπαραγωγική ηλικία. «Το στοίχημα, λοιπόν, είναι να βρεθούν άνθρωποι να κατοικήσουν σε αυτά τα νησιά. Οι νέοι οι οποίοι ήδη βρίσκονται στα νησιά να παραμείνουν και ταυτόχρονα κάποιοι που έχουν φύγει να επιστρέψουν». Μάλιστα, ο καθηγητής δίνει και το παράδειγμα της Ιθάκης, η οποία αν και δεν ανήκει στα πολύ μικρά νησιά, είχε 3,5 θανάτους ανά μία γέννηση, «33 περισσότερους θανάτους από γεννήσεις σε μία χρονιά. Εάν δεν υπάρξει κάποια θετική εξέλιξη τα επόμενα 30 χρόνια το νησί θα έχει 1.000 κατοίκους λιγότερους, ενώ 1 στους 2 θα είναι άνω των 65 ετών».
Στη Χάλκη, σύμφωνα με τα στοιχεία από τον Κόμβο Παρακολούθησης Επιδόσεων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το 2024 καταγράφηκαν τρεις γεννήσεις. Σύμφωνα με τον δήμαρχο του νησιού, Αγγελο Φραγκάκη, αυτή είναι η κατάσταση τα τελευταία χρόνια. «Ο αριθμός των γεννήσεων θα πρέπει να μας απασχολήσει μετά. Πρώτα καλούμαστε να πείσουμε τους νέους να επιστρέψουν στο νησί. Πριν από περίπου μία εβδομάδα, ένα ζευγάρι νέων με ένα παιδί στο νηπιαγωγείο επέστρεψε στη Χάλκη. Για να γίνει, όμως, αυτό έπρεπε να βρούμε δουλειά στο ζευγάρι. Το Δημογραφικό – εάν δε ληφθούν άμεσα μέτρα – θα μας πληγώσει ως έθνος τα επόμενα χρόνια, κι αυτό αφορά όλη την επικράτεια», σημειώνει στα «ΝΕΑ».
Στον αντίποδα, υπάρχουν και κάποιες – λίγες – περιπτώσεις νησιών, όπου οι γεννήσεις «νικούν» τους θανάτους. Χαρακτηριστικό παράδειγμα η Σαντορίνη, στην οποία καταγράφεται ένας θάνατος για κάθε δύο γεννήσεις. Ο τουρισμός – και τα επαγγέλματα που κινούνται γύρω από αυτόν – φαίνεται, σύμφωνα με τους ειδικούς, πως έχει κρατήσει νέο σε ηλικία κόσμο στα νησιά αυτά, ενώ έχει προσελκύσει και οικογένειες με μικρά παιδιά.
Στην αναστολή λειτουργίας εκατοντάδων νηπιαγωγείων και δημοτικών σχολείων της περιφέρειας προχώρησε το υπουργείο Παιδείας για το σχολικό έτος 2023-2024, εξαιτίας έλλειψης μαθητικού δυναμικού.
Κενές έμειναν σχολικές μονάδες στην Ήπειρο, στη Μακεδονία, στη Θράκη, αλλά και σε νησιά, καθώς δεν υπάρχουν μικροί μαθητές για να τα λειτουργήσουν.
Το δημογραφικό πρόβλημα της τελευταίας δεκαετίας καταγράφεται πλέον και στα μεγέθη του εγχώριου εκπαιδευτικού συστήματος. H μείωση των γεννήσεων ήδη έχει επηρεάσει τον αριθμό μαθητών στο δημοτικό σχολείο, ο οποίος μειώνεται κάθε έτος από τα μέσα της προηγούμενης δεκαετίας.
Σύμφωνα με τα τελευταία στατιστικά δεδομένα, ο αριθμός των μαθητών της πρώτης τάξης του δημοτικού σχολείου σημείωσε πτώση κατά 16,5% την πενταετία 2014-2019.
Πιο συγκεκριμένα, ο αριθμός των παιδιών που πήγαν Α’ δημοτικού το σχολικό έτος 2019-2020 υποχώρησε σε 95.700 (από 100.000 το 2018-2019 και 114.600 το 2014-2015), καταγράφοντας πτώση κατά 16,5% σε μια πενταετία.
Οι εκτιμήσεις για το μέλλον είναι ακόμη πιο δυσοίωνες: μέχρι το 2100, ο αριθμός των μαθητών των πρώτων δύο βαθμίδων εκπαίδευσης αναμένεται να μειωθεί κατά 32,1% (413.000 λιγότεροι μαθητές).
Υπογονιμότητα και ατεκνία
Το ποσοστό γονιμότητας στην ΕΕ μειώθηκε απότομα κατά την περίοδο 1950-2000 και στη συνέχεια αυξήθηκε ελαφρά μεταξύ 2000 και 2010 πριν πέσει ξανά από το 2016 και μετά.
Σύμφωνα με τη Eurostat, το συνολικό ποσοστό γονιμότητας – ο αριθμός των παιδιών για κάθε γυναίκα σε αναπαραγωγική ηλικία – μειώθηκε κατά μέσο όρο στην ΕΕ από 2,4 το 1970, σε 1,5 σε 2020.
Το 1990, τα περισσότερα κράτη μέλη είχαν ήδη ποσοστά γονιμότητας πολύ κάτω από 2,1, το επίπεδο που απαιτείται για αντικαταστήσει τον υπάρχοντα πληθυσμό.
Ένας σημαντικός παράγοντας πίσω από τη μείωση των ποσοστών γονιμότητας είναι η έλλειψη παιδιών, η οποία είναι εν μέρει το αποτέλεσμα ατόμων που αναβάλλουν τη γονεϊκότητα, εν μέρει ως συνειδητές αποφάσεις να μην κάνουν παιδιά.
Η ατεκνία έχει αυξηθεί στις περισσότερες ανεπτυγμένες χώρες. Στην ΕΕ, είναι υψηλότερο στην Αυστρία και την Ισπανία, όπου πάνω από το 20 % των γυναικών ηλικίας 40-44 ετών είναι άτεκνες. Η μέση ηλικία των γυναικών που γεννούν το πρώτο τους παιδί έχει επίσης αυξηθεί, από 29 το 2001 σε 31 το 2020.
Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά και οι νέοι αποτελούν μικρότερο ποσοστό του πληθυσμού και, ανάλογα με τις προβλέψεις πληθυσμού, αυτή η τάση θα συνεχιστεί και τις επόμενες δεκαετίες. Υποδηλώνει ότι ένα μειούμενο μερίδιο των δαπανών κοινωνικής πρόνοιας θα πάνε στις νεότερες γενιές, αν και θα μπορούσαν επίσης να επιτρέψουν τη διάθεση περισσότερων χρημάτων να επενδυθούν στην ανάπτυξη του κάθε παιδιού και νέου ατόμου.
Το μέσο μέγεθος των νοικοκυριών έχει επίσης μειωθεί με τα χαμηλότερα ποσοστά στα σκανδιναβικά Κράτη-Μέλη και τη Γερμανία που κυμαίνεται μεταξύ 1,8 και 2,0 το 2021 (σύμφωνα με την βάση οικογενειακών δεδομένων του ΟΟΣΑ).
Ολόκληρος ο κόσμος συναντιέται στην Ελλάδα. Τουλάχιστον αυτό υποστηρίζει η καμπάνια του φωτογράφου Άρη Καλογερόπουλου, που μέσα από τις φωτογραφίες του, απομονώνει διάφορα μέρη στην Ελλάδα κανοντάς τα, να φαίνονται σαν δημοφιλείς τουριστικοί προορισμοί ανά τον κόσμο. Το project έχει λέγεται Meet the world in Greece και έχει ξεκινήσει από το facebook.
Ανακαλύπτουμε λοιπόν πως το Μαϊάμι βρίσκεται στην Κω και η Χαβάη στην Κρήτη. Οι φωτογραφίες είναι εντυπωσιακές, δημιουργούν την ψευδαίσθηση ότι βρίσκεσαι στο εξωτερικό και επιβεβαιώνουν τα κλισέ του στιλ «Ζούμε στην ομορφότερη χώρα του κόσμου».
Ένα βροντερό «όχι» φαίνεται πως είπε η Ελλάδα στην Τσεχία η οποία είχε έτοιμες πυροσβεστικές δυνάμεις να στείλει στην χώρα μας για να πέσουν στη μάχη της φωτιάς.
Όπως σημειώνει στην επίσημη σελίδα τους η Πυροσβεστική Υπηρεσία της Τσεχίας «η τσεχική ομάδα είναι έτοιμη να βοηθήσει στην καταπολέμηση των πυρκαγιών στο εξωτερικό. Έχουμε μια μονάδα που μπορεί να επιχειρήσει σε λίγες ώρες εάν χρειαστεί» και συνέχισαν:
«Προσφέραμε επίσης ενεργά τη βοήθεια των Τσέχων πυροσβεστών στην Ελλάδα, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν λέγοντας ότι έχουν αρκετές δικές τους δυνάμεις και πόρους».
Δείτε το βίντεο:
Ολόκληρη η ανακοίνωση
Η τσεχική ομάδα είναι έτοιμη να βοηθήσει στην καταπολέμηση πυρκαγιών στο εξωτερικό. Η Ελλάδα αρνήθηκε την προσφορά
Η μονάδα κατάσβεσης δασικών πυρκαγιών που έχει συγκεντρώσει η τσεχική Πυροσβεστική Υπηρεσία για αποστολή στο εξωτερικό αποτελείται επί του παρόντος από 64 άτομα και 33 κομμάτια εξοπλισμού. Στην ομάδα συμμετέχουν επαγγελματίες πυροσβέστες από τις Πυροσβεστικές Υπηρεσίες των περιφερειών Νότιο Μοραβίας, Μοραβίας-Σιλεσίας, Όλομουτς και Κεντρικής Βοημίας, της πρωτεύουσας Πράγας, της Δευτεροβάθμιας Σχολής Πυροσβεστικής και της Ανώτερης Σχολής Πυροσβεστικής και της Μονάδας Διάσωσης της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας της Τσεχικής Δημοκρατίας.
Υπολογίζουμε επίσης σε συναδέλφους από την Υπηρεσία Διάσωσης Υγείας της πρωτεύουσας Πράγας με το αυτοκίνητο Phoenix, οι οποίοι θα λειτουργούσαν ως ιατρική υποστήριξη για την τσεχική ομάδα. Οι πυροσβέστες θα συνοδεύονταν επίσης από τεχνικούς σέρβις από τους κατασκευαστές των βυτιοφόρων έκτακτης ανάγκης. Ολόκληρη η ομάδα είναι έτοιμη να αναχωρήσει εντός 6 ωρών από την αποδοχή της προσφοράς από την Τσεχική Δημοκρατία.
Η τσεχική πυροσβεστική υπηρεσία προσέφερε ενεργά τη βοήθεια της τσεχικής ομάδας στην Ελλάδα τη Δευτέρα, αλλά οι Έλληνες αρνήθηκαν την προσφορά μέσω του Τσέχου πρέσβη, λέγοντας ότι έχουν αρκετές δικές τους δυνάμεις και μέσα. Σε κάθε περίπτωση, η τσεχική πυροσβεστική είναι έτοιμη και σε ετοιμότητα. Προς το παρόν, περιμένουμε μια πιθανή αποδοχή της προσφοράς μας από την πυρόπληκτη χώρα. Δεν είναι απαραίτητο να είναι μόνο η Ελλάδα, αλλά είμαστε έτοιμοι να βοηθήσουμε και άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν σήμερα δυσκολίες στην αντιμετώπιση μεγάλων πυρκαγιών.
«Αθάνατος»… «ήρωας» και ένα παρατεταμένο χειροκρότημα. Με αυτό τον τρόπο είπαν το τελευταίο αντίο, σήμερα το μεσημέρι, πλήθος κόσμου, συγγενείς, φίλοι και συνάδελφοι που παραβρέθηκαν, στην εξόδιο ακολουθία στον Ι.Ν. Κοιμήσεως της Θεοτόκου στο Μορφοβούνι Καρδίτσας, στον 34χρονο σμηναγό Γιώργο Μπαλταδώρο, που βρήκε τον θάνατο στη συντριβή του Mirage 2000-5 στη Σκύρο.
Άγημα της Πολεμικής Αεροπορίας απέδωσε τιμές μπροστά από τη σορό του άτυχου σμηναγού, η οποία μεταφέρθηκε με C-130 στην Καρδίτσα και εκτέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα.
«Αξέχαστε Γιώργο σε σένα που από τη μαθητεία σου συμβάδισε ως θαυμάσιος συνάδελφος προσφέρουμε αυτές τις λίγες λέξεις. Για 12 έτη, από όταν αποφοιτησες, υπηρέτησες την πατρίδα, την 120 ΠΕΑ και την 114 Πτέρυγα μάχης. Η μοίρα δεν σε άφησε να ολοκληρώσεις το έργο σου στα ατσάλινα φτερά σου. Σε άρπαξε από κοντά μας αφήνοντας ένα κενό. Πέρασες στην ιστορία. Φεύγεις απ′ τον κόσμο σαν τα φύλλα που τα παίρνει η ορμή. Την αγάπη μας την είχες και θα την έχεις. Τη θύμησή σου δεν θα την απαρνηθούμε ποτέ. Οι επικεφαλής της μονάδος της 331 μοίρας θρηνούμετη λεβεντιά που χάθηκε. Τον άνθρωπο που έφυγε για το αγύριστο ταξίδι. Αγάπησεςκάθε σημείο της πονεμένης αυτής γης, της οποίας η τελευταία πλαγιά είναι ποτισμένη με αίμα. Πάλεψες παλικαρίσια και παλικαρίσια έφυγες με χαμόγελο. Σε φοβόταν ο ουρανός. Μας είναι πολύ δύσκολο και σε εμένα προσωπικά που ήμουν στενός σου φίλους. Όσα κι αν σου πω είναι λίγα. Δεν έχω το κουράγιο να συνεχίσω. Η 114 Πτέρυγα Μάχης θα σε διαφυλάττει πάντοτε στη μνήμη της. Η Πατρίδα μας σε κατατάσσει μεταξύ των ηρώων. Ο Θεός ας αναπαύσει την ψυχή σου εκεί που δεν υπάρχει πόνος. Η οικογένεια σου θα είναι οικογένεια μας».
Κέρκυρα
Μουριά Γορτυνόας, Αρκαδία
Καταρράκτες Νέδα, Μεσσηνία
Γκιόλα, Θάσος
k