Μεγάλη γιορτή σήμερα, 9 Δεκεμβρίου καθώς η εκκλησία και οι πιστοί τιμούν την μνήμη της Αγίας Άννας, μητέρα της Παναγίας.

Άννα ήταν το όνομα της μητέρας της Παρθένου Μαρίας, γεγονός που εξηγεί τη μεγάλη διάδοσή του στον χριστιανικό κόσμο και σήμερα γιορτάζουμε την μνήμη της Αγίας Άννας.

Το όνομα είναι ελληνιστικό. Στην Παλαιά Διαθήκη δηλώνει τη μητέρα του κριτή Σαμουήλ και προέρχεται από το εβραϊκό Hannah, που σημαίνει εύνοια, χάρη.

Αγία Άννα: Ο ύμνος για την σύλληψη της Θεοτόκου

Σήμερα εορτάζεται η σύλληψη της Αγίας Άννης, δηλαδή το ότι συνέλαβε τη Θεοτόκο, αν και ήταν στείρα.

Ποιος όμως «θαυμάζει και χαίρεται»; Ο Ιωακείμ, ο πατέρας της Παναγίας, όταν βλέπει την κόρη του να γεννιέται.

«Εἰσήκουσε τοῦ στεναγμοῦ τοῦ τῆς σώφρονος Ἄννης ὁ Κύριος ὡς εὔσπλαγχνος καὶ παρέσχετο ταύτῃ τὴν μόνην ἀπειρόγαμον, τὴν τὸ φῶς ἐκλάμψασαν τοῖς πέρασιν ἀπορρήτως, ἣν ὁ θεῖος καὶ κλεινός, καθορῶν Ἰωακείμ, ἠγάσθη καὶ ἐγεγήθει».

Ποια είναι η Αγία Άννα και γιατί την γιορτάζουμε τρεις φορές τον χρόνο;

Το Θαύμα που Έφερε την Παναγία στον Κόσμο – Η μητέρα της Παναγίας, το σύμβολο πίστης και ελπίδας

Στις 25 Ιουλίου, η Εκκλησία μας τιμά με ευλάβεια και συγκίνηση την Κοίμηση της Αγίας Άννης, της Μητέρας της Υπεραγίας Θεοτόκου. Μιας γυναίκας που με τη βιοτή της, έγινε υπόδειγμα ταπεινότητας, προσευχής και απόλυτης εμπιστοσύνης στο θέλημα του Θεού. Η Αγία Άννα, μέσα από τη σιωπηλή δύναμή της, την επίμονη προσευχή της και την προσφορά της κόρης της στο Θεό, έγινε η Θεοπρομήτωρ του Σωτήρα μας. Η μνήμη της είναι όχι μόνο εορτασμός μιας Αγίας μορφής, αλλά και υπενθύμιση της ελπίδας που ανατέλλει ακόμη και μέσα από τη δοκιμασία. Ας την τιμήσουμε με σεβασμό και ας παραδειγματιστούμε από την Αγία ζωή της.

Η Αγία Άννα ήταν η μητέρα της Παναγίας. Το εξελληνισμένο όνομα Άννα προέρχεται από το εβραϊκό Χάνα που σημαίνει «εύνοια, χάρη».

Η Αγία Άννα, η μητέρα της Υπεραγίας Θεοτόκου, καταγόταν από τη φυλή του Λευί. Ο πατέρας της, που ήταν ιερέας, ονομαζόταν Ματθάν και ιεράτευε την εποχή της βασιλείας της Κλεοπάτρας. Τη δε μητέρα της, την έλεγαν Μαρία. Η Άννα είχε και δύο αδελφές, την ομώνυμη με τη μητέρα της Μαρία και τη Σοβήν. Και η μεν Μαρία, που παντρεύτηκε στην Bηθλεέμ, είχε κόρη τη Σαλώμη την μαία, η δε Σοβή, που παντρεύτηκε και αυτή στην Bηθλεέμ, την Ελισάβετ. Τέλος, η Αγία Άννα που παντρεύτηκε στην Γαλιλαία τον Ιωακείμ, γέννησε την Παρθένο Μαρία.

Η Αγία Άννα αξιώθηκε να έχει τη μεγάλη τιμή και ευτυχία να αποκτήσει μοναδική κόρη, τη μητέρα του Σωτήρα του κόσμου. Αφού η Αγία Άννα απογαλάκτισε τη Θεοτόκο και την αφιέρωσε στο Θεό, αυτή πέρασε την υπόλοιπη ζωή της με νηστείες, προσευχές και ελεημοσύνες προς τους φτωχούς. Ειρηνικά παρέδωσε στο Θεό τη δίκαια ψυχή της, κληρονομώντας τα αιώνια αγαθά.

Η μητέρα της Θεοτόκου. Αν και δεν αναφέρεται σε κανένα βιβλίο της Καινής Διαθήκης, η Άννα κατέχει περίοπτη θέση στην ευσέβεια της Ορθόδοξης Εκκλησίας. Οι όποιες πληροφορίες για την Άννα αντλούνται από τα Απόκρυφα Ευαγγέλια, ιδίως το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου και το Περί Νηπιότητας του Σωτήρος. Σύμφωνα με το Πρωτευαγγέλιο του Ιακώβου, η Άννα ήταν σύζυγος του Ιωακείμ. Το ζευγάρι δεν είχε παιδιά και παρακαλούσε τον Θεό να του χαρίσει ένα. Το αίτημά τους δεν έμεινε αναπάντητο από τον Θεό, ο οποίος απέστειλε άγγελο να τους γνωστοποιήσει ότι όχι μόνο θα αποκτούσαν τέκνο, αλλά ότι αυτό θα γινόταν διάσημο σε όλο τον κόσμο («λαληθήσεται το σπέρμα σου εν όλη τη οικουμένη»).

Πράγματι, η γηραιά Άννα απέκτησε ένα κοριτσάκι «εξ επαγγελίας, αλλά και κατά τους νόμους της φύσεως», σύμφωνα με την Ορθόδοξη θεολογία. Το ονόμασε Μαριάμ και ήταν προορισμένη να γίνει η μητέρα του Χριστού. Η Καθολική Εκκλησία προχώρησε περισσότερο και δέχθηκε την Άσπιλο Σύλληψη της Θεοτόκου (Immaculata Conceptio). Η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά τρεις φορές την Αγία Άννα κατά τη διάρκεια του εορταστικού κύκλου: Στις 9 Δεκεμβρίου, τη Σύλληψή της, στις 25 Ιουλίου την Κοίμησή της και στις 9 Σεπτεμβρίου, μαζί με τον σύζυγό της Ιωακείμ. Η Καθολική Εκκλησία τιμά την Αγία Άννα στις 26 Ιουλίου. Κατά τον 5ο αιώνα η αυτοκράτειρα του Βυζαντίου Ευδοξία ανήγειρε ναό προς τιμήν της στα Ιεροσόλυμα, όπου, κατά την παράδοση, γεννήθηκε η Άννα. Το 550 ο Ιουστινιανός ίδρυσε ναό στην Κωνσταντινούπολη προς τιμήν της Αγίας Άννας.

Η Αγία Άννα (Hannah στα Αραβικά) τιμάται και από τη Μουσουλμανική Θρησκεία. Στο Κοράνι, η Άννα αναφέρεται ως σεβάσμια και πνευματική γυναίκα, μητέρα της Παναγίας. Λείψανα της Αγίας Άννας υπάρχουν στην αγιορείτικη σκήτη της Αγίας Άννας (Μονή Μεγίστης Λαύρας), στον Ιερό Ναό της Αγίας Άννας Κατερίνης, καθώς και σε πολλά ιερά προσκυνήματα του κόσμου. Απολυτίκιο Αγίας Άννας (9 Δεκεμβρίου) Σήμερον της ατεκνίας δεσμά διαλύονται του Ιωακείμ γαρ και της Άννης, εισακούων Θεός, παρ ελπίδα τεκείν αυτούς, σαφώς υπισχνείται θεόπαιδα, εξ ης αυτός ετέχθη ο απερίγραπτος, βροτός γεγονώς, δι Αγγέλου κελεύσας βοήσαι αυτή Χαίρε κεχαριτωμένη ο Κύριος μετά σου.

Απολυτίκιο της Αγίας Άννας (25 Ιουλίου) Ζωήν την κυήσασαν εκυοφόρησας, αγνήν θεομήτορα, θεόφρον, Άννα δι ο προς λήξιν ουράνιον, ένθα ευφραινομένων, κατοικία εν δόξη, χαίρουσα νυν μετέστης, τοις τιμώσι σε πόθω, πταισμάτων αιτουμένη ιλασμόν, παμμακάριστε.

Απολυτίκιο των Θεοπατόρων Αγίων Ιωακείμ και Άννας (9 Σεπτεμβρίου) Των δικαίων Θεοπατόρων σου Κύριε, την μνήμην εορτάζοντες, δι’ αυτών σε δυσωπούμεν Σώσον τας ψυχάς ημών. Η Δυάς η αγία και Θεοτίμητος, Ιωακείμ και η Άννα ως του Θεού αγχιστείς, ανυμνείσθωσαν φαιδρώς ασμάτων κάλλεσιν ούτοι γαρ έτεκον ημίν, την τεκούσαν υπέρ νουν, τον άσαρκον βροτωθέντα, εις σωτηρίαν του κόσμου, μεθ ης πρεσβεύουσι σωθήναι ημάς.

Η Αγία Άννα κατάγεται από γένος επίσημο από ιερατική γενιά. Είναι κόρη του ιερέα Ματθάν και της γυναίκας του Μαρίας. Η ενάρετη Άννα παντρεύτηκε στη Γαλιλαία τον Θεοσεβή Ιωακείμ. Δεν είχε παιδιά και ήταν ήδη προχωρημένης ηλικίας. Οι Άγιοι Ιωακείμ και Άννα κοσμούνται από αρετές. Είναι γεμάτοι από καλοσύνη, πραότητα και υπομονή. Ζουν με ευλάβεια και φόβο Θεού. Τηρούν τον νόμο. Έχουν ταπείνωση, σωφροσύνη, αγιότητα ζωής. Πιστεύουν στο Θεό με θέρμη και προσεύχονται. Προσεύχονται ολόψυχα. Και γι αυτό αξιώνονται να γίνουν Πρόγονοι του Βασιλέως των βασιλευόντων Χριστού, του Δημιουργού του ουρανού και της γης.

Η ατεκνία της Αγίας Άννας Στη ζωή της Άγιας Άννας υπήρχε και ένα μελαγχολικό σύννεφο. Υπήρχε μια πίκρα διότι έμεινε στείρα. Ο Θεός, είχε δώσει στην ενάρετη ζωή της, για δοκιμασία, τη στέρηση της μητρότητας. Μοιράζει ο Θεός τα χαρίσματά Του. Και στον καθένα μαζί με τα προσόντα, που τον προικίζει του δίνει και κάποιο μειονέκτημα για να τον συγκρατεί. Έτσι λοιπόν και η ενάρετη Άννα έχει έντονη τη θλίψη της, γιατί δεν μπορεί να αποκτήσει ένα παιδί. Τον καιρό εκείνο η ατεκνία είχε φοβερές κοινωνικές συνέπειες. Ο άτεκνος εθεωρείτο περιφρονημένος και ντροπιασμένος από τον Θεό και τους ανθρώπους. Κανένας δεν έτρωγε ψωμί μ αυτόν που δεν είχε παιδί. Όταν πήγαινε στην Εκκλησία καθόταν τελευταίος. Και αν έδινε λειτουργία, συνηθιζόταν να τη δίνει τελευταίος στον Ιερέα.

Η προσευχή της Άννας Ζητάει, να επιβλέψει ο Θεός στην ταπείνωση της και να της δώσει παιδί. Ένα παιδί ζητάει από το Θεό. ένα παιδί θειο δώρο, που θα τους απάλλασσε από την ντροπή της ατεκνίας. Και αυτό δεν το θέλει δικό της. Υπόσχεται και λέγει: -«Θά τό αφιερώσω Κύριε σέ Σένα». Ας δούμε όμως με τί λόγια προσεύχεται, πως απευθύνει η Αγία Άννα την παράκληση της στο Θεό: «Κύριε Παντοκράτορα, καί Μεγαλοδύναμε, πού μόνο μέ τό λόγο έκανες τόν ουρανό καί τή γή καί όσα φαίνονται καί είναι γύρω μας, πού λύτρωσες, τούς πατέρες μας από τά χέρια τού Φαραώ, πού μέ τό πρόσταγμά Σου σχίσθηκε η θάλασσα καί πέσανε μέσα οι Αιγύπτιοι. Εσύ Θεέ, πού τούς έτρεφες σαράντα χρόνια στήν έρημο. Εσύ, πού ευλόγησες τή Σάρρα, τή γυναίκα τού Αβραάμ καί γέννησε τόν Ισαάκ στά γεράματά της. Εσύ πού χαρίτωσες εκείνη τήν Άννα τήν ομοία μου καί γέννησε τό Σαμουήλ τόν προφήτη.

Εσύ δώσε καί σέ μένα τήν ταπεινή Σου δούλη παιδί, καί μή μέ αφήσης νά είμαι ντροπιασμένη καί ταπεινωμένη από όλο μου τό γένος. Κύριε, ο Θεός μου, τάχα καί σάν ένα από τά θηρία δέν είμαι καί εγώ; Διατί μέ ωργίστηκες τόσο καί είμαι στείρα; Εσύ, πού ευλόγησες τά ποιήματά σου καί είπες: Αυξάνεσθε καί πληθύνεσθε, δώσε καί σέ μένα σπέρμα καί καρπό κοιλίας, καί άν γεννήσω είτε αρσενικό είτε θηλυκό, νά Σού τό χαρίσω μέ όλη μου τή χαρά καί νά τό φέρω στό Ναό Σου νά τό αφιερώσω».

Ο Άγιος Ιωακείμ, έκλεγε και αυτός και παρακαλούσε το Θεό, όπως και η γυναίκα του. Ο Θεός απαντάει στις προσευχές του Ιωακείμ και της Άννας Ο Θεός που αγαπάει το πλάσμα Του, είδε τα δάκρυα και τους αναστεναγμούς τους, απάντησε στις θερμές προσευχές τους. Και πως έγινε τούτο; Έστειλε τον Αρχάγγελο Γαβριήλ στον Ιωακείμ που ήταν στο βουνό και του λέγει: «Χαίρε Ιωακείμ, καί ευφραίνου, εγώ είμαι Αρχάγγελος Κυρίου καί ήλθα νά σού πώ, ότι πρόκειται νά γεννήσεις μία θυγατέρα, πού θά γεννήσει από τήν παρθενία τής τόν Βασιλιά τού κόσμου καί Θεό.

Άφησε λοιπόν τήν πολλή σου λύπη καί πικρία τής ψυχής σου καί πήγαινε στό σπίτι σου χαρούμενος. Φτάνουν οι τόσο πολλοί κόποι καί αναστεναγμοί. Άκουσε ο Θεός τή δέησή σου. Μόνο πήγαινε, πιστεύοντας στούς λόγους μου καί δόξαζε τό Θεό.» Αυτά είπε ο Αρχάγγελος στον Ιωακείμ και έφυγε αμέσως και πήγε στην Άννα και της είπε τα εξής: -«Άννα, Άννα, επήκουσε Κύριος της δεήσεώς σου καί συλλήψει καί γεννήσεις, καί λαληθήσεται τό σπέρμα σου εν όλη τή οικουμένη». Καί είπεν Άννα, «ζή Κύριος ο Θεός μου, εάν γεννήσω είτε άρρεν, είτε θήλυ, προσάξω αυτό δώρον Κυρίω τώ Θεώ μου καί έσται λειτουργών αυτώ πάσας τάς ημέρας τής ζωής αυτού».

Ο Ιωακείμ σαν άκουσε τα λόγια και τα μηνύματα του αρχαγγέλου Γαβριήλ, πήγε χαρούμενος ατό σπίτι του. Εκεί βρήκε τη γυναίκα του την Άννα που ήταν και αυτή χαρούμενη από τα λόγια του Αρχαγγέλου. Εκείνη λοιπόν τη νύχτα, συνέλαβε η άγια Άννα τη Δέσποινα Θεοτόκο από τη σπορά του Ιωακείμ, γιατί μόνο ο Χριστός ασπόρως εκυήθη, γεννήθηκε χωρίς σπορά ανδρός. Επηκολούθησαν ευτυχείς ημέρες απερίγραπτης χαράς για τους ευσεβείς Ιωακείμ και Άννα. Και τότε συνεχίσθηκαν οι προσευχές ευχαριστίας με δάκρυα χαράς και ευγνωμοσύνης στο Θεό. Ποιος αλήθεια μπορεί να περιγράψει τη ευτυχία τους εκείνη, που επακολούθησε; Έπειτα όταν πέρασε ο προβλεπόμενος χρόνος η χαρά τους έγινε πιο χειροπιαστή.

Η ευσεβής Άννα γέννησε μετά από 9 μήνες ένα χαριτωμένο κοριτσάκι Το όνομα του παιδιού και η σημασία του Στις οχτώ μέρες, ήταν συνήθεια στους Εβραίους, οι γονείς του παιδιού να καλούν τους ιερείς, να τους φιλεύουν και να βάζουν το όνομα του παιδιού. Σύμφωνα με τη συνήθεια αυτή, ο Άγιος Ιωακείμ και η Αγία Άννα καλέσανε τους ιερείς, τους φιλέψανε για να βάλουν το όνομα τής θυγατέρας τους. Την ονομάσανε Μαριάμ. Το όνομα Μαριάμ σημαίνει Βασίλισσα. Σημαίνει επίσης, δώρο, ελπίδα, κυρία, Ωραία. Ήταν η πιο άγια γυναίκα, Άφθαρτη και Αμόλυντη και γι αυτό λέγεται Παναγία. Αναλυτικά όμως, σύμφωνα με μίαν άλλη ερμηνεία κάθε γράμμα του ονόματος της αντιστοιχεί στις λέξεις: Μόνη Αύτη Ρύσεται Ιού Άπαντας Μισοκάλου Δηλαδή: Μόνη αυτή θα γλυτώσει τους ανθρώπους από το φαρμάκι του Διαβόλου. Δηλαδή την αμαρτία.

Το τάμα της Αγίας Άννας Επί τρία ολόκληρα χρόνια χαρήκανε οι ευλαβείς γονείς τη μικρή χαριτωμένη κόρη τους, έχοντάς την ανάμεσα τους και υμνολογώντας ευχαριστίες στο Θεό. Μόλις περάσανε τα τρία χρόνια, θυμήθηκαν οι γονείς της αυτό που τάξανε στο Θεό. Να χαρίσουν δηλαδή τη θυγατέρα τους στην Εκκλησία. Αληθινά, ήταν πολύ μεγάλη η πίστη της Άννας, για να χωριστεί από τη θυγατέρα της, που ήταν μόλις τριών χρόνων. Για να χωριστεί από κείνη, που ζήτησε με πολλά δάκρυα και πολλές προσευχές από το Θεό.

Προτίμησε όμως η Αγία Άννα να τηρήσει την υπόσχεση της στο Θεό και να δώσει αυτό που έταξε, από τη διαδοχή του γένους της. Μόνο να γίνει αυτό που έταξα στο Θεό και ας μείνω χωρίς κληρονόμο, και ας μείνουν τα υπάρχοντα μου σε χέρια άλλων, είπε. Μαζέψανε λοιπόν οι Άγιοι Ιωακείμ και Άννα τις παρθένους της γειτονίας, για να πάνε με λαμπάδες την χαριτωμένη κόρη τους στο Ναό. Τον καιρό εκείνο, ήταν αρχιερέας ο Ζαχαρίας, ο Προφήτης και πατέρας του Προδρόμου.

Αυτός μόλις είδε την Παναγία, τη γνώρισε αμέσως. Στάθηκε και της είπε πολλά εγκώμια. Μετά γύρισε και στους γονείς της και τους είπε: -«Ευλογημένο καί χαριτωμένο αντρόγυνο, χαίρεσθε καί αγαλλιάσθε, γιατί αξιωθήκατε νά γίνετε γονείς τέτοιας θυγατέρας. Εσείς ξεπεράσατε τούς προπάτορές μας καί τούς πατέρες μας. Εσείς γεννήσατε τή Βασίλισσα τού κόσμου. Εσείς θά δοξασθήτε από τόν Θεό καί τούς ανθρώπους». Τότε η Αγία Άννα είπε στον Αρχιερέα: -«Πάρε Αρχιερέα, τή θυγατέρα μου. Μάλλον τή θυγατέρα τού Θεού. Δέξου τήν καθαρή καί αμόλυντη καί υψηλότερη τών ουρανών. Βάλτην μέσα στό Ναό γιατί εκεί της αξίζει νά κατοική. Αγία είναι, σέ καθαρό τόπο τοποθέτησε τήν στά χέρια τού Θεού παράδωσε τήν σέ τόπο άγιο βάλτην ν αγιάση.

Πάρε, Ζαχαρία, τήν κόρη μου, καί αφιέρωσε τήν στό Ναό, γιατί έτσι τήν τάξαμε». Η κοίμηση της Άγιας Άννης Η Αγία Άννα αφού γέννησε την Θεοτόκο Μαρία, την απογαλάκτισε και την αφιέρωσε στο Ναό σαν καθαρό και άμωμο δώρο. Πέρασε τη ζωή της με νηστείες, προσευχές και ελεημοσύνες προς τους φτωχούς. Τέλος παρέδωσε την Αγία της ψυχή στα χέρια του Κυρίου ειρηνικά. Η παράδοση, αναφέρει ότι η Θεοπρομήτωρ Άννα, όταν κοιμήθηκε εν Κυρίω, ήταν 69 χρόνων και ο Ιωακείμ 80 χρόνων. Ποιος από τους δύο, πέθανε πρώτος δεν αναφέρεται. Αναφέρεται μόνο ότι, όταν η Θεοτόκος ήταν έντεκα χρόνων έμεινε ορφανή και από τους δύο γονείς της. Η μνήμη της Αγίας Άννης εορτάζεται την 9ην Σεπτεμβρίου, εορτή των δικαίων Θεοπατόρων. Την κοίμησή της η Εκκλησία μας γιορτάζει την 25ην Ιουλίου με ιδιαίτερη ακολουθία. Ο αυτοκράτορας Ιουστινιανός ίδρυσε Ναό προς τιμήν τής Άγιας Άννης το 550 στη Κωνσταντινούπολη.