Aφιέρωμα στον Πάνο Χατζηκουτσέλη: Ο «Παπαπέτρου» που λάτρεψε η Ελλάδα – Η φτωχή γειτονιά των Εξαρχείων, η μεγάλη διαδρομή και το μοναχικό τέλος στα 74

Υπάρχουν ηθοποιοί που το κοινό θυμάται από έναν μεγάλο πρωταγωνιστικό ρόλο και υπάρχουν κι εκείνοι που χρειάζονται ελάχιστα λεπτά στην οθόνη για να αφήσουν πίσω τους μια ολόκληρη εποχή. Ο Πάνος Χατζηκουτσέλης ανήκε αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία.

Για τους περισσότερους τηλεθεατές θα είναι για πάντα ο κύριος Παπαπέτρου από το «Εκείνες κι Εγώ», ο άνθρωπος που προσπαθούσε να βάλει μια κάποια τάξη στον κόσμο του Ζάχου Δόγκανου. Πίσω όμως από τον τηλεοπτικό χαρακτήρα υπήρχε ένας ηθοποιός με διαδρομή δεκαετιών, βαθιά σχέση με το θέατρο, αγάπη για την επιθεώρηση και μια ζωή πολύ πιο σύνθετη από όσο γνώριζε το ευρύ κοινό.

Ο Πάνος Χατζηκουτσέλης σε ηλικία 74 ετών. Δημοσιεύματα της εποχής ανέφεραν ως αιτία θανάτου την ανακοπή καρδιάς. Την είδηση έκανε γνωστή ο στενός φίλος και επί χρόνια συνεργάτης του Άγγελος Πυριόχος, ο οποίος αποκάλυψε ότι προσπαθούσε επί δύο ημέρες να επικοινωνήσει μαζί του χωρίς να παίρνει απάντηση.

Ήταν ένας παράξενα σιωπηλός επίλογος για έναν άνθρωπο που είχε περάσει τη ζωή του δημιουργώντας γέλιο.

Από μια πολυμελή οικογένεια των Εξαρχείων στη δραματική σχολή

Ο Πάνος Χατζηκουτσέλης γεννήθηκε στις 5 Δεκεμβρίου 1945 στην Αθήνα και μεγάλωσε στα Εξάρχεια. Οι βιογραφικές αναφορές της εποχής περιγράφουν μια οικονομικά δύσκολη αλλά δεμένη οικογένεια με πέντε παιδιά, τέσσερα αγόρια και ένα κορίτσι.

Δεν μπήκε αμέσως στον κόσμο της υποκριτικής. Μετά τη στρατιωτική του θητεία γράφτηκε στη δραματική σχολή του Γιώργου Θεοδοσιάδη. Εκεί διδάχθηκε από ανθρώπους του θεάτρου όπως η Ελένη Χατζηαργύρη, ο Γρηγόρης Γρηγορίου και ο Κώστας Κροντηράς.

Οι πρώτες δεκαετίες της καριέρας του αποδεικνύουν κάτι που συχνά χάνεται όταν ένας ηθοποιός ταυτιστεί αργότερα με την τηλεόραση: ο Χατζηκουτσέλης ήταν πριν απ’ όλα άνθρωπος της σκηνής.

Συνδέθηκε επαγγελματικά για επτά περίπου χρόνια με τον Δημήτρη Ποταμίτη και στη διάρκεια της θεατρικής πορείας του βρέθηκε δίπλα σε μερικά από τα μεγαλύτερα ονόματα της εποχής, από την Αλίκη Βουγιουκλάκη και την Τζένη Καρέζη μέχρι τον Λάμπρο Κωνσταντάρα και τον Κώστα Βουτσά. Οι αναφορές στην καριέρα του περιλαμβάνουν ακόμη παραστάσεις όπως η «Γλυκιά Ίρμα», ενώ η σχέση του με το θέατρο ξεπέρασε τις τέσσερις δεκαετίες.

Η επιθεώρηση δεν ήταν απλώς δουλειά – έγραφε και ο ίδιος

Μια λιγότερο γνωστή πλευρά του είναι ότι ο Πάνος Χατζηκουτσέλης δεν περιορίστηκε στην ερμηνεία. Είχε ιδιαίτερη αγάπη για την ελληνική επιθεώρηση και έγραφε κείμενα και κωμικά νούμερα.

Η δημιουργική του συνεργασία με τον Άγγελο Πυριόχο επεκτάθηκε και στη συγγραφή. Ανάμεσα στις επιθεωρήσεις με τις οποίες συνδέθηκαν αναφέρονται τίτλοι όπως «Αθήνα 2000 με τα τέσσερα», «Βράσε ρύζι κι άσε τον Κινέζο να σφυρίζει» και άλλες παραγωγές μιας εποχής στην οποία η επιθεώρηση σχολίαζε σχεδόν σε πραγματικό χρόνο την επικαιρότητα.

Το εντυπωσιακό είναι πως δεν εγκατέλειψε τη συγγραφή ούτε όταν άρχισε να απομακρύνεται από την πρώτη γραμμή της τηλεόρασης. Ακόμη το 2017 και το 2018 συνδεόταν συγγραφικά με την επιθεώρηση μετά μουσικής «Κάλλιο Πέντε και στο Χέρι», που παρουσιάστηκε στο θέατρο «Λιθογραφείον» με την Ελένη Γερασιμίδου και τον Αντώνη Ξένο.

Ίσως αυτή να είναι μία από τις σημαντικότερες λεπτομέρειες της πορείας του: το κοινό τον έβλεπε ως χαρακτηριστικό καρατερίστα, όμως πίσω από τις ατάκες που εκφωνούσε υπήρχε ένας άνθρωπος που γνώριζε και τη διαδικασία της συγγραφής τους.

Από την ΥΕΝΕΔ μέχρι τη μεγάλη ιδιωτική τηλεόραση

Η πρώτη τηλεοπτική εμφάνισή του σε σειρά καταγράφεται το 1978 στην «Αναδυομένη» της ΥΕΝΕΔ, βασισμένη στο έργο του Γρηγορίου Ξενόπουλου. Από εκεί και μετά, η διαδρομή του απλώθηκε σε διαφορετικές εποχές της ελληνικής τηλεόρασης.

Πέρασε από παραγωγές όπως η «Λωξάντρα», η «Μαντάμ Σουσού» και «Η ζωή του Αττίκ». Στη «Μαντάμ Σουσού» έμεινε επίσης χαρακτηριστικός ως ο υπομονετικός άνθρωπος του περιβάλλοντος της ηρωίδας. Αργότερα ήρθαν το «Κανάλι της Βαγγελίτσας», το «Ντόλτσε Βίτα», το «Εμείς κι Εμείς», το «Στο Παρά Πέντε», οι «Επτά Θανάσιμες Πεθερές» και το «Safe Sex».

Η μεγάλη λαϊκή αναγνωρισιμότητα, όμως, ήρθε με το «Εκείνες κι Εγώ».

Ο κύριος Παπαπέτρου που δεν ξεχάστηκε ποτέ

Το 1996 ο Χατζηκουτσέλης βρέθηκε απέναντι στον Γιάννη Μπέζο στη σειρά «Εκείνες κι Εγώ». Ως Ιάσων Παπαπέτρου έγινε ένας από τους πλέον αναγνωρίσιμους δεύτερους χαρακτήρες της ελληνικής κωμωδίας της δεκαετίας του ’90.

Ήταν ένας ρόλος απολύτως ταιριαστός στα χαρακτηριστικά που ο ίδιος είχε καλλιεργήσει: ακρίβεια στον χρόνο της ατάκας, αντίδραση χωρίς υπερβολή, έκφραση που μπορούσε από μόνη της να δημιουργήσει κωμικό αποτέλεσμα και κυρίως η ικανότητα να λειτουργεί ως ιδανικός συμπαίκτης.

Κι όμως, ο ίδιος γνώριζε πολύ καλά τον κίνδυνο της ταύτισης ενός ηθοποιού με έναν συγκεκριμένο τύπο. Σε συνέντευξή του το 2011 έλεγε με το χαρακτηριστικό αυτοσαρκαστικό του ύφος ότι το κοινό τον είχε συνδέσει με τον τύπο του «καλού παιδιού» και πως όταν δοκίμαζε αντιπαθητικούς χαρακτήρες, οι θεατές αντιδρούσαν.

Δεν φαινόταν, πάντως, να αντιμετωπίζει την τυποποίηση με το άγχος που συχνά τη συνοδεύει. Θεωρούσε πως σε συγκεκριμένα είδη, και ιδιαίτερα στην επιθεώρηση, ένας αναγνωρίσιμος υποκριτικός τύπος μπορούσε να λειτουργήσει υπέρ του ηθοποιού.

Δείτε το βίντεο:

Η άγνωστη εξομολόγηση για τα χρήματα

Πίσω από δεκαετίες δουλειάς και αμέτρητες τηλεοπτικές επαναλήψεις κρυβόταν μια οικονομική πραγματικότητα πολύ λιγότερο λαμπερή.

Στην ίδια συνέντευξη του 2011 είχε παραδεχθεί ότι δεν είχε καταφέρει να δημιουργήσει οικονομική ασφάλεια. Εξηγούσε ότι πολλές φορές επέλεγε δουλειές με μικρότερη αμοιβή επειδή θεωρούσε καλύτερο τον ρόλο ή τον θίασο. Έλεγε επίσης πως η ζωή του ηθοποιού είναι συνδεδεμένη με μόνιμη επαγγελματική ανασφάλεια.

Η εξομολόγηση αποκτά ιδιαίτερη αξία αν σκεφτεί κανείς πόσο αναγνωρίσιμο πρόσωπο είχε γίνει. Η δημοσιότητα δεν ταυτιζόταν απαραίτητα με οικονομική άνεση – και ο ίδιος δεν προσπαθούσε να δημιουργήσει διαφορετική εικόνα.

Μιλούσε για το επάγγελμά του χωρίς εξιδανίκευση: ο ηθοποιός, έλεγε ουσιαστικά, έχει λογαριασμούς, νοίκι και καθημερινές ανάγκες όπως όλοι οι άνθρωποι.

Η «καμαρινίλα» που του έλειπε όταν δεν εργαζόταν

Υπάρχει μία μικρή ιστορία που ίσως περιγράφει καλύτερα από οποιοδήποτε βιογραφικό τη σχέση του με το θέατρο.

Σε περίοδο που δεν είχε κλείσει κάποια παράσταση και έμενε κοντά στο θέατρο «Παρκ», συνήθιζε, όπως είχε αφηγηθεί ο ίδιος, να περνά τα βράδια από τα καμαρίνια συναδέλφων του απλώς για να ξαναβρεθεί στην ατμόσφαιρα του θεάτρου πριν επιστρέψει στο σπίτι του.

Για εκείνον η σκηνή δεν ήταν μία δουλειά που τελείωνε μόλις έκλειναν τα φώτα. Είχε φτάσει να χαρακτηρίζει το θέατρο τρόπο ζωής.

Μάλιστα είχε ένα ακόμη ανεκπλήρωτο θεατρικό όνειρο: ήθελε να δοκιμαστεί στον Τειρεσία των αρχαίων τραγωδιών. Η λεπτομέρεια έχει ενδιαφέρον γιατί αποκαλύπτει πόσο περιοριστική είναι η εικόνα του αποκλειστικά κωμικού ηθοποιού που δημιούργησε η τηλεόραση γύρω του.

Οι οικογενειακές απώλειες που τον σημάδεψαν

Ο Χατζηκουτσέλης είχε γνωρίσει από νωρίς σημαντικές απώλειες.

Σε συνέντευξή του είχε μιλήσει με μεγάλη συγκίνηση για την αδελφή του Ρούλα, με την οποία, όπως έλεγε, ήταν αχώριστοι από παιδιά. Την αποκαλούσε «μπουμπού» και παραδεχόταν ότι ο χαμός της ήταν κάτι που δεν μπορούσε να ξεπεράσει.

Η οικογένεια είχε άλλωστε στενή σχέση και με την υποκριτική. Βιογραφικές πηγές αναφέρουν ότι αδελφός του ήταν και ο ηθοποιός Γιώργος Λώζος, ο οποίος είχε φύγει από τη ζωή ήδη από το 1982.

Ο ίδιος είχε πει πως με τα χρόνια είχε χάσει πολλά από τα πολύ αγαπημένα οικογενειακά του πρόσωπα. Εκείνο που θεωρούσε μεγάλη τύχη ήταν οι φίλοι του – άνθρωποι τους οποίους μπορούσε, όπως έλεγε, να καλέσει οποιαδήποτε στιγμή γνωρίζοντας ότι θα βρεθούν δίπλα του.

Το τέλος μέσα στις πρώτες ημέρες μιας πρωτόγνωρης καραντίνας

Ο θάνατός του ήρθε στις 20 Μαρτίου 2020, ακριβώς τις ημέρες που η Ελλάδα έμπαινε στη δραματική πρώτη φάση των περιορισμών της πανδημίας.

Τέσσερις ημέρες αργότερα, στις 24 Μαρτίου, πραγματοποιήθηκε η κηδεία του στο Κοιμητήριο του Μαραθώνα. Λόγω των τότε μέτρων για τον κορωνοϊό, η τελετή έγινε παρουσία μόλις δέκα ανθρώπων.

Η ανιψιά του Άση είχε εξηγήσει ότι εκεί θα βρισκόταν κοντά σε αγαπημένους συγγενείς που είχαν ήδη φύγει από τη ζωή, ανάμεσά τους τον αδελφό του Θοδωρή και τον βαφτισιμιό του Ιωάννη-Ερμή. Στην ίδια αποχαιρετιστήρια ανάρτηση έκανε ιδιαίτερη αναφορά και στη «Ρουλίτσα» του, την αγαπημένη αδελφή που τόσο του είχε λείψει.

Ακόμη και η οικογένεια ζήτησε τότε, αντί στεφάνων και λουλουδιών, όποιος το επιθυμούσε να στηρίξει το Ταμείο Αλληλοβοηθείας του Σωματείου Ελλήνων Ηθοποιών.

Ήταν ένας αποχαιρετισμός ασυνήθιστα μικρός για έναν άνθρωπο που είχε περάσει δεκαετίες μπροστά σε γεμάτες πλατείες.

Μια βιβλιοθήκη ως τελευταία κληρονομιά

Μία από τις πιο όμορφες και ελάχιστα γνωστές πληροφορίες που διασώζονται για όσα άφησε πίσω του αφορά τα βιβλία του: η προσωπική βιβλιοθήκη του δωρίστηκε στον Δήμο Πετρούπολης.

Ίσως είναι ένα ταιριαστό τελευταίο κεφάλαιο για έναν ηθοποιό που δεν περιορίστηκε ποτέ στην τηλεοπτική αναγνωρισιμότητα.

Ο Πάνος Χατζηκουτσέλης πέρασε από τηλεόραση, κινηματογράφο και θέατρο, αλλά το μεγαλύτερο μέρος της καλλιτεχνικής του ταυτότητας χτίστηκε πάνω στη σκηνή. Έπαιξε κωμωδία, επιθεώρηση, κλασικό ρεπερτόριο, έγραψε κείμενα, συνεργάστηκε με διαφορετικές γενιές και τελικά γνώρισε εκείνο το σπάνιο είδος δημοφιλίας στο οποίο ο θεατής δεν θυμάται απλώς έναν ηθοποιό – αισθάνεται ότι θυμάται έναν γνώριμο άνθρωπο.

Και γι’ αυτό ο κύριος Παπαπέτρου εξακολουθεί να μοιάζει τόσο οικείος κάθε φορά που η παλιά σειρά επιστρέφει στις οθόνες.

Μόνο που ο πραγματικός Πάνος Χατζηκουτσέλης ήταν πολύ περισσότερα από έναν αγαπημένο τηλεοπτικό ρόλο. Ήταν ένας άνθρωπος που ξεκίνησε από μια πολυμελή οικογένεια στα Εξάρχεια, έζησε για περισσότερο από τέσσερις δεκαετίες μέσα στα θέατρα, δεν έκρυψε ποτέ τις δυσκολίες της δουλειάς του και μέχρι τα τελευταία χρόνια συνέχιζε να γράφει.

Και αυτό ίσως είναι το σημαντικότερο κομμάτι του αφιερώματος: να θυμόμαστε όχι μόνο τον άνθρωπο που μας έκανε να γελάσουμε, αλλά και τον καλλιτέχνη που βρισκόταν πίσω από το γέλιο.

O Rodney Colley, ένας 23χρονος φοιτητής από την Αλεξάνδρεια της Βιρτζίνια, ξύπνησε και βρήκε ένα εξάνθημα κάτω από τη μασχάλη του.

Χωρίς να έχει την παραμικρή ιδέα για το τι το προκάλεσε, συνέχισε τη μέρα του σαν να μην έγινε τίποτα. Ωστόσο, το εξάνθημα συνέχισε να χειροτερεύει και να πονάει περισσότερο.

«Την επόμενη μέρα που ξύπνησα ένιωσα ότι η μασχάλη μου είχε πάρει φωτιά. Κοίταξα στον καθρέφτη και το εξάνθημα είχε χειροτερέψει.»

Απ ότι φαινόταν, το καινούργιο αποσμητικό που είχε αγοράσει του είχε προκαλέσει χημικά εγκαύματα στο δέρμα.

Και ενώ είχε χρησιμοποιήσει ξανά προϊόντα της Old Spice στο παρελθόν, ήταν η πρώτη φορά που χρησιμοποιούσε το Pure Sport High Endurance. Και δεν είναι η πρώτη φορά που κάποιος παθαίνει έγκαυμα από αυτό το προϊόν.

Ο Michael Smith ανέβασε ένα βίντεο στο YouTube περιγράφοντας τα εγκαύματα που έπαθε στη μασχάλη του μετά τη χρήση ενός αποσμητικού της Old Spice.

Στα σχόλια φαίνεται πώς και άλλοι είχαν παρόμοιες εμπειρίες.

Σύμφωνα με κριτικές και βαθμολογήσεις, η Old Spice παίρνει 1,7 στα 5 με πολλούς να κάνουν παράπονα για προβλήματα που τους έχουν δημιουργήσει.

Και ακόμα και σήμερα, υπάρχουν αρκετοί που ισχυρίζονται ότι τα προϊόντα της Old Spice τους έχουν προκαλέσει δερματίτιδες και αλλεργικές αντιδράσεις όπως εγκαύματα, αλλά η εταιρεία δεν έχει κάνει κάποια δήλωση πάνω στο θέμα.

Έχουν υπάρξει αναφορές, δικαστικές υποθέσεις και μαρτυρίες για εγκαύματα και δερματικές αντιδράσεις από Old Spice, ειδικά στην Pure Sport σειρά. Ωστόσο, η εταιρία δηλώνει ότι αυτές είναι σπάνιες περιπτώσεις.

Η εταιρεία αναγνωρίζει ότι κάποιοι μπορεί να παρουσιάσουν ερεθισμούς, αποδίδοντάς το σε ευαισθησία στο οινόπνευμα, χωρίς όμως να αναγνωρίζει επισήμως ότι προκαλεί χημικά εγκαύματα σε ευρύ κοινό.

Αν έχετε ευαίσθητο δέρμα ή αντιμετωπίζετε προβλήματα όπως ερεθισμούς ή εγκαύματα από κοινά αποσμητικά, μπορείτε να δοκιμάσετε κάποια από τις παρακάτω φυσικές λύσεις:

🌿 1. Μαγειρική σόδα και λάδι καρύδας

• Ανακατέψτε 1 κουταλιά σόδα και 2-3 κουταλιές λάδι καρύδας.

• Απλώστε μια μικρή ποσότητα στις μασχάλες. Το λάδι ενυδατώνει, ενώ η σόδα μειώνει την κακοσμία.

• Προσθέστε λίγες σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας ή tea tree για έξτρα αντιβακτηριακή δράση.

🌿 2. Τζελ αλόης (Aloe Vera)

• Φρέσκια αλόη ή καθαρό τζελ αλόης από κατάστημα.

• Η αλόη καταπραΰνει το δέρμα, μειώνει τους ερεθισμούς και έχει φυσική αντιβακτηριακή δράση.

🌿 3. Ξίδι μηλίτη (Apple Cider Vinegar)

• Αραιώστε λίγο μηλόξιδο με νερό (αναλογία 1:1).

• Απλώστε με βαμβάκι στις μασχάλες. Αφήστε να στεγνώσει καλά.

• Βοηθά στην εξουδετέρωση των βακτηρίων και περιορίζει τις οσμές.

🌿 4. Ανθόνερο (ροδόνερο ή αμαμελίδα)

• Το ανθόνερο καταπραΰνει και φρεσκάρει, ενώ βοηθά στη μείωση της οσμής και του ιδρώτα.

• Απλώστε το με βαμβάκι ή σε μορφή spray.

🌿 5. Λεμόνι

• Περάστε μια φέτα λεμονιού στις μασχάλες.

• Το κιτρικό οξύ εξουδετερώνει τα βακτήρια που προκαλούν κακοσμία, αλλά αποφύγετέ το αν έχετε ανοιχτές πληγές ή σοβαρό ερεθισμό.

🌿 6. Αιθέρια Έλαια

• Λεβάντα, tea tree, φασκόμηλο (salvia) έχουν αντιβακτηριακές και αντισηπτικές ιδιότητες.

• Ανακατέψτε με λίγο λάδι καρύδας ή jojoba για εύκολη εφαρμογή.

🚫 Τι να αποφύγετε:

• Προϊόντα με έντονα αρώματα, parabens, αλουμίνιο ή υψηλή περιεκτικότητα αλκοόλ.

Ο Τσίπρας κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι αντιμετωπίζει το κράτος ως ιδιοκτησία της, κάνοντας λόγο για ένα κομματικοποιημένο και συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας

Οπρώην πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας άσκησε δριμεία κριτική στην κυβέρνηση, μιλώντας στη Θεσσαλονίκη κατά την παρουσίαση του βιβλίου του «Ιθάκη», υποστηρίζοντας ότι η χώρα «διαθέτει τη χειρότερη κυβέρνηση από τη μεταπολίτευση έως σήμερα» και ότι είναι επιτακτική ανάγκη μια βαθιά πολιτική αλλαγή με εντελώς διαφορετική κατεύθυνση.

Όπως τόνισε, η επόμενη ημέρα για τη χώρα μπορεί να είναι ουσιαστικά διαφορετική μόνο μέσα από ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα θεραπεύσει τις μεγάλες κοινωνικές πληγές και θα υλοποιήσει αναγκαίες προοδευτικές μεταρρυθμίσεις. Διαβεβαίωσε ότι εργάζεται συστηματικά προς αυτή την κατεύθυνση, υπογραμμίζοντας πως υπάρχει σαφής προσανατολισμός και «πυξίδα» για την πορεία της χώρας.

Παράλληλα, σημείωσε ότι ο προοδευτικός χώρος έχει ανάγκη από μια ισχυρή, κυβερνώσα πολιτική δύναμη και όχι από μικρά, κατακερματισμένα σχήματα ή ακόμη μία δύναμη διαμαρτυρίας.

«Το κράτος έγινε λάφυρο»

Ο κ. Τσίπρας κατηγόρησε την κυβέρνηση και τον πρωθυπουργό ότι αντιμετωπίζουν το κράτος ως ιδιοκτησία τους, κάνοντας λόγο για ένα κομματικοποιημένο και συγκεντρωτικό σύστημα εξουσίας. Όπως είπε, σε μια περίοδο διεθνούς αστάθειας, η Ελλάδα διοικείται από μια κυβέρνηση που προωθεί την κοινωνική αδικία, την αδιαφάνεια και την απαξίωση της δικαιοσύνης, παρά τις εξαγγελίες περί «αριστείας» και «αξιοκρατίας».

Αναφερόμενος στο ζήτημα του FIR Αθηνών, υποστήριξε ότι πρόκειται για συνέπεια πολιτικών επιλογών, επισημαίνοντας ότι η σύμβαση για νέο, σύγχρονο σύστημα είχε υπογραφεί επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ το 2019, αλλά «πάγωσε» από τη σημερινή κυβέρνηση.

Επανέφερε, επίσης, το σύνθημα της «επανίδρυσης του κράτους», τονίζοντας ότι, δύο δεκαετίες μετά, όχι μόνο δεν υλοποιήθηκε, αλλά το κράτος «αναπαλαιώθηκε».

Αγροτικά, ΟΠΕΚΕΠΕ και Mercosur

Αναφερόμενος στα προβλήματα των αγροτών και την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ μίλησε για «ένα σύστημα επιδοτήσεων χωρίς διαφάνεια, χωρίς επαρκείς ελέγχους, χωρίς θεσμική θωράκιση». Επιτέθηκε επίσης, στην κυβέρνηση γιατί ψήφισε τη συμφωνία Mercosur.

Εξωτερική πολιτική

Ο πρώην πρωθυπουργός άσκησε κριτική και στην εξωτερική πολιτική της κυβέρνησης, υποστηρίζοντας την ανάγκη μιας πολυδιάστατης στρατηγικής. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι κινείται με αντιφάσεις και ευκαιριακές επιλογές, μεταβαλλόμενη από άκρα σε άκρα ανάλογα με τις διεθνείς συγκυρίες.

«Μια κυβέρνηση δήθεν κεντροδεξιά που τον τόνο, όμως, πάντα τον δίνουν τα ακροδεξιά δεκανίκια, που από τη μία μέρα στην άλλη, από αντισημίτες έγιναν υπερασπιστές των πιο ακραίων ισραηλινών θέσεων. Και απο φιλορώσοι έγιναν υπέρμαχοι της δήθεν “σωστής πλευράς της ιστορίας”. Και σήμερα ως δια μαγείας έγιναν Τραμπικότεροι του Τραμπ», είπε.

Κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης, το κοινό τον παρότρυνε να μιλήσει ανοιχτά για τα επόμενα βήματά του, ωστόσο εκείνος περιορίστηκε σε ένα χαμόγελο.

Η εκδήλωση

Τον συντονισμό της συζήτησης είχε η ηθοποιός Φαίη Κοκκινοπούλου. Στην εκδήλωση, που διοργάνωσαν οι εκδόσεις Gutenberg και πραγματοποιήθηκε στο κινηματοθέατρο «Ολύμπιον», παρευρέθηκαν βουλευτές και στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, της Νέας Αριστεράς, πανεπιστημιακοί και πλήθος πολιτών.

Έξω από τον χώρο σχηματίστηκε μεγάλη ουρά, καθώς η πλατεία και ο εξώστης γέμισαν, γεγονός που προκάλεσε καθυστέρηση στην έναρξη. Παράλληλα, σημειώθηκε ένταση όταν μέλη του «Εθνικού Μετώπου» πέταξαν τρικάκια κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών και του Αλέξη Τσίπρα. Έξι άτομα προσήχθησαν και θα οδηγηθούν στον εισαγγελέα για παραβίαση της απαγόρευσης συναθροίσεων που είχε επιβληθεί από την Αστυνομία.

Πηγή: skai.gr

Έχετε μπερδευτεί σχετικά με το ποια ψάρια είναι τα πιο υγιεινά να καταναλώνετε; Είναι ένα σημαντικό ερώτημα, καθώς η έρευνα δείχνει ότι ορισμένοι τύποι ψαριών παρέχουν απαραίτητα θρεπτικά συστατικά – όπως τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα – ζωτικής σημασίας για τη συνολική μας ευημερία.

Υπάρχουν όμως και ορισμένα είδη ψαριών που δεν πρέπει ποτέ να τρώμε.

Αυτό το άρθρο θα σας καθοδηγήσει στον λαβύρινθο, βοηθώντας σας να εντοπίσετε τις καλύτερες και τις χειρότερες ποικιλίες για τη διατροφή σας.

Η σημασία των ωμέγα-3 λιπαρών οξέων στα ψάρια

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, ειδικά το DHA και το EPA που βρίσκονται στα ψάρια, είναι απαραίτητα για τη βέλτιστη υγεία καθώς υποστηρίζουν την ανάπτυξη του εγκεφάλου, του νευρικού συστήματος, του αμφιβληστροειδούς και προάγουν την υγεία της καρδιάς λόγω των αντιφλεγμονωδών ιδιοτήτων τους.

Το DHA ως δομικό στοιχείο για τον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα και τον αμφιβληστροειδή
Το DHA, ή αλλιώς εικοσιδυεξανοϊκό οξύ, κάνει θαύματα για την υγεία μας. Αυτό το ωμέγα-3 λιπαρό οξύ παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη και ανάπτυξη του εγκεφάλου. Αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του νευρικού μας συστήματος και το διατηρεί να λειτουργεί ομαλά.

Όταν μιλάμε για τον αμφιβληστροειδή, το DHA σφραγίζει τη σημασία του διατηρώντας την όρασή μας καθαρή και καθαρή. Όχι μόνο αυτό, κάθε κύτταρο που υπάρχει στο σώμα βασίζεται στο DHA για να διατηρήσει ανέπαφη τη δομή της μεμβράνης του.

Από την ενίσχυση των γνωστικών λειτουργιών ως ένα ζωτικό στοιχείο για την υγεία του αμφιβληστροειδούς, το DHA αποδεικνύεται ως ένας ολόπλευρος πρωταθλητής για τη συνολική ευεξία.

Ωστόσο, η κατανάλωση ψαριών πλούσια σε EPA μπορεί να βοηθήσει στην αναστροφή αυτού του κινδύνου και στην ενίσχυση της υγείας της καρδιάς. Το σώμα χρησιμοποιεί EPA για την παραγωγή μορίων σηματοδότησης που μειώνουν τη φλεγμονή. Επιπλέον, η ενσωμάτωση αυτών των ωμέγα-3 λιπαρών στην καθημερινή διατροφή σας βοηθά στη διατήρηση υγιών επιπέδων αρτηριακής πίεσης και χοληστερόλης – δύο παράγοντες καθοριστικοί για τη βέλτιστη καρδιακή λειτουργία.

Παράγοντες που πρέπει να λάβετε υπόψη όταν επιλέγετε ψάρια για βέλτιστη υγεία

Όταν επιλέγετε ψάρια για βέλτιστη υγεία, λάβετε υπόψη βασικούς παράγοντες όπως τα επίπεδα υδραργύρου που υπάρχουν στα ψάρια, την ποσότητα των ωφέλιμων ωμέγα-3 λιπαρών οξέων που περιέχει και πόσο εύκολα το σώμα σας μπορεί να αφομοιώσει την περιεκτικότητά του σε πρωτεΐνη.

Επίπεδα υδραργύρου

Τα μεγάλα αρπακτικά ψάρια, όπως ο ξιφίας και το βασιλικό σκουμπρί, συσσωρεύουν υψηλότερα επίπεδα υδραργύρου λόγω της διατροφής τους. Αυτή η βιοσυσσώρευση συμβαίνει επειδή αυτά τα αρπακτικά τρέφονται με μικρότερα ψάρια που έχουν καταναλώσει φύκια που περιέχουν ίχνη υδραργύρου.

Ως αποτέλεσμα, όσο μεγαλύτερο και γερνάει ένα ψάρι, τόσο περισσότερο υδράργυρο θα μεταφέρει στο σώμα του. Για παράδειγμα, τα κεραμιδόψαρα από τον Μεξικανικό Κόλπο κατέχουν το υψηλότερο καταγεγραμμένο επίπεδο υδραργύρου στα 1.450 μέρη ανά δισεκατομμύριο.

Από την άλλη πλευρά, νεότερα και μικρότερα είδη όπως οι σαρδέλες παρουσιάζουν συνήθως χαμηλότερα επίπεδα υδραργύρου, καθώς τρώνε κυρίως φύκια και φυτικό υλικό. Ο τόνος είναι μια περίεργη περίπτωση με υψηλή μεταβλητότητα στην περιεκτικότητά του σε υδράργυρο που κυμαίνεται μεταξύ 350 και 689 μέρη ανά δισεκατομμύριο.

Καθώς οι καταναλωτές στοχεύουν στη βέλτιστη υγεία μέσω της κατανάλωσης θαλασσινών, η κατανόηση αυτών των διακυμάνσεων στα επίπεδα υδραργύρου καθίσταται κρίσιμη για τις τεκμηριωμένες αποφάσεις σχετικά με τις διατροφικές μας επιλογές.

Η ρύπανση παίζει επίσης σημαντικό ρόλο στον προσδιορισμό της ποσότητας αυτού του τοξικού μετάλλου σε μορφές θαλάσσιας ζωής, καθώς μολύνει υδάτινα σώματα όπου ζουν ή τρέφονται οργανισμοί από εκεί συμβάλλουν άμεσα σε αυξημένα επίπεδα υδραργύρου σε αυτά.

Περιεκτικότητα σε ωμέγα-3

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, συγκεκριμένα τα EPA και DHA, είναι ζωτικής σημασίας θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται σε αφθονία σε ορισμένα είδη ψαριών. Όχι μόνο αυτά τα απαραίτητα λιπαρά παίζουν κρίσιμους ρόλους ως δομικά στοιχεία για τον εγκέφαλο, τον αμφιβληστροειδή και το νευρικό μας σύστημα, αλλά παρουσιάζουν επίσης ισχυρές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες που υποστηρίζουν την υγεία της καρδιάς.Η υψηλή περιεκτικότητα σε ωμέγα-3 είναι ένας σημαντικός παράγοντας που πρέπει να λάβετε υπόψη κατά την επιλογή των ψαριών για βέλτιστα οφέλη για την υγεία. Οι σαρδέλες στέκονται ψηλά με 1.500 χιλιοστόγραμμα ωμέγα-3 ανά 100 γραμμάρια, ενώ το σκουμπρί του Ατλαντικού ξεπερνά τα 2.670 χιλιοστόγραμμα, καθιστώντας τις εξαιρετικές διατροφικές επιλογές.

Ψάρια που δεν πρέπει ποτέ να τρώτε για βέλτιστη υγεία

Για βέλτιστη υγεία, είναι σημαντικό να αποφεύγετε ορισμένα ψάρια όπως το Πλακολεπιδόψαρο από τον Μεξικανικό Κόλπο, τον Ξιφία, τον Καρχαρία και το Σκουμπρί λόγω των υψηλών επιπέδων υδραργύρου τους. Ενώ ο τόνος μπορεί να καταναλωθεί με φειδώ λόγω της μέτριας περιεκτικότητάς του σε υδράργυρο.

Τέλος, παρά τη δημοτικότητά του σε πολλά πιάτα, ο μπακαλιάρος είναι ένα άλλο που πρέπει να αποφύγετε, καθώς περιέχει ελάχιστες μόνο ποσότητες ευεργετικών ωμέγα-3 ενώ περιέχει μέτρια επίπεδα υδραργύρου.

Ξιφίας, καρχαρίας και βασιλικό σκουμπρί

Ο ξιφίας, ο καρχαρίας και το βασιλικό σκουμπρί ενέχουν σημαντικούς κινδύνους για την υγεία λόγω των υψηλών επιπέδων υδραργύρου τους. Ως αρπακτικά ψάρια, συσσωρεύουν περισσότερο υδράργυρο στο σώμα τους από τα μικρότερα ψάρια που καταναλώνουν.

Αυτή η τοξική συσσώρευση τα καθιστά ανάμεσα στις χειρότερες επιλογές θαλασσινών για ανθρώπινη κατανάλωση. Η υψηλή έκθεση σε αυτό το στοιχείο μπορεί να οδηγήσει σε δηλητηρίαση από υδράργυρο, η οποία επηρεάζει αρνητικά πολλές λειτουργίες του σώματος.

Ιδιαίτερα ευάλωτες είναι οι έγκυες γυναίκες και τα παιδιά των οποίων τα αναπτυσσόμενα συστήματα μπορεί να υποστούν μακροχρόνιες βλάβες από την περίσσεια υδραργύρου. Αυτά τα ψάρια αντιπροσωπεύουν ένα δίκοπο μαχαίρι, καθώς όχι μόνο αυτά τα είδη περιέχουν επιβλαβείς ρύπους αλλά και οι πληθυσμοί τους βρίσκονται υπό πίεση λόγω υπεραλίευσης. Ως εκ τούτου, οι βιώσιμες αλιευτικές πρακτικές χρειάζονται επείγουσα ιεράρχηση κατά την αντιμετώπιση τέτοιων ειδών.

Συμπληρώστε τα όλα με τη ρύπανση των ωκεανών που προσθέτει άλλο ένα στρώμα τοξικότητας στην τροφική αλυσίδα των ωκεανών – είναι σαφές ότι ο ξιφίας, ο καρχαρίας και το βασιλικό σκουμπρί πρέπει να αποφεύγονται στο πιάτο του δείπνου σας για βέλτιστη υγεία.

Τόνος (καταναλώνουμε με φειδώ)

Ο τόνος είναι μια δημοφιλής επιλογή για πολλούς λάτρεις των θαλασσινών λόγω της γεύσης και των θρεπτικών πλεονεκτημάτων του. Ωστόσο, έχει επίσης υψηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο, που κυμαίνεται από 350 έως 689 μέρη ανά δισεκατομμύριο. Η υψηλή περιεκτικότητα σε υδράργυρο μπορεί να εγκυμονεί κινδύνους για την υγεία εάν το ψάρι καταναλώνεται συχνά.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν τον περιορισμό της πρόσληψης τόνου σε όχι περισσότερο από μία φορά κάθε δύο μήνες, προκειμένου να αποφευχθεί η υπερβολική έκθεση στον υδράργυρο.

Ενώ τα δεδομένα για τα επίπεδα υδραργύρου στον τόνο βασίζονται σε μετρήσεις που έλαβε ο FDA μεταξύ 1990 και 2010, αυτές οι μετρήσεις δεν είναι καθολικές. Η συχνότητα της δειγματοληψίας ή η γεωγραφική κάλυψη δεν επεκτείνεται σε παγκόσμιο επίπεδο, γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη προσοχής κατά την ερμηνεία αυτών των πληροφοριών.

Η λήψη πιο έξυπνων αποφάσεων, όπως η επιλογή ψαριών που αλιεύονται άγρια ​​από τις εκτρεφόμενες ποικιλίες, μπορεί να επηρεάσει θετικά τη συνολική ευεξία σας.

Μπακαλιάρος (χαμηλά ωμέγα-3, μέτριος υδράργυρος)

Ο μπακαλιάρος, γνωστός για την ήπια γεύση και την λεπτή υφή του, δυστυχώς, δεν παρέχει σημαντικά ωμέγα-3 λιπαρά οξέα. Παρά το γεγονός ότι είναι μια δημοφιλής

μια επιλογή ο μπακαλιάρος περιέχει χαμηλά επίπεδα αυτών των απαραίτητων λιπαρών που χρειάζεται ο οργανισμός μας, αλλά και μέτριες ποσότητες υδραργύρου. Η παρουσία αυτού του βαρέως μετάλλου μπορεί να επισκιάσει τα διατροφικά οφέλη της κατανάλωσης ψαριών εάν καταναλωθεί πάνω από τα ασφαλή όρια.

Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι ότι ο μπακαλιάρος που εκτρέφεται σε ιχθυοτροφεία περιέχει συχνά υψηλότερα επίπεδα υδραργύρου σε σύγκριση με τους αντίστοιχους που αλιεύονται σε άγρια ​​κατάσταση. Ως εκ τούτου, οι καταναλωτές πρέπει να είναι προσεκτικοί όταν συμπεριλαμβάνουν τον μπακαλιάρο στη διατροφή τους λόγω αυτών των ανησυχιών που σχετίζονται με την υγεία σχετικά με την περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά και πιθανούς ρύπους.

Συνοψίζοντας:

• Λευκός μπακαλιάρος Κόλπου του Μεξικού: 1,3 ppm
• Ξιφίας: 0,995 ppm
• Καρχαρίας: 0,979 ppm
• Βασιλικό σκουμπρί: 0,730 ppm
• Τόνος bigeye: 0,689 ppm
• Μάρλιν: 0,485 ppm
• Επινεφελίνες: 0,448 ppm
• Τόνος: 0,391 ppm

Tα στοιχεία αuτά προέρχονται από την ιστοσελίδα του Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA)

Ψάρια που πρέπει να συμπεριληφθούν για βέλτιστη υγεία

Ανακαλύψτε ποια ψάρια πρέπει να γεμίζουν το πιάτο σας για βέλτιστη υγεία. Αυτοί οι 4 σούπερ σταρ των θαλασσινών προσφέρουν απαραίτητα θρεπτικά συστατικά χωρίς να ανησυχείτε για τον υδράργυρο.

Σαρδέλες (υψηλά ωμέγα-3, χαμηλό υδράργυρο)

Οι σαρδέλες, γνωστές για την υψηλή περιεκτικότητά τους σε ωμέγα-3 και τα χαμηλά επίπεδα υδραργύρου, αποτελούν κορυφαία επιλογή για βέλτιστη υγεία. Αυτά τα μικρά ψάρια περιέχουν εντυπωσιακά 1.500 χιλιοστόγραμμα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων που είναι υγιεινά για την καρδιά ανά 100 γραμμάρια.

Αυτή είναι σχεδόν τριπλάσια από την ποσότητα που βρίσκεται στον σολομό! Επιπλέον, με επίπεδα υδραργύρου τόσο χαμηλά όσο 13 μέρη ανά δισεκατομμύριο, οι σαρδέλες είναι μια από τις ασφαλέστερες επιλογές θαλασσινών που διατίθενται. Ακόμα καλύτερα; Είναι βολικά και οικονομικά.

Έτσι, την επόμενη φορά που θα κυνηγήσετε θρεπτικά θαλασσινά, πιάστε μερικές σαρδέλες—είναι πλούσιες σε θρεπτικά συστατικά χωρίς να θέτουν πολλούς κινδύνους για την ασφάλεια που συνήθως συνδέονται με την κατανάλωση ψαριών.

Σκουμπρί Ατλαντικού (υψηλά ωμέγα-3, μέτριος υδράργυρος)

Το σκουμπρί Ατλαντικού, γεμάτο με άφθονη ποσότητα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, είναι μια κορυφαία επιλογή για το πιάτο σας. Διαθέτοντας το υψηλότερο επίπεδο ωμέγα-3 μεταξύ των ψαριών που αναφέρονται στη λίστα μας, προσφέρει 2.670 χιλιοστόγραμμα ανά μερίδα.

Προτιμήστε ποικιλίες που αλιεύονται άγρια, όπου είναι δυνατόν, για να αποφύγετε την ανισορροπία των αναλογιών ωμέγα-6 προς ωμέγα-3 που συναντώνται συχνά σε ψάρια που εκτρέφονται σε φάρμα. Όπως πάντα, να είστε προσεκτικοί όταν ερμηνεύετε τα δεδομένα υδραργύρου ως μόλυνση μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με πολλούς παράγοντες όπως το μέγεθος και την ηλικία των ψαριών ή τα επίπεδα περιβαλλοντικής ρύπανσης.

Σολομός (υψηλά ωμέγα-3, χαμηλό υδράργυρο)

Ο σολομός, μια ισχυρή πηγή διατροφής, έχει ένα από τα υψηλότερα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μεταξύ των ψαριών. Με έως και 2.590 χιλιοστόγραμμα ανά μερίδα, παρέχει μια άφθονη πηγή αυτών των βασικών θρεπτικών συστατικών.

Όχι μόνο αυτό, αλλά ο σολομός διαθέτει επίσης πολύ χαμηλά επίπεδα υδραργύρου – μόλις 22 μέρη ανά δισεκατομμύριο! Είναι ζωτικής σημασίας να προτιμήσετε τον άγριο σολομό, εάν στοχεύετε σε βέλτιστα οφέλη για την υγεία. Προσοχή όμως στις εκτρεφόμενες ποικιλίες. με γκρίζα σάρκα και απίστευτα 16 φορές περισσότερα PCB (πολυχλωριωμένα διφαινύλια), δεν ταιριάζουν στο κόστος όταν στοχεύουν πιο υγιεινές επιλογές.

Ως εκ τούτου, λόγω της υψηλής περιεκτικότητας σε Ωμέγα-3 και των χαμηλών επιπέδων υδραργύρου και μόνο, η κατάταξη υγείας τοποθετεί τον σολομό στην πρώτη θέση έναντι άλλων ειδών ψαριών.

Ρέγγα (υψηλά ωμέγα-3, μέτριος υδράργυρος)

Όταν ψάχνετε για μια γευστική, πλούσια σε θρεπτικά συστατικά προσθήκη στη διατροφή σας, σκεφτείτε τη ρέγγα. Αυτό το ψάρι περιέχει σχεδόν 2.000 χιλιοστόγραμμα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων ανά μερίδα. Αυτά τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά είναι γνωστό ότι υποστηρίζουν την υγεία της καρδιάς και τη λειτουργία του εγκεφάλου.

Αν και είναι αλήθεια ότι η ρέγγα περιέχει μέτρια επίπεδα υδραργύρου, με περίπου 84 μέρη ανά δισεκατομμύριο να αναφέρονται σε μελέτες που έγιναν για το είδος. Θεωρείται αρκετά ασφαλές για τακτική κατανάλωση ως μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής.

Σημασία της επιλογής άγριας αλιευμάτων έναντι εκτρεφόμενων ψαριών
Η επιλογή άγριων ψαριών έναντι εκτρεφόμενων ψαριών μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα της διατροφής σας λόγω των χαμηλότερων επιπέδων μόλυνσης και της καλύτερης ισορροπίας μεταξύ ωμέγα-3 και ωμέγα-6.