“Δάσκαλος δεν είναι αυτός που μαθαίνει στα παιδιά μας τα σχολικά γράμματα, μουσική, καλούς τρόπους..Αυτά τα μαθήματα είναι εξωτερικά. Μένουν στην επιφάνεια σαν τα ρούχα που φορούμε. Δεν εισχωρούν παράμεσα στην ψυχή μας, δεν μας πλάθουν, δεν διαμορφώνουν αυτό που λέμε προσωπικότητα: Πνεύμα, ήθος, χαρακτήρα. Εκτός αν εκείνοι που τα προσφέρουν δεν περιορίζονται στην απλή μετάδοση γνώσεων αλλά τα χρησιμοποιούν ως μέσα να για να πετύχουν το στόχο της διαμόρφωσης της προσωπικότητας.
Δάσκαλος για τον Παπανούτσο* είναι: ..Αυτός που παραμένοντας ενήλικος μπορεί να γίνεται παιδί και κάθε χρόνο με τα νέα παιδιά που έρχονται στα χέρια του να γίνεται παιδί. Τούτο μπορούμε να το διατυπώσουμε και αλλιώς.
Ο αληθινός δάσκαλος ενηλικιώνεται παραμένοντας παιδί στην ψυχή, άνθρωπος δηλαδή εύπλαστος, δροσερός, αγνός. Αδύνατο να φανταστεί κανείς πόσο δύσκολο, σχεδόν υπεράνθρωπο είναι αυτό που του ζητούμε, να συνθλίψει μέσα του το χρόνο, να γερνάει φυσιολογικά και όμως να μένει νέος στην ψυχή για να μπορέσει να έχει πρόσβαση στα αισθήματα, στις σκέψεις, στις επιθυμίες του νέου ανθρώπου που θα διαπαιδαγωγήσει, να τον καταλαβαίνει, να χαίρεται, να διασκεδάζει μαζί του, να σκέπτεται τις σκέψεις του, να επιθυμεί τις επιθυμίες του, να πονάει τον πόνο του…
Επίσης, πετυχημένος είναι ο δάσκαλος που έκανε με το έργο του τόσο ώριμο το μαθητή του ώστε εκείνος να μην τον χρειάζεται πια…Ο θρίαμβος του δασκάλου είναι να κάνει τον νέο άνθρωπο αυθύπαρκτο και ανεξάρτητο -στον τρόπο που μεθοδεύει τις παρατηρήσεις και τις σκέψεις του, στον τρόπο που κάνει τις εκτιμήσεις του, που καταρτίζει το πρόγραμμα της δράσης του, που σημασιολογεί τη ζωή ώστε να μην έχει πλέον ανάγκη από χειραγώγηση και ούτε από τον ίδιο τον δάσκαλο του.
Τελευταίο ο Παπανούτσος εκθέτει το πιο σημαντικό..Την αγάπη για το παιδί..”Άφησα τελευταία την κύρια ιδιότητα (ορθότερα την πρώτη αρετή) του δασκάλου..Την αγάπη για το παιδί..Στο παιδί που δεν είναι δικό του αλλά γίνεται δικό του όταν συνδεθεί με την παιδευτική σχέση.
Στο παιδί ως παιδί που ως ένα νέο και τρυφερό βλαστάρι που δεν έχει ακόμα ξεδιπλώσει τα φύλλα του αλλά κλείνει μέσα του τόσους θησαυρούς -νοημοσύνης, ευαισθησίας-δραστηριότητας-και περιμένει τη δική του στοργή και φροντίδα για να ανθοβολήσει, να αναπτυχθεί και να ολοκληρωθεί.
Είναι απίστευτο με πόση αγάπη (ανιδιοτελή, θερμή, αφειδώλευτη) αφοσιώνεται ο αληθινός δάσκαλος στους μαθητές του. Το παιδί που του εμπιστεύτηκαν να διδάξει γίνεται ο άξονας της ζωής του, αυτό της δίνει περιεχόμενο και γίνεται ο άξονας της ζωής του..
Στο δοκίμιο “Πρωτοβουλία και οίστρος ..Ιδού το μάθημα” αναφέρει χαρακτηριστικά: ” Κατάλαβε το καλά, και κλείσε αυτή την αλήθεια μέσα στην ψυχή σου, ότι η διδασκαλία ανήκει στην κατηγορία των πνευματικών έργων όπου το καλό αποτέλεσμα είναι προϊόν έμπνευσης και δημιουργικού οίστρου.
Με μια λέξη: είναι δημιουργία. Και ο άξιος δάσκαλος: δημιουργός. Αυτό πρέπει να σκέπτεσαι όταν αρχίζεις όχι μόνο μια σειρά μαθημάτων, αλλά και το κάθε μάθημα, κάθε ώρα διδασκαλίας.
Δε θα εργαστείς απάνω σε γνωστές και πολυμεταχειρισμένες, στερεότυπες φόρμες και φόρμουλες (όπως: ο τεχνίτης στα «βάναυσα» έργα), αλλά θα δημιουργήσεις πάντοτε κάτι νέο και πρωτότυπο, κάτι που δεν είχε, δεν μπορούσε να έχει γίνει ως τώρα (όπως ο αληθινός ποιητής στα «ευγενή» έργα του πνεύματος).”
*Ο Ευάγγελος Παπανούτσος (Πειραιάς 27 Ιουλίου 1900 – Αθήνα 2 Μαΐου 1982) ήταν σημαντικός Έλληνας παιδαγωγός, φιλόσοφος και δοκιμιογράφος του 20ου αιώνα. Η καταγωγή του ήταν από τοΣοπωτό της Αχαΐας. Η συμβολή του στη λειτουργία και στην ανακαίνιση της Ελληνικής Παιδείας είναι ευρέως γνωστή. Οι κυριότερες μεταρρυθμίσεις που οφείλονται στον Ευάγγελο Παπανούτσο ήταν, μεταξύ άλλων, η καθιέρωση της δημοτικής γλώσσας στην Εκπαίδευση και ο διαχωρισμός της Μέσης Εκπαίδευσης στις βαθμίδες Γυμνασίου και Λυκείου. Ωστόσο, το εκπαιδευτικό του έργο υπέστη έντονη κριτική και επί της Δικτατορίας των Συνταγματαρχών αναιρέθηκε σχεδόν ολοσχερώς.
2. Έχεις ακυρώσει εξόδους κι εξόδους απλά και μόνο επειδή ήθελες να κοιμηθείς…
3. …και σχεδόν ποτέ δεν ξυπνάς εγκαίρως για να είσαι στην ώρα σου στα ραντεβού σου.
4. Το ξυπνητήρι είναι μακράν ο πιο ορκισμένος εχθρός σου.
5. Ωστόσο δεν αισθάνεσαι ενοχές όταν παρακοιμάσαι. Κι αυτό διότι ο ύπνος είναι εκείνος που θα καθορίσει αν θα πας κάπου ευδιάθετος ή φουλ τσαντισμένος. Και κανείς δεν επιθυμεί το δεύτερο…
6. Οι φίλοι/ες σου πάντως δεν ανησυχούν όταν αργείς να απαντήσεις σε μηνύματά τους για ώρες. Σ’ έχουν μάθει πια!
7. Όταν ακούς άλλους να σου λένε πως ο ύπνος είναι χάσιμο χρόνου και πως πολλοί σπουδαίοι άνθρωποι κοιμούνται 4-5 ώρες το πολύ την ημέρα, τους κοιτάζεις κάπως έτσι:
8. Ποτέ δε θα καταλάβουν πως το κρεβάτι σου είναι για σένα ο Παράδεισος επί της Γης με το μαλακό του στρώμα (μμμ) και τα δροσερά σεντόνια (αχ) και τα μεγάλα αφράτα μαξιλάρια του (διπλό αχ)…
9. Εντάξει, όχι ότι δε βολεύεσαι κι αλλού όταν πρόκειται να κοιμηθείς. Καναπέδες, πολυθρόνες, καρέκλες, ακόμη και το πάτωμα… Όλα μπορούν να αξιοποιηθούν για έναν υπνάκο!
10. Το συμπέρασμα που έχεις βγάλει ως επαγγελματίας υπναράς είναι πως το να κοιμάσαι 2-3 ώρες την Παρασκευή μετά τη σχολή/δουλειά είναι η μεγαλύτερη απόλαυση της νεανικής σου ζωής.
11. Μπορεί τα σχέδια για το Σαββατοκύριακο να αλλάζουν διαρκώς, ένα όμως παραμένει αμετάβλητο και υπάρχει πάντα στο πρόγραμμα σου: Ο ΥΠΝΟΣ!
12. Το Σάββατο και η Κυριακή είναι δύο μέρες που μπορείς να πέσεις πάλι για ύπνο λίγα λεπτά αφού έχεις σηκωθεί από το κρεβάτι χωρίς να αισθάνεσαι καμία ντροπή.
13. Το χειρότερό σου βέβαια είναι όταν σου βάζουν το δίλημμα: ύπνος ή σεξ.
14. Υπάρχουν όμως φορές που η ιερή αυτή πράξη σ’ έχει προδώσει, όπως για παράδειγμα όταν αποφάσισες να κάνεις ένα μισάωρο διάλειμμα από το διάβασμα και ξύπνησες 5 ώρες μετά όντας σε τέτοια σύγχυση που δεν ήξερες ούτε σε ποιο εξάμηνο σπουδών βρίσκεσαι.
15. Αυτούς που ζηλεύεις περισσότερο απ’ όλους είναι τους σκύλους και τις γάτες που μπορούν να είναι ξαπλωμένοι και να κοιμούνται όλη μέρα.
16. Ακόμη και τα προβλήματα σου λύνονται μ’ έναν καλό ύπνο. Όταν ξυπνάς, είτε το πρόβλημα έχει εξαφανιστεί και δεν το θυμάσαι καν είτε έχει γίνει τόσο μεγάλο που πλέον δεν μπορείς να κάνεις κάτι γι’ αυτό.
17. Και ειδικά εκείνες τις ημέρες που έχεις τόσα πολλά πράγματα να κάνεις, δε γίνεται να την παλέψεις χωρίς να την πέσεις για λιγάκι.
18. Ό,τι και να λέμε, η ζωή σου όλη περιστρέφεται γύρω από τον ύπνο. Ούτε μια σωστή απόφαση δεν μπορείς να πάρεις εάν δεν έχεις κοιμηθεί πρώτα.
19. Και διακοπές που πας, δεν σκέφτεσαι τις παραλίες, τα αξιοθέατα και τη διασκέδαση, αλλά εκείνον τον απόλυτο μεσημεριανό ύπνο με το δροσερό αεράκι του air-condition να σε χτυπάει, τα μισόκλειστα παντζούρια και τον ήχο των τζιτζικιών να σε νανουρίζει. Άλλη φάση…
20. Είσαι ακόμη εδώ ή έφυγες τρέχοντας να ξαπλώσεις;
14. Amagansett, Νέα Υόρκη
