Ένα θέμα υγείας αντιμετώπιζε το τελευταίο διάστημα ο Νίκος Χαρδαλιάς όπως μαρτυρούν οι παρακάτω εικόνες του με επιδέσμους.
Συγκεκριμένα, ο υφυπουργός Άμυνας υποβλήθηκε σε επέμβαση στους τένοντες του δεξιού δείκτη και του αριστερού αντίχειρα.
Με επιδέσμους στα δύο του χέρια εμφανίστηκε το πρωί της Πέμπτης ο Νίκος Χαρδαλιάς στην Τανάγρα, προκειμένου να υποδεχτεί την Πρόεδρο της Δημοκρατίας στην 332 Μοίρα της Πολεμικής Αεροπορίας.
Ο ίδιος βέβαια και πάλι απέφυγε όπως πάντα να μιλήσει και για τέτοιου είδους θέματα, σύμφωνα όμως με αποκλειστικές πληροφορίες των Parapolitika.gr, υπεβλήθη σε επέμβαση στους τένοντες του δεξιού δείκτη και του αριστερού αντίχειρα, σε μια προγραμματισμένη εδώ και καιρό χειρουργική επέμβαση σε ιδιωτικό νοσοκομείο.
Το πρωί της ίδιας ημέρας, τέσσερις ώρες μετά την επέμβαση, βρέθηκε στην Τανάγρα για την υποδοχή της ΠτΔ ενώ την επόμενη πραγματοποίησε επίσημη επίσκεψη στις πτέρυγες Μάχης της Πολεμικής Αεροπορίας σε Άραξο και Ανδραβίδα.
Ο καθένας έχει τα ευαίσθητα σημεία του, και τρόπους για να του φύγουν τα νεύρα. Τι κάνει, λοιπόν, το κάθε ζώδιο σε αυτές τις περιπτώσεις;
Κριός
Μπορεί να εκνευριστούν για κάθε πιθανό και απίθανο λόγο, αλλά αντιπαθούν τα ψέματα και την αδιαφορία. Ειδικά δε, αν αντιληφθούν πως επίτηδες τους αγνοείτε, θα κάνουν πολύ μεγάλο καβγά. Για να χαλαρώσουν, επιλέγουν να ξεδώσουν σε ένα μπαράκι με μουσική και χορό.
Ταύρος
Εκνευρίζονται με την αργοπορία και την ασυνεννοησία. Μπορεί να χάσουν την ψυχραιμία τους μπροστά σε μια αδικία, ακόμη κι αν δεν τους αφορά. Τα νεύρα τούς περνάνε γρήγορα, αφού έχουν αυτόματες άμυνες για να χαλαρώνουν – αρκεί να μείνουν μόνοι τους, να σκεφτούν και να φάνε ένα γλυκάκι.
Δίδυμοι
Εκνευρίζονται όταν τους μιλάνε άσχημα ή τους φωνάζουν – τότε φωνάζουν κι εκείνοι και δημιουργούν τεράστιους καβγάδες. Αν γίνει αυτό, ζητήστε ένα συγγνώμη και αφήστε τους ήσυχους, να χαλαρώσουν μόνοι.
Καρκίνος
Είναι εσωστρεφείς και θα ξεσπάσουν τη στιγμή που δεν το περιμένει κανείς, λέγοντας με την πρώτη ευκαιρία τον πόνο τους. Ηρεμία και τηλεόραση τους χαλαρώνει.
Λέων
Ξεσπούν εύκολα και πολλές φορές είναι άδικοι, επειδή αντιλαμβάνονται τα πράγματα εντελώς διαφορετικά από τους άλλους. Μέχρι να καταλάβουν πως έκαναν λάθος, περνάει ώρα, ίσως και μέρες. Η ταραχή περνά όταν επιτέλους σκεφτούν και την άλλη μεριά, ενώ χαλαρώνουν με καλό φαγητό και μια ταινία στο σινεμά.
Παρθένος
Η αταξία, η βρομιά, αλλά και η βάρβαρη συμπεριφορά απέναντι σε ζώα μπορούν να τους εξοργίσουν. Αν κινηθείτε σε συναισθηματικούς τόνους, θα τους αιφνιδιάσετε, στερώντας τους παράλληλα κάθε λογική εκνευρισμού.
Ζυγός
Διαπραγματεύονται τα πάντα και βάζουν μπροστά τη λογική τους – αρκεί να μην είναι προκατειλημμένοι με το πρόσωπο στο οποίο απευθύνονται, γιατί τότε χάνουν τα αυγά και τα πασχάλια. Μια βόλτα με το αυτοκίνητο και λίγο καλοπιάσιμο πιάνει πάντα.
Σκορπιός
Θυμώνει και αποστασιοποιείται άμεσα. Γίνεται ψυχρός και αδιάλλακτος. Εκνευρίζεται με τα ψέματα και τις πισώπλατες συζητήσεις για το άτομό του. Εξηγήστε του και έπειτα αφήστε τον να επεξεργαστεί όσα του είπατε.
Τοξότης
Εκνευρίζονται με όσους μπαίνουν εμπόδιο στα σχέδιά τους και όσους τους ξεβολεύουν από καταστάσεις. Δεν θα σας πουν κατευθείαν τι τους ενόχλησε. Επίτηδες θα σας αφήσουν να αγχωθείτε και έπειτα θα σας το πουν. Ζητήστε συγγνώμη και κάντε επίκληση στο συναίσθημα. Αν, δε, τους πάρετε και δώρο, θα τα ξεχάσουν όλα.
Αιγόκερως
Εκνευρίζεται με την απειθαρχία, την ανευθυνότητα και την εκμετάλλευση καταστάσεων από τρίτους. Χαλαρώνει με ένα ποτήρι κρασί και μια υπόσχεση πως όλα θα πάνε σύμφωνα με τους κανόνες από εδώ και πέρα.
Υδροχόος
Χαλαρός από τη φύση του, θα αργήσει να θυμώσει. Πολλές φορές θα αργήσει να καταλάβει πως τον κοροϊδέψανε ή πως του είπαν ψέματα. Τότε θα ειρωνευτεί, θα κλειστεί στον εαυτό του και θα κάνει μέρες να τηλεφωνήσει. Μια συγγνώμη κάνει θαύματα.
Ιχθείς
Μπορεί να θέλουν να εκδικηθούν το άτομο που τους εκνεύρισε ή να στρέψουν κι άλλα άτομα εναντίον του. Εκνευρίζονται σε ανύποπτη στιγμή, αλλά σπάνια θα δημιουργήσουν πραγματικό πρόβλημα. Όταν όμως δημιουργήσουν πρόβλημα, τρέξτε να σωθείτε. Χαλαρώνουν με μια καλή ταινία, με ένα ωραίο δείπνο, και σε περίπτωση καβγά, με μια ειλικρινή μεταμέλεια.
Η 24χρονη Άννα Κόκκορη, ψάχνοντας δουλειά στο εξωτερικό, βρέθηκε να δουλεύει σε ένα απομακρυσμένο αγγλικό χωριό, ως εποχιακή αποκλειστική νοσοκόμα μιας δύστροπης ηλικιωμένης με άνοια. Δεν φανταζόταν όμως την εξέλιξη.
ΤΑ ΧΕΡΙΑ ΤΗΣ PATRICIA: Μια φωτογραφία που τράβηξε με το κινητό της η συγγραφέας του άρθρου, στα χέρια της γυναίκας που φρόντιζε…
Δεν το επεξεργάστηκα πολύ όταν πήρα την απόφαση και έκανα την αίτηση για τη δουλειά στην Αγγλία. Χωρίς να έχω σπουδάσει κάτι ανάλογο και με μηδενική εμπειρία δέχτηκα να το κάνω.
Θες λίγο η ανεργία εδώ στην χώρα μας, λίγο ο καλός μισθός εκεί, λίγο η ανάγκη για να φύγω κάπου αλλού και να απομονωθώ; Η φίλη που μου σύστησε τη δουλειά μου είχε μιλήσει για το ζόρικο της κατάστασης.
«Θα έχεις να κάνεις με γέρους» μου είχε πει. «Θα ξεσκατίζεις, θα πλένεις, θα μαγειρεύεις, θα δίνεις φάρμακα. Τα λεφτά είναι καλά, οι εργοδότες πολύ σωστοί και μπορείς να φύγεις όποτε θελήσεις».
Μου είχε δώσει όμως και μια συμβουλή «Μην τολμήσεις και δεχτείς περιστατικό με άνοια, θα μαρτυρήσεις». Με φόβισε αρκετά, αλλά αποφάσισα να πάω ούτως ή άλλως.
Φτάνοντας στην χιονισμένη Αγγλία είχα να κάνω ταξίδι μιας ημέρας από το αεροδρόμιο για να φτάσω σε μια μικρή κωμόπολη δυτικά του Λονδίνου όπου βρίσκονταν τα γραφεία της εταιρείας η οποία με είχε προσλάβει για να εργαστώ ως εποχική αποκλειστική νοσοκόμα ηλικιωμένων ατόμων.
Εκεί, υπήρχαν καταλύματα που φιλοξενούσαν όλους τους εργαζομένους. Πέρα από τρεις ακόμη Ελληνίδες που ήταν στην ηλικία μου, όλοι οι άλλοι ήταν άνω των σαράντα ετών και είχαν έρθει από διάφορες χώρες.
Μετά από δύο μέρες εκπαίδευσης, όπου μας μάθανε να χειριζόμαστε ειδικά μηχανήματα για κλινήρεις, να αλλάζουμε πάνες, να κάνουμε μπάνιο με ειδικό τρόπο τον ασθενή, να αλλάζουμε τα ρούχα με ειδικό τρόπο για να μην πέφτει το δέρμα, να δίνουμε φάρμακα και να τα καταγράφουμε, να κάνουμε τεχνητή αναπνοή CPR, ακόμα και πώς να διαχειριζόμαστε τις περιπτώσεις που ο ασθενής έχει υπογράψει να μην επανέλθει στη ζωή.
Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΔΕΝ ΗΤΑΝ ΠΟΤΕ Η ΙΔΙΑ. ΤΗ ΜΙΑ ΜΕΡΑ ΞΥΠΝΑΓΑΜΕ ΚΑΙ ΗΜΑΣΤΑΝ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ, ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΝΟΣΟΚΟΜΟΙ, ΚΑΠΟΙΕΣ ΦΟΡΕΣ ΗΜΟΥΝ Η ΦΙΛΗ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ ΚΑΙ ΑΛΛΕΣ Η ΜΙΚΡΗ ΤΗΣ ΑΔΕΡΦΗ. ΥΠΗΡΧΑΝ ΜΕΡΕΣ ΠΟΥ ΨΑΧΝΑΜΕ ΤΑ ΠΑΠΟΥΤΣΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟ ΤΟ ΛΥΚΕΙΟ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ, ΚΑΙ ΟΤΑΝ ΔΕΝ ΤΑ ΒΡΙΣΚΑΜΕ ΝΕΥΡΙΑΖΕ ΠΟΛΥ ΓΙΑΤΙ ΘΑ ΕΧΑΝΕ ΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΩΡΑ ΣΤΟ ΜΑΘΗΜΑ.
Μετά από όλα αυτά και χωρίς καμία γραφειοκρατία μου δώσανε το πρώτο μου περιστατικό. Έπρεπε να ξαναφύγω και να ταξιδέψω προς έναν άγνωστο για μένα προορισμό, ένα χωριό κάπου στο Wiltshire.
Στα χέρια μου κράταγα τον φάκελο του ασθενούς που δεν είχα προλάβει να διαβάσω. Τον άνοιξα. Έγραφε:
Dr Patricia. 91 χρονών. Άνοια.
Λαμπρά. Σκέφτηκα.
Το ιστορικό συνέχιζε κάπως έτσι:
Έχει αρθρίτιδα, ακράτεια και μανία καταδίωξης. Επιθετική καθώς έχει κακοποιήσει λεκτικά και σωματικά πρώην νοσοκόμους. Αρνείται να πάρει τα φάρμακα της. Ζει μόνη με δύο γάτες. Συγγενείς: μία εγγονή που ζει στην Ιρλανδία.
Περίφημα. Έχω και αλλεργία στις γάτες.
Άρχισα να φαντάζομαι τον Κing Κong με πι.
Oι γνώσεις μου για την άνοια περιορίζονταν στο ότι ηλικιωμένοι φεύγουν από το σπίτι, ξεχνάνε πού μένουνε και ύστερα τους ψάχνουνε στο silver alert.
Όλα άλλαξαν όμως την ημέρα που την συνάντησα από κοντά.
Το σπίτι βρισκόταν σε ένα μικρό, απομονωμένο, καταπράσινο χωριό, περιτριγυρισμένο από φάρμες και χωράφια. Απέξω ήταν παρκαρισμένο ένα ασθενοφόρο. Χτύπησα το κουδούνι.
Η κοπέλα που θα αντικαθιστούσα μου άνοιξε. Η γιαγιά ήταν στο σαλόνι με δύο γιατρούς.
«Βγήκε έξω και άρχισε να τρέχει γυμνή στους δρόμους, πήγα να την σταματήσω και μου πέταξε ένα μαχαίρι που είχε κρύψει στην ρόμπα της. Στο λέω δεν θα αντέξεις ούτε δύο μέρες» μου είπε και έφυγε. Ωραία ξεκινάμε, σκέφτηκα.
Όταν έφυγαν οι γιατροί μπήκα στο σαλόνι. Ο χώρος όπως και όλο το σπίτι ήταν ασφυκτικά γεμάτος με βιβλία, άπειρη χαρτούρα και άχρηστα αντικείμενα. Από τους τοίχους κρέμονταν σπάνιοι πίνακες μαζί με αμέτρητα πτυχία και βραβεία.
Η Patricia υπήρξε μια λαμπρή επιστήμονας στο χώρο της καταπολέμησης του καρκίνου, είχε ιδρύσει κλινικές στην Αγγλία και ήταν από τις πρώτες γυναίκες που ταξίδεψαν παγκοσμίως (και στην Ελλάδα) για αυτόν το σκοπό. Όλα αυτά πριν της χτυπήσει η άνοια την πόρτα.
Εκεί λοιπόν κάθονταν σε έναν μικρό μπλε καναπέ μια γυναίκα ηλικιωμένη, αρκετά αδύνατη, με κατάλευκα μαλλιά. Φόραγε μια ροζ ρόμπα και ένα ζευγάρι μεγάλα γυαλιά, στα πόδια της ήταν ξαπλωμένα δύο γατιά. Κοιτούσε έξω από το παράθυρο σαν κάτι να σκεφτόταν.
Πήγα και έκατσα στον καναπέ απέναντι της. «Γεια σου» της είπα «Με λένε Άννα». «Χάρηκα» μου απάντησε και συστήθηκε. Ξεκίνησα να την ρωτάω ένα κάρο πράματα.
Μου απαντούσε με μεγάλη ευχαρίστηση. Μείναμε για πολλές ώρες συζητώντας. Κάποια στιγμή την πήρε ο ύπνος. Πάει η πρώτη μέρα σκέφτηκα.
Τελικά έμεινα μαζί της για πάνω από δύο μήνες και αν μπορούσα θα έμενα κι’ άλλο.
Τα πράματα δεν ήταν εύκολα. Στο σπίτι ήμασταν δύο άτομα για να την προσέχουμε, εγώ το πρωί και η άλλη αποκλειστική το βράδυ. Από ένα σημείο και μετά όμως η Patricia άφηνε μόνο εμένα να την αλλάζω, να την κάνω μπάνιο και να της δίνω τα φάρμακα της.
Όταν θύμωνε και ξέσπαγε μέσα στη νύχτα, ξύπναγα και πήγαινα να την ηρεμήσω. Αντί για δέκα ώρες που ήταν η βάρδια μου, στην ουσία δούλευα εικοσιτέσσερις. Πολλές κοπέλες έφυγαν και ήρθαν όλον αυτόν τον καιρό. Από ένα σημείο και μετά όμως είχαμε δημιουργήσει τέτοιον δεσμό που δεν μπορούσα να την αφήσω μόνη της με κανέναν άλλον.
Η καθημερινότητα δεν ήταν ποτέ η ίδια. Τη μια μέρα ξυπνάγαμε και ήμασταν επιστήμονες, την άλλη νοσοκόμοι, κάποιες φορές ήμουν η φίλη της από το σχολείο και άλλες η μικρή της αδερφή.
Υπήρχαν βράδια που βγαίναμε έξω μες στο κρύο ψάχνοντας για τράπεζα ή για μαγαζί με υφάσματα στους αγρούς και τα λιβάδια.
Υπήρχαν μέρες που ψάχναμε τα παπούτσια της από το λύκειο σε όλο το σπίτι, και όταν δεν τα βρίσκαμε νευρίαζε πολύ γιατί θα έχανε την πρώτη ώρα στο μάθημα.
Χρειαζόμουνα τουλάχιστον μια ώρα για να την κάνω μπάνιο και άλλη μία για να την ντύσω. Κάθε μέρα έπλενα τα ρούχα της και τα χαλιά καθώς ξεχνούσε να πάει τουαλέτα και λέρωνε τα πάντα στο σπίτι.
Της μαγείρευα δυο και τρεις φορές την μέρα αφού δεν θυμόταν ότι μόλις είχε φάει. Έφτιαχνα καφέ και για τις δυο μας και καθόμασταν στο σαλόνι.
Βλέπαμε τηλεόραση, ακούγαμε ραδιόφωνο, ζωγραφίζαμε παρέα και πολλές φορές προσπαθούσε να μου μάθει να ράβω στην παλιά της ραπτομηχανή.
ΜΙΑ ΤΕΤΟΙΑ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΣΕ ΜΑΘΑΙΝΕΙ ΠΟΛΛΑ ΠΡΑΜΑΤΑ. ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΙΣ ΑΝΤΟΧΕΣ ΣΟΥ ΚΑΙ ΑΚΟΝΙΖΕΙ ΤΗΝ ΥΠΟΜΟΝΗ ΣΟΥ. ΑΝΑΘΕΩΡΕΙΣ ΣΧΕΔΟΝ ΤΑ ΠΑΝΤΑ. ΕΚΤΙΜΑΣ ΑΛΛΙΩΣ ΤΟ ΧΡΟΝΟ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ. ΣΥΜΠΟΝΑΣ ΒΑΘΙΑ ΤΗΝ ΤΡΙΤΗ ΗΛΙΚΙΑ.
Χριστούγεννα και Πρωτοχρονιά έκανα εκεί. Μαζί με την Patricia και τα δύο γατιά. Ο νέος χρόνος μας βρήκε μπροστά από το τζάκι να πίνουμε τσάι και να προσπαθούμε να μεταφράσουμε ένα παλιό γράμμα από έναν Γάλλο θαυμαστή της.
Θυμάμαι εκείνο το βράδυ μου είπε ότι θα ήθελε κάθε μέρα να ήταν Χριστούγεννα, ότι τα λάτρευε από μικρή και μου διηγήθηκε αρκετές ιστορίες από τη ζωή της.
Για όλον αυτόν τον καιρό ήταν η οικογένεια μου. Δεν ήταν ασθενής, δεν ήμουν νοσοκόμα. Ήταν η γιαγιά μου και ήμουν η εγγονή της.
Οι γιατροί έμειναν έκπληκτοι με την αλλαγή στη συμπεριφορά της. Ειδικά όταν τους είπα ότι παίρνει κανονικά πλέον τα φάρμακα της.
Δεν ήταν λίγες οι φορές που χανόταν τελείως στον κόσμο της και οι καταστάσεις γινόντουσαν πολύ ζόρικες, δεν σκέφτηκα όμως λεπτό να την παρατήσω και να φύγω.
Μια φορά μπήκε στο δωμάτιο της, το οποίο μόλις είχα καθαρίσει και άρχισε να σκαλίζει τα πράματα της.
Όταν βγήκε έξω, φορούσε μια γούνα από αλεπού, πέρλες στο λαιμό, ένα γαμήλιο καπέλο και μόνο ένα παπούτσι.
Στο δεξί της χέρι κρατούσε μια οδοντόβουρτσα και στο αριστερό μια φωτογραφία. Με πλησιάζει και μου λέει: «Νομίζω είναι ένα κορίτσι που μένει μαζί μας και είναι από αυτό το μέρος.
Βρήκα αυτό και θέλω να της το δώσω να χαρεί» μου λέει και μου δείχνει τη φωτογραφία. Ήταν η Ρόδος. Μια παραλία και μια ελληνική ομπρέλα. Σηκώθηκα, την φίλησα στο μάγουλο και είπα «Θα της το δώσω εγώ».
Μια τέτοια εμπειρία σε μαθαίνει πολλά πράματα. Αυξάνει τις αντοχές σου και ακονίζει την υπομονή σου. Αναθεωρείς σχεδόν τα πάντα. Εκτιμάς αλλιώς το χρόνο και την πραγματικότητα. Συμπονάς βαθιά την Τρίτη Ηλικία.
Αντιλαμβάνεσαι το τρωτό του ανθρωπίνου σώματος και πνεύματος. Καταλαβαίνεις ότι δεν περνάνε όλα από τα χέρια σου, δεν ορίζεις το μέλλον και δεν μπορείς να έχεις τον πλήρη έλεγχο της ζωής σου.
Από ένα απλό ταξίδι επαγγελματικής αποκατάστασης κατέληξε σε ταξίδι αυτογνωσίας και αυτοσυνείδησης. Ένα ταξίδι ζωής. Μια σχέση ζωής.
Την ημέρα του αποχαιρετισμού η Patricia καθόταν στο σαλόνι στον ίδιο μικρό μπλε καναπέ. Την πλησίασα και γονάτισα δίπλα της. Της έπιασα τα χέρια και την ευχαρίστησα για όλα. Έτρεμε. Μου ευχήθηκε καλό ταξίδι και μου έδωσε τις ευχές της.
Την αγκάλιασα σφιχτά και της έδωσα ένα μεγάλο φιλί. Έβγαλα από την τσάντα μου μια χριστουγεννιάτικη ζωγραφιά που της είχα φτιάξει πριν πολύ καιρό και την κόλλησα πάνω από το τζάκι. «Merry Christmas Patricia» της είπα και το πρόσωπο της έλαμψε από χαρά.
Στο αεροπλάνο του γυρισμού κάθισα δίπλα με μια κοπέλα, Ελληνίδα, στην ηλικία μου. Γύρναγε για λίγες διακοπές από το πανεπιστήμιο που έκανε μεταπτυχιακό. Πιάσαμε την κουβέντα.
Όταν με ρώτησε τι έκανα στην Αγγλία της είπα πως πρόσεχα ηλικιωμένους. «Τι είχαν;» με ρώτησε . «Άνοια» της είπα. «Δηλαδή, πώς ήταν;» απόρησε. «Θα προσπαθήσω να σου εξηγήσω αλλά θα το καταλάβεις, μόνο όταν το ζήσεις» απάντησα.
Σαν σήμερα πριν κάποια χρόνια έγραψα αυτό το κείμενο, που έγινε viral για κάποιες εβδομάδες και εξακολουθεί να είναι το πιο δημοφιλές στο stefivos.com
Ακολούθησε μια βροχή από μηνύματα, e-mails και friend requests που δεν είχε να κάνει με το αν ήταν καλογραμμένο ή όχι, αλλά με το ότι ήταν μια ειλικρινής κατάθεση των εμπειριών μου, οι οποίες ήταν πολύ κοινές με αυτές των χιλιάδων άλλων Ελλήνων που έφυγαν από την μαμά πατρίδα τα τελευταία χρόνια. Σήμερα κλείνω άλλα τρία χρόνια στο εξωτερικό και κάνω τον δεύτερο απολογισμό.
Ήρθα στην Αγγλία κατευθείαν για δουλειά, έχοντας κάνει όλες μου τις σπουδές μου στην Ελλάδα. Πήγα αρχικά σε μια πόλη (όχι στο Λονδίνο), όπου δεν ήξερα κανέναν, με μόνο κίνητρο ότι θα μπορούσα επιτέλους να συντηρώ τον εαυτό μου με τα δικά μου λεφτά. Στην πορεία, και επιστρέφοντας αρκετά συχνά στην Ελλάδα, ανακάλυψα ότι δεν την έχουν όλοι αυτή την ανάγκη, είτε γιατί απλά βρέθηκαν με λεφτά και δεν τους πολυνοιάζει είτε γιατί φοβούνται να αφήσουν τα πάντα πίσω και να ξενιτευτούν είτε γιατί απλά είναι τεμπελχανάδες που δεν ψάχνουν για δουλειά, αλλά για δικαιολογίες.
Ανοίγει παρένθεση. Στην Ελλάδα έχει επικρατήσει μια αντίληψη ότι επειδή τελειώσαμε πανεπιστήμιο, κάποιος μας χρωστάει μια καλή δουλειά. Δυστυχώς, αυτή η νοοτροπία συνεχίζει ακόμα και σήμερα, μετά από εφτά χρόνια κρίσης, με αποτέλεσμα να ακούς γονείς ανέργων να λένε “δεν σπούδασα τόσα χρόνια το παιδί μου για να γίνει σερβιτόρος”. Και συνήθως είναι οι ίδιοι που μας λένε “εσύ έφυγες, τι ανάγκη έχεις; Αλίμονο στα δικά μας παιδιά”. Όντως, τι ανάγκη έχουμε εμείς που αφήσαμε τις οικογένειές μας για να μην γίνουμε κηφήνες; Κλείνει η παρένθεση.
Ήμουν ανέκαθεν αυτό που λένε πολυτεχνίτης και ερημοσπίτης. Ο ορισμός ο ίδιος βασικά. Αν δεν υπήρχε η ταινία με τον Βέγγο, θα νόμιζα ότι η φράση είχε βγει για μένα. Στα 27 μου, όταν έφυγα, είχα σπουδάσει Ψυχολογία, είχα μεταπηδήσει στα ΜΜΕ, είχα δουλέψει σερβιτόρος, σε τηλεφωνικά κέντρα, σε τηλεοπτικές εκπομπές, σε κινηματογραφικά φεστιβάλ, είχα εκδόσει και δύο βιβλία, αλλά όταν ήρθα στο εξωτερικό ξαναγύρισα στην Ψυχολογία. Πάνω που δούλευα σε αυτό τον τομέα επί δύο χρόνια και οι γονείς μου πίστευαν ότι το παιδί τους είχε ξαναβρεί τον σωστό δρόμο, τον εγκατέλειψα για να ασχοληθώ με την εκπαίδευση προσωπικού και το e-learning.
Μην ανησυχείτε αν δεν ξέρετε τι ακριβώς είναι. Ούτε οι γονείς μου έχουν καταλάβει ακριβώς. Είναι κάτι που δεν πολυέχουμε στην Ελλάδα, κυρίως γιατί δεν πολυέχουμε σοβαρές μεγάλες επιχειρήσεις. Έχουμε όμως σοβαρούς νέους επιχειρηματίες, οπότε ελπίζω ότι κάποτε θα ευδοκιμήσει και στη χώρα μας αυτό το φρούτο.
Με τέτοιο μυαλό λοιπόν, φοβόμουν ότι δε θα στεριώσω ποτέ σε τίποτα. Έβλεπα τους συνομήλικούς μου να προοδεύουν και να παίρνουν αυξήσεις και προαγωγές, και φοβόμουν ότι εγώ θα βαρεθώ πάλι και θα ξεκινήσω κάτι άλλο. Σχεδόν το έκανα, όταν πήρα την απόφαση να γίνω αυτόφωτος digital marketer. Ευτυχώς, βαρέθηκα νωρίς και το άφησα.
Ο πρώτος χρόνος στην τελευταία μου δουλειά, σε αυτή που είχα μόλις ξεκινήσει όταν έγραψα το προηγούμενο κείμενο, πέρασε εύκολα. Το αντικείμενο συνέχιζε να με ενδιαφέρει. Επίσης, σχολούσα στις 5 ακριβώς. Μεγάλη πολυτέλεια ο ελεύθερος χρόνος. Το πρόβλημα ήταν ότι έπαιρνα τα λιγότερα λεφτά απ’ όσους ήξερα, και το Λονδίνο ήταν (και είναι) μια πόλη ακριβή. Τα έξοδα έτρεχαν, αλλά ο μισθός είχε κάτσει σταυροπόδι και δεν το κουνούσε ρούπι. Και όσες ελεύθερες ώρες και να είχα, δεν έφταναν για να αγοράσω εισιτήρια ούτε για να πάω σουπερμάρκετ.
Έπρεπε να αλλάξω δουλειά. Έλα όμως που στην εκπαίδευση προσωπικού είχα εμπειρία μόνο ένα χρόνο και ήμουν ήδη 30. Σε μια συνέντευξη, με ρώτησε ο υποψήφιος μάνατζερ: “Κοιτώντας το βιογραφικό σου, βλέπω ότι αλλάζεις συχνά επαγγέλματα. Πώς ξέρω ότι θα μείνεις εδώ αν σε πάρουμε;”
Περιττό να πω ότι δεν με πήραν.
Είχα κι άλλες συνεντεύξεις, αλλά όσο και αν έφτανα στην πηγή, νερό δεν έπινα. Πάντα με έτρωγε κάποιος άλλος με περισσότερη προϋπηρεσία. Δεν ήταν και δύσκολο, εδώ που τα λέμε.
Κατάλαβα ότι έπρεπε να βάλω το κεφάλι κάτω και να λιώσω στη δουλειά. Έπρεπε να αποκτήσω εμπορεύσιμες δεξιότητες ώστε να γίνω ανταγωνιστικός σε μια πολύ απαιτητική αγορά εργασίας. Άρχισα να δουλεύω μεθοδικά, να μαθαίνω καινούρια πράγματα και να τα εφαρμόζω. Παράλληλα, συνέχιζα την αναζήτηση.
Μέσα σε δύο χρόνια έκανα σχεδόν διακόσιες αιτήσεις και στις περισσότερες δεν μου απάντησαν ποτέ. Πάει, έλεγα μερικές φορές, σε αυτή τη δουλειά θα μείνω μια ζωή, να με εκμεταλλεύονται και να με ρωτάνε συνέχεια πράγματα που τους έχω εξηγήσει δεκαπέντε φορές. Άνθρωποι που παίρνουν τα διπλά λεφτά από μένα και δεν ξέρουν πώς να διαβάσουν ένα ζιπαρισμένο αρχείο.
Αυτές οι φορές, όταν η αυτοπεποίθηση μου έπιανε πάτο δηλαδή, ήταν οι φορές που κοιτούσα για δουλειές και εκτός Λονδίνου. Σε όλη την Ευρώπη. Μια φορά ήμουν τόσο απογοητευμένος που κοίταξα και στην Ελλάδα. Βρήκα μια θέση στο LinkedIn, έστειλα μήνυμα για μια διευκρίνιση, αλλά δε μου απάντησαν ποτέ.
Τον προηγούμενο Νοέμβρη, πάνω που είχα εγκαταλείψει την αναζήτηση εργασίας λόγω απογοήτευσης, με πήραν τηλέφωνο από μία μεγάλη εταιρεία. Μία πολυεθνική που όλοι γνωρίζετε. Έκανα την πρώτη συνέντευξη, πήγε καλά. Έκανα άλλες τέσσερις συνεντεύξεις, πήγαν καλά. Μου ζήτησαν να ταξιδέψω στα κεντρικά τους για μία παρουσίαση, πήγε κι αύτη καλά.
Μου πρόσφεραν μια δουλειά ανώτερη από τη θέση για την οποία είχα κάνει αίτηση. Η πρότασή τους ήταν πολύ δελεαστική, αλλά είχε ένα μειονέκτημα: η δουλειά ήταν στην Πράγα. Θα έπρεπε να αφήσω το Λονδίνο και να πάω σε μία πόλη άγνωστη (ναι, σκέφτεστε ότι είναι ωραία, το ξέρω, αλλά εγώ δεν έχω πάει).
Ζυγίζοντας την πρότασή τους, ένιωσα πως ήμουν μπροστά στην πραγματική ενηλικίωση. Παλιά νόμιζα ότι είχε έρθει όταν έκλεισα τα δεκαοχτώ. Μετά όταν ξεκίνησα να δουλεύω. Μετά όταν έφυγα στο εξωτερικό. Λάθος. Η πραγματική ενηλικίωση έρχεται όταν αποδέχεσαι την πικρή αλήθεια: η καριέρα και τα λεφτά σε κάνουν να πάρεις αποφάσεις που δε θα είχες πάρει διαφορετικά. Ωραίοι οι ιδεαλισμοί, αλλά στο τέλος του μήνα δεν πληρώνουν λογαριασμούς. Δυστυχώς.
Δέχτηκα. Δεν είχα την πολυτέλεια να πω όχι. Μετά από 6 χρόνια στο εξωτερικό, μου είχε δοθεί η ευκαιρία να ανέβω αρκετά σκαλιά. Δεν δικαιούμουν να σκοντάψω.
Φεύγω σε τρεις εβδομάδες και έχω πολλά να κάνω. Πώς πακετάρεις ξανά όλη σου την ζωή όμως; Πώς αφήνεις τα πάντα πίσω σου για δεύτερη φορά; Πώς αποχωρίζεσαι αυτά που μόλις είχες αποκτήσει; Πώς πας σε μια χώρα όπου δεν έχεις πάει ποτέ, όπου δεν έχεις κανέναν, όπου μιλάνε μια γλώσσα που δεν μιλάς, όπου έχουν διαφορετικό νόμισμα; Δεν έχω κανένα σημείο αναφοράς στην Πράγα. Όλα θα είναι καινούρια. Και όσο συναρπαστικό και αν ακούγεται αυτό, άλλο τόσο τρομακτικό είναι.
Θα συνηθίσω και θα αντεπεξέλθω. Δεν έχω καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Όσοι είμαστε στο εξωτερικό από ανάγκη έχουμε γίνει εξαιρετικοί σχοινοβάτες. Δεν δικαιούμαστε να πέσουμε, γιατί πολύ απλά από κάτω δεν έχουμε δίχτυ ασφαλείας. Δεν έχουμε την επιλογή να μείνουμε στο πατρικό για να γλιτώσουμε λεφτά. Δεν έχουμε τη μάνα μας να μας ετοιμάζει φαγητό ή να μας στέλνει κρέατα από την επαρχία ούτε τον πατέρα μας να τρέχει στις τράπεζες και στις Εφορίες επειδή δεν προλαβαίνουμε εμείς. Κι επειδή και στην Ελλάδα υπάρχουν πολλοί που δεν έχουν τέτοια βοήθεια, να πω ότι αυτοί είναι οι πιο άξιοι από όλους μας. Όσοι όμως έχουν βοήθεια από την οικογένεια, ας μιλήσουν τελευταίοι.
Ποιο είναι το ηθικό δίδαγμα λοιπόν;
Δεν είμαι σίγουρος. Νομίζω ότι γράφω αυτό το κείμενο γιατί, μετά το προηγούμενο, μου έστελναν γνωστοί και άγνωστοι για να τους συμβουλεύσω αν πρέπει να φύγουν στο εξωτερικό ή όχι. Ήταν κάτι που φανέρωνε απόγνωση και το σεβόμουν, αλλά δεν απάντησα ποτέ με ναι ή όχι. Ίσως γιατί ούτε κι εγώ είχα ξεκάθαρη απάντηση μέσα μου. Τώρα όμως έχω και είναι αυτή:
Αν θέλεις μια καλή δουλειά, μπορείς να την έχεις. Αλλά θα πρέπει πρώτα να φας πολλά σκατά για να την αποκτήσεις. Και όταν θα την αποκτήσεις, μπορεί να μην είναι εκεί που θέλεις. Είσαι διαθέσιμος λοιπόν να αλλάξεις την ζωή σου, όχι μία, αλλά όσες φορές χρειαστεί; Είσαι έτοιμος ή έτοιμη να κάνεις θυσίες και υποχωρήσεις; Μπορεί να συμβιβαστείς με το άγνωστο; Αν ναι, καλώς. Βούτα στο κενό και προσευχήσου να ανοίξει το αλεξίπτωτο. Αν όχι, πάλι καλώς. Μείνε σε αυτά που ξέρεις, αρκεί να μην γκρινιάζεις μετά. Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.
Έχοντας γράψει το κείμενο για τα τρία χρόνια στο εξωτερικό και τελειώνοντας αυτό για τα έξι, το μόνο που αναρωτιέμαι είναι πού θα είμαι στα εννιά χρόνια. Στην Πράγα; Πίσω στο Λονδίνο; Πίσω στην Ελλάδα; Κάπου αλλού; Κανείς δεν το ξέρει. Είχαμε την ατυχία να γεννηθούμε σε μια όμορφη χώρα με κουτοπόνηρους κατοίκους και πονηρούς πολιτικούς. Φάγαμε λαίμαργα τους καρπούς από τα δέντρα χωρίς να φυτέψουμε άλλα. Τώρα πρέπει να φύγουμε μακριά για να βρούμε τροφή.
Το πρόβλημα είναι ότι ο κόσμος άλλαξε και μάλλον δεν το έχουμε καταλάβει. Φοβάμαι ότι η επιλεκτική μας προσοχή θα μας στοιχίσει. Πιστεύουμε ότι κάποτε θα επιστρέψουν οι χρυσές εποχές, οι οποίες όμως έχουν περάσει ανεπιστρεπτί.
Κάντε μια χάρη λοιπόν στα παιδιά σας, στα αδέρφιά σας και σε όποιον άλλο μπορείτε να επηρεάσετε: μάθετέ τους να αγαπάνε τους ξένους. Όποιος αφήνει την πατρίδα και την οικογένειά του, μετανάστης ή πρόσφυγας, έχει τους δικούς του λόγους και κουβαλάει την δική του ιστορία. Αύριο μπορεί να είναι το παιδί σας. Ή εσείς.
«Είναι πράξη αντίστασης. Είναι πράξη αξιοπρέπειας και όχι ιδιοτέλειας»
Στο προσκήνιο έρχεται το κίνημα «Δεν Πληρώνω» που έλαβε μεγάλες διαστάσεις τα προηγούμενα χρόνια, κυρίως στα διόδια.
Σε απόγνωση βρίσκεται ο άνεργος αρχαιολόγος Γιώργος Θεοφάνου, ο οποίος πιστεύοντας στο κίνημα «Δεν πληρώνω» διέσχιζε την Εγνατία οδό χωρίς να καταβάλει το αντίτιμο των διοδίων και τώρα καλείται να πληρώσει πάνω από 21.000 ευρώ.
Από το περασμένο καλοκαίρι έχει χάσει τον ύπνο του όταν άρχισαν να φτάνουν στο σπίτι του τα πρώτα ειδοποιητήρια με τα πρόστιμα-φωτιά για διόδια που δεν είχε πληρώσει επί τρία χρόνια.
«Είναι 178 παραβάσεις, τα λεφτά που έπρεπε να πληρώσω στα γκισέ είναι 427,2 ευρώ και αυτοί μου ζητάνε 21787,2 ευρώ. Μου είπαν στην Εφορία ότι εφόσον δεν μπορώ να τα πληρώσω έχουν νόμιμο δικαίωμα να κάνουν κατασχέσεις στις καταθέσεις ή να πάρουν ένα ακίνητο που έχω στη Θεσσαλονίκη», λέει ο ίδιος.
Την περίοδο εκείνη, τον Φεβρουάριο του 2011 το κίνημα Δεν Πληρώνω υποστήριζε ο σημερινός πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας εκφράζοντας την πεποίθησή του ότι η ανυπακοή απέναντι στο κράτος και τις κυβερνητικές αποφάσεις θα μαζικοποιηθεί και θα επεκταθεί, πέραν των διοδίων, και σε άλλους τομείς της κοινωνικής ζωής.
Ωςπρόεδρος της ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ, τότε ο Αλέξης Τσίπρας από τα διόδια του Ισθμού της Κορίνθου, συμμετέχοντας στην ημέρα δράσης του κινήματος έλεγε: «Η ανυπακοή απέναντι σε ένα κράτος, σε μία πολιτεία που δεν είναι σε θέση να τηρήσει τις στοιχειώδεις υποχρεώσεις της, είναι πλέον ένας δρόμος, που θα γίνει μαζικός είτε το θέλουν είτε όχι αυτοί που μας κανοναρχούν το βράδυ από τα δελτία ειδήσεων και ανεξαρτήτως από το τι θα πράξουν τα κόμματα».
Απέρριψε τις αιτιάσεις της κυβέρνησης για υποκινούμενες κινητοποιήσεις ανυπακοής, υπογραμμίζοντας ότι «τα κόμματα δεν μπορούν ούτε να ελέγξουν ούτε να υποκινήσουν την αυθόρμητη αντίδραση των πολιτών». Μάλιστα επεσήμανε ότι «αν η κυβέρνηση δεν σταματήσει να κάνει τα στραβά μάτια στη διαπλοκή που μας κυβερνά όλα αυτά τα χρόνια,τότε πολύ σύντομα αυτός ο κόσμος, που αντιστέκεται στα διόδια, αύριο θα αντιστέκεται και σε άλλους τομείς της κοινωνικής ζωής. Είναι τώρα η ώρα να υπάρξει ένα τέλος σ’ αυτήν την αισχροκέρδεια».
Όσον αφορά στα διόδια, ο κ. Τσίπρας κατηγορούσε την κυβέρνηση ότι θέλει να αντιμετωπίσει «ένα κίνημα αυθόρμητο, που δεν ανήκει σε κανένα κόμμα, ως κίνημα τζαμπατζήδων» και το δυσφημίζει, προσπαθώντας να δώσει τον χαρακτήρα της ιδιοτέλειας. «Δεν είναι, όμως, ιδιοτέλεια αυτή η πράξη αντίστασης. Είναι πράξη αξιοπρέπειας και όχι ιδιοτέλειας».
Μάλιστα έλεγε ότι «αν φτάσουμε στο σημείο να κάτσουν στο σκαμνί πολίτες η αντίδραση θα είναι ακόμη μαζικότερη»…
«Η Εκκλησία θα υψώνει πάντα τη φωνή της», δηλώνει ο Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος στην τελευταία του συνέντευξη στον δημοσιογράφο Τάκη Χατζή για την ERT World.
Απλός, προσιτός και συγχρόνως προσηνής ο Μακαριστός Αρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος σε μια εκ βαθέων συνέντευξη τολμά, όπως άλλωστε συνήθιζε να κάνει πάντα, και μιλά για όλους και για όλα… χωρίς φόβο και πάθος.
Δείτε το βίντεο
«Θέλετε η Εκκλησία να έχει λόγο και να υψώνει τη φωνή της; Ή θέλετε η Εκκλησία να είναι μουγκή και να κάθεται στη γωνιά της», απαντά με τον ξεχωριστό δικό του τρόπο ο Χριστόδουλος στην ερώτηση του δημοσιογράφου πως τον κατηγορούν ότι η Εκκλησία θέλει να έχει λόγο και να παρεμβαίνει στην πολιτική κατάσταση της χώρας.
Δηλώνει «εργασιομανής» και τολμά να παραδεχτεί ότι συχνά τον έπιαναν τα κλάματα λόγω μοναξιάς από τη στιγμή που ανέβηκε στον αρχιεπισκοπικό θρόνο.
Ως παιδί προσφύγων και ο ίδιος ο Χριστόδουλος, καθώς οι γονείς του εγκατέλειψαν την Ανδριανούπολη για να εγκατασταθούν στην Ξάνθη με τη συνθήκη της Λωζάνης, περιγράφει με γλαφυρά χρώματα την πορεία μιας ζωής που τον οδήγησε σε μια προς μια στις επιλογές που τελικά έκανε.
Τολμά ακόμα και να συζητήσει ανοιχτά το θέμα της εκκλησιαστικής περιουσίας. Άλλωστε, από την εποχή ακόμα που ήταν ο μαχητικότατος Μητροπολίτης Δημητριάδος είχε επιδείξει τις πρώτες ριπές του αγώνα του για την υπεράσπιση των εκκλησιαστικών κεκτημένων, υπεραμυνόμενος της εκκλησιαστικής περιουσίας απέναντι στον τότε Υπουργό Παιδείας Αντώνη Τρίτση…
Για όλα αυτά και για πολλά άλλα ακόμα, μιλά ο Χριστόδουλος, ο Αρχιεπίσκοπος που άφησε το στίγμα του βαθιά χαραγμένο στον κλήρο, αλλά και στις καρδιές του λαού ως μια σημαντική πολύπλευρη προσωπικότητα, στην τελευταία του συνέντευξη.
Βράδυ Τρίτης, 1ης Νοεμβρίου 2016, στο γραφείο του Νίκου Τόσκα, υπουργού Προστασίας του Πολίτη, παρακολουθούμε μαζί την τηλεοπτική συνέντευξη του Αρχιεπισκόπου Ιερώνυμου.
Καθώς ξιφουλκεί κατά του Ν. Φίλη το πρόσωπο του «Κόκκινου στρατηγού» σκοτεινιάζει και προς στιγμήν τα μάτια του χάνονται μέσα στις ζάρες και τις γκριμάτσες. Αίφνης σηκώνεται και σιωπηλός κατευθύνεται στο απέναντι ντουλάπι.
Το ξεκλειδώνει και βγάζει έναν κιτρινισμένο φάκελο σαν αυτούς που χρησιμοποιούσαν οι υπηρεσίες κατά τον περασμένο αιώνα. Τον προτάσσει μπροστά στα μάτια μου: «Κλάρας Αθανάσιος ή Βελουχιώτης». Ναι! Είναι ο απόρρητος φάκελος της Κρατικής Ασφάλειας για τον Aρη. Ο στρατηγός με προστάζει: «Ελα να δεις τι έλεγε ο Αρης το ’44 για την Εκκλησία και τη θρησκεία. Πράγματα λυμένα εδώ και εβδομήντα χρόνια».
Ιεροτελεστία
Ο Ν. Τόσκας ανοίγει με ιδιαίτερη προσοχή τον φάκελο ως ιεροτελεστία. Μέσα στα κιτρινισμένα από τον χρόνο έγγραφα ανασύρει ένα πολυσέλιδο έγγραφο! Είναι το πρωτότυπο της ιστορικής ομιλίας του Αρη Βελουχιώτη στις 22 Οκτωβρίου του 1944 στη Λαμία, που είχε απελευθερωθεί τρεις μέρες πριν. Με αφορμή την εθνική επέτειο του ΟΧΙ είχε συγκληθεί στην Πλατεία Ελευθερίας της πόλης πανηγυρική συγκέντρωση του ΕΑΜ με παμφθιωτική λαϊκή παρουσία. Ο Aρης εκφωνεί τον ιστορικό λόγο από το μπαλκόνι.
Κρατάω το πρωτότυπο του λόγου του Αρη που είχε πέσει στα χέρια της Κρατικής Ασφάλειας και δεν πιστεύω στα μάτια μου. Αρχίζω να διαβάζω και ξεροκαταπίνω:
Γιατί αγωνίστηκα.
Αδέλφια, Ελληνες και Ελληνίδες της Λαμίας και της περιοχής της!
Από μέρους του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ σας φέρω τους πιο θερμούς χαιρετισμούς.
Oπως βλέπετε, πρόκειται «να βγάλω λόγο». Μα ο λόγος μου αυτός δεν θα μοιάζει καθόλου με τους λόγους που γνωρίσατε μέχρι σήμερα. Δεν πρόκειται να σας υποσχεθώ ούτε πως θα σας φτιάξω γεφύρια ή ποτάμια, όπως σας υποσχόντουσαν πως θα σας φέρουν οι παλιοί κομματάρχες. Ούτε και θα σας τάξω λαγούς με πετραχήλια. Δεν επιδιώκω ν’ αποσπάσω επαίνους για τη ρητορική μου δεινότητα. Επιδιώκω απλώς ν’ ακούσετε αυτά που θα σας πω. Προσέξτε. Θ’ αρχίσω σαν τα παραμύθια:
1, 2, 3. Ο Αρης Βελουχιώτης χωρίς μούσι, με καπέλο και γραβάτα.
4, 5. Ντοκουμέντα από τον ιστορικό λόγο του αγωνιστή της Εθνικής Αντίστασης, τον οποίο εκφώνησε από το μπαλκόνι του Δημαρχείου της Λαμίας το 1944.
Η αθάνατη ελληνική φυλή.
Κάποτε η γωνιά αυτή της γης που πατάμε και λέγεται Ελλάδα ήτανε δοξασμένη κι ευτυχισμένη κι είχε έναν πολιτισμό, οπού επί 2 1/2 χιλιάδες χρόνια συνεχίζει να παραμένει και να θαυμάζεται απ’ όλο τον κόσμο. Κανένας σοφός η άσοφος δεν μπορεί μέχρι σήμερα να γράψει ούτε μια λέξη, αν δεν αναφερθεί στα έργα που άφησαν οι δημιουργοί αυτού του πολιτισμού, που λέγεται αρχαίος ελληνικός πολιτισμός.
Κάποτε, λοιπόν, η χώρα μας ήτανε δοξασμένη, μα αργότερα την υποδούλωσαν κι έχασε την παλιά της αυτή δόξα. Μα ύστερα από κάμποσα χρόνια η χώρα μας σηκώθηκε στο πόδι κι ύστερα από σκληρούς αγώνες ενάντια στη σκλαβιά, πάλι λευτερώθηκε.
Στην εποχή της σκλαβιάς πέρασε σκληρά, μαύρα χρόνια και πολλοί «έξυπνοι», ανάμεσα στους οποίους και κάποιος Φαλμεράγιερ, ισχυρίστηκαν πως η ελληνική φυλή έσβησε κι ότι αυτή διασταυρώθηκε μ’ άλλες φυλές, που δεν έχουν τίποτα το κοινό με την αρχαία ελληνική φυλή.
Μα ό,τι κι αν πούνε, αυτό δεν έχει καμία αξία. Την ελληνικότητά μας την αποδείξαμε. Γεγονός είναι ότι η χώρα μας ξεσηκώθηκε και ξαναγένηκε πάλι λεύτερη.
Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Νίκος Τόσκας, ψάχνει ανάμεσα στα έγγραφα του απόρρητου φακέλου της Κρατικής Ασφάλειας για τον Aρη Βελουχιώτη.
Αυτό κάνεις δεν το ήθελε. Ούτε οι ξένοι βασιλιάδες, ούτε οι ντόπιοι κοτζαμπάσηδες. Οι ξένοι δεν το θέλανε, γιατί φοβισμένοι από τη Γαλλική Επανάσταση, χτυπούσαν όλες τις εξεγέρσεις και δημιούργησαν γι’ αυτό μεταξύ τους την Ιερή Συμμαχία. Οι ντόπιοι κοτζαμπάσηδες γιατί τα είχανε καλά με τους Τούρκους και ξεζουμίζανε το λαό»…
Εχω ήδη διαβάσει την πρώτη σελίδα και νιώθω ως να έχω διαβάσει έναν ολόκληρο τόμο. Δεν το κρύβω ότι με έχει κυριεύσει δέος, καθώς νιώθω ότι κρατάω στα χέρια μου ένα πολύτιμο ντοκουμέντο της Νεότερης Ιστορίας μας. Ο Ν. Τόσκας σπεύδει να με βοηθήσει! Πήγαινε σε τούτη τη σελίδα και δες τι έλεγε ο Αρης για την Εκκλησία. Διαβάζω με προσοχή:
«Ποιος χτυπά τη θρησκεία;
Θα γδάρουμε τους παπάδες; Μα γιατί; Εμείς βλέπουμε ότι χιλιάδες παπάδες βρίσκονται τώρα στην πρωτοπορία του κινήματός μας και η συμβολή του κλήρου, που στάθηκε στο πλευρό μας, υπήρξε ανεκτίμητη.
Μήπως συμβαίνει το αντίθετο; Γιατί αυτοί που εμφανίζονται σαν προστάτες της Εκκλησίας, γκρεμίσανε μαζί με τους Γερμανούς και γδέρνουνε παπάδες. Ο κομμουνισμός, λένε, θα καταργήσει τη θρησκεία. Μα η θρησκεία είναι ζήτημα συνείδησης. Πώς θα καταργηθεί λοιπόν; Η κατάργηση της θρησκευτικής συνείδησης είναι πράμα αδύνατο, έστω κι αν ακόμα οι κομμουνιστές θέλανε να την καταργήσουν. Η θρησκευτική συνείδηση δεν καταργείται με απλές διαταγές. Αν συνέβαινε ένα τέτοιο πράμα, αυτό θα έμοιαζε με τη διαταγή πού έβγαλε κάποτε ένας αστυνόμος στην Ανάφη, με την οποία απαγόρευε την πάλη των τάξεων!
Το τι θα γίνει στο πολύ μακρινό μέλλον, το πώς θα σκέπτονται οι άνθρωποι τότε, είναι άλλο πρόβλημα. Και κανένας πολιτικός δεν μπορεί να βγάλει νόμο για το τι θα πρέπει να γίνει ύστερα από 200 ή 500 χρόνια. Ούτε λοιπόν κι εμείς θα βγάλουμε τέτοιο νόμο. Μας ενδιαφέρει το πώς θα προκόψει ο λαός μας σήμερα κι όχι το τι φιλοσοφικές πεποιθήσεις θα έχει ύστερα από 500 χρόνια.
Συνεπώς καταλαβαίνετε τώρα ότι αυτοί που διαδίδουν αυτές τις συκοφαντίες επιδιώκουν άλλους σκοπούς, προσπαθώντας με το μέσο αυτό της συκοφαντίας να εξαπατήσουν τον λαό και να διαιωνίσουν την κυριαρχία τους πάνω του. Αν μάλιστα εξετάσουμε βαθύτερα το πράμα αυτό, θα δούμε ότι αυτοί είναι άθρησκοι, γιατί σε αυτούς δεν υπάρχει ούτε ίχνος θρησκευτικής συνείδησης κι ο μόνος που λατρεύουν είναι ο θεός Μαμμωνάς, ο θεός του χρήματος…».
Η θρησκευτική συνείδηση
Μάλιστα! Ακου να δεις, Νίκο, τι έλεγε ο Αρης πριν από 72 χρόνια: «Η κατάργηση της θρησκευτικής συνείδησης είναι πράμα αδύνατο. Η θρησκευτική συνείδηση δεν καταργείται με απλές διαταγές». Ρωτάω τον Νίκο Τόσκα εάν έστειλε ένα αντίγραφο στον Αλέξη Τσίπρα και με λοξοκοιτάζει. Ισως και να το είχε ήδη κάνει διότι, όπως εκ των υστέρων φάνηκε με τον ανασχηματισμό, ο χειρισμός του πρωθυπουργού στο θέμα της Εκκλησίας ήταν πάνω στη «γραμμή» του Αρη, που είχε αποκλείσει κάθε ενδεχόμενο κατάργησης της θρησκείας.
Εχουν «καρφωθεί» για τα καλά στο μυαλό μου ειδικά τούτα τα λόγια του Αρη: «Το τι θα γίνει στο πολύ μακρινό μέλλον, το πώς θα σκέπτονται οι άνθρωποι τότε, είναι άλλο πρόβλημα. Και κανένας πολιτικός δεν μπορεί να βγάλει νόμο για το τι θα πρέπει να γίνει ύστερα από 200 ή 500 χρόνια. Ούτε λοιπόν κι εμείς θα βγάλουμε τέτοιο νόμο. Μας ενδιαφέρει το πώς θα προκόψει ο λαός μας σήμερα κι όχι το τι φιλοσοφικές πεποιθήσεις θα έχει ύστερα από 500 χρόνια».
Οι καημένοι οι κοσμικοί γιορτάζουν κάθε μέρα την κοσμική τους υποκρισία και ντύνονται όπως είναι μέσα τους. Παλιά, καρναβάλια γίνονταν οι άνθρωποι μία φορά τον χρόνο, μόνον τις αποκριές. Τώρα οι περισσότεροι συνέχεια καρναβάλια είναι.
Δηλαδή, παλιά έβλεπε κανείς καρναβάλια μία εβδομάδα, μόνον τις αποκριές. Τώρα βλέπει κάθε μέρα…
Καθένας ντύνεται όπως του λέει ο λογισμός! Έχουν γίνει τελείως παράξενοι. Παλάβωσαν!
Λίγοι είναι οι συμμαζεμένοι άνθρωποι, οι σεμνοί, είτε άνδρες είτε γυναίκες είτε παιδιά. Ιδίως οι γυναίκες είναι τελείως χάλια. Σήμερα που κατέβαινα στην πόλη είδα κάποια με μία κορδέλα τόσο φαρδιά, σαν επίδεσμο, κάτι μπότες μέχρι επάνω και ένα κοντό φόρεμα. Μου είπαν:
«Είναι της μόδας»!
Άλλες περπατούν με κάτι τόσο λεπτά τακούνια! Λίγο να στραβοπατήσουν, στον ορθοπεδικό θα πάνε… Τα δε μαλλιά, μην τα ρωτάς!
Μία άλλη –ο Θεός να με συγχωρέση – τι άνθρωπος ήταν; Ένα πρόσωπο άγριο, με το τσιγάρο στο στόμα, φού, φού, τα μάτια κόκκινα!…
Τώρα λένε ότι έχουν σαν αρχή να μην καπνίζουν στο σπίτι, όταν έχουν μικρά παιδιά. Τα παιδιά εν τω μεταξύ, τα καημένα, έχουν γεννηθεί… καπνιστές ρέγγες!
Και από τους καφέδες οι άνθρωποι παθαίνουν· κάνουν κάτι γκριμάτσες… Έχει φύγει η Χάρις του Θεού. Τέλεια εγκατάλειψη!
ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ: ΛΟΓΟΙ Α’- ΜΕ ΠΟΝΟ ΚΑΙ ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΤΟΝ ΣΥΓΧΡΟΝΟ ΑΝΘΡΩΠΟ
Ο άνθρωπος είναι άχρηστος, άμα λείψη η Χάρις του Αγίου Πνεύματος.
Το Άγιο Πνεύμα είναι το φως, το θείο φως. Όλη η βάση εκεί είναι.
Αν κανείς δεν βλέπει, μπορεί να χτυπήσει πάνω στο τζάμι, να πέσει σε κανέναν γκρεμό ή σε λάκκο ή σε ακαθαρσίες, και σε βόθρο ακόμη.
Δεν βλέπει που πάει, γιατί στερείται το φως.
Άμα όμως βλέπει λίγο, προφυλάγεται, άμα βλέπει πιο πολύ, αποφεύγει όλους αυτούς τους κινδύνους και βαδίζει με ασφάλεια στον δρόμο του.
Και για να έρθει το Φως, πρέπει να θέλεις να βγεις από το σκοτάδι.
Και λίγο θαμπά αν βλέπουν οι άνθρωποι, δεν θα πέφτουν, και ο Θεός δεν θα στενοχωριέται. Αν ένας πατέρας στενοχωριέται, όταν τα παιδιά του πέφτουν στις λάσπες, στα αγκάθια, στον γκρεμό, πόσο μάλλον ο Θεός!
Όλο το κακό που γίνεται στον κόσμο, είναι γιατί λείπει ο θείος φωτισμός. Και όταν λείπει ο θείος φωτισμός, βρίσκεται στο σκοτάδι ο άνθρωπος.
Τότε ο ένας λέει «από ̓δω θα πάμε», ο άλλος λέει «όχι, εγώ ξέρω καλά· από ̓δω θα πάμε», ο άλλος «από ̓δω», ο άλλος «από ̓κεί». Ο καθένας νομίζει ότι είναι καλό να πάνε από εκεί που λέει αυτός.
Όλοι δηλαδή ενδιαφέρονται για το καλό, αλλά βρίσκονται σε μια θαμπομάρα και δεν μπορούν να συνεννοηθούν. Αν δεν υπήρχε θαμπομάρα, δεν θα μάλωναν· θα έβλεπαν τον καλύτερο δρόμο και θα τραβούσαν προς τα εκεί.
Θέλω να πω ότι όλοι μπορεί να κινούνται με καλή διάθεση, αλλά, επειδή υπάρχει θαμπομάρα, δημιουργούνται πολλά και στην κοινωνία και στην Εκκλησία. Τουλάχιστον στην Εκκλησία οι περισσότεροι δεν έχουν κακή διάθεση, αλλά λείπει ο θείος φωτισμός. Για το καλό αγωνίζονται, αλλά τελικά πού καταλήγουν;
Γιʹ αυτό να ζητάμε από τον Θεό να μας δίνη έστω και λίγο θείο φωτισμό, γιατί αλλιώς σαν τον τυφλό θα σκοντάφτουμε.
Στην Θεία Λειτουργία, όταν λέει ο ιερέας «Τα σα εκ των σων…», προσεύχομαι στον Θεό να φωτίσει τον κόσμο, για να βλέπει.
Λίγο να φωτίσει ο Θεός, να φύγει το σκοτάδι, για να μη σακατεύονται πνευματικά οι άνθρωποι.
Και στον δεύτερο Ψαλμό, που ο Άγιος Αρσένιος ο Καππαδόκης τον διάβαζε «για να φωτίσει ο Θεός αυτούς που πηγαίνουν σε συνέδρια», λέω: «Να φωτίσει ο Θεός όλους τους άρχοντες, μετά να φωτίσει την Ιεραρχία και όλους τους Πατέρες της Εκκλησίας, να δέχονται το Άγιο Πνεύμα, για να βοηθούν τον κόσμο».
Και λίγο έναν να φωτίσει και τους άλλους να τους κάνη δεκτικούς, ξέρετε τι καλό μπορεί να γίνει;
Μια κουβέντα να πει ένας άρχοντας, όλα αλλάζουν. Έχουν ανάγκη από θείο φωτισμό οι άνθρωποι.
Ο Καλός Θεός δίνει τον θείο φωτισμό Του σ ̓ αυτούς που έχουν αγαθή προαίρεση».
Ο δικαστικός που έσωσε τον Μοναχό από τον απατεώνα που του πήρε τα λεφτά της Μονής
«Ένας δικαστικός μου διηγήθηκε μια περίπτωση που αντιμετώπισε ο ίδιος.
Έναν μοναχό τον έστειλε το μοναστήρι του με πεντακόσιες λίρες να αγοράσει ένα κτήμα. Πήγε να ρωτήσει κάποιον έμπορο και εκείνος του είπε: «Ασʹ τα σʹ εμένα, για να μην τα κουβαλάς».
Του άφησε τα χρήματα. «Τι καλός άνθρωπος, είπε ο μοναχός με έναν καλό λογισμό, μου πήρε και το βάρος».
Όταν επέστρεψε, δεν του έδινε τις πεντακόσιες λίρες και επιπλέον έλεγε ότι του έδωσε και οκτώ εκατομμύρια!
Ο καημένος ο μοναχός σκεφτόταν πώς θα γυρίση στο μοναστήρι. Έδωσε τις πεντακόσιες λίρες και δεν πήρε τίποτε, και επιπλέον ο άλλος του ζητούσε και οκτώ εκατομμύρια.
Το θέμα κατέληξε στο δικαστήριο. Στην δίκη, ο δικαστικός από μια έμπνευση που είχε, έκανε μια σειρά ερωτήσεων και αποδείχθηκε ότι ο έμπορος όχι μόνο δεν έδωσε τίποτε στον μοναχό, αλλά και ότι του πήρε και τις λίρες.
Διέκρινα σ ̓ αυτόν τον δικαστικό μια κατάσταση σαν του Προφήτη Δανιήλ! Επειδή είχε φόβο Θεού, ο Θεός τον φώτισε και ενήργησε σωστά.
Όλη η βάση είναι ο θείος φωτισμός. Και αν έρθη ο θείος φωτισμός, τότε ο άνθρωπος αναπαύει και το περιβάλλον του και ο ίδιος εξελίσσεται πνευματικά.
Γιʹ αυτό λέω ότι καλά είναι τα φώτα και τα πολύφωτα, οι εφευρέσεις του εγκεφάλου, αλλά ανώτερο είναι το θείο φως της Χάριτος του Θεού, το οποίο φωτίζει τον άνθρωπο.
Ο άνθρωπος που έχει θείο φωτισμό βλέπει πολύ καθαρά τα πράγματα, πληροφορείται χωρίς αμφιβολία, και ούτε εκείνος κουράζεται, αλλά και τους άλλους βοηθάει πολύ θετικά».
Τι έλεγε ο Άγιος Παΐσιος για τις πυρκαγιές πριν την γιορτή της Παναγίας
Συνεχίζεται και σήμερα η μάχη στο πολυμέτωπο πεδίο της φωτιάς στην Αττική και παράλληλα, συγκλονίζουν όσα έλεγε ο Άγιος Παϊσιος για τις πυρκαγιές με αφορμή και την επερχόμενο εορτασμό της Κοίμησης της Θεοτόκου.
«Μετά τη μεγάλη φωτιά του καλοκαιριού στο Άγιον Όρος, είχα πάει να δω το γέροντα. Ήταν «θυμωμένος» και φώναζε. «Σκαμπίλι από την Παναγία ήταν. Άρχισε την πρώτη μέρα της νηστείας και τελείωσε την τελευταία (με το παλιό εορτολόγιο που γιορτάζει το Όρος). Λέγανε ότι θα σβήσει πιο μπροστά, γιατί δε φυσούσε και όμως έσβησε την τελευταία μέρα κι ας είχε αέρα. Λες και την οδηγούσε ένα χέρι, πήγαινε γύρω – γύρω από ‘κει που δεν την περιμένανε και παρέκαμπτε τις ζώνες ασφαλείας. Κάηκαν τα δάση! Κάηκε το κοσμικό φρόνημα;»
*Απόσπασμα από το βιβλίο «Ο Πατήρ Παϊσιος μου είπε», του Αθανάσιου Ρακοβαλή
Λίγα λόγια για τον Άγιο Παΐσιο
Γεννημένος στην Καππαδοκία το 1924, ο Άγιος Παΐσιος έζησε ως μοναχός από νεαρή ηλικία, αφιερώνοντας τον εαυτό του στην αγάπη και την αφοσίωση στον Κύριο. Ο αποχαιρετισμός του προς τη μητέρα του αποτελεί μαρτυρία της ακλόνητης πίστης και της βαθιάς αγάπης του για τον Χριστό.
Ο Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης, γεννημένος το 1924 στα Φαράσα της Καππαδοκίας ως Αρσένιος Εζνεπίδης, είναι γνωστός για τη μοναστική του ζωή και το έργο του. Από νεαρή ηλικία αφιερώθηκε σε μια ζωή αγάπης και αφοσίωσης στον Κύριο.
Η απόφασή του να γίνει μοναχός του έφερε μεγάλο πόνο, καθώς αποχαιρέτησε την αγαπημένη του μητέρα, Ευλαμπία. Αυτός ο αποχαιρετισμός, που μεταφέρεται σε ένα συγκλονιστικό ποίημα, αποτελεί μαρτυρία της βαθιάς αφοσίωσής του στον Χριστό και της ακλόνητης πίστης του.
