Το να κάνετε μπάνιο σε λάθος στιγμή ή με λάθος τρόπο μπορεί—υπό ορισμένες συνθήκες—να αυξήσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού, ειδικά για ηλικιωμένους ή άτομα με υποκείμενα προβλήματα υγείας (όπως υπέρταση, καρδιοπάθειες ή κακή κυκλοφορία του αίματος).
Δείτε σε ποιες περιπτώσεις πρέπει να αποφεύγετε το μπάνιο για να μειώσετε τον κίνδυνο εγκεφαλικού:
1. Αμέσως μετά το ξύπνημα
Γιατί να το αποφεύγετε: Η αρτηριακή πίεση είναι φυσικά υψηλότερη το πρωί και μια απότομη αλλαγή θερμοκρασίας (ειδικά με κρύο νερό) μπορεί να προκαλέσει αγγειοσυστολή, αυξάνοντας τον κίνδυνο εγκεφαλικού.
Συμβουλή: Περιμένετε 30–60 λεπτά μετά το ξύπνημα. Ζεστάνετε το σώμα σας ήπια πριν κάνετε ντους.
2. Αμέσως μετά το φαγητό
Γιατί να το αποφεύγετε: Το μπάνιο αμέσως μετά το φαγητό αναγκάζει το αίμα να μεταφερθεί προς το δέρμα για τη ρύθμιση της θερμοκρασίας, μειώνοντας έτσι τη ροή αίματος στον εγκέφαλο και το πεπτικό σύστημα. Αυτό μπορεί να αυξήσει τη ζάλη ή ακόμη και τον κίνδυνο λιποθυμίας.
Συμβουλή: Περιμένετε τουλάχιστον 1–2 ώρες μετά το φαγητό πριν κάνετε μπάνιο.
3. Όταν είστε πολύ κουρασμένοι ή αδύναμοι
Γιατί να το αποφεύγετε: Η κούραση μειώνει την πίεση του αίματος. Ένα ζεστό ντους ή μπάνιο μπορεί να προκαλέσει απότομη πτώση της πίεσης και ροής αίματος προς τον εγκέφαλο, προκαλώντας ενδεχομένως λιποθυμία ή εγκεφαλικό σε ευπαθή άτομα.
Συμβουλή: Ξεκουραστείτε και ενυδατωθείτε πρώτα. Αν είναι απαραίτητο να κάνετε μπάνιο, προτιμήστε χλιαρό (όχι πολύ ζεστό) νερό και ζητήστε να είναι κάποιος κοντά αν δεν νιώθετε καλά.
4. Αργά το βράδυ
Γιατί να το αποφεύγετε: Η θερμοκρασία του σώματος πέφτει φυσικά τη νύχτα για να προετοιμαστεί για τον ύπνο. Ένα μπάνιο με κρύο νερό αργά το βράδυ μπορεί να προκαλέσει “σοκ” θερμοκρασίας, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους, επηρεάζοντας την καρδιά και την κυκλοφορία.
Συμβουλή: Αν χρειάζεται να κάνετε μπάνιο βράδυ, κρατήστε το νερό χλιαρό και τη θερμοκρασία του μπάνιου άνετη.
5. Με πολύ κρύο ή πολύ ζεστό νερό
Γιατί να το αποφεύγετε: Οι ακραίες θερμοκρασίες καταπονούν το κυκλοφορικό σύστημα. Το πολύ ζεστό νερό μπορεί να διαστείλει υπερβολικά τα αγγεία, προκαλώντας ζάλη ή λιποθυμία. Το πολύ κρύο μπορεί να προκαλέσει απότομη σύσπαση των αγγείων και αύξηση της πίεσης, αυξάνοντας τον κίνδυνο εγκεφαλικού.
Συμβουλή: Επιλέξτε χλιαρό νερό—ειδικά αν είστε ηλικιωμένοι ή έχετε προβλήματα καρδιάς ή πίεσης.
Επιπλέον συμβουλές για ασφαλές μπάνιο:
Ενυδατωθείτε καλά πριν κάνετε μπάνιο.
Κρατήστε το μπάνιο ζεστό για να αποφύγετε το “σοκ” θερμοκρασίας.
Μην κλειδώνετε την πόρτα αν είστε μόνοι και δεν αισθάνεστε καλά.
Καθίστε αν νιώθετε αδυναμία ή ζαλάδα.
Συνοψίζοντας:
Τα παραπάνω ισχύουν κυρίως για ηλικιωμένους και άτομα με ευαισθησίες στην καρδιά, την πίεση ή την κυκλοφορία.
Για έναν υγιή, νεαρό ενήλικα, τα ντους στις παραπάνω συνθήκες συνήθως δεν είναι επικίνδυνα.
Το εγκεφαλικό λόγω μπάνιου είναι σπάνιο και κυρίως αφορά άτομα με ήδη επιβαρυμένη υγεία ή έντονες απότομες αλλαγές θερμοκρασίας.
Αν έχετε προβλήματα υγείας ή είστε μεγαλύτερης ηλικίας, καλό είναι να ακολουθείτε τις παραπάνω προφυλάξεις και να ρωτήσετε τον γιατρό σας για εξατομικευμένες οδηγίες.
Παρόλο που μπορεί να μην υπάρχει ένα μυστικό για την ευτυχία το οποίο να ταιριάζει σε όλους, ο κορυφαίος Ρώσος ψυχολόγος, ψυχοθεραπευτής και συγγραφέας. Michail Litvak έχει να δώσει κάποιες χρήσιμες συμβουλές.
Ο Litvak τράβηξε την παγκόσμια προσοχή με τα εξαιρετικά βιβλία του όπως το «Psychοlοgical Αikidο». Μέσα από αυτά, έφερε στο κοινό μια σειρά διαφορετικών ψυχολογικών αρχών που μας βοηθούν να κατανοήσουμε καλύτερα την ανθρώπινη αλληλεπίδραση καθώς και να αποφύγουμε τις συγκρούσεις για μια πιο ευτυχισμένη ζωή.
Δείτε παρακάτω 20 συμβουλές του Litvak και προσπαθήστε να τις εντάξετε στην καθημερινότητα σας:
Αν αισθάνεστε πως έχετε απορριφθεί στην ζωή, ήρθε η ώρα για μια αλλαγή στον τρόπο σκέψης σας. Κανείς δεν απορρίπτει πραγματικά κάποιον άλλον. Αντιθέτως, όλοι προχωρούν μπροστά και αυτοί που νιώθουν πως έχουν απορριφθεί είναι απλώς αυτοί που έχουν μείνει πίσω.
Ποια είναι η πραγματική διαφορά μεταξύ της ωριμότητας και της ανωριμότητας; Ένα ανώριμο άτομο «ξέρει» αλλά συχνά δεν μπορεί να «κάνει» ενώ ένα ώριμο άτομο «ξέρει» και πράττει ανάλογα. Αν κάποιος απλώς στέκεται και κρίνει ενώ αποτυγχάνει να εφαρμόσεις τις ίδιες του τις συμβουλές, αυτό είναι σημάδι ανωριμότητας.
Αν θέλετε να νικήσετε τον μεγαλύτερο σας εχθρό, δεν χρειάζεται να ψάξετε πολύ. Κοιτάξτε έναν καθρέφτη και προσπαθήστε να είστε καλύτερα από αυτόν που σας κοιτά από τον καθρέφτη. Κάντε το κάθε μέρα.
Ενώ συχνά βλέπουμε την κατάθλιψη ως μια εντελώς αρνητική εμπειρία της ζωής μας, παίζει σημαντικό ρόλο. Η κατάθλιψη δόθηκε στον άνθρωπο για να τον αναγκάσει να απομακρυνθεί από τον κόσμο και να σκεφτεί τον εαυτό του. Παρατηρήστε ποιες πτυχές της ζωής σας απαιτούν την προσοχή σας.
Μην πέσετε στην παγίδα του κυνηγιού της ευτυχίας, γιατί θα την κυνηγάτε για όλη σας την ζωή. Αντιθέτως, βρείτε την ευτυχία που υπάρχει μέσα σας και θα είστε ευτυχείς ανεξάρτητα από το τι σας φέρει η ζωή.
Αντί να επιτρέπετε στις προσβολές των άλλων να σας ρίξουν, επανεστιάστε τον χρόνο και την ενέργεια σας. Προσπαθήστε για να πετύχετε την ευτυχία και όλες οι προσβολές απλώς θα σας προσπεράσουν.
Γιατί σας νοιάζουν τόσο πολύ οι σκέψεις και οι απόψεις των άλλων; Αν πιστεύετε πραγματικά ότι είστε καλός άνθρωπος, τι σημασία έχει η γνώμη των άλλων; Επιλέξτε να εστιάσετε στην αγάπη για τον εαυτό σας.
Δεν υπάρχει «ανδρικός» ή «γυναικείος» τρόπος σκέψης όταν πρόκειται για την πραγματική λογική. Υπάρχει η ικανότητα του να σκέφτεσαι σωστά και δίκαια ή όχι.
Καλύτερα να περάσεις τον χρόνο σου με ένα καλό βιβλίο παρά με έναν άδειο άνθρωπο.
Αν κάποιος δεν μπορεί να πει τίποτα καλό ή θετικό για τον εαυτό του αλλά εξακολουθεί να θέλει να πει κάτι, θα αρχίσει να μιλά άσχημα για τους άλλους. Παρατηρήστε ποιοι φέρνουν την αρνητικότητα στην συζήτηση καθώς είναι μια αντανάκλαση των ίδιων, όχι των ατόμων για τα οποία μιλούν.
Ενώ είναι ωραίο και άνετο να μιλάς με φίλους, η σπουδαία γνώση και διορατικότητα μπορεί να έρθει επίσης με το να μιλάς στους εχθρούς σου.
Η ευτυχία είναι το άμεσο αποτέλεσμα του σωστά οργανωμένου και δομημένου τρόπου ζωής.
Αυτή είναι η ζωή σου και δεν χρειάζεσαι άδεια για να την ζήσεις. Αντί να την ζητάς από τους άλλους κάνε ό, τι θες και πιστεύεις πως είναι σωστό. Εν τέλει, κανείς δεν θα σου δώσει την άδεια ούτως ή άλλως.
Αν υπάρχει κάποια ισχυρή δύναμη που μπορεί να μας ωθήσει προς τα εμπρός στην ζωή, αυτή είναι η φαντασία μας. Μέσα από αυτή μπορούμε να εκφράσουμε όλες τις ικανότητες μας, να φωτίσουμε τα όνειρα μας, να τα ενισχύσουμε και να τα πραγματοποιήσουμε.
Συχνά αναζητούμε κάποιο «σημάδι» για να αλλάξουμε, να τελειώσουμε μια σχέση ή να αλλάξουμε σταδιοδρομία. Ωστόσο, υπάρχει ένα σημάδι που ισχύει πάντα- όταν παρατηρείτε πως δεν μπορείτε να πετύχετε την προσωπική ανάπτυξη με τις τωρινές συνθήκες, ήρθε η ώρα για κάτι καινούργιο.
Αν θέλεις να κρατηθείς από κάτι, να κρατηθείς από την επιστήμη και όχι από τον λαιμό αυτού που αγαπάς. Η επιστήμη είναι ο δρόμος του μέλλοντος.
Μην μοιράζεστε την αρνητικότητα σας με τον κόσμο ανεξάρτητα με το ποιον μιλάτε. Αντιθέτως, μοιραστείτε μόνο την χαρά και την ευτυχία με τους φίλους και τους εχθρούς και θα ωφεληθείτε. Έτσι θα δημιουργήσετε χαμόγελα στα πρόσωπα των αγαπημένων σας και οι εχθροί σας δεν θα το αντέξουν με τίποτα.
Αν κατευθύνετε όλο τον χρόνο και την προσοχή σας στο να αποδείξετε κάτι σε κάποιον, όλη η ύπαρξη σας θα οφείλεται στον σκοπό γι αυτό το άτομο. Αντιθέτως, επιλέξτε να υπάρχετε για τον εαυτό σας και δεν θα χρειάζεται πλέον να αποδεικνύετε τίποτα σε κανέναν.
Θα ξέρετε πως έχετε πετύχει την πνευματική ωριμότητα όταν μπορείτε να αγαπάτε και να είστε άνετα με τον εαυτό σας σε καιρούς μοναξιάς. Μην την αντιλαμβάνεστε ως αρνητική εμπειρία- κάνουμε την καλύτερη δουλειά όταν είμαστε μόνοι.
Ο δρόμος προς την επιτυχία είναι συχνά ασαφής. Ωστόσο, αν αφιερώσετε χρόνο στο να το αναγνωρίσετε, μπορείτε εύκολα να εντοπίσετε τον δρόμο προς την αποτυχία. Είναι αυτός που σχετίζεται με την επιθυμία να σας συμπαθούν και να σας αποδέχονται όλοι και πάντα.
Πολλοί «κολλάνε» με την εξίσωση 100 − 99 + 1 γιατί στο μυαλό μας μοιάζει σαν να υπάρχουν “δύο απαντήσεις”. Στην πραγματικότητα, όμως, αν ακολουθήσουμε έναν απλό κανόνα των μαθηματικών, η λύση είναι ξεκάθαρη.
Η πράξη που βλέπουμε είναι:
100 − 99 + 1 = ;
Με την πρώτη ματιά, άλλοι λένε «1», άλλοι λένε «2». Γιατί γίνεται αυτό;
Η σύγχυση ξεκινά επειδή αρκετοί άνθρωποι κάνουν νοερά ομαδοποίηση χωρίς να το καταλάβουν, σαν να είναι:
100 − (99 + 1)
ενώ στην πραγματικότητα η πράξη γράφεται χωρίς παρενθέσεις.
Ο βασικός κανόνας: από αριστερά προς τα δεξιά
Στα μαθηματικά, όταν έχουμε μόνο αφαίρεση και πρόσθεση (χωρίς παρενθέσεις), προχωράμε από αριστερά προς τα δεξιά.
Άρα κάνουμε πρώτα:
100 − 99 = 1
και μετά:
1 + 1 = 2
Επομένως, η σωστή λύση είναι: 2
Γιατί κάποιοι βγάζουν 0;
Αν κάποιος το δει σαν:
100 − (99 + 1)
τότε πρώτα υπολογίζει μέσα στην παρένθεση:
99 + 1 = 100
και μετά:
100 − 100 = 0
Αυτό όμως είναι άλλη πράξη, γιατί έβαλε παρενθέσεις που δεν υπάρχουν.
Τελικό συμπέρασμα
Η έκφραση 100 − 99 + 1 έχει μία σωστή απάντηση όταν τη διαβάζουμε όπως είναι γραμμένη, με τους κανόνες προτεραιότητας:
Η ηθοποιός Χάρις Καμίλη: Μια σύντομη αλλά αξιόλογη πορεία στον ελληνικό κινηματογράφο της δεκαετίας του ’50
Η ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου είναι γεμάτη από πρόσωπα που, παρότι δεν έμειναν για πολλά χρόνια στο προσκήνιο, κατάφεραν να αφήσουν το δικό τους αποτύπωμα στην εποχή τους.
Μία από αυτές τις περιπτώσεις είναι η πατρινή ηθοποιός Χάρις Καμίλη, κατά κόσμον Χαρίκλεια Καμηλαροπούλου, η οποία εμφανίστηκε σε αρκετές ταινίες της δεκαετίας του 1950 και ξεχώρισε για τη φυσική της παρουσία και το ταλέντο της.
Η Χάρις Καμίλη γεννήθηκε στην Πάτρα και από νεαρή ηλικία έδειξε ενδιαφέρον για τις τέχνες και ιδιαίτερα για την υποκριτική. Με στόχο να εξελίξει το ταλέντο της και να ακολουθήσει επαγγελματικά τον δρόμο της ηθοποιίας, μετακόμισε στην Αθήνα όπου και φοίτησε στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, ένα από τα σημαντικότερα καλλιτεχνικά ιδρύματα της χώρας. Η εκπαίδευσή της εκεί της έδωσε τα απαραίτητα εφόδια για να κάνει τα πρώτα της βήματα στον χώρο του θεάτρου και του κινηματογράφου.
Σε θεατρική παράσταση, καθισμένη στον καναπέ μαζί με την Κυβέλη, πλαισιωμένη επίσης από την Κατερίνα Ανδρεάδη, τον Λάμπρο Κωνσταντάρα και τον Αλέκο Αλεξανδράκη, το έτος 1952
Η κινηματογραφική της πορεία ξεκίνησε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, μια περίοδο ιδιαίτερα δημιουργική για τον ελληνικό κινηματογράφο. Το ντεμπούτο της έγινε το 1952, όταν συμμετείχε στις ταινίες «Ο γιος του Θεού» και «Βαφτιστικός». Οι εμφανίσεις αυτές αποτέλεσαν την αρχή μιας σειράς συμμετοχών που την καθιέρωσαν ως μια από τις νέες παρουσίες του ελληνικού σινεμά εκείνης της εποχής.
Συνολικά, η Χάρις Καμίλη συμμετείχε σε οκτώ ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου, όλες γυρισμένες μέσα στη δεκαετία του 1950. Αν και οι ρόλοι της δεν ήταν πάντα πρωταγωνιστικοί, η παρουσία της στις παραγωγές της εποχής θεωρήθηκε αξιόλογη και συνέβαλε στην καλλιτεχνική δραστηριότητα εκείνων των χρόνων, όταν ο ελληνικός κινηματογράφος άρχιζε να διαμορφώνει τη δική του ταυτότητα και να κερδίζει την αγάπη του κοινού.
Ωστόσο, η καλλιτεχνική της πορεία δεν κράτησε για πολλά χρόνια. Σε μια εποχή όπου οι προσωπικές επιλογές και οι κοινωνικές συνθήκες συχνά οδηγούσαν πολλούς καλλιτέχνες σε διαφορετικούς δρόμους, η Χάρις Καμίλη αποφάσισε να απομακρυνθεί από τα καλλιτεχνικά δρώμενα σχετικά νωρίς. Επέλεξε να αφοσιωθεί στην οικογενειακή της ζωή, αφήνοντας πίσω της τον χώρο του κινηματογράφου και της δημόσιας προβολής.
Χάρις Καμίλη, Βασίλης Λογοθετίδης – «Ούτε γάτα ούτε ζημιά»
Παρότι η παρουσία της στον ελληνικό κινηματογράφο ήταν σύντομη, η Χάρις Καμίλη παραμένει ένα από τα πρόσωπα που συνδέονται με την πρώιμη περίοδο ανάπτυξης του ελληνικού σινεμά. Οι συμμετοχές της σε ταινίες της δεκαετίας του ’50 αποτελούν σήμερα μικρά κομμάτια της κινηματογραφικής ιστορίας της χώρας, θυμίζοντας μια εποχή όπου νέοι καλλιτέχνες προσπαθούσαν να διαμορφώσουν το μέλλον της ελληνικής οθόνης.
Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:
Η περίπτωση της πατρινής ηθοποιού δείχνει επίσης ότι πίσω από κάθε κινηματογραφική εμφάνιση υπάρχει μια προσωπική διαδρομή, με επιλογές και προτεραιότητες που πολλές φορές οδηγούν τους ανθρώπους μακριά από τη δημοσιότητα. Παρ’ όλα αυτά, το σύντομο πέρασμά της από τον κινηματογράφο εξακολουθεί να αποτελεί ένα ενδιαφέρον κεφάλαιο της πολιτιστικής μνήμης της εποχής.
Στην Ελλάδα το να σε γνωρίσει ο κόσμος και να σε φωνάζει με το μικρό σου όνομα, όσο ψηλά κι αν έχεις φτάσει, αποτελεί ύψιστο παράσημο και αναγνώριση επιτυχίας.
Όπως ακριβώς ισχύει για τον Πυθαγόρα, τον μεγαλύτερο (σύμφωνα με τους περισσότερους) στιχουργό λαϊκών τραγουδιών που γεννήθηκε σε αυτόν τόπο, ο οποίος αν και δεν πρόλαβε καν να φτάσει 50 ετών, υπέγραψε αμέτρητα κομμάτια που θα ακούγονται και θα αγαπιούνται για πάντα από τον κόσμο.
Απλά και μόνο μια αναφορά στις επιτυχίες του θα αρκούσε για να γεμίσει ολόκληρη… εγκυκλοπαίδεια. Οι συνεργασίες του με όλους τους μεγάλους συνθέτες του λαϊκού τραγουδιού (και όχι μόνο) αλλά και τις σημαντικότερες φωνές μιλούν από μόνες τους. Το σπάνιο ταλέντο του να γράφει στίχους αβίαστα ήταν απαράμιλλο και τον έκανε περιζήτητο, την ίδια ώρα που εκείνος έμοιαζε να μην αγγίζεται από την πρωτοφανή επιτυχία και να παραμένει ένας προσιτός άνθρωπος, όπως ακριβώς συνέβαινε και με τους χαρακτήρες των τραγουδιών του.
Γεννημένος στο Αγρίνιο το 1930, με γονείς από την Σάμο αλλά σχέση με την Μικρά Ασία, αφού ο πατέρας του υπηρετούσε εκεί την περίοδο της Καταστροφής ως έφεδρος αξιωματικός και η μητέρα του ήταν δασκάλα, κουβάλησε στο dna του το δράμα του 1922. Σε πολλά κομμάτια βγάζει εκείνες τις μνήμες των γονιών του (και μιας ολόκληρης γενιάς), που διατυπώνονται με μελαγχολία και νοσταλγία, κυρίως στον εξαιρετικό δίσκο «Μικρά Ασία», σε μουσική του Απόστολου Καλδάρα και ερμηνεία του Γιώργου Νταλάρα. Ο δίσκος έκανε ρεκόρ πωλήσεων όταν κυκλοφόρησε πράγμα το οποίο έγινε η αφορμή για να καθιερωθεί ο θεσμός του χρυσού δίσκου στην Ελλάδα…
Την ίδια ώρα βέβαια, έδειχνε και βαθιά κατανόηση των καταστάσεων που οδήγησαν σε τέτοια γεγονότα, με στίχους που μαρτυρούσαν την ευγένεια της ψυχής του, όπως για παράδειγμα οι παρακάτω:
Τούρκος εγώ κι εσύ Ρωμιός
Κι εγώ λαός κι εσύ λαός
Εγώ Χριστό κι εσύ Αλλάχ
Όμως κι οι δυο μας αχ και βαχ!
Αντίστοιχα παραδείγματα βρίσκει κανείς και σε άλλες δουλειές του. Αν και ο ίδιος είχε ενταχθεί ως έφηβος ακόμη στο ΕΑΜ το 1944, δεν βγάζει μίσος προς τον κατακτητή και εμφανίζει ξανά ανάλογο μεγαλείο, γράφοντας:
Μελαχρινέ Ναπολιτάνο
ο πόλεμος είναι φρικτός.
Εσύ μαχαίρωσες τον Πάνο
μετά σε σκότωσε κι αυτός
Ωστόσο οι μεγαλύτερες επιτυχίες του σχετίζονται κυρίως με το λαϊκό τραγούδι, όπου σαφώς κυρίαρχη θέση έχει ο δίσκος «Υπάρχω», με τους Χρήστο Νικολόπουλο και Στέλιο Καζαντζίδη, όπου όλα –μα όλα- τα τραγούδια του έγιναν επιτυχίες. Βέβαια, εδώ που τα λέμε, σχεδόν κάθε άλμπουμ στο οποίο ο Πυθαγόρας Παπασταματίου, όπως ήταν το πλήρες όνομά του, γινόταν πλατινένιος ή χρυσός. Κάτι που έκανε την εταιρεία ΜΙΝΟΣ που τον πίστεψε να τρίβει τα χέρια της με τις πωλήσεις.
Κομβικό ρόλο στην συνολική πορεία του έπαιξε η γνωριμία και η συνεργασία του με τον Γιώργο Κατσαρό, με τον οποίο όχι μόνο έβγαλαν μια σειρά από εξαιρετικές δουλειές, αλλά υπήρξαν και κουμπάροι. Μάλιστα ένα δικό τους κομμάτι, το «Λίγο κρασί, λίγη θάλασσα και τα’ αγόρι μου» με την Μαρινέλλα εκπροσώπησε την Ελλάδα στην Eurovision το 1974, σε μια εντελώς διαφορετική από τη σημερινή φάση του μουσικού διαγωνισμού…
Από την εποχή που ήταν μαθητής ακόμη είχε δείξει την κλίση του στις Τέχνες, ενώ είχε και ξεκάθαρη στάση για τα πάντα. Σκάρωνε στίχους, έγραφε μικρά θεατρικά κι έπαιζε πάντα σε πρωταγωνιστικούς ρόλους σε παραστάσεις. Από τότε μάλιστα υπέγραφε όλα τα έργα του με το μικρό του όνομα. «Ένας είναι ο Πυθαγόρας, όλοι με ξέρουν, δεν χρειάζεται το επώνυμο», συνήθιζε να λέει…
Εξαιρετικός μαθητής με ιδιαίτερη κλίση στα μαθήματα κλασικού προσανατολισμού, σπούδασε τελικά στη Δραματική Σχολή του Ωδείου Αθηνών, με δάσκαλο τον Δημήτρη Ροντήρη. Αποφοίτησε με άριστα, αλλά δεν ήταν αυτό ακριβώς που ζητούσε κι έτσι άφησε σταδιακά στην άκρη την υποκριτική για να αφοσιωθεί στο τραγούδι. Ωστόσο ορισμένες φορές είχε περάσματα και από τον κινηματογράφο, σε ταινίες που είχε γράψει το σενάριο όπως «Οι καταφρονεμένοι», «Η ώρα της δικαιοσύνης», «Δεν πουλάω την καρδιά μου» και άλλες. Ωστόσο ορόσημο στην καριέρα του θεωρείται το τραγούδι «Κάθε λιμάνι και καημός» σε μουσική του Γιώργου Κατσαρού που ακούστηκε μέσα από την ομώνυμη ταινία, με την εκπληκτική ερμηνεία των Πάνου Γαβαλά και Ρίας Κούρτη.
«Ο Σταμούλης ο λοχίας», «Κυρά Γιώργαινα», «Ο επιπόλαιος», «Πίσω από τις καλαμιές», «Πάμε για ύπνο Κατερίνα», «Άσπρα θα φοράς», «Δεν υπάρχει ευτυχία», «Το αγριολούλουδο», «Γυρίζω απ’ τη νύχτα», «Την Παρασκευή το βράδυ», «Πάει κι αυτός», «Νύχτα Στάσου», «Όταν πίνει μια γυναίκα», «Ο σαραντάρης», «Δεν αλλάζω χαρακτήρα», «Μη φεύγεις μη», «Αγάπε με», «Τώρα πια», «Σε ξέχασα», «Κάτω απ’ το πουκάμισό μου», «Οι αισθηματίες», «Άργησα να δε γνωρίσω», «Μετάνιωσες», «Κράτα καρδιά», «Πέντε πάνω-πέντε κάτω», «Ποια είσαι εσύ», «Τέλι-τέλι», «Σε πέντε ώρες ξημερώνει η Κυριακή», «Τι να πω», είναι μερικές μόνο από τις δεκάδες επιτυχίες που στηρίχθηκαν στους στίχους αυτού του μοναδικοί και ιδιαίτερου καλλιτέχνη που όμοιός του δύσκολα θα ξαναπεράσει από το ελληνικό μουσικό στερέωμα.
Και ένας θεός ξέρει πόσο μεγαλύτερη θα ήταν η παρακαταθήκη που θα άφηνε πίσω του εάν δεν έφευγε τόσο πρόωρα από την ζωή. Μανιώδης καπνιστής από νεαρός, αγνόησε τις προειδοποιήσεις των γιατρών να κόψει το τσιγάρο και τελικά άφησε αυτόν τον μάταιο κόσμο από έμφραγμα στις 12 Νοεμβρίου 1979. Ήταν μόλις 49 ετών…
ΚΑΚΟ ΜΑΤΙ: «Εις το όνομα του Πατρός και του Υιού και του Αγίου Πνεύματος. Αμήν. Άγιος ο Θεός, Άγιος Ισχυρός, Άγιος Αθάνατος ελέησον ημάς. (τρεις φορές)
Πάτερ ημών, ο εν τοις ουρανοίς, αγιασθήτω το όνομά Σου, ελθέτω η βασιλεία Σου, γεννηθήτω το θέλημά Σου ως εν ουρανό και επί της γης. Τον άρτον ημών τον επιούσιον δος ημίν σήμερον, και άφες ημίν τα οφειλήματα ημών, ως και ημείς αφίεμεν τοις οφειλέταις ημών, και μη εισενέγκης ημάς εις πειρασμόν αλλά ρύσαι ημάς από του πονηρού.
Δι’ ευχών των αγίων πατέρων ημών, Κύριε Ιησού Χριστέ ο Θεός, ελέησον και σώσον ημάς. Αμήν.
Θεοτόκε Παρθένε, χαίρε κεχαριτωμένη Μαρία, ο Κύριος μετά Σου. Ευλογημένη Συ εν γυναιξί, και ευλογημένος ο καρπός της κοιλίας Σου, ότι Σωτήρα έτεκες, των ψυχών ημών.
Βαπτιστά του Χριστού, πάντων ημών μνήσθητι, ίνα ρυσθώμεν των ανομιών ημών, σοι γαρ εδόθη χάρις, πρεσβεύειν υπέρ ημών.
Βίον ένθεον, καλώς ανύσας, σκεύος τίμιόν του Παρακλήτου, ανεδείχθης θεοφόρε Αρσένιε, και των θαυμάτων την χάριν δεξάμενος, πάσι παρέχεις ταχείαν βοήθειαν, πάτερ Όσιε, Χριστόν τον Θεόν ικέτευε, δωρήσασθαι, ημίν το μέγα έλεος.
Δεύτε προσκυνήσομεν και προσπέσωμεν τω Βασιλεί ημών Θεώ.
Δεύτε προσκυνήσομεν και προσπέσωμεν Χριστό τω Βασιλεί ημών Θεώ.
Δεύτε προσκυνήσομεν και προσπέσωμεν Αυτώ Χριστώ τω Βασιλεί και Θεώ ημών.
Ψαλμός 73
ΙΝΑΤΙ απώσω, ο Θεός, εις τέλος; ωργίσθη ο θυμός σου επί πρόβατα νομής σου; 2 μνήσθητι της συναγωγής σου, ης εκτήσω απ ἀρχῆς· ελυτρώσω ράβδον κληρονομίας σου, όρος Σιών τούτο, ο κατεσκήνωσας εν αυτώ. 3 έπαρον τας χείράς σου επί τας υπερηφανίας αυτών εις τέλος, όσα επονηρεύσατο ο εχθρός εν τοις αγίοις σου.
4 και ενεκαυχήσαντο οι μισούντές σε εν μέσω της εορτής σου, έθεντο τα σημεία αυτών σημεία και ουκ έγνωσαν. 5 ως εις την έξοδον υπεράνω, 6 ως εν δρυμώ ξύλων αξίναις εξέκοψαν τας θύρας αυτής επί το αυτό εν πελέκει και λαξευτηρίω κατέρραξαν αυτήν. 7 ενεπύρισαν εν πυρί το αγιαστήριόν σου, εις την γην εβεβήλωσαν το σκήνωμα του ονόματός σου. 8 είπαν εν τη καρδία αυτών αι συγγένειαι αυτών επί το αυτό· δεύτε και καταπαύσωμεν πάσας τας εορτάς του Θεού από της γης.
9 τα σημεία αυτών ουκ είδομεν, ουκ έστιν έτι προφήτης, και ημάς ου γνώσεται έτι. 10 έως πότε, ο Θεός, ονειδιεί ο εχθρός, παροξυνεί ο υπεναντίος το όνομά σου εις τέλος; 11 ινατί αποστρέφεις την χείρά σου και την δεξιάν σου εκ μέσου του κόλπου σου εις τέλος; 12 ο δε Θεός βασιλεύς ημών προ αιώνων, ειργάσατο σωτηρίαν εν μέσω της γης. 13 συ εκραταίωσας εν τη δυνάμει σου την θάλασσαν, συ συνέτριψας τας κεφαλάς των δρακόντων επί του ύδατος. 14 συ συνέθλασας την κεφαλήν του δράκοντος, έδωκας αυτόν βρώμα λαοίς τοις Αιθίοψι. 15 συ διέρρηξας πηγάς και χειμάρρους, συ εξήρανας ποταμούς Ηθάμ. 16 ση εστιν η ημέρα, και ση εστιν η νυξ, συ κατηρτίσω φαύσιν και ήλιον.
17 συ εποίησας πάντα τα ωραία της γης· θέρος και έαρ, συ έπλασας αυτά. 18 μνήσθητι ταύτης· εχθρός ωνείδισε τον Κύριον, και λαός άφρων παρώξυνε το όνομά σου. 19 μη παραδώς τοις θηρίοις ψυχήν εξομολογουμένην σοι, των ψυχών των πενήτων σου μη επιλάθη εις τέλος. 20 επίβλεψον εις την διαθήκην σου, ότι επληρώθησαν οι εσκοτισμένοι της γης οίκων ανομιών.
21 μη αποστραφήτω τεταπεινωμένος και κατησχυμένος· πτωχός και πένης αινέσουσι το όνομά σου. 22 ανάστα, ο Θεός, δίκασον την δίκην σου· μνήσθητι του ονειδισμού σου του υπό άφρονος όλην την ημέραν. 23 μη επιλάθη της φωνής των ικετών σου· η υπερηφανία των μισούντων σε ανέβη δια παντός.
Ευαγγέλιο
Κατά Ματθαίον, Κεφάλαιο 12/33-37
Η ποιήσατε το δένδρον καλόν, και τον καρπόν αυτού καλόν, η ποιήσατε το δένδρον σαπρόν, και τον καρπόν αυτού σαπρόν· εκ γαρ του καρπού το δένδρον γινώσκεται. 34 γεννήματα εχιδνών, πως δύνασθε αγαθά λαλείν πονηροί όντες; εκ γαρ του περισσεύματος της καρδίας το στόμα λαλεί. 35 ο αγαθός άνθρωπος εκ του αγαθού θησαυρού εκβάλλει αγαθά, και ο πονηρός άνθρωπος εκ του πονηρού θησαυρού εκβάλλει πονηρά. 36 λέγω δε υμίν ότι παν ρήμα αργόν ο εάν λαλήσωσιν οι άνθρωποι, αποδώσουσι περί αυτού λόγον εν ημέρα κρίσεως· 37 εκ γαρ των λόγων σου δικαιωθήση και εκ των λόγων σου καταδικασθήση.
Ακόμα ένας λόγος για να συμβουλευόμαστε τον γιατρό μας πριν πάρουμε διατροφικά συμπληρώματα.
Η λήψη διατροφικών συμπληρωμάτων που περιέχουν βιταμίνη Β3, μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων, προειδοποιούν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.
Αναλύοντας δεδομένα από χιλιάδες εθελοντές ανακάλυψαν ότι σχεδόν ένας στους τέσσερις ενήλικες έχουν επίπεδα της βιταμίνης υψηλότερα από τα συνιστώμενα.
Η βιταμίνηΒ3 είναι επίσης γνωστή ως νιασίνη. Κάποτε λαμβανόταν συστηματικά για την μείωση της χοληστερόλης στο αίμα. Στις μέρες μας, όμως, λαμβάνονται κυρίως στατίνες για τον σκοπό αυτό.
Ωστόσο η βιταμίνη Β3 παραμένει πολύ συχνή στη δυτική διατροφή. Στις ΗΠΑ και σε περισσότερα από άλλα 50 κράτη είναι υποχρεωτικός ο εμπλουτισμός βασικών τροφίμων με αυτήν, λένε οι επιστήμονες. Αυτό είχε γίνει πριν από δεκαετίες, για να προλαμβάνονται διατροφικές ανεπάρκειες. Στα τρόφιμα που εμπλουτίζονται συμπεριλαμβάνονται:
Το αλεύρι
Τα δημητριακά
Η βρώμη
Αν κάποιος παίρνει ταυτοχρόνως και διατροφικά συμπληρώματα που την περιέχουν, μπορεί άθελά του να κάνει υπερκατανάλωση.
Νέος μηχανισμός
Επιστήμονες από την Cleveland Clinic, στο Οχάιο, ανακάλυψαν ότι η περίσσεια της βιταμίνης επιβαρύνει την καρδιαγγειακή λειτουργία. Όπως αναφέρουν στην ιατρική επιθεώρηση Nature Medicine, το κλειδί είναι ένα υποπροϊόν της διάσπασής της που λέγεται 4ΡΥ.
Μελέτες στο εργαστήριο έδειξαν πως όταν είναι αυξημένα τα επίπεδα του 4ΡΥ στο αίμα, προκαλείται φλεγμονή στο κυκλοφορικό σύστημα. Η φλεγμονή επιφέρει βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία, οι οποίες με την πάροδο του χρόνου μπορεί να οδηγήσουν στην αθηροσκλήρωση. Η αθηροσκλήρωση αποτελεί κύρια αιτία εμφραγμάτων, εγκεφαλικών και άλλων σοβαρών καρδιαγγειακών προβλημάτων.
«Η μελέτη μας αποκάλυψε έναν μοριακό μηχανισμό που έως τώρα αποτελούσε άγνωστο, αλλά σημαντικό συμβάλλοντα παράγοντα στην ανάπτυξη καρδιαγγειακής νόσου», δήλωσε ο επιβλέπων ερευνητής Dr. Stanley Hazen, επικεφαλής Καρδιαγγειακών & Μεταβολικών Επιστημών στο Ερευνητικό Ίδρυμα Lerner της Cleveland Clinic.
Και πρόσθεσε πως ο μέσος άνθρωπος καλό είναι να συμβουλεύεται πρώτα τον γιατρό του, πριν λάβει διατροφικά συμπληρώματα που περιέχουν βιταμίνη Β3.
Κρυφές αιτίες καρδιοπάθειας
Οι ερευνητές πραγματοποίησαν τη μελέτη τους σε μία προσπάθεια να βρουν «κρυφές» αιτίες της καρδιοπάθειας. Και αυτό διότι η νόσος συχνά επιμένει ακόμα και σε ανθρώπους που ακολουθούν όλες τις συστάσεις πρόληψης, όπως:
Να τρέφονται υγιεινά
Να περιορίσουν το αλκοόλ
Να γυμνάζονται τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας
Να έχουν υπό έλεγχο το σωματικό βάρος, την πίεση και το σάκχαρο (γλυκόζη) στο αίμα τους
Στο πλαίσιο αυτό, οι ερευνητές πραγματοποίησαν πρώτα αναλύσεις αίματος σε αρκετές χιλιάδες εθελοντές με σταθερή καρδιοπάθεια. Ύστερα τις επανέλαβαν σε πολύ μεγαλύτερους πληθυσμούς εθελοντών. Όλες οι αναλύσεις έδειξαν πως η υπερκατανάλωση νιασίνης σχετιζόταν με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων.
Η νέα μελέτη εντόπισε επίσης γενετικούς δεσμούς μεταξύ του 4PY και της φλεγμονής στα αιμοφόρα αγγεία.
Τα νέα ευρήματα μπορεί να εξηγούν το επονομαζόμενο «παράδοξο της νιασίνης». Με τον όρο αυτό περιγράφεται η παρατήρηση πως τις εποχές που η βιταμίνη Β3 λαμβανόταν ως φάρμακο για τη χοληστερόλη, τα οφέλη της ήταν πάντοτε μικρότερα από τα αναμενόμενα. Αυτό ουδείς μπορούσε να εξηγήσει έως σήμερα, πρόσθεσε ο Dr. Hazen.
Η Χρυσή Βαρδινογιάννη έδωσε το παρών σε ένα πολύ ξεχωριστό fashion event.
Η χρυσή Βαρδινογιάννη έδωσε πρόσφατα το παρών στα επίσημα εγκαίνια του νέου της καταστήματος της LiLALO στο Golden Hall.
Η εμφάνιση της Χρυσής Βαρδινογιάννη
Το νέο store concept της LiLALO είναι εμπνευσμένο από τα φυσικά πετρώματα της Γης, απ’ όπου γεννώνται οι πολύτιμοι λίθοι. Οι πετρώδεις υφές και τα γήινα χρώματα δημιουργούν μια ατμόσφαιρα που παραπέμπει σε ένα σύγχρονο “σπήλαιο”, όπου οι επισκέπτες ανακαλύπτουν τους θησαυρούς της φύσης μέσα από τις μοναδικές δημιουργίες του brand.
Για την εν λόγω τόσο ξεχωριστή περίσταση, η Χρυσή Βαρδινογιάννη επέλεξε να φορέσεις ένα λευκό t-shirt με ένα τζιν παντελόνι σε ίσια γραμμή και ολοκλήρωσε την εμφάνισή της με ένα μπεζ σακάκι. Κράτησε μία επίσης μπεζ δερμάτινη τσάντα. Το εν λόγω combo είναι ιδιαιτέρως αγαπητό από τις Γαλλίδες fashionistas, αφού ο συνδυασμός του blazer με το τζιν είναι διαχρονικό και αποπνέει ένα μοντέρνο, αλλά και σοφιστικέ coolness.
Ο Μαρκ Φέργουεδερ δεν μπορεί να ξεχάσει τα λόγια που του είπε η σύζυγός του, Εύα, λίγο πριν φύγει από τη ζωή: «Ήθελα απλώς να γεράσω μαζί σου».
Μετά από τέσσερις δεκαετίες κοινής ζωής και δύο παιδιά, ο 67χρονος Μαρκ, συνταξιούχος σιδηροδρομικός από το Ίστμπορν του Ανατολικού Σάσεξ, είχε την ίδια προσδοκία. Όμως η διάγνωση της Εύας με καρκίνο των ωοθηκών σταδίου 4Β το 2019 ανέτρεψε τα πάντα.
Το όνειρο για το μέλλον και η ξαφνική ανατροπή
«Θέλαμε να ταξιδέψουμε, να ζήσουμε τη ζωή μας, ίσως να μετακομίσουμε στην Ισπανία», λέει ο Μαρκ με τρεμάμενη φωνή. «Ήθελα απλώς να είμαι με την Εύα, να κάνουμε πράγματα που αγαπούσαμε — μαζί».
Δύο χρόνια μετά τον θάνατό της, η θλίψη του παραμένει βαθιά. Αυτό που την επιδεινώνει, όμως, είναι η πεποίθηση ότι η Εύα θα ήταν ακόμη εν ζωή αν δεν είχε χρησιμοποιήσει την πούδρα ταλκ της Johnson & Johnson.
Ο Μαρκ συμμετέχει πλέον σε ομαδική αγωγή κατά της εταιρείας, μαζί με περισσότερους από 3.000 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όλοι ισχυρίζονται ότι είτε οι ίδιοι είτε συγγενικά τους πρόσωπα εμφάνισαν καρκίνο των ωοθηκών ή μεσοθηλίωμα λόγω της χρήσης της παιδικής πούδρας Johnson’s μεταξύ 1965 και 2023.
Κατηγορίες για αμίαντο στην πούδρα και απόκρυψη στοιχείων
Η αγωγή, που κατατέθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο από το δικηγορικό γραφείο KP Law, υποστηρίζει ότι το βασικό συστατικό της πούδρας, το ένυδρο πυριτικό μαγνήσιο, ήταν μολυσμένο με αμίαντο — ένα γνωστό καρκινογόνο — και ότι η εταιρεία το γνώριζε αλλά δεν ενημέρωσε το κοινό επί δεκαετίες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρόμοιες αγωγές έχουν οδηγήσει σε δισεκατομμύρια αποζημιώσεων. Η Johnson & Johnson απέσυρε την πούδρα με ορυκτό τάλκ από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2023, τρία χρόνια μετά την απόσυρσή της από ΗΠΑ και Καναδά, αντικαθιστώντας την με άμυλο καλαμποκιού. Η εταιρεία απέδωσε την αλλαγή σε μείωση της ζήτησης λόγω «παραπληροφόρησης» για την ασφάλεια του προϊόντος.
«Η Εύα ήταν 63 ετών όταν πέθανε», λέει ο Μαρκ. «Ζούσε υγιεινά, δεν κάπνιζε, δεν έπινε, ασκούνταν και είχε πάντα φροντίδα για τον εαυτό της».
Και όμως, αγνοούσε ότι ένα προϊόν που χρησιμοποιούσε για προσωπική υγιεινή μπορεί να είχε επιφέρει το τέλος της.
«Δεν το μάθαμε παρά μόνο μετά τον θάνατό της», λέει συγκινημένος. «Αν το γνωρίζαμε, δεν θα το είχε χρησιμοποιήσει και ίσως να ήταν ακόμη εδώ».
Μνήμες από τις πρώτες μέρες της σχέσης τους
Ο Μαρκ θυμάται πως από την αρχή της σχέσης τους η Εύα έκανε συχνή χρήση της πούδρας. «Γνωριστήκαμε όταν ήμουν με άδεια από τις Ένοπλες Δυνάμεις στη Βόρεια Ιρλανδία», λέει. «Την ερωτεύτηκα αμέσως. Ήταν γεμάτη ζωντάνια».
Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1984, μέσα σε λίγους μήνες. «Η Εύα χρησιμοποιούσε την πούδρα κάθε μέρα. Υπήρχε λευκή σκόνη παντού. Μου προκαλούσε δυσφορία, σκεφτόμουν ότι ήταν σαν να ήθελες να πνιγείς όταν την ανέπνεες. Έπρεπε να της το είχα πει τότε».
Αυτή η πρώιμη ανησυχία είναι τώρα κεντρικό στοιχείο στην αγωγή.
«Η πούδρα ταλκ που κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο επί δεκαετίες περιείχε αμίαντο, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει καρκίνο όταν εισπνευσθεί», εξηγεί ο Τομ Λόνγκσταφ, δικηγόρος της KPLaw. «Κατηγορούμε τη Johnson & Johnson ότι γνώριζε τον κίνδυνο και τον απέκρυψε για εμπορικούς λόγους».
Μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί ημερομηνία εκδίκασης. Η εταιρεία Kenvue, που διαχειρίζεται τον τομέα καταναλωτικής υγείας της Johnson & Johnson, δήλωσε ότι η πούδρα ήταν σύμφωνη με όλους τους κανονισμούς, δεν περιείχε αμίαντο και δεν προκαλεί καρκίνο.
Η διάγνωση και η μάχη με την ασθένεια
Το πρώτο ανησυχητικό σύμπτωμα εμφανίστηκε τον Αύγουστο του 2019, όταν η Εύα άρχισε να υποφέρει από χρόνια δυσπεψία και κράμπες στο στομάχι. Καμία αγωγή ή διατροφική αλλαγή δεν έφερε βελτίωση.
Τον Δεκέμβριο, πήγε επιτέλους σε γιατρό με τον Μαρκ να τη συνοδεύει. Ο ιατρός παρατήρησε ασυνήθιστη σκλήρυνση στην κοιλιακή χώρα και συνέστησε περαιτέρω εξετάσεις.
«Δεν υποψιαζόμασταν καν τον καρκίνο», θυμάται ο Μαρκ. Όμως μέσα σε λίγες ημέρες η κατάστασή της επιδεινώθηκε και δυσκολευόταν να κινηθεί.
Οι εξετάσεις οδήγησαν σε μια σκληρή διάγνωση από έναν Αυστραλό γιατρό. «Μας ρώτησε αν θέλαμε να ακούσουμε το χειρότερο σενάριο», λέει ο Μαρκ. «Και όταν απαντήσαμε καταφατικά, είπε στην Εύα: “Φοβάμαι, Εύα, αυτό θα σε τσιμπήσει στα οπίσθια”». Η ειλικρίνειά του, όσο ωμή κι αν ήταν, τους βοήθησε να συνειδητοποιήσουν την πραγματικότητα.
Τον Φεβρουάριο του 2020, η Εύα υποβλήθηκε σε επέμβαση για αφαίρεση ωοθηκών, μήτρας, τραχήλου και σαλπίγγων. Ακολούθησαν έξι μήνες χημειοθεραπείας.
«Ήταν πολύ σκληρό», λέει ο Μαρκ. «Έχασε τα μαλλιά της — κι όμως γελάσαμε όταν ο γιατρός είπε ότι θα ξαναφυτρώσουν πιο πυκνά, γιατί πάντα μισούσε τα μαλλιά της!»
Το καλοκαίρι το ζευγάρι περνούσε χρόνο στη βεράντα του σπιτιού, ελπίζοντας ότι η θεραπεία θα είχε αποτέλεσμα.
Μετά την αποθεραπεία, η Εύα επέστρεψε στη δουλειά και ταξίδεψαν στην Αίγυπτο την άνοιξη του 2022. Ωστόσο, λίγο αργότερα, οι εξετάσεις CA125 έδειξαν αύξηση, ένδειξη υποτροπής.
Η νέα χημειοθεραπεία δεν ανέκοψε την επιδείνωση. Η Εύα πέθανε τον Αύγουστο του 2023. Ο Μαρκ και οι δύο κόρες τους, Κέιτι και Κλερ, καταρρακώθηκαν.
Η απόφαση να συμμετάσχει στην αγωγή
Ο Μαρκ διάβασε για τη σύνδεση του ταλκ με τον καρκίνο των ωοθηκών και την αγωγή που είχε ξεκινήσει — και δήλωσε συμμετοχή αμέσως.
Οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι η Johnson & Johnson «απέκρυψε πληροφορίες που θα μπορούσαν να υποδηλώσουν ότι η πούδρα ήταν μολυσμένη με αμίαντο» και «άσκησε πιέσεις στις ρυθμιστικές αρχές» για να συνεχίσει την πώλησή της.
Τι λένε οι επιστήμονες για τη σχέση ταλκ και καρκίνου
Ο Τζάστιν Στέμπινγκ, καθηγητής βιοϊατρικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Άνγκλια Ράσκιν, πιστεύει ότι υπάρχει σύνδεση. Αναφέρει μελέτη του *Journal of Clinical Oncology* με 50.884 γυναίκες, η οποία έδειξε θετική συσχέτιση μεταξύ χρήσης ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και καρκίνου των ωοθηκών.
«Για μένα, αυτή η μελέτη ήταν η πιο πειστική απόδειξη», δηλώνει. «Υπάρχει σαφής κίνδυνος και ο μηχανισμός είναι γνωστός».
Από την άλλη, ο Πολ Φάροου, πρώην καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και ερευνητής στο Ιατρικό Κέντρο Cedars Sinai στο Λος Άντζελες, σημειώνει ότι, αν και υπάρχει σύνδεση, δεν έχει αποδειχθεί αιτιώδης σχέση. «Μπορεί να εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες», τονίζει.
Ο Μαρκ όμως είναι βέβαιος: «Αυτή η νομική ενέργεια δεν θα φέρει πίσω την Εύα. Αλλά η εταιρεία πρέπει να λογοδοτήσει. Δεν έπρεπε ποτέ να επιτραπεί να χρησιμοποιούν άνθρωποι σαν τη γυναίκα μου ένα προϊόν που θεωρούσαν αθώο — και που τελικά ίσως την σκότωσε».
“Φράουλες-δηλητήριο”- H Βουλγαρία κατήγγειλε την Ελλάδα για υπερβάσεις φυτοφαρμάκων
Για σοβαρό κίνδυνο από ελληνικές φράουλες ενημέρωσε η Βουλγαρία το Ευρωπαϊκό Σύστημα ανταλλαγής πληροφοριών μεταξύ των χωρών, για επικίνδυνα Τρόφιμα (RASFF). Και ενώ συνήθως οι ειδοποιήσεις της Βουλγαρίας γίνονται μετά από έλεγχο στα σύνορα, αυτή τη φορά οι τοξικές ελληνικές φράουλες εντοπίστηκαν μετά από έλεγχο των Βουλγαρικών Αρχών στην αγορά.
Στις φράουλες ανιχνεύτηκε το φυτοφάρμακο Formetanate σε ποσότητα 0.563 mg/kg με μέγιστο επιτρεπτό όριο υπολειμμάτων τα 0.01 mg/kg (ποσοστιαία υπέρβαση τα 5.530%) και το φυτοφάρμακο Etoxazole 0.137 mg/kg με όριο τα 0.01 mg/kg (ποσοστιαία υπέρβαση 1.270%). Στην ανακοίνωση του RASFF δεν υπάρχουν περισσότερες λεπτομέρειες για τον παραγωγό ούτε που πωλήθηκε το επικίνδυνο φρούτο, ωστόσο η ειδοποίηση είναι στα χέρια των ελληνικών Αρχών για περαιτέρω ενέργειες. Πάντως οι φράουλες αποσύρθηκαν ήδη από τα ράφια της Βουλγαρίας.
Το φυτοφάρμακο Formetanate είναι εγκεκριμένο στην ΕΕ αλλά όπως για όλα τα φυτοφάρμακα υπάρχουν μέγιστα όρια υπολειμμάτων. Χρησιμοποιείται σε καλλιέργειες ως εντομοκτόνο, ακαρεοκτόνο και αγροχημικό. Αν και δεν υπάρχει καμία ένδειξη καρκινογένεσης για τον άνθρωπο ( IARC), η οξεία έκθεση μπορεί να προκαλέσει χολινεργική κρίση που χαρακτηρίζεται από σοβαρή ναυτία/έμετο, σιελόρροια, εφίδρωση, βραδυκαρδία, υπόταση, κατάρρευση και σπασμούς. Η αυξανόμενη μυϊκή αδυναμία είναι μια πιθανότητα και μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο εάν εμπλέκονται οι αναπνευστικοί μύες. Η συσσώρευση του στα κινητικά νεύρα μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα όπως μυϊκή αδυναμία, κόπωση, μυϊκές κράμπες, συστολή και παράλυση. Όταν υπάρχει συσσώρευση στα αυτόνομα γάγγλια, μπορεί να προκαλέσει υπέρταση και υπογλυκαιμία.
Και το Etoxazole είναι εγκεκριμένο με το ίδιο ανώτατο επιτρεπτό όριο υπολειμμάτων, το οποίο όταν υπερβαίνεται έχει χαρακτηριστεί ως δυνητικά επικίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) και άλλους επίσημους οργανισμούς, το etoxazole έχει δείξει τοξικότητα σε πειραματόζωα, κυρίως στο ήπαρ και στον θυρεοειδή αδένα. Επιπλέον, με χρόνια έκθεση σε υψηλές δόσεις, μπορεί να προκαλέσει ορμονικές διαταραχές, γεγονός που το καθιστά ύποπτο για ενδοκρινικές επιπτώσεις στον οργανισμό. Αν και το etoxazole δεν έχει ταξινομηθεί επίσημα ως καρκινογόνο ή μεταλλαξιογόνο σε ανθρώπους, θεωρείται και πιθανός ενδοκρινικός διαταράκτης.
Τα φυτοφάρμακα χρησιμοποιούνται ευρέως στην καλλιέργεια φραουλών για την προστασία από έντομα, μύκητες και άλλους παθογόνους οργανισμούς, με σκοπό τη διασφάλιση της παραγωγής και της εμπορικής ποιότητας του προϊόντος. Ωστόσο, λόγω της ευαίσθητης φύσης του καρπού και της απευθείας κατανάλωσής του χωρίς αποφλοίωση, οι φράουλες συχνά συγκαταλέγονται στα φρούτα με τα υψηλότερα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. Αυτό έχει εγείρει ανησυχίες για την επίδραση που μπορεί να έχουν τα χημικά αυτά στον ανθρώπινο οργανισμό, ιδίως όταν ξεπερνούν τα επιτρεπτά όρια.
