Έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για πιθανή απάτη με κονδύλια της ΕΕ – Έφοδοι στην έδρα της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας στις Βρυξέλλες και στο Κολλέγιο της Ευρώπης στη Μπριζ – Υπό κράτηση η Φεντερίκα Μογκερίνι και δύο ακόμη ύποπτοι

Τρεις συλλήψεις έχουν πραγματοποιήσει μέχρι στιγμής οι βελγικές αρχές, με μία εξ αυτών να είναι η Ιταλίδα Φεντερίκα Μογκερίνι, πρώην αντιπρόεδρος της Κομισιόν. Η εξέλιξη αυτή έρχεται μετά από εφόδους των αρχών στην έδρα της ευρωπαϊκής διπλωματικής υπηρεσίας (EEAS) στις Βρυξέλλες και σε κτίρια του Κολλεγίου της Ευρώπης στη Μπριζ, στο πλαίσιο έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για πιθανή απάτη στη χρήση κοινοτικών κονδυλίων.

Η 52χρονη Ιταλίδα Φεντερίκα Μογκερίνι

Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Εισαγγελέα, οι έρευνες αφορούν υπόθεση πιθανής απάτης σχετικής με τη χρήση χρηματοδότησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Συνολικά τρία άτομα συνελήφθησαν. Οι άλλοι δύο είναι ένας μάνατζερ του Κολλεγίου της Ευρώπης και ο Ιταλός διπλωμάτης Στέφανο Σαννίνο, πρώην γενικός γραμματέας του EEAS την περίοδο 2021-2025.

Τα καταγγελλόμενα αδικήματα αφορούν στην περίοδο 2021-2022. Οι πράξεις που διερευνώνται περιλαμβάνουν απάτη στην ανάθεση δημοσίων συμβάσεων, διαφθορά, σύγκρουση συμφερόντων και παραβίαση επαγγελματικού απορρήτου.

Η Φεντερίκα Μογκερίνιδιατέλεσε Ύπατη Εκπροσώπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για θέματα Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας. Ήταν, επίσης, από τον Νοέμβριο του 2014, και Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Οι ανακριτικές Αρχές εξετάζουν αν το Κολλέγιο της Ευρώπης ή στελέχη του είχαν προηγούμενη γνώση των όρων δημόσιου διαγωνισμού που αφορούσε τη χρηματοδότηση της νέας Ευρωπαϊκής Διπλωματικής Ακαδημίας στη Μπριζ. Το ίδρυμα, το οποίο ιδρύθηκε το 1949 και θεωρείται «φυτώριο» Ευρωπαίων αξιωματούχων, αγόρασε το 2022 ένα κτίριο στη Spanjaardstraat για τη φιλοξενία συμμετεχόντων στο πρόγραμμα, σε περίοδο οικονομικής πίεσης, λίγο πριν το EEAS εκδώσει πρόσκληση χρηματοδότησης που κατέληξε να του αποδώσει 654.000 ευρώ.

Στο επίκεντρο της έρευνας βρίσκεται η πιθανότητα πρόσβασης σε εμπιστευτικές πληροφορίες σχετικά με τον διαγωνισμό, ο οποίος όφειλε να παραμείνει απόρρητος ώστε να διασφαλιστεί η ίση μεταχείριση των υποψηφίων οργανισμών. Προτού διαβιβαστεί ο φάκελος στην EPPO, η OLAF είχε πραγματοποιήσει συνεντεύξεις με εμπλεκόμενα πρόσωπα. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η EPPO ή η OLAF έχουν καταλήξει σε συμπέρασμα περί διάπραξης αδικημάτων και κανένας από τους συλληφθέντες δεν έχει επίσημα κατηγορηθεί.

Η υπόθεση προσθέτει νέα πίεση στο Κολλέγιο της Ευρώπης και στη διοίκησή του, καθώς η Μογκερίνι –η οποία ξεκίνησε φέτος τη δεύτερη θητεία της στη Μπριζ– δεν απάντησε στα ερωτήματα ευρωπαϊκών μέσων σχετικά με την έρευνα. Στην επιχείρηση συμμετείχαν η βελγική αστυνομία της Δυτικής Φλάνδρας και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF), στο πλαίσιο έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO). Εκπρόσωποι τόσο της EPPO όσο και της OLAF απέφυγαν κάθε σχόλιο.

Το Κολλέγιο της Ευρώπης και η νέα Ευρωπαϊκή Διπλωματική Ακαδημία τελούν υπό τη διεύθυνση της Μογκερίνι, η οποία υπηρέτησε ως Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ για την Εξωτερική Πολιτική την περίοδο 2014-2019, ανέλαβε πρύτανης του Κολλεγίου το 2020 και διευθύντρια της Ακαδημίας από την ίδρυσή της το 2022. Την περίοδο που αφορά η έρευνα, το EEAS διευθυνόταν από τον Ζοσέπ Μπορέλ, πρώην Υπουργό Εξωτερικών της Ισπανίας. Εκπρόσωπός του δεν ήταν διαθέσιμος για σχόλιο, ενώ άρνηση σχολιασμού υπήρξε και από το Κολλέγιο της Ευρώπης, το EEAS και τις βελγικές εισαγγελικές αρχές.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO), η οποία τέθηκε επίσημα σε λειτουργία το 2021, είναι ανεξάρτητο όργανο της ΕΕ, αρμόδιο για την καταπολέμηση της απάτης σε βάρος του προϋπολογισμού της Ένωσης και κάθε αδικήματος που θίγει τα οικονομικά της συμφέροντα, συμπεριλαμβανομένης της διαφθοράς, του ξεπλύματος χρήματος και της διασυνοριακής απάτης στον ΦΠΑ. Η υπερεθνική αυτή αρχή έχει την αρμοδιότητα όχι μόνο να ερευνά, αλλά και να ασκεί διώξεις και να παραπέμπει τους υπαιτίους στη δικαιοσύνη, αρμοδιότητα που δεν διέθετε, μεταξύ άλλων, η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης (OLAF).

Θύελλα αντιδράσεων έχει ξεσηκώσει η χριστουγεννιάτικη φάτνη που φιλοξενείται στη μεσαιωνική πλατεία Γκραν Πλας, στις Βρυξέλλες.

Το έργο, με τίτλο «Les Etoffes de la Nativite» [Τα Υφάσματα της Γέννησης], αποκαλύφθηκε την Παρασκευή και αμέσως πυροδότησε έντονες επικρίσεις, καθώς πολλοί ήταν εκείνοι που το χαρακτήρισαν ως «προσβολή στη χριστιανική κληρονομιά».

Στην πράξη, «για λόγους συμπερίληψης» σημαίνει ότι προσπαθούν να δημιουργήσουν κάτι που να μην αποκλείει κανέναν και να μην θεωρείται προσβλητικό για καμία ομάδα.

Αντί για την κλασική ιερή απεικόνιση, η νέα φάτνη είναι μια ημιδιαφανής εγκατάσταση, φτιαγμένη εξ ολοκλήρου από ανακυκλωμένα υφάσματα, σχεδιασμένη από την αρχιτέκτονα εσωτερικών χώρων των Βρυξελλών, Βικτόρια-Μαρία Γκέιερ.

On touche le fond… et on continue de creuser. https://t.co/CdC0H1O4sr

— Thomas Meunier (@ThomMills) November 27, 2025

Η ριζοσπαστική αλλαγή έγκειται στην εμφάνιση των φιγούρων. Οι μορφές της Παναγίας, του Ιωσήφ, του Θείου Βρέφους και των άλλων προσώπων είναι όλες χωρίς πρόσωπο. Τα πρόσωπα έχουν αντικατασταθεί από ένα παζλ υφασμάτων σε αποχρώσεις του μπεζ και του καφέ.

Σύμφωνα με την ομάδα σχεδιασμού, ο σκοπός αυτής της επιλογής ήταν να δοθεί ένας «συμπεριληπτικός συνδυασμός όλων των τόνων δέρματος, ώστε ο καθένας να μπορεί να αναγνωρίζει τον εαυτό του».

Ωστόσο, πολλοί ήταν αυτοί που σχολίασαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι η φιγούρα της Παναγίας έμοιαζε περισσότερο με μουσουλμάνα λόγω του τρόπου που ήταν καλυμμένη.

Η δημοτική αρχή των Βρυξελλών, με δήμαρχο τον Φιλίπ Κλος (ο οποίος αυτοπροσδιορίζεται ως κοσμικός και προέρχεται από το Σοσιαλιστικό Κόμμα), υποστήριξε την επιλογή, τονίζοντας ότι η προηγούμενη φάτνη έπρεπε να αντικατασταθεί λόγω φθοράς. Η επιλογή του έργου έγινε από τους ναούς των Αγίων Μιχαήλ και Γκουντούλις, με τον εφημέριο του Καθεδρικού Ναού να δίνει την επίσημη υποστήριξή του.

Δείτε το βίντεο:

Έντονες αντιδράσεις: «Ζόμπι στους σταθμούς των Βρυξελλών», «αγγίζουμε τον πάτο»
Η καλλιτεχνική προσέγγιση προκάλεσε άμεσες και σφοδρές αντιδράσεις τόσο εντός όσο και εκτός των βελγικών συνόρων, με πολιτικούς, πιστούς και απλούς πολίτες να ζητούν την άμεση απομάκρυνσή της.

Ο Βέλγος γερουσιαστής Ζορζ-Λουί Μπουσέ χαρακτήρισε τις χωρίς πρόσωπο φιγούρες ως κάτι που θυμίζει περισσότερο «ζόμπι στους σταθμούς των Βρυξελλών, παρά πραγματική φάτνη». Ακόμη πιο αιχμηρή ήταν η αντίδραση του Τομάς Μουνιέ, ποδοσφαιριστή της Λιλ και της Εθνικής Βελγίου. Το δεξί μπακ χρησιμοποίησε τον λογαριασμό του στο X για να σχολιάσει το νέο έργο, γράφοντας: «Αγγίζουμε τον πάτο… και συνεχίζουμε να σκάβουμε».

Η ένταση γύρω από τη νέα φάτνη κλιμακώθηκε το Σάββατο με μία πράξη βανδαλισμού.

Το κεφάλι της φιγούρας του Θείου Βρέφους κλάπηκε, επιβεβαίωσε ο εκπρόσωπος του δημάρχου στο RTBF. Άγνωστος δράστης αποκεφάλισε τη φιγούρα, παίρνοντας μαζί του την υφασμάτινη μπάλα που χρησίμευε ως κεφάλι και αφήνοντας το σώμα στη θέση του.

«Μπορώ να επιβεβαιώσω ότι ήταν η μπάλα από ύφασμα που χρησίμευε ως κεφάλι του Θείου Βρέφους αυτή που κλάπηκε», δήλωσε ο εκπρόσωπος Βίκτορ Κανιανζίρα. «Βρισκόμαστε στη διαδικασία αντικατάστασής της».

Η φάτνη θα βρίσκεται στην Grand-Place για 8 συνεχόμενα χρόνια, κάτι που έχει αποτελέσει στόχο και στο παρελθόν. Τόσο το 2014 όσο και το 2017 σημειώθηκαν κλοπές ή βανδαλισμοί με επίκεντρο τη φιγούρα του Χριστού, γεγονός που αναδεικνύει την ιδιαίτερη ευαισθησία που υπάρχει γύρω από το συγκεκριμένο θρησκευτικό σύμβολο στην καρδιά της βελγικής πρωτεύουσας. Για τις φετινές γιορτές, θα παραμείνει στον χώρο ως τις 4 Ιανουαρίου.