Ανάμεσα σε αποθήκες, κατεβασμένα σιδερένια ρολά και βιομηχανίες λίγα μέτρα από την Ιερά Οδό, στο Αιγάλεω, το βλέμμα σου πέφτει στα θεόρατα αγάλματα αρχαίων Ελλήνων θεών, τις Καρυάτιδες, τις μυθικές φιγούρες και τα θηρία που στέκονται εκεί αγέρωχα.
Μπαίνοντας στο εργαστήρι του κ. Χαράλαμπου Γκούμα μία αίσθηση θαυμασμού και μεγαλοσύνης σε κυριεύει.
Στο βάθος στέκονται οι Μούσες, πιο πέρα μία Αθηνά, ένας Ποσειδώνας, ένας Δίας, ένα άλογο, ένας ζητιάνος, γρύπες, σφίγγες, κυανόκαρανα, φουρούσια, κεφάλια ταύρων, ο Όμηρος, ο Σωκράτης, ο Διονύσιος Σολωμός.
Ο ποιητής Όμηρος και ο φιλόσοφος Σωκράτης
Ο κ. Χαράλαμπος Γκούμας είναι γλύπτης και κεραμοποιός και εδώ και 67 χρόνια φτιάχνει με το χέρι του μοναδικά έργα που κοσμούν σημαντικά κτίρια, ξενοδοχεία, σπίτια και υπαίθριους χώρους σε Ελλάδα και εξωτερικό. Έμπνευσή του τα νεοκλασικά του Τσίλλερ.
Αυθεντικός, εργατικός, ένας γλυκός άνθρωπος μπορεί να σου μιλάει με τις ώρες για τα «παιδάκια» του -όπως αποκαλεί τα δημιουργήματά του- ενώ δεν σταματάει να τα χαϊδεύει με τρυφερότητα, λες και είναι αληθινά.
«Δεν υπάρχει κάτι που να μην έχω φτιάξει. Κάποια βέβαια είναι και παραγγελίες. Από τους θεούς του Ολύμπου, μέχρι τις Καρυάτιδες, όλες τις μορφές της μυθολογίας μας, ακόμα κι έναν λυράρη για τον Βασίλη Σκουλά αλλά κι ένα μπουζούκι για τον Μανώλη Καραντίνη» μου λέει.
Ένα μπουζούκι για τον μουσικό Μανώλη Καραντίνη
«Αυτός ο αετός έγινε το 2004 που έγιναν οι Ολυμπιακοί Αγώνες. Έλειπε από την αρχαία Ολυμπία, τον έφτιαξα και τον αντικατέστησαν. Τώρα γίνεται ένα μουσείο στην Παλλήνη που πρέπει να μπούνε δύο αετοί. Φτιάχνω δύο αλλά στον δεύτερο γυρίσαμε το κεφάλι ανάποδα για να είναι ζευγάρι και να κοιτάνε ο ένας τον άλλο. Θα μπουν στις γωνίες. Μπαίνουνε τέσσερις τους δύο τους έχουν πάρει».
Ως το δέκατο από δώδεκα παιδιά, ο κ. Γκούμας έχει περάσει αμέτρητες ώρες σε αυτόν εδώ το χώρο που αγόρασε ο πατέρας του το 1950 αρχικά για να φτιάχνει είδη υγιεινής.
«Το πατρικό μας σπίτι είναι στην Ακαδημία Πλάτωνος. Μόλις γεννήθηκα ο πατέρας μου πήρε αυτόν εδώ το χώρο και ήρθαμε εδώ».
Όλα τα αγόρια της οικογένειας εργάστηκαν εκεί για κάποια χρονική περίοδο, και μάλιστα ο καθένας είχε και από 2-3 βοηθούς. Όλοι αντιμετωπίζουν αναπνευστικά προβλήματα λόγω της φύσης του επαγγέλματος. Τώρα μόνο εκείνος εξακολουθεί να «παλεύει» με τον πηλό και κάπου κάπου έρχεται και ο αδερφός του ο Παναγιώτης και δουλεύουν παρέα.
«Είναι δύσκολη δουλειά. Θέλει να την αγαπάς και την σέβεσαι». Τον ρωτάω πόσα έργα έχει φτιάξει: «Είναι αμέτρητα, δεν τα μετράω δεν με ενδιαφέρει κιόλας. Μου αρέσουν κυρίως τα τεράστια αγάλματα και οι μινιατούρες. Και την γυναίκα μου έχω φτιάξει. Είναι αρχιτέκτονας».
Ο κ. Χαράλαμπος Γκούμας έφτιαξε από πηλό ακόμα και την γυναίκα του
Μία μέρα πριν τη συνέντευξή μας είχε τα γενέθλιά του, τα οποία γιόρτασε, πού αλλού στο εργαστήριό του, παρέα με τους διάσημους και μη, φίλους του:
«Χθες είπα ότι είναι τα τελευταία μου γενέθλια εδώ μέσα. Προσπαθώ να βρεθεί ένας τρόπος να μείνει είτε ως μουσείο για το Αιγάλεω αλλά και σχολή γλυπτικής για μικρούς και μεγάλους».
Ο Κωνσταντίνος Καραμανλής
Πολλοί σπουδαίοι άνθρωποι και καλλιτέχνες, κάποιοι από αυτούς είναι στη ζωή και κάποιοι έχουν φύγει αλλά είναι λες και ακόμα τριγυρνούν ανάμεσα σε αυτά τα κομμάτια πολιτισμού, έχουν περιηγηθεί σε αυτούς τους χώρους. Για κάποιους είναι το αγαπημένο τους στέκι και συνεχίζουν να μαζεύονται εκεί.
Η Ειρήνη Παππά, η Αλίκη Βουγιουκλάκη, η Μαρίζα Κωχ, ο Δημήτρης Πιατάς, ο Νίκος Κούνδουρος, ο Θόδωρος Ρουμπάνης, Γιώργος Μαρίνος, Πάνος Κοκκινόπουλος, αλλά και πολλοί ακόμα είναι θαυμαστές αλλά κυρίως «φίλοι», όπως τους αποκαλεί, ο κ. Γκούμας.
Η Αλίκη Βουγιουκλάκη τον εμπιστεύτηκε για την διακόσμηση του αγαπημένου της εξοχικού στον Θεολόγο, το σπίτι που λάτρευε: «Η Αλίκη υπήρξε πάνω απ’ όλα φίλη, δεν θα την ξεχάσω ποτέ όσο ζω».
Πολλά αγάλματά του έχει δώσει στην Ειρήνη Παππά, στον Γιώργο Μαρίνο και σε άλλους. Για όλους μιλάει με λόγια αγάπης, για όλους έχει να πει για το πόσο αξιόλογοι και ωραίοι άνθρωποι ήταν δείχνοντάς μου φωτογραφίες στο κινητό του τραβηγμένες πολλά χρόνια πίσω.
Ο χώρος στο Αιγάλεω ενέπνευσε και πολλούς σκηνοθέτες που επέλεξαν να κάνουν γυρίσματα στο εργαστήρι του κ. Γκούμα. Εδώ γυρίστηκαν πολλά από τα επεισόδια του «Κόκκινου κύκλου», της «Ανατομίας ενός Εγκλήματος», η «Πρόβα νυφικού» ενώ αγάλματά του έδωσε και στους «Δέκα Μικρούς Μήτσους».
Ο μπάρμπα Γιώργος από τον Καραγκιόζη
Επίσης και στο «Καφέ της Χαράς» υπάρχει η υπογραφή του καλλιτέχνη αφού έφτιαξε το άγαλμα του του Μένιππου, το οποίο θα στηνόταν στο Κολοκωτρονίτσι ενώ έδωσε κι ένα κρεβάτι που κοιμόταν η «Χαρά» την οποία υποδυόταν η Ρένια Λουϊζίδου.
«Έχω φτιάξει ένα σπίτι κι ένα εργαστήρι στην Ακράτα το οποίο θα γίνει και μουσείο και σχολή. Αλλά θέλω να μείνει κι αυτός ο χώρος στο Αιγάλεω γιατί ο πατέρας μου έφυγε από τη ζωή το 1977 και ακόμα κάνει βόλτες εδώ μέσα. Οι άνθρωποι δεν φεύγουν, μόνο όταν τους ξεχνάμε φεύγουν» μου λέει.
Οι πέντε από τις εννέα μούσες που προορίζονται για το μουσείο στην Παλλήνη
Ο φούρνος
Ένα παιδάκι που έφυγε από τη ζωή, κρατώντας ένα αρνάκι και ο κ. Γκούμας το έφτιαξε για τους γονείς από τη Ναύπακτο. Ο παππούς του το πάτησε με το τρακτέρ.
Ο Ερμής ο λουόμενος, πίσω ο Ποσειδώνας
Την δουλειά του έχει καταγράψει και ο φακός του Associated Press:
Το καράβι της γραμμής αποπλέει από το ανατολικότερο άκρο της Ελλάδας. Καθώς βγαίνει από το φυσικό λιμάνι του Καστελόριζου, μια λεπτή ανθρώπινη φιγούρα, μια ασκητική μορφή, σηκώνει τα χέρια του και αποχαιρετάει τον κόσμο που ταξιδεύει. Τον χαιρετάνε κι αυτοί.
Κάποιοι τον γνωρίζουν από παλιά. Κάποιοι τον γνώρισαν φέτος. Είναι ένας αποχαιρετισμός γεμάτος ένταση και πάθος. Όπως αποχαιρετούν τα μικρά παιδιά με τον αυθορμητισμό που τα διακρίνει. Είναι ένας αποχαιρετισμός όχι πικρός, αλλά σίγουρα στενάχωρος. Και ο κόσμος που ταξιδεύει και η ασκητική αυτή ανθρώπινη μορφή αφήνουν πίσω τους από κάτι. Ίσως αναμνήσεις, ίσως την αίσθηση της ελευθερίας, την ανίκητη αίσθηση του καλοκαιριού που φεύγει, ίσως την ικανοποίηση της γνωριμίας με έναν άνθρωπο που ζει όπως θέλει. Χωρίς συμβιβασμούς, χωρίς πρέπει, χωρίς δήθεν, χωρίς προσχήματα. Ζει αληθινά, λιτά, όμορφα.
Αυτή είναι η ζωή του Αλέξανδρου Ζυγούρη, του γλύπτη του Καστελλόριζου, του «άγιου» όπως τον αποκαλούν ορισμένοι. Ο ίδιος πάντως αναρωτιέται «τι σχέση έχω εγώ με τους αγίους, επειδή περπατώ ξυπόλητος. Εξάλλου, τους αγίους τους ζωγραφίζουν με παπούτσια».
Ζει μόνο με όσα χρειάζεται, μόνο με τα απαραίτητα. Χωρίς ρεύμα, χωρίς έπιπλα. Όλη η οικοσκευή του είναι το ατελιέ του, τα έργα του. Το βράδυ σκαλίζει ή διαβάζει με λάμπες πετρελαίου
Ο Αλέξανδρος ζει στο Καστελλόριζο τα τελευταία τριάντα εννέα χρόνια, από το 1979 οπότε και πάτησε για πρώτη φορά το πόδι του στο ακριτικό νησί. Το ατελιέ του είναι το σπίτι του, είναι ο χώρος όπου δημιουργεί και εκφράζεται. Το θολωτό κτίσμα κυριολεκτικά στην είσοδο του λιμανιού, πάνω στα βράχια, καλωσορίζει ή αποχαιρέτα κάθε επισκέπτη του νησιού, που ανεβασμένος στο κατάστρωμα του πλοίου σφραγίζει το μυαλό του με την πανέμορφη εικόνα της μικρής κοινωνίας του Καστελλόριζου.
Το ατελιέ του μοιάζει με παρεκκλήσι, δεν είναι όμως σίγουρα. Είναι ένας χώρος συνάθροισης και επικοινωνίας για όσους θελήσουν να τον ανακαλύψουν. Να απομακρυνθούν λίγα μέτρα από τη γραφικότητα του παραλιακού μετώπου και περπατώντας στην άκρη του λιμανιού να φτάσουν μέχρι το μονοπάτι που θα τους οδηγήσει πρώτα στην υπαίθρια γκαλερί του γλύπτη και μετά στον προσωπικό του κόσμο. Εκεί, ο Αλέξανδρος Ζυγούρης θα τους αποκαλυφθεί, αφού πρώτα τους καλωσορίσει θερμά και τους ευχαριστήσει με φωνή βραχνή, με λόγια κοφτά. Η ψηλή λεπτή φιγούρα του δένει τόσο αρμονικά με την απλότητα του χώρου και συνάμα τη ζεστασιά που χαρίζει το χρώμα και η υφή της πέτρας που σκαλίζει.
Φέτος, το ατελιέ του απέκτησε μια νέα μορφή, αφού κατάφερε να σκαλίσει στο πίσω μέρος του τον βραχώδη τοίχο, δημιουργώντας το πουλί της σοφίας, την κουκουβάγια, ενώ ίσα που αρχίζει να σκιαγραφείται και η εικόνα του ανθρώπου που συλλογίζεται, την οποία θα ολοκληρώσει το επόμενο διάστημα.
Το ατελιέ του είναι ανοιχτό για όλους
Το ΑΠΕ – ΜΠΕ ταξίδεψε στην άκρη του Αιγαίου, για το 3ο Διεθνές Φεστιβάλ Ιστορικού Ντοκιμαντέρ Καστελλόριζου «Πέρα από τα Σύνορα», που διοργανώνει το καθόλα δραστήριο Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ.). Ορισμένες από τις θεματικές αφίσες του φεστιβάλ προτρέπουν τον επισκέπτη να επισκεφθεί το ατελιέ του Αλέξανδρου, να δει τα έργα του, να νιώσει την αύρα του και πραγματικά να θαυμάσει το λιμάνι του νησιού από την ομορφότερη γωνιά του.
Ο τρόπος ζωής του είναι συνυφασμένος με την τέχνη του. Απλός και λιτός, πάντα περπατάει ξυπόλητος στο βραχώδες νησί από άκρη σε άκρη, δίνοντας νόημα στον αδυσώπητο αγώνα του ανθρώπου, όπως λέει, «να φέρει το ασυνείδητο αντιμέτωπο με το συνειδητό», για τον ίδιο να δώσει σχήμα στην ύλη δαμάζοντας την πέτρα.
Το καλοκαίρι σκάλισε στον βραχώδη τοίχο του ατελιέ του το πουλί της σοφίας, την κουκουβάγια
Η γλυπτική γι’ αυτόν είναι η τέχνη της αφαίρεσης, για να μπορέσει ν’ αποκαλύψει την ουσία «όταν κοιτάζω έναν πέτρινο όγκο ψάχνω να βρω τι κρύβει μέσα του. Τότε αρχίζω ν’ αφαιρώ τα περιττά για να ξεκινήσει να φαίνεται η ζωτικότητά του». Η κουβέντα μαζί του διακόπηκε πολλές φορές από τις επισκέψεις που δεχόταν. Άλλοι για να τον γνωρίσουν, άλλοι για να ξεναγηθούν, κάποιοι άλλοι για να του πουν μια καλημέρα και να βουτήξουν από εκεί στα καθάρια νερά της θάλασσας που σχεδόν γλύφει το ατελιέ του. Με όλους ευχάριστος, χαμογελαστός, πνευματώδης αλλά και αινιγματικός.
Στα 16 του χρόνια φεύγει από το πατρικό του στην Ήπειρο. Κατεβαίνει στην Αθήνα και σπουδάζει μηχανολόγος μηχανικός. Εργάζεται σε μια μεγάλη επώνυμη γερμανική εταιρεία και εμπλέκεται στο συνδικαλιστικό κίνημα. Απογοητεύεται από την έλλειψη συνέπειας λόγων και έργων που επιδεικνύουν οι συνάδελφοί του συνδικαλιστές.
Στην Αθήνα όμως του αποκαλύπτεται η γοητεία και η ομορφιά της Τέχνης. Μ’ ένα φίλο του επισκέπτεται και γνωρίζει πολλές γκαλερί και εκθέσεις ζωγραφικής. Πάντα αυτοδίδακτος και πάντα ανήσυχος ζωγραφίζει κάποια λίγα έργα και τα πουλάει. Την τέχνη της γλυπτικής όμως την ανακάλυψε εξολοκλήρου μόνος του. Μέσα από τα βιβλία. Τεχνικές, πετρώματα, εργαλεία, όλα τα έμαθε μέσα από βιβλία και εγχειρίδια που προμηθεύονταν. Τα βιβλία ήταν και παραμένουν όμως και μια πηγή έμπνευσης για το δημιουργικό έργο του.
Κάποιες φορές επιστρέφει γι αλίγο στην πατρίδα του την Ηπειρο και μετά ξανά πίσω στο νησί
Η αναζήτηση, η επιθυμία να ταξιδέψει το μυαλό και να ζήσει ελεύθερος τον έφερε στο Καστελλόριζο.
– Γιατί εδώ, τόσο άκρη;
«Ήθελα να δω πως είναι να ζεις τόσο κοντά με κάποιον που θεωρείς εχθρό σου. Πως είναι να τον έχεις σχεδόν διπλά σου».
Ωστόσο, ο Αλέξανδρος είναι λάτρης των νησιών και το ομολογεί με μια αφοπλιστική ειλικρίνεια «στο χωριό μου βλέπεις τους ίδιους και τους ίδιους ανθρώπους. Τίποτα νέο, τίποτα καινούργιο. Στα νησιά όλα είναι διαφορετικά. Τα πρόσωπα και οι εικόνες εναλλάσσονται. Στο Καστελλόριζο απ’ όλους όσους έρχονται εδώ να με δουν όλο και κάτι καινούργιο παίρνω. Παίρνω τον πολιτισμό τους, μοιράζομαι τις εικόνες τους, τις ιδέες τους. Έχω περισσότερα ερεθίσματα, περισσότερες προσλαμβάνουσες. Όλα αυτά λειτουργούν ως έμπνευση για μένα».
Η τέχνη δεν του έδωσε ποτέ λεφτά, ακόμα και όταν έβγαζε από τη δουλειά δεν του χρειάζονταν τόσα «δούλευα πολύ στην Αθήνα, έπιανα δωδεκάωρα, έκανα υπερωρίες αλλά ποτέ δεν έμεναν λεφτά, λες και τα έχανα. Δεν πιστεύω στα λεφτά. Πέρα από την τέχνη δεν έχω κανένα άλλο πιστεύω. Δεν πιστεύω ούτε σε θεό ούτε σε δαίμονα» λέει χαμογελώντας.
Τα περιττά δεν έχουν αξία ούτε στη ζωή
Ζει μόνο με όσα χρειάζεται, μόνο με τα απαραίτητα. Χωρίς ρεύμα, χωρίς έπιπλα. Όλη η οικοσκευή του είναι το ατελιέ του, τα έργα του. Το βράδυ σκαλίζει ή διαβάζει με λάμπες πετρελαίου. Ένα φανάρι προστατεύει το φαγητό του κι ένα μικρό ραδιοφωνάκι που παίζει πάντα το Δεύτερο Πρόγραμμα είναι η μοναδική συντροφιά του. «Μέχρι πριν από τέσσερα χρόνια δεν πιάναμε ούτε την ΕΡΑ», λέει με παράπονο, «στο νησί δε μπορούσαμε να πιάσουμε ελληνικό σταθμό. Είναι βαρβαρότητα αυτό».
Σε μια γωνιά τα εργαλεία της δουλειάς του, κι ένα κομμάτι λευκό μάρμαρο που ξεκίνησε να το δουλεύει. Τα λιγοστά περίτεχνα έργα του τα λούζει το φως του ήλιου που μπαίνει από ένα μικρό παράθυρο με σίδερα, το φεγγίτη και την ξύλινη πόρτα. Το δάπεδο και αυτό σκαλισμένο. Γεμάτο εικόνες, σύμβολα, μηνύματα. Σε μια γωνιά μια μικρή βιβλιοθήκη και δίπλα τα ρούχα του.
Η επικοινωνία με τους Καστελλοριζιούς τώρα πλέον σχεδόν ανύπαρκτη. Από επιλογή, από ανάγκη, από κατάληξη συναισθημάτων. «Όταν ήρθα, πριν σαράντα χρόνια, με καλοδέχτηκαν. Είχαμε επικοινωνία καλή. Μάλιστα, όσοι δεν θυμόντουσαν το όνομά μου με αποκαλούσαν «άγιο». Σήμερα, δυστυχώς δεν υπάρχει κοινωνία μεταξύ των ανθρώπων. Παλιότερα όλα ήταν καλύτερα. Ο άνθρωπος ενδιαφέρονταν για την κοινωνία όχι μόνο για το άτομο του. Μαζεύονται βράδυ να πάρουν όλοι μαζί μια κοινή απόφαση και μέχρι να ξημερώσει το ξεχνούν. Παντού έτσι είναι».
«Εδώ, το Καστελλόριζο», συνεχίζει έχοντας αυξήσει την ένταση της φωνής του, «έπρεπε να είναι ο καθρέφτης της Ελλάδας. Έρχονται οι Τούρκοι για να δουν πως είμαστε, έρχονται οι ξένοι για να δουν πως ζούμε. Και οι άνθρωποι δεν δείχνουν το πρόσωπο που θα έπρεπε. Στο χωριό μου οι άνθρωποι μπορεί να είναι όπως θέλουν, εδώ όμως όχι. Οι κάτοικοι του νησιού πρέπει να είναι δυνατοί, όχι να κλαίγονται συνέχεια. Τριάντα οικογένειες είναι. Αυτοί θα φτιάξουν το μέλλον τους, πρέπει να νοιαστούν για τον τόπο τους, όχι να νοιάζεται μόνο η πολιτεία».
«Δεκάρα δεν δίνω για την υστεροφημία μου»
Στην πλατεία του νησιού, μπροστά από την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου δεσπόζει ένα μνημείο που φιλοτέχνησε ο ίδιος. Είναι το μνημείο όσων χάθηκαν στην πυρκαγιά που ξέσπασε μεσοπέλαγα στο ατμόπλοιο Empire Patrol, όταν στις 29 Σεπτεμβρίου 1945 μετέφερε πίσω στο νησί από το Πόρτ Σάιντ τους Καστελλοριζιούς που είχαν φύγει αναγκαστικά για να γλυτώσουν τα δεινά του πολέμου. Το πλοίο μετέφερε συνολικά 497 πρόσφυγες, ήταν η πολυπληθέστερη αποστολή από τις δυο που είχαν προηγηθεί και μετέφεραν πίσω τον κόσμο. Η φωτιά που ξέσπασε είχε ως αποτέλεσμα να πνιγούν τριάντα τρεις Καστελλοριζιοί, ανάμεσά τους δεκατέσσερα παιδιά.
Κάθε βράδυ παρακολουθεί ανελλιπώς τις ταινίες και τις παράλληλες δράσεις του 3ου Διεθνούς Φεστιβάλ Ιστορικού Ντοκιμαντέρ Καστελλόριζου «Πέρα από τα Σύνορα» στο οποίο το ΑΠΕ – ΜΠΕ ήταν χορηγός επικοινωνίας. Θεωρεί ότι η καλλιτεχνική διευθύντρια του φεστιβάλ και γενικός γραμματέας του ΙΔΙΣΜΕ, η καθηγήτρια στο Τμήμα Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, η χαρισματική Ειρήνη Σαρίογλου, θα φέρει πάλι στο νησί μετά από χρόνια την πνευματική και πολιτιστική αναγέννηση που τόσο έχει ανάγκη ο ακριτικός αυτός τόπος.
Ο Αλέξανδρος Ζυγούρης τους δύο, τρεις χειμωνιάτικους μήνες επιστρέφει για λίγο μόνο πίσω στο γενέθλιο τόπο του, την Ήπειρο, για να δει πρόσωπα οικεία, τα δυο μικρότερα αδέλφια του, να θυμηθεί ό,τι τον δένει με το παρελθόν που άφησε πίσω για να ζήσει το μέλλον που ήθελε και είχε τόσο ανάγκη. Αυτή η ανάγκη για ελευθερία, για δημιουργία, για επικοινωνία, για αναζήτηση της αλήθειας μέσα από τις ιστορίες των ανθρώπων, τον φέρνει πάντα πίσω στο Καστελλόριζο. Ο πορώδης ασβεστόλιθος δε θα αντισταθεί στο καλέμι και το σφυρί του, ακόμα και αν χρειαστεί να δουλεύει μέρα, νύχτα για να προσφέρει ό,τι καλύτερο μπορεί.
«Δεκάρα δεν δίνω για την υστεροφημία μου»
«Δε με αφορά τίποτα όσον αφορά τη φήμη μου. Δεκάρα δεν δίνω. Σημασία έχει αυτό που κάνουμε να εμπνεύσει κάποιους άλλους, τις επόμενες γενιές, τους ανθρώπους μετά από εμάς κι ας περάσουν δεκάδες χρόνια. Να κάνουμε κάτι καλύτερο γι’ αυτούς που θα έρθουν να το δουν και να εμπνευστούν από αυτό».
«Νιώθω πληρότητα. Είμαι πολύ ευχαριστημένος. Δεν μετανιώνω για τίποτα, ούτε για τους ανθρώπους. Αν γεννιόμουν ξανά την ίδια ζωή θα ήθελα να ζήσω».
Οι φωτογραφίες παραχωρήθηκαν στο ΑΠΕ-ΜΠΕ από το Ελληνικό Ίδρυμα Ιστορικών Μελετών (ΙΔ.ΙΣ.ΜΕ.) του φωτογράφου Γιώργου Δέτση και του συντάκτη του κειμένου του ΑΠΕ-ΜΠΕ Βασίλη Λωλίδη
Ο Vadim Stein είναι ένας Ουκρανός φωτογράφος που απαθανατίζει κομψές φωτογραφίες χορευτών σε κίνηση.
Έχει την έδρα του στην Αγία Πετρούπολη της Ρωσίας και αρχικά διδάχθηκε γλυπτική και αποκατάσταση. Οι φωτογραφίες του είναι σαφώς εμπνευσμένες από αυτές τις γνώσεις μιας και το θέμα τους πολλές φορές μοιάζει με χαριτωμένα αγάλματα έτοιμα να μείνουν στην αιωνιότητα σε διάφορες μαγευτικές θέσεις.
Ο ίδιος ο καλλιτέχνης αναφέρει: «Λύνοντας το αισθητικό πρόβλημα, αποκάλυψα πολλά ηθικά ερωτήματα. Για μένα, τα πράγματα όπως η αγάπη και ο θάνατος αποκαλύπτονται μέσα από την αισθητική κατηγορία. Η ομορφιά είναι ο προκάτοχος της ηθικής.» ο Steinέχει περισσότερα από 25.000 likes στο Facebook. Μπορείτε επίσης να τον βρείτε και στο Behance.
Δείτε παρακάτω τις εκπληκτικές δημιουργίες του και θα εντυπωσιαστείτε.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, υπάρχει ένα γλυπτό αγγέλου μήκους 8 μέτρων, κατασκευασμένο από 100.000 δωρισμένα μαχαίρια. Σκοπός του γλυπτού είναι να θυμόμαστε τους ανθρώπους που πέφτουν θύματα βίας με μαχαίρια, στο Ηνωμένο Βασίλειο, και να αναγνωριστεί το γεγονός πως πρόκειται για ένα πραγματικό πρόβλημα.
Ο δημιουργός του αγγέλου, ο Άλφι Ράντλεϊ, πέρασε δύο χρόνια σχεδιάζοντας και οικοδομώντας το γλυπτό. Περιλαμβάνει μαχαίρια που έχει δωρίσει η αστυνομία και χρησιμοποιήθηκαν σε βίαια εγκλήματα σε όλη την Αγγλία και την Ουαλία. Μερικά από αυτά, έχουν ακόμη και τα ονόματα των θυμάτων χαραγμένα στις λεπίδες τους.
Τα υπόλοιπα συγκεντρώθηκαν χάρις στη βοήθεια του Βρετανικού Κέντρου Σιδηροκατασκευώνστο Σροπσάιρ, το οποίο ξεκίνησε ένα πρόγραμμα αμνηστίας, γνωστό ως «Σώσε μια Ζωή, Παρέδωσε το Μαχαίρι σου», μέσω του οποίου οι άνθρωποι μπορούσαν να δώσουν ανώνυμα τα μαχαίρια τους για το έργο.
Εκτός από τον καθαρισμό όλων των μαχαιριών από βιολογικά υλικά, ο Άλφι έπρεπε να αμβλύνει κάθε μαχαίρι για να βεβαιωθεί ότι δεν είναι πλέον αιχμηρό και δεν μπορεί να δημιουργήσει κανένα τραύμα.
Ο καλλιτέχνης ζητάει να τοποθετηθεί το γλυπτό στην πλατεία Τραφάλγκαρ του Λονδίνου για να ευαισθητοποιήσει τον κόσμο. Μπορείτε και εσείς να δείξετε την υποστήριξή σας, εδώ.
Ο άγγελος των 8 μέτρων, στην πραγματικότητα είναι ένα μνημείο
Όταν ο χαλκός και το νερό ενώνονται, γεννιέται ένα θαύμα
Ο γλύπτης Malgorzata Chodakowska απο την Πολωνία δημιουργεί απίστευτα σιντριβάνια , στα οποία το νερό και ο χαλκός συμπληρώνει το ένα το άλλο. Αρχικά φτιάχνει τα αγάλματα σε έναν κορμό δρυ.
Όταν καλά καλά ξεκινάει να φτιάχνει το γλυπτό είναι δύσκολο κανείς να πιστέψει πως από έναν κορμό δρυ αναπλάθεται μια γυναικεία φιγούρα. Όμως η Malgorzata αφαιρεί όλα τα περιττά στρώμα στρώμα και μπροστά στον θεατή εμφανίζεται ένα ακόμα αριστούργημα
Για να φτιαχτεί το συντριβάνι το ξύλινο άγαλμα καλύπτεται με χαλκό .Στην συνέχεια ο γλύπτης χρησιμοποιεί την φαντασία του και τα ταλαντούχα χέρια του , για να εισάγει το νερό στα έργα του . Ως αποτέλεσμα στον άγγελο εμφανίζονται φτερά που κρέμονται και στην μπαλαρίνα ένα αιωρούμενο φουστάνι
DEU, SACHSEN, Dresden, 28.01.2014: Ueberfluss, Skulptur, Brunnen, Springbrunnen, Plastik aus Bronze, vor schwarzem Hintergrund, von Malgorzata Chodakowska, Pillnitz, entstanden 2009, 180 cm hoch, vergoldet, Wasser tropft vom Tuch; losdif – copyright by Lothar Sprenger [Telefon: 0351-8048012, Funk: 0170-5250109, mail: [email protected], Anschrift: D-01187 Dresden, Bienertstrasse 33a; Veroeffentlichung nur mit Autorangabe, Belegexemplar und gegen Honorar!]
O Andy Goldsworthy είναι ένας φημισμένος γλύπτης που δημιουργεί κατασκευές από ξύλα και πέτρες αλλά και από ότι άλλο βρεθεί στο δρόμο του έξω.
Η περισσότερη δουλειά του είναι προσωρινή και εφήμερη, κάνοντας πολλούς να βλέπουν την δουλειά του σαν ένα σχόλιο προς την φύση μάλλον και το πόσο εύθραυστη είναι. ‘Μεγάλο μέρος από την δουλειά μου είναι σαν να μαζεύω πατάτες’ είπε στην Guardian. ‘Πρέπει να μπεις στον ρυθμό.’
‘Όταν κάνω κάτι έξω στο δρόμο ξέρω ότι θα εξαφανιστεί αλλά δεν θα πάψει να είναι μέρος της ιστορίας εκείνου του σημείου,’ λέει σε άλλη συνέντευξή του. ‘Οι πρώτες μου δουλειές ήταν για με σκοπό να περιγράψουν την συντριβή και την φθορά αλλά τώρα πολλές δουλειές μου είναι πολύ όμορφες για να περιγράψουν φθορά.’
Στο Folkestone ένα πρωί, μια πλημμυρίδα κάλυψε τον βράχο που πάνω του ήταν μια παπαρούνα. Η θάλασσα ήρεμη, αργά πήρε τα πέταλα στο νερό, κάνοντας κύματα από κόκκινο και έμεινε ο βράχος γυμνός. Το λιμάνι, από όπου τόσοι στρατιώτες έφυγαν για τον πόλεμο, ήταν πίσω στο φόντο.’ Θαυμάστε τα εφήμερα έργα του.
Βρετανοί αξιωματούχοι τάσσονται υπέρ της επιστροφής τους.
Την άμεση υποστήριξη των Επιτροπών για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα προκάλεσε η απάντηση της υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνας Μενδώνη, στον Βρετανό πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον.
Στη συνέντευξή του, στην εφημερίδα «Τα Νέα», ο κ. Τζόνσον δήλωσε ότι «αντιλαμβάνομαι τα έντονα συναισθήματα του ελληνικού λαού -και του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη- για το θέμα αυτό. Ωστόσο, η βρετανική κυβέρνηση έχει μια σταθερή και μακροχρόνια θέση για τα Γλυπτά: αποκτήθηκαν νομίμως από τον λόρδο Ελγιν, σύμφωνα με τους νόμους που ίσχυαν εκείνη την εποχή. Ο νόμιμος ιδιοκτήτης τους είναι οι επίτροποι του Βρετανικού Μουσείου, από τότε που (σ.σ.: τα Γλυπτά) περιήλθαν στην κατοχή τους».
Η υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη απάντησε με τη δήλωσή της ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός «δεν έχει ενημερωθεί από τις υπηρεσίες του, για τα νέα ιστορικά δεδομένα της Οθωμανοκρατίας, από τα οποία τεκμαίρεται ότι δεν υπήρξε νόμιμη κτήση από τον λόρδο Έλγιν των Γλυπτών του Παρθενώνα και συνεπώς ούτε από το Βρετανικό Μουσείο. Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού μπορεί άμεσα να προσκομίσει τα απαραίτητα τεκμήρια, προκειμένου να ενημερωθεί ο βρετανικός λαός ότι το Βρετανικό Μουσείο κατέχει τα Γλυπτά παρανόμως. Η Ελλάδα δεν αποδέχεται νόμιμη κατοχή, νομή και κυριότητα των Γλυπτών στο Βρετανικό Μουσείο».
Παράλληλα, η Λίνα Μενδώνη ενημέρωσε με επιστολή της τις Διεθνείς Επιτροπές για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα, τόσο για τη θέση του Βρετανού πρωθυπουργού όσο και για την πρότασή της να τεθούν υπόψη του ιδίου, αλλά και των Βρετανών, τα τεκμήρια που αποδεικνύουν την παράνομη κατοχή των Γλυπτών από το Βρετανικό Μουσείο.
Η επιστολή της υπουργού Πολιτισμού και Αθλητισμού προκάλεσε την ταχύτατη αντίδραση των ανά των κόσμο Επιτροπών, καθώς και της Διεθνούς Ενωσης των Επιτροπών για την Επανένωση των Γλυπτών του Παρθενώνα.
Η πρόεδρος της Ενωσης Δρ Kris Tytgat επισημαίνει: «Θέλω να συγχαρώ την κ. Μενδώνη για την άμεση απάντησή της στη δήλωση του Πρωθυπουργού Johnson. Αυτό αποδεικνύει, για άλλη μια φορά, ότι παρά το γεγονός ότι ο Πρωθυπουργός Johnson είναι εις βάθος μελετητής των κλασικών σπουδών, έχουμε ακόμα μεγάλο έργο να κάνουμε σε ό,τι αφορά την πληροφόρηση, ακόμη και στην Ελλάδα, καθώς οι άνθρωποι δεν ξέρουν ακριβώς τι ζητούμε πίσω και αγνοούν τις ακριβείς συνθήκες λεηλασίας. Και θα το κάνουμε! Η συνεχής ενημέρωση και η άσκηση με έναν τρόπο πολιτιστικής διπλωματίας, είναι οι μόνες εύλογες λύσεις αυτή τη στιγμή. Ούτε η Αθήνα, ούτε η Ρώμη χτίστηκαν σε μια μέρα. (…) Συνεχίζουμε και είμαστε δίπλα σας».
Ο Επίτιμος πρόεδρος της Ενωσης καθηγητής Louis Godart, σημειώνει: «Εκφράστε τα συγχαρητήριά μου και τη βαθιά ευγνωμοσύνη μου στην Υπουργό Λίνα Μενδώνη για την υπέροχη απάντηση στον Μπόρις Τζόνσον. Φυσικά, όλοι μαζί θα συνεχίσουμε τη μάχη μας για την επανένωση των γλυπτών του Φειδία και δεν έχω καμία αμφιβολία ότι τελικά θα νικήσουμε».
Ο αντιπρόεδρος της Βρετανικής Επιτροπής καθηγητής Paul Cartledge υπογραμμίζει: «Είμαστε ευγνώμονες στην Υπουργό Πολιτισμού για την άμεση και σφοδρή αντίκρουση της πιο πρόσφατης ανοησίας του πρωθυπουργού μας».
Αντίστοιχα μηνύματα έχουν παραληφθεί από όλες σχεδόν τις Εθνικές Επιτροπές.
Όλα τα απλά πράγματα μπορούν να μετατραπούν σε έργα τέχνης, στα χέρια της ταλαντούχας Στέφανι Κίλγκαστ. Η καλλιτέχνιδα επιλέγει πεταμένα και φαινομενικά άχρηστα αντικείμενα όπως άδεια κουτιά κονσέρβας, σπασμένα πιάτα, βάζα και άλλα παρόμοια πράγματα, ώστε να δημιουργήσει πάνω τους. Σίγουρα τους δίνει ένα νέο λόγο ύπαρξης.
Η καλλιτέχνιδα που κατάγεται από τη Γαλλία, χρησιμοποιεί πολυμερή πηλό για να δημιουργήσει μορφές εμπνευσμένες από τη φύση, που εμφανίζονται μέσα και γύρω από τα αντικείμενα που επέλεξε. Η ίδια γράφει στη σελίδα της στο διαδίκτυο: «Η δουλειά μου είναι μια ωδή στη ζωή, όπου τα φυτά και οι μύκητες συναντούν έντομα, ζώα και μέταλλα. Όλα αυτά παρουσιάζονται σε ένα πολύχρωμο περιβάλλον γεμάτο ποικιλομορφία. Η ιδιαίτερη ανάπτυξή τους που εμφανίζεται στα αντικείμενα που έχω βρει, έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός διαλόγου μεταξύ της ανθρωπότητας και της φύσης».
Δείτε παρακάτω μερικά από τα ξεχωριστά και γεμάτα χρώματα έργα της Στέφανι Κίλγκαστ.
Σαν βόμβα έσκασε η είδηση πως ο Νικόλαος Γλύξμπουργκ και η Τατιάνα Μπλάτνικ αποφάσισαν να τραβήξουν χωριστούς δρόμους μετά από 14 ολόκληρα χρόνια γάμου
Το πρώην ζευγάρι έχει πάρει πολύ συνειδητά την απόφαση του χωρισμού, ωστόσο μέσα από την ανακοίνωση γίνεται αντιληπτό πως Νικόλαος και Τατιάνα έχουν πολύ καλές σχέσεις ακόμα και μετά το τέλος της σχέσης τους.
Η αγάπη τους για την Ελλάδα ήταν ένα από τα κοινά σημεία της κοινής ζωής τους και μάλιστα κανένας από τους δύο δεν σκοπεύει να μετακομίσει εκτός της χώρας. Αξίζει εδώ να μιλήσουμε για την τελευταία κοινή και επίσημη εμφάνιση του πρώην ζευγαριού.
Η τελευταία κοινή και επίσημη εμφάνιση Γλύξμπουργκ και Μπλάτνικ
Νικόλαος Γλύξμπουργκ και Τατιάνα Μπλάτνικ είχαν παρευρεθεί μαζί στις 18/9/23 στο Ηρώδειο παρακολουθώντας τη συναυλία του Γιώργου Χατζηνάσιου και του Στέφανου Κορκολή. Οι δύο τους είχαν φωτογραφηθεί μαζί χαρούμενοι και χαμογελαστοί!
Δείτε τις φωτογραφίες:
Η αγάπη της Μπλάτνικ για την Ελλάδα
«Απολαμβάνω τα απλά πράγματα στην Ελλάδα, όπως το να πάω στο μανάβικο το οποίο αγαπώ γιατί μαγειρεύω. Μού πήρε πολύ καιρό να συνηθίσω να τρώω αργά βραδινό στην Ελλάδα, αλλά τώρα έχω προσαρμοστεί στα περισσότερα πράγματα. Μαγειρεύω, καθαρίζω, ξεφλουδίζω καρότα και πατάτες, βγάζω βόλτα το σκύλο, περπατάω στη φύση, μεριμνώ για τα υδραυλικά που δεν δουλεύουν…όπως όλοι! Εάν θεωρούσα ότι είμαι όμορφη, ευκατάστατη, πριγκίπισσα και ότι όλα είναι τέλεια, δεν θα καθόμουν εδώ να συζητάω για όλα αυτά τα θέματα.
Θέλω να δείξω στον κόσμο ότι είναι μια χαρά το να μην είναι κάνεις τέλειος. Την πρώτη φορά που είδα την Ελλάδα, ήταν μέσα από τα ματιά του συζύγου μου. Τη ζήλεψα την Ελλάδα, γιατί ο Νικόλαος ήταν πολύ ερωτευμένος μαζί της και ήταν σαν την «άλλη» γυναίκα μέσα στο σπίτι. Όταν μετακόμισα πλέον, αφέθηκα και δημιούργησα τη δική μου Ελλάδα», είχε πει χαρακτηριστικά η Τατιάνα Μπλάτνικ στις 8/3/22 στην εκπομπή Πάμε Δανάη.
Το μικρό αρκουδάκι βούτηξε στη λίμνη για να δροσιστεί και να βρει καταφύγιο από τις πολύ υψηλές θερμοκρασίες.
Ακόμα και τα αρκουδάκια φαίνεται να ταλαιπωρούνται από τις υψηλές θερμοκρασίες στη χώρα μας που… καλά κρατούν αυτό το καλοκαίρι.
Βουτιά στη Μικρή Πρέσπα έκανε ένα αρκουδάκι στην Φλώρινα, αναζητώντας μια ανάσα δροσιάς μέσα στο καλοκαίρι.
Οι αρκούδες απολαμβάνουν το κολύμπι σε λίμνες και ποτάμια, και είναι εξαιρετικοί κολυμβητές. Το παχύ τρίχωμά τους και την έλλειψη ιδρωτοποιών αδένων, άλλωστε τις αναγκάζει να βρίσκουν έξυπνους τρόπους για να παραμείνουν δροσερές τις ζεστές καλοκαιρινές ημέρες.
![DEU, SACHSEN, Dresden, 28.01.2014: Ueberfluss, Skulptur, Brunnen, Springbrunnen, Plastik aus Bronze, vor schwarzem Hintergrund, von Malgorzata Chodakowska, Pillnitz, entstanden 2009, 180 cm hoch, vergoldet, Wasser tropft vom Tuch; losdif - copyright by Lothar Sprenger [Telefon: 0351-8048012, Funk: 0170-5250109, mail: lo.sprenger@t-online.de, Anschrift: D-01187 Dresden, Bienertstrasse 33a; Veroeffentlichung nur mit Autorangabe, Belegexemplar und gegen Honorar!]](https://www.tilestwra.com/wp-content/uploads/2015/10/72f33b72ea6a69eb784bdc0d1f228d33.jpg "Γλύπτης δημιουργεί πανέμορφα συντριβάνια από χαλκό και νερό! 91")
