Συνεχίζονται οι αντιδράσεις για την απόφαση του ηθοποιού Αρη Σερβετάλη να εγκαταλείψει την παράσταση στην οποία εργαζόταν, αρνούμενος, όπως είπε, να δίνει παραστάσεις μόνο για εμβολιασμένους.
Δηκτική ήταν η ανάρτηση του Αντώνη Καφετζόπουλου, οποίος ανήρτησε στο Facebook το εξής σχόλιο: «Η υποκριτική και η υποκρισία δεν αλληλοαποκλείονται».
Κριτική στην απόφαση του κ. Σερβετάλη είχαν ασκήσει νωρίτερα και άλλοι συνάδελφοί του όπως η Φαίη Κοκκινοπούλου και ο Σπ. Μπιμπίλας.
Στην ανάρτησή της η κ. Κοκκινοπούλου γράφει: «Δεν μπορώ να μην το σχολιάσω και ας μου γίνουν ριπόρτ και ας κατεβάσουν το προφίλ μου. Αξίζει. Ο Σερβετάλης (ο μόνος ανεμβολίαστος ανάμεσα σε 20 ανθρώπους που εργάζονται στην παράσταση “Ρινόκερος”) αποφάσισε να μην συνεχίσει τις παραστάσεις στο θέατρο Κιβωτός, γιατί δεν θέλει να παίζει μόνο σε εμβολιασμένους.
Η παραγωγή, προς τιμήν της και χίλια μπράβο, του πρότεινε να συνεχίσει τις παραστάσεις μέχρι αρχές Ιανουαρίου και στη συνέχεια η παράσταση να κατέβει, δεσμευόμενη (η παραγωγή) ότι θα πληρώσει τους ηθοποιούς κανονικά μέχρι τη λήξη της θεατρικής σαιζόν!
Δεν έχουμε ελπίδα. Φάτε».
Στο θέμα αναφέρθηκε και ο πρόεδρος του Σωματείου Ελλήνων ηθοποιών:
«Έχω σοκαριστεί με την παραίτηση Σερβετάλη, δεν το περίμενα. Δεν περίμενα ότι κάποιος ηθοποιός θα σταματήσει μια παράσταση, αγνοώντας ότι δουλεύουν κι άλλοι άνθρωποι εκεί», είπε ο Σπύρος Μπιμπίλας.
Και πρόσθεσε: «Το θεωρώ απαράδεκτο. Δεν μπορώ να καταλάβω πώς ένας άνθρωπος που λέει ότι είναι τόσο μέσα στην πίστη, δεν σκέφτεται ότι οι άλλοι άνθρωποι θα μείνουν χωρίς δουλειά».
Αντιθέτως, ο Λάκης Λαζόπουλος ερωτηθείς χθες, για την απόφαση του συναδέλφου του, τάχθηκε στο πλευρό του, λέγοντας ότι ούτε και ο ίδιος θα μπορούσε να παίζει μόνο για εμβολιασμένους.
«Αγαπώ πάρα πολύ και εκτιμώ τον Άρη Σερβετάλη και ξέρουμε όλοι ότι κάνει μια επιτυχία. Το λέω γιατί είναι βασικό στην απόφασή του αυτή. Εγώ έχω κάνει αυτή τη δήλωση πολύ νωρίτερα. Κι εγώ δε μπορώ να παίζω μόνο για εμβολιασμένους θεατές! Μπορεί να το σεβαστώ αυτό το μέτρο, δηλαδή είμαι υπέρ αυτού του μέτρου, με την έννοια ότι όταν μπαίνουν στο λεωφορείο στην εκκλησία, στο κρεοπωλείο μπαίνουμε εμβολιασμένοι-ανεμβολίαστοι μαζί, γιατί να μη συμβεί αυτό και στο θέατρο; Αυτά τα μέτρα που δεν είναι ακριβώς μέτρα δημιουργούν σύγχυση. Αν το μέτρο είναι κάθετο… αν υπάρχουν κάμπυλες κάποιος θα κρυφτεί στις καμπύλες», είπε ο Λάκης Λαζόπουλος.
Όλοι όσοι είναι κάτοικοι Αυστρίας, άνω των 18 ετών και εμβολιάστηκαν ή θα εμβολιαστούν από την 1η Οκτωβρίου έως τις 20 Δεκεμβρίου, μπαίνουν σε κλήρωση για μία προκατασκευασμένη μονοκατοικία, ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, μία πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα και ακόμη 1000 μη χρηματικά έπαθλα
Με μια… λαχειοφόρο αγορά εμβολιασμού επιχειρεί η αυστριακή ραδιοτηλεόραση ORF να προσελκύσει όσο το δυνατόν περισσότερα άτομα στον εμβολιασμό κατά της Covid-19.
Όπως ανακοίνωσε σήμερα, όλοι όσοι είναι κάτοικοι Αυστρίας, άνω των 18 ετών και εμβολιάστηκαν ή θα εμβολιαστούν από την 1η Οκτωβρίου έως τις 20 Δεκεμβρίου, μπαίνουν σε κλήρωση για μία προκατασκευασμένη μονοκατοικία, ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο, μία πλήρως εξοπλισμένη κουζίνα και ακόμη 1000 μη χρηματικά έπαθλα. Δεν έχει σημασία εάν πρόκειται για την α’ τη β’ ή την ενισχυτική δόση, ενώ για τη συμμετοχή δεν απαιτείται πιστοποιητικό εμβολιασμού. Αυτό θα ζητηθεί στο τέλος από τους νικητές της κλήρωσης. Οι τυχεροί θα ανακοινωθούν την παραμονή των Χριστουγέννων.
«Η εκπαίδευση και η ενημέρωση μερικές φορές δεν αρκούν προκειμένου να πείσουν όσο το δυνατόν περισσότερους για τη συμβολή του εμβολιασμού στην καταπολέμηση των πανδημιών», δήλωσε ο Διευθυντής του ORF Αλεξάντερ Βράμπετς και σημείωσε ότι οι δημοσιογράφοι που εργάζονται στον οργανισμό έκαναν όλο αυτό το διάστημα ό,τι μπορούσαν για να ενημερώσουν τον κόσμο με βάση τα επιστημονικά ευρήματα.
Συνεχίζεται η έντονη κουβέντα που άνοιξε στον καλλιτεχνικό χώρο, με επίκεντρο τον Αρη Σερβετάλη. Θέση επί του θέματος, με επικριτικό τρόπο εναντίον του συναδέλφου του, πήρε ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης.
Η απόφαση του Αρη Σερβετάλη να αποχωρήσει από την παράσταση «Ρινόκερος», στην οποία πρωταγωνιστούσε, καθώς δεν ήθελε να παίζει μόνο μπροστά σε εμβολιασμένους, έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις, ειδικά από άλλους ηθοποιούς.
Ο ηθοποιός είχε ενημερώσει από την αρχή την παραγωγή πως σε περίπτωση που στα θέατρα απαγορευτεί η είσοδος σε ανεμβολίαστους ο ίδιος θα αποχωρήσει. Αυτό είχε ως συνέπεια η παράσταση να κατέβει και όσοι συμμετείχαν σε αυτή να μείνουν επίσης εκτός.
Ενας από αυτούς που αντέδρασαν σε όλα αυτά ήταν ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης, ο οποίος ξέσπασε μέσα από τον προσωπικό του λογαριασμό στο Instagram, μέσω τριών stories που ανέβασε στο μέσο.
Σε αυτούς που έχουν ταχθεί κατά του Αρη Σερβετάλη είναι -μεταξύ άλλων- ο Σπύρος Μπιμπίλας, ο Αντώνης Καφετζόπουλος και η Φαίη Κοκκινοπούλου, αλλά και ο Άδωνις Γεωργιάδης, ενώ υπέρ του τάχθηκε ο Λάκης Λαζόπουλος.
«Δικαίωμά σου να εμβολιαστείς ή να μην εμβολιαστείς. Δε θες να παίζεις μόνο για εμβολιασμένους, και αυτό είναι δικαίωμά σου. Εχεις ενημερώσει την παραγωγή σχετικά και εκείνη πετάει την μπάλα στην εξέδρα, προφανώς για να μη χάσει τον πρωταγωνιστή της και δεν φροντίζει να έχει αντικαταστάτη -πώς να αντικαταστήσεις τον Αρη Σερβετάλη στο ελληνικό θέατρο και να έχεις την ανταποδοτικότητα στο ταμείο (ας μη γελιόμαστε), δικαίωμά της.
»Τόσα χρόνια που είμαστε χωρίς συλλογικές συμβάσεις εργασίας δεν κατεβάζεις παραστάσεις όμως, δεν βλέπω να έχεις την ίδια ευαισθησία, ίσως γιατί ο πνευματικός σου δεν σου έδωσε το δικαίωμα να το κάνεις.
»Οι συνάδελφοί σου, οι εργαζόμενοι στο θέατρο μένουν στην ανεργία. Είχαν δικαίωμα να ξέρουν τις προθέσεις σου; Τους είχες ενημερώσει σχετικά; Το καλοκαίρι έπαιζες ανεμβολίαστος πάλι και από τύχη ή θέλημα του Θεού δεν σταμάτησαν οι παραστάσεις.
»Τελικά, με κάθε σεβασμό στο πρόσωπο και την καλλιτεχνική σου αξία, πολλά δικαιώματα μαζεύτηκαν αγαπημένε Αρη Σερβετάλη και ίσως το δικαίωμα της εργασίας να είναι το πιο ιερό», ήταν το καυστικό σχόλιο του Αλέξανδρου Μπουρδούμη.
Ένα πακέτο νέων μέτρων αναμένεται να εγκριθεί, εκτός συγκλονιστικού απροόπτου, και να τεθεί σε ισχύ από το προσεχές Σάββατο (27/11).
Σύμφωνα με τον τηλεοπτικό σταθμό Mega, για να εισέλθουν οι ανεμβολίαστοι πολίτες στα σούπερ μάρκετ θα πρέπει να επιδεικνύουν αρνητικό αποτέλεσμα rapid test στην είσοδο του καταστήματος.
Επιπλέον, θα επανέλθει η μέθοδος αγορών «click away» στο λιανεμπόριο, προκειμένου να ψωνίζουν οι ανεμβιολίαστοι.
Κατά το ρεπορτάζ του καναλιού, εξετάζεται εάν το μέτρο των rapid test θα ισχύει και για τα κομμωτήρια και τα κέντρα αισθητικής.
Παράλληλα, τονίζεται ότι η υποχρεωτική χρήση διπλής μάσκας στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς θεωρείται σχεδόν ειλημμένη απόφαση και μάλιστα ότι η μια από αυτές ενδέχεται να πρέπει να είναι μάσκα υψηλής προστασίας (FFP2).
Ο Άρης Σερβετάλης αποχωρώντας από το θεατρικό έργο, θύμισε σε μια κοιμισμένη κοινωνία τι σημαίνει ηθικότητα και συνέπεια στα ιδανικά. Δεν έβαλε μπροστά το ατομικό συμφέρον, άλλα το συλλογικό δίκαιο.
Ο Άρης Σερβετάλης με την απόφαση του να αποχωρήσει από την παράσταση «Ρινόκερος» διαμαρτυρόμενος για τα μέτρα που αποκλείουν τους ανεμβολίαστους από τα θέατρα, έκανε αυτό ακριβώς που ορίζει η πραγματική φύση του λειτουργήματος του.
Ο Άρης Σερβετάλης στάθηκε όρθιος σε μια εποχή ισοπέδωσης
Σαν ηθοποιός, ποίησε ήθος. Όχι στη σκηνή αυτή τη φορά, άλλα πίσω και πέρα από αυτή: στη «σκηνή» της ίδιας της ζωής. Εκεί που παίζεται ένα θέατρο παραλόγου στον καιρό της πανδημίας, ο Άρης Σερβετάλης επίλεξε να διαχωρίσει τη στάση του.
Θύμισε σε μια κοιμισμένη κοινωνία τι σημαίνει ηθικότητα και συνέπεια στα ιδανικά. Δεν έβαλε μπροστά το ατομικό συμφέρον, άλλα το συλλογικό δίκαιο. Στάθηκε απέναντι στην ανηθικότητα των μέτρων που χωρίζουν τους συνανθρώπους του, σε δυο στρατόπεδα. Σε αυτούς που «αξίζουν» να παρακολουθούν έργα πολιτισμού και σε αυτούς που αντιμετωπίζονται εξ’ ορισμού ως «απολίτιστοι», και το ίδιο το κράτος τους κήρυξε ανεπιθύμητους.
Τα κυβερνητικά μέτρα – παρωδία, που αποκλείουν ανεμβολίαστους από θέατρα, κινηματογράφους και μουσεία έχουν καθαρά ποινικό χαρακτήρα. Όχι ουσιαστικό. Θα ήταν υπεραρκετή η διενέργεια τεστ για να μπαίνουν και ανεμβολίαστοι στους χώρους πολιτισμού. Επικράτησε όμως η παράνοια και ο διχασμός. Αυτή την παράνοια στηλίτευσε και ο Άρης Σερβετάλης με τη θέση του.
Τώρα… θυμήθηκαν τα δικαιώματα των ανθρώπων;
Ήταν λογικό και επόμενο να ξεσπάσει θύελλα αντιδράσεων. Μέσα σε μια βαθειά υποκριτική κοινωνία που αδυνατεί να χωνέψει τη σήμερον ημέρα, τόσο σπάνιες κινήσεις διαμαρτυρίας. Ότι δηλαδή ένας άνθρωπος δεν προτίμησε να φουσκώσει τον τραπεζικό του λογαριασμό, άλλα να μην αδικήσει τον συνάνθρωπο.
Και ως γνωστόν, ότι δεν μπορούμε να το πλησιάσουμε γιατί μας θυμίζει τα κενά της ψυχής μας, το «πετροβολούμε» μήπως και εξασφαλίσουμε έναν ήρεμο ύπνο το βράδυ. Βγήκαν όλοι οι διαδικτυακοί αυλοκόλακες να ρίξουν λάσπη στον Άρη Σερβετάλη, ότι δήθεν άφησε άνεργο το υπόλοιπο team. Τα γνωστά sites που συνεχώς κακαρίζουν για διάφορα δικαιώματα, και όταν ένας άνθρωπος που δεν τους είναι αρεστός θίγει μια σοβαρή κοινωνική αδικία, γίνονται κοκόρια βασιλικότερα του «Βασιλέως».
Άλλα και στη πολιτική σκηνή, ακόμα και ο Άδωνις Γεωργιάδης έγραψε στο twitter πως δεν είναι «αυτοί λόγοι να αφήνει ανέργους τους συναδέλφους του επειδή δεν περνάει, στη χώρα, το δικό του. Πραγματικά κρίμα».
Μεγαλείο υποκρισίας και διπροσωπίας από όλες τις μεριές. Κάλλιστα μπορεί να βρεθεί άλλος πρωταγωνιστής, όπως έχει συμβεί πολλές φορές σε θεατρικά έργα που αναβάλλονται για λόγους υγείας ή άλλους.
Κανένας από αυτούς δεν ενδιαφέρθηκε όταν ηθοποιοί πετιούνταν στο δρόμο από φασίζοντες θιασάρχες, μόνο και μόνο διότι ήταν ανεμβολίαστοι. Κανένας δεν έδωσε δεκάρα που χιλιάδες υγειονομικοί βγήκαν από τη κυβέρνηση σε αναστολή, και βρίσκονται καταδικασμένοι σε οικονομικό μαρασμό. Κανένας δεν έθιξε τον άθλιο κοινωνικό ρατσισμό που υφίστανται εκατομμύρια συμπολίτες. Και τώρα ξαφνικά όλοι έγιναν… εργατοπατέρες.
Το «εμείς» πιο πάνω από το «εγώ»
Δεν ευθύνεται ο Άρης Σερβετάλης για τη ματαίωση του θεατρικού έργου, άλλα τα ίδια τα παρανοϊκά μέτρα της κυβέρνησης, που ασελγούν στον πολιτισμό. Που τον μεταχειρίζονται ως «προνόμιο» που το δικαιούνται μονάχα όσοι εμβολιάζονται. Δεν υφίσταται πολιτισμός χωρίς ελευθερία και δημοκρατία. Το «κρίμα» βρίσκεται στον απάνθρωπο διαχωρισμό ανθρώπων και σε όσους δέχονται αυτή την αθλιότητα ως νέα «κανονικότητα».
Είναι θλιβερό που ο Άδωνις Γεωργιάδης είπε πως θέλει να κάνει… «το δικό του» ο Άρης Σερβετάλης, ενώ με την αποχώρηση του διακήρυξε ακριβώς το αντίθετο. Να καταστήσει σαφές πως το θέατρο δεν είναι «δικό του», άλλα «δικό μας». Όλων μας. Ανεξαιρέτως.
Η τέχνη είναι για όλους, είπε. Αν δεν είναι για όλους, τότε δεν είναι τέχνη, είναι υποκουλτούρα που μπολιάζει μέσα της κοινωνικό δηλητήριο. Από τα σκεπτικά του «δικό μου και δικό σου», αναδύεται εμφυλιοπολεμική δυσωδία.
Αυτή τη δυσωδία δεν άντεξε και ο Άρης Σερβετάλης. Σε μια εποχή ακατάπαυστων αερολογιών, εκείνος έκανε τη πιο εκκωφαντική δήλωση, χωρίς να ξεστομίσει ούτε κουβέντα. Έστω και λίγο από το ήθος του να διέθεταν κάποιοι, η κοινωνία μας θα ήταν πολλά επίπεδα πάνω από το σημερινό χάλι…
Μετράμε αντίστροφα για τα Χριστούγεννα 2021 και η Αθήνα αρχίζει και κινείται σε εορταστικούς ρυθμούς. Ήδη, το χριστουγεννιάτικο δέντρο δεσπόζει στολισμένο στην πλατεία Συντάγματος.
Το χριστουγεννιάτικο δέντρο είναι πλέον πανέτοιμο και άναψε απόψε (23.11.2021), «φωτίζοντας» τον δρόμο που θα μας πάει στις γιορτές, στα Χριστούγεννα 2021.
Το… κουμπί της φωταγώγησης πάτησε ο δήμαρχος Αθηναίων, Κώστας Μπακογιάννης, ο οποίος έβαλε και την τελευταία μπάλα στο δέντρο την Κυριακή (21.11.2021).
Το χριστουγεννιάτικο δέντρο ήρθε στην Αθήνα από το Καρπενήσι. Έχει ύψος 19 μέτρα και πάνω του υπάρχουν 60.000 λαμπάκια, με τα καλώδια να φτάνουν τα 5 χιλιόμετρα!
Την πλατεία Συντάγματος διακοσμούν και περίπου 350.000 λαμπάκια, με καλώδια συνολικού μήκους 29,5 χιλιομέτρων.
βρίσκεται στην ιστορική πλατεία και σας βάζει στο λαμπερό χριστουγεννιάτικο κλίμα της πρωτεύουσας.
Ο Άγγελος Λάτσιος και η Γαία Μερκούρη έκαναν τον περίπατό τους την Παρασκευή 5 Νοεμβρίου στο Ζάππειο και μαζί τους ήταν και ο τετράποδος φίλος της Γαίας. Στη συνέχεια επισκέφθηκαν την 5η Γιορτή Μελιού που λάμβανε χώρα στον προαύλιο χώρο του Ζαππείου.
Οι δυο τους δεν κρύβουν πλέον τον έρωτά τους δημοσιεύοντας συχνά στα social media τους στιγμές από την κοινή τους καθημερινότητα, όπως το βράδυ του Σαββάτου 6 Νοεμβρίου, όταν διασκέδαζαν σε γνωστό κλαμπ της Αθήνας όπου έπαιζε μουσική η διεθνούς φήμης DJ από τη Νότια Κορέα, Peggy Goy.
Ο Άγγελος Λάτσιος και η Γαία Μερκούρη εξάλλου δεν διστάζουν πλέον να ανεβάζουν κοινές τους φωτογραφίες στο instagram, όπως την περασμένη Δευτέρα που εκείνη του ευχήθηκε δημόσια για την ονομαστική του εορτή με μια selfie.
Οι αντιδράσεις της Ελένης Μενεγάκη
Όπως αναφέρει δημοσίευμα, παρά το γεγονός ότι τα δυο παιδιά είναι ευτυχισμένα, όπως εξάλλου και οι γονείς τους, τους οποίους συνδέει στενή φιλία, λόγω της παλιάς σχέσης του Ματέο Παντζόπουλου με την Δωροθέα Μερκούρη, η σχέση αυτή έχει προβληματίσει έντονα την Ελένη Μενεγάκη.
Όχι ότι η παρουσιάστρια δεν την εγκρίνει, ακριβώς το αντίθετο αφού η Γαία είναι ένα πολύ καλό παιδί, κάτι που η Ελένη εκτιμά ιδιαιτέρως.
Όμως, η παρουσιάστρια έχει τις ανησυχίες της κυρίως μετά την ανακοίνωση του Άγγελου και της Γαίας ότι οι δυο τους αναζητούν σπίτι στην Κηφισιά για να μείνουν μαζί. Η Ελένη πιστεύει ότι είναι πολύ νωρίς για να μείνουν μαζί. Η Ελένη έχει αγωνία για το μέλλον του Άγγελου, μετά τις αποφάσεις που πήρε εκείνος.
Ο Άγγελος επρόκειτο να μετακομίσει στο Λονδίνο για σπουδές, κάτι που δεν σκοπεύει να κάνει τελικά και ίσως σε αυτό να έπαιξε ρόλο και η σχέση του με την Γαία.
Η Ελένη, παρότι κατά κανόνα δεν παρεμβαίνει στα προσωπικά του νεαρού, έχει εκφράσει τις ανησυχίες της, κάτι που έχει δημιουργήσει αρκετές τριβές μεταξύ τους. Επί του παρόντος, πάντως, δεν φαίνεται να αλλάζει κάτι, καθώς Άγγελος και Γαία παραμένουν κυριολεκτικά αχώριστοι…
Ο γνωστός τραγουδιστής στηρίζει την κίνηση του ηθοποιού Άρη Σερβετάλη ο οποίος αρνήθηκε να βγει στη σκηνή του θεα΄τρου μόνο για τους εμβολιασμένους.
Ολόκληρη η ανάρτηση του τραγουδιστή Γρηγόρη Πετράκου στο Facebook:
“Αγαπητά ανθρωπάκια τόσο δα μικρούτσικα, πριν πιάσετε στο στόμα σας ανθρώπους σαν τον Σερβετάλη να το ξεπλένετε λίγο…
Σας κάνει να ντρέπεστε αυτό που έκανε, ε..;
Και φυσικά τί πιο φυσικό για σας, από το να επιτεθείτε σε αυτό που δεν μπορείτε να πιάσετε…
Χωρίς να γνωρίζω προσωπικά τον άνθρωπο, κάνει μπαμ από μακριά ότι η ζωή μέσα από κάποια μονοπάτια τον οδήγησε σε μια πνευματική κατάσταση.
Αυτό που έκανε ο Σερβετάλης δεν μπορούν να το κάνουν όλοι. Και ούτε ζητήθηκε από κανέναν να το κάνει. Αυτό που έκανε είναι μια ηρωική πράξη. Κανείς δεν μπορεί να ζητήσει από κάποιον να γίνει ήρωας. Αυτό βγαίνει από μέσα σαν αποτέλεσμα μιας υψηλής συνείδησης.
Κι εγώ δεν μπορώ να κάνω αυτό που έκανε.
Θέλεις επειδή έχω μια μεγάλη οικογένεια με παιδιά…; Θέλεις επειδή δεν αντέχω άλλη ανεργία μετά από ένα χρόνο…; θέλεις επειδή στο μαγαζί που τραγουδάω 8 χρόνια είμαστε πια οικογένεια και όταν με φώναξαν πάλι για δουλειά ένιωσα ότι οφείλω να πάω;
Δικαιολογίες υπάρχουν πολλές. Και πραγματικά κανείς δεν μπορεί να σε κατηγορήσει επειδή εργάζεσαι για να βιοποριστείς. Άλλωστε δεν μας δίνουν και την επιλογή πια να διαλέξουμε.
Είναι όμως δικαιολογίες.
Και έρχονται άνθρωποι σαν τον Σερβετάλη να δώσουν το πρότυπο. Το παράδειγμα. Την έμπνευση. Κι εγώ τον ευχαριστώ από την καρδιά μου και του αποδίδω τη μεγίστη των τιμών.
Είναι όμως και οι γυμνοσάλιαγκες που αντί να πάρουν έμπνευση και δύναμη από τους ήρωες, κομπλεξάρονται…
Και θα του πουν ότι δε σκέφτηκε τους συνεργάτες του, ότι είναι θρησκόληπτος (οι αμόρφωτοι που δεν ξέρουν τι είναι θεός), ότι δεν έκανε το ίδιο για τα εργασιακά και ότι άλλη ανοησία σκεφτούν για να τον μειώσουν ώστε να φύγει η ντροπή που τους προξενεί…
Ο Σερβετάλης βρίσκεται σ εκείνο το συνειδησιακό ύψος που του επιτρέπει να βάζει τα ιδανικά πάνω απ όλα. Την ανθρωπότητα πάνω απ το θίασο. Την ελευθερία πάνω απ την επιβίωση. Τη δικαιοσύνη πάνω απ το συμφέρον.
Μπράβο σου Άρη.
Δεν σου χρειάζεται το μπράβο μου, αλλά στο λέω απ την καρδιά μου. Και είμαι σίγουρος ότι συγχωρείς τους γυμνοσάλιαγκες.“
“H Ελλάδα σήμερα έχει ανάγκη από θεμελιακές αλλαγές καθώς οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει δεν είναι σημειακές ή πρόσκαιρες”, υπογράμμισε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Αλέξης Τσίπρας κατά την πρώτη συνάντησή του με την ομάδα εμπειρογνωμόνων και τους συμβούλους που απαρτίζουν το νέο think tank.
«Η επιστημονική γνώση, η θεωρία, οι «καλές ιδέες» εμπλουτίζουν και εξελίσσουν μια σύγχρονη προοδευτική στρατηγική, την ισχυροποιούν και εν τέλει την καθιστούν πολύ πιο αξιόπιστη, πιο γειωμένη στην κοινωνία, πιο αποτελεσματική» ανέφερε ο κ. Τσίπρας και πρόσθεσε: «Στην προσπάθεια που ξεκινάμε μαζί σήμερα, βλέπω τη δυνατότητα για εμπλουτισμό και περαιτέρω εμβάθυνση της προγραμματικής δουλειάς που κάνουμε, ώστε να ανταποκριθούμε πιο ουσιαστικά, πιο ριζοσπαστικά και πιο άμεσα στα μεγάλα προβλήματα και τις ανάγκες της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας». Εξηγώντας τι σημαίνει αυτό υπογράμμισε: «Σημαίνει ξεκάθαρες στοχευμένες πολιτικές στη βάση απτών οραματικών στόχων.
Σημαίνει διοικητική ετοιμότητα. Σημαίνει καινοτομία, ρήξεις με κατεστημένες δομές και αντιλήψεις. Σημαίνει βαρύτητα στον θεσμικό εκσυγχρονισμό της χώρας. Σημαίνει αντιμετώπιση πολυεπίπεδων κρίσεων. Σημαίνει με λίγα λόγια, συστράτευση στο πλευρό μας των καλύτερων μυαλών της χώρας, για την έμπρακτη βελτίωση της ζωής των πολιτών».
Ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ σημείωσε ότι «στο έδαφος της πανδημίας, η χώρα μας βιώνει μία τρομακτική συντηρητική οπισθοδρόμηση, που οδηγεί στη διεύρυνση των ανισοτήτων και τη συρρίκνωση του κράτους δικαίου». Υπογράμμισε ωστόσο ότι «η μάχη για την αποτροπή αυτής της εξέλιξης δεν πρέπει να βασίζεται στην άρνηση. Δεν δίνουμε τη μάχη για να χάσει το σχέδιο του αντιπάλου μας, αλλά για να κερδίσει το δικό μας. Ένα σχέδιο που φιλοδοξούμε να συμπυκνώνει τον πλούτο της γνώσης, των εμπειριών, των παραστάσεων των ζωντανών δυνάμεων αυτής της κοινωνίας».
Ακολούθως περιέγραψε τα μεγάλα διακυβεύματα στα οποία οι απαντήσεις πρέπει να είναι προοδευτικές: «Η απάντηση στην κλιματική κρίση, η ψηφιακή μετάβαση δομών και διαδικασιών του κράτους, ο προσανατολισμός στην καινοτομία και τις νέες τεχνολογίες σε ένα νέο σύγχρονο μοντέλο παραγωγής, η δημιουργία ενός ισχυρού κοινωνικού κράτους, η βελτίωση της ποιότητας ζωής στην πόλη και την ύπαιθρο, οι πολιτικές ένταξης και συμπερίληψης, η καταπολέμηση των έμφυλων στερεοτύπων και των συνεπειών που γεννούν η πατριαρχία και ο σεξισμός, οι μεγάλες προοδευτικές τομές στην παιδεία, οι πολιτικές για τη νέα γενιά, η ενίσχυση της θέσης της χώρας στο διεθνές πεδίο με άξονες τη διαφύλαξη της ειρήνης, της σταθερότητας και της συνεργασίας, ο εκδημοκρατισμός και εκσυγχρονισμός των σωμάτων ασφαλείας.
Και αυτές τις απαντήσεις θέλουμε να εμπλουτίσουμε και με νέες ιδέες που θα διαμορφώσουν μια νέα πραγματικότητα, αντάξια του στόχου μας για τη μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία. Γιατί ο στόχος μας ήταν είναι και θα είναι μια καλύτερη ζωή για όλες και όλους, σε μια καλύτερη Ελλάδα».
Ποια είναι τα πρόσωπα που αποτελούν το think tank
* Όθων Ηλιόπουλος: Είναι αναπληρωτής καθηγητής Ιατρικής και Κλινικός Ογκολόγος στο Harvard Medical School καιστο Massachusetts General Hospital Cancer Center
* Δέσποινα Σίνου: Είναι επίκουρη καθηγήτρια Δημοσίου Δικαίου και συνδιευθύντρια του μεταπτυχιακού προγράμματος Διεθνής Συνεργασία και ΜΚΟ στη Σχολή Νομικών, Πολιτικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Sorbonne Paris Nord (Γαλλία).
* Κορίνα Χατζηνικολάου: Είναι επίκουρη καθηγήτρια Αναπτυξιακής Ψυχοπαθολογίας στο τμήμα Επιστημών Προσχολικής Αγωγής και Εκπαίδευσης, του ΑΠΘ.
* Ντόρα Γιαννάκη: Είναι Πολιτικός Επιστήμονας, Εμπειρογνώμονας Πολιτικών Ασφάλειας & Δικαιοσύνης και Ερευνήτρια σε Θέματα Νεολαίας.
* Πέτρος Δαμιανός: Είναι Μαθηματικός και κατέχει μεταπττυχιακό τίτλο στην ιστορία και φιλοσοφία της Επιστήμης και της Τεχνολογίας.
* Γιώργος Παπανικολάου: Είναι αναπληρωτής καθηγητής στη Νομική Σχολή του πανεπιστημίου Northumbria της Μεγάλης Βρετανίας.
* Σοφία Βιδάλη: Είναι καθηγήτρια Εγκληματολογίας και Αντεγκληματικής Πολιτικής στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας στο Πάντειο Πανεπιστήμιο.
* Ζωρζέττα Λάλη: Είναι ειδικός στο ευρωπαϊκό δίκαιο, σπούδασε στο πανεπιστήμιο Αθηνών και στο Πανεπιστήμιο του Στρασβούργου.
* Δημήτρης Χριστόπουλος: Είναι κοσμήτορας της Σχολής Πολιτικών Επιστημών και καθηγητής Πολιτειολογίας στο τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Παντείου Πανεπιστημίου.
* Κωστής Παπαϊωάννου: Είναι εκπαιδευτικός. Σπούδασε Ιστορία και έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στις Πολιτικές Επιστήμες.
* Αντώνης Μπόγρης: Σπούδασε στο τμήμα Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών του Πανεπιστημίου Αθηνών και έλαβε το διδακτορικό του από το εργαστήριο Οπτικών Επικοινωνιών του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.
* Ερρίκος Βεντούρας: Είναι Δρ. Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών Ε.Μ.Π., Καθηγητής του Τμήματος Μηχανικών Βιοϊατρικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής.
* Μανώλης Τερροβίτης: Είναι Kύριος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Πληροφοριακών Συστημάτων του Ερευνητικού Κέντρου Αθηνά. Παράλληλα, εκτελεί καθήκοντα Υπευθύνου Προστασίας Προσωπικών δεδομένων στα Δίκτυα Ιατρικής Ακριβείας στην Ογκολογία και την Καρδιολογία, και διδάσκει στο μεταπτυχιακό πρόγραμμα BusinessAnalytics του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών.
* Ζαχαρούλα Τσιριγώτη: Υπηρέτησε επί 37 χρόνια στην Ελληνική Αστυνομία, φτάνοντας στον ανώτατο βαθμό της Αντιστρατήγου, με αναγνώριση τόσο σε διεθνές όσο και ευρωπαϊκό επίπεδο, για την συμβολή της στην αναβάθμιση και ενίσχυση των διμερών/πολυμερών σχέσεων, αρμοδιότητας ΥΠτΠ/ΕΛ.ΑΣ, τόσο με ευρωπαϊκά και τρίτα Κράτη, όσο και με διεθνείς/ευρωπαϊκούς Οργανισμούς.
* Νίκος Φαραντούρης: Είναι διδάκτωρ νομικής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Καθηγητής της Ευρωπαϊκής Έδρας Jean Monnet στο Δίκαιο Ενέργειας, Μεταφορών & Ανταγωνισμού και Διευθυντής του διεθνούς διεπιστημονικού Μεταπτυχιακού Προγράμματος στην Ενέργεια στο Τμήμα Διεθνών και Ευρωπαϊκών Σπουδών του Πανεπιστημίου Πειραιώς. Έ
* Διάνα Βουτηράκου: Είναι Ηλεκτρολόγος Μηχανικός και Μηχανικός Υπολογιστών, Ιδρύτρια και Γενική Διαχειρίστρια της Unique Minds. Το 2018 κατέκτησε την πρωτιά στον Παγκόσμιο Διαγωνισμό Ρομποτικής στη Σανγκάη. Είναι η πρώτη Ελληνίδα που έγινε δεκτή σε Παγκόσμια Ολυμπιάδα Ρομποτικής ως μέλος κριτικής επιτροπής και η νεότερη ηλικιακά που βρέθηκε σε αυτή τη θέση.
* Σπύρος Κίντζιος: Είναι Πρύτανης του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών και τ. Προεδρεύων της Συνόδου Πρυτάνεων Ελληνικών ΑΕΙ. Έχει αποκτήσει το διδακτορικό του από το Πολυτεχνείο του Μονάχου
* Τριαντάφυλλος Αλμπάνης: Είναι Πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων. Είναι Καθηγητής του Τμήματος Χημείας του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με γνωστικό αντικείμενο την «Τεχνολογία Ελέγχου και Προστασίας Περιβάλλοντος».
* Γιάννης Μυλόπουλος: Είναι καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του ΑΠΘ.
* Δημήτρης Πλουμπίδης: Είναι ομότιμος καθηγητής Ψυχιατρικής του ΕΚΠΑ.
* Τάσος Τανούλας: Είναι απόφοιτος του Τμήματος Αρχιτεκτόνων της Πολυτεχνικής Σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
* Νατάσα Ρωμανού: Είναι ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Γκόνταρντ της ΝΑΣΑ στη Νέα Υόρκη και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια θέματα που αφορούν την κλιματική αλλαγή, την κατάσταση των ωκεανών και τον κύκλο του άνθρακα.
* Γιώργος Τσελιούδης:Εργάζεται ως ερευνητής στο Ινστιτούτο Γκόνταρντ της ΝΑΣΑ και διδάσκει στο Πανεπιστήμιο Κολούμπια στο τμήμα Εφαρμοσμένης Φυσικής.
* ‘Αρις Καζάκος: Είναι σήμερα Ομότιμος Καθηγητής Εργατικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ. Έχει διατελέσει Πρόεδρος του Τμήματος Νομικής από το 1999 μέχρι το 2001.
* Σταύρος Κατσανέβας: Είναι Καθηγητής Φυσικής exceptional class του Πανεπιστήμιου του Παρισιού (Université de Paris) και Διευθυντής από το 2018 του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βαρύτητας, European Gravitational Observatory (EGO).
* Γιάννης Κρεστενίτης: είναι Ομότιμος Καθηγητής Παράκτιας Τεχνικής & Ωκεανογραφίας στο τμήμα Πολιτικών Μηχανικών του ΑΠΘ.
* Παντελής Μπάγκος: Είναι Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, Διευθυντής του Εργαστηρίου Μοριακής και Υπολογιστικής Βιολογίας και Γενετικής και Διευθυντής του Διατμηματικού ΠΜΣ “Πληροφορική και Υπολογιστική Βιοϊατρική”, ενώ έχει υπηρετήσει και ως Κοσμήτορας της Σχολής Θετικών Επιστημών.
* Γιώργος Σταμπουλής: Είναι Επίκουρος Καθηγητής στο Τμήμα Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας. Είναι Διπλωματούχος Μηχανικός Παραγωγής και Διοίκησης του Πολυτεχνείου Κρήτης. Είναι κάτοχος Μάστερ Επιστημών (M.Sc.) στη Διοίκηση Τεχνολογίας και Διδακτορικού Φιλοσοφίας (D.Phil.) στην Επιστημονική και Τεχνολογική Πολιτική από την Ερευνητική Μονάδα Επιστημονικής Πολιτικής του Πανεπιστημίου του Sussex.
* Γρηγόρης Γεροτζιάφας: Είναι αναπληρωτής καθηγητής αιματολογίας στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Pierre et Marie Curie (Paris VI) στο Παρίσι και Υπεύθυνος του Τμήματος Θρόμβωσης και Αιμόστασης του Service d’Hématologie Biologique του Πανεπιστημιακού ΝοσοκομείουTenon στο Ανατολικό Παρίσι
* Αιμίλιος Αυγουλέας: Είναι καθηγητής Διεθνούς Τραπεζικού Δικαίου και Χρηματοοικονομικών στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, επικεφαλής του Τομέα Εμπορικού Δικαίου και διευθυντής του μεταπτυχιακού προγράμματος (LLM) με ειδίκευση στο Διεθνές Τραπεζικό Δίκαιο και τα Χρηματοοικονομικά.
«Δεν υπάρχουν Ελγίνεια Μάρμαρα. Υπάρχουν Γλυπτά του Παρθενώνα, όπως υπάρχει ο Δαβίδ του Michael Angelo». Με 3.200 λέξεις η Μελίνα Μερκούρη συγκλόνιζε τη Βρετανία -και τον νυν πρωθυπουργό, Μπόρις Τζόνσον- στην Οξφόρδη.
Το συναίσθημα, μαζί με τη μοναδική δύναμη της εξιστόρησης, η παράθεση ιστορικών αναφορών ως καταπέλτες, η διαρκής επίκληση του ηθικού ζητήματος διατρέχουν αυτή την ιστορική ομιλία.
Η Μελίνα Μερκούρη, το 1986, ως υπουργός Πολιτισμού, πήγε στην Οξφόδρη να μιλήσει σε ένα debate για το ζήτημα των Γλυπτών του Παρθενώνα, που είχε κάνει σημαία της πολιτικής της.
Είχε προηγηθεί το 1982 η ομιλία της στο Μεξικό, στην αρμόδια επιτροπή της UNESCO, όπου και επισήμως άνοιξε το ζήτημα της διεκδίκησης σε διεθνές επίπεδο. Αποσπάσματα είναι κοινά.
Όμως έχει ενδιαφέρον ότι αυτή τη φορά πήγε στην καρδιά του ζητήματος, στο Λονδίνο, στάθηκε στην Οξφόρδη ανάμεσα σε διανοούμενους και τους μελλοντικούς ηγέτες της χώρας και μίλησε με το γνωστό της πάθος, ζητώντας συγγνώμη για την προφορά της, λέγοντας ότι θυμίζει έναν εκφωνητή «που μιλάει σαν να ‘χει τα Ελγίνεια Μάρμαρα στο στόμα του».
Στο κοινό βρισκόταν, ως πρόεδρος μάλιστα της Oxford Union, που διοργάνωσε τη συζήτηση, και ο φοιτητής τότε, πρωθυπουργός σήμερα Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος σήμερα νωρίς το απόγευμα ώρα Ελλάδας θα δεχθεί τον Κυριάκο Μητσοτάκη στην Downing Street.
Ακολουθεί η ιστορική ομιλία της Μελίνας Μερκούρη:
Κύριε Πρόεδρε, Αξιότιμα Μέλη, Κυρίες και Κύριοι,
Κατ’ αρχάς, επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω την OXFORD UNION που έφερε το θέμα αυτό για συζήτηση και ευχαριστώ που με προσκαλέσατε. Νομίζω ότι θα ήταν καλό αυτό το βράδυ να ακουστεί μια ελληνική φωνή. Μια φωνή έστω με τη φτωχή μου προφορά. Την ακούω και μορφάζω. Θυμάμαι εκείνο που είπε κάποτε ο Brendan Behan για κάποιο εκφωνητή «Μιλάει σαν να ‘χει τα Ελγίνεια Μάρμαρα στο στόμα του».
Θα ήθελα να ευχαριστήσω επίσης το μεγάλο αριθμό Βρετανών πολιτών που συνηγόρησαν υπέρ των θέσεων της κυβέρνησης με τα αξιότιμα μέλη και των δύο σωμάτων του κοινοβουλίου που εκδήλωσαν ενδιαφέρον και συμπάθεια για το αίτημα της επιστροφής των μαρμάρων. Και βεβαίως εκφράζω τη βαθιά ευγνωμοσύνη μου στη Βρετανική Επιτροπή για την Eπιστροφή των Mαρμάρων του Παρθενώνα, για τις προσπάθειές της να αποκαλύψει την αλήθεια στο Βρετανικό λαό.
Υπάρχουν τα Μάρμαρα του Παρθενώνα. Δεν υπάρχουν Ελγίνεια Μάρμαρα. Όπως Υπάρχει ο Δαβίδ του Michael Angelo. Yπάρχει η Αφροδίτη του Da Vinci. Υπάρχει ο Ερμής του Πραξιτέλη. Υπάρχουν οι Ψαράδες στη θάλασσα του Turner. Υπάρχει η Capella Sixtina. Δεν υπάρχουν Ελγίνεια Μάρμαρα.
Ξέρετε, λένε ότι εμείς οι Έλληνες είμαστε ένας θερμόαιμος λαός. Να σας πω κάτι, είναι αλήθεια. Και είναι γνωστό πως δεν αποτελώ εξαίρεση. Γνωρίζοντας τι σημαίνουν τα γλυπτά αυτά για τον ελληνικό λαό, δεν είναι εύκολο να μιλήσω ψύχραιμα για το πως πάρθηκαν τα Μάρμαρα από την Ελλάδα, αλλά θα προσπαθήσω. Το υπόσχομαι.
Ένας από τους διακεκριμένους καθηγητές σας με συμβούλεψε να εξιστορήσω το πώς πάρθηκαν τα μάρμαρα από την Αθήνα και έφθασαν στις Βρετανικές ακτές. Ισχυρίστηκα ότι αυτό είναι αρκετά γνωστό, αλλά μου είπε ακόμη ότι και αν υπάρχει και ένα άτομο σ’ αυτό το ακροατήριο στο οποίο τα γεγονότα αυτά είναι ασαφή, το ιστορικό πρέπει να ειπωθεί. Έτσι θ’ αρχίσω όσο μπορώ σύντομα.
Βρισκόμαστε στα τέλη του 19ου αιώνα. Ο Ναπολέων σκέφτεται να αποπειραθεί να εισβάλει στην Αγγλία. Αποφασίζει να μην το πράξει. Αντί αυτού εισβάλλει στην Αίγυπτο αποσπώντας την από την τουρκική κυριαρχία, γεγονός που δυσαρεστεί πολύ τους Τούρκους. Διακόπτουν τις διπλωματικές σχέσεις με τη Γαλλία και κηρύσσουν πόλεμο. Η Βρετανία βρίσκει ότι αυτή είναι μια πρώτης τάξεως στιγμή να διορίσει πρεσβευτή στην Τουρκία.
Τα καθήκοντα αναλαμβάνει ο Λόρδος Elgin. Μόλις έχει παντρευτεί την όμορφη Mary Nisbett και τελειώνει το ωραίο εξοχικό του. Ο αρχιτέκτονας του του μιλάει για τα θαύματα της ελληνικής αρχιτεκτονικής και γλυπτικής και του λέει πως θα ήταν μια θαυμάσια ιδέα να κάνει αντίγραφα από τα πραγματικά έργα στην Αθήνα. “Θαυμάσιο πράγματι” λέει ο Elgin. Αρχίζει να συγκροτεί μια ομάδα ανθρώπων που θα μπορούσαν να κάνουν αρχιτεκτονικά σχέδια με επικεφαλής έναν ικανό ζωγράφο που δεν ήταν άλλος από τον ιταλό Giovanni Lusieri. Εφημέριος της ομάδας του Elgin ήταν ο Αιδεσιμώτατος Philip Hunt.
Δεν θα μιλήσω με πολύ σεβασμό γι’ αυτόν. Αν είχα να εξαιρέσω το Λόρδο Elgin, ο αρχιαπατεώνας στην υπόθεση όπως τη βλέπω ήταν ο Αιδεσιμώτατος Hunt, αλλά γι΄ αυτόν θα μιλήσω αργότερα. Οι Elgins γίνονται δεκτοί στην Κων/πολη με μεγαλοπρέπεια. Ανταλλάσσονται πλούσια δώρα.
Οι άνεμοι του πολέμου είναι ευνοϊκοί για τους Βρετανούς και ο Σουλτάνος είναι ικανοποιημένος.
Ας στραφούμε τώρα στην Ελλάδα. Την Ελλάδα εκείνη που για 400 τόσα χρόνια βρίσκεται κάτω από τον Οθωμανικό ζυγό. Η ομάδα των καλλιτεχνών του Elgin φθάνει στην Αθήνα. Οι Τούρκοι έχουν ορίσει δύο κυβερνήσεις, μια πολιτική και μια στρατιωτική.
Πολλά έχουν ειπωθεί και συνεχίζονται να λέγονται για το πόσο λίγο ενδιαφέρον εκδήλωναν οι Τούρκοι για τους θησαυρούς της Ακρόπολης. Εν τούτοις, χρειάστηκαν 6 μήνες για να επιτραπεί η είσοδος στην ομάδα του Elgin. Αλλά τα κατάφεραν με 5 λίρες, στο χέρι του στρατιωτικού κυβερνήτη, για κάθε επίσκεψη. Αυτό εγκαινίασε μια διαδικασία δωροδοκίας και διαφθοράς των αξιωματικών που δεν θα σταματούσε μέχρι να συσκευαστούν και να φορτωθούν τα μάρμαρα για την Αγγλία. Όμως όταν στήθηκαν οι σκαλωσιές και τα αντίγραφα ήταν έτοιμα να γίνουν, ξαφνικά έφθασαν φήμες για προετοιμασία στρατιωτικής δράσης των Γάλλων.
Ο Τούρκος κυβερνήτης διέταξε την ομάδα του Elgin να κατέβει από την Ακρόπολη. Με 5 λίρες την επίσκεψη ή όχι, η πρόσβαση στην Ακρόπολη ήταν απαγορευμένη. Μόνο ένας τρόπος υπήρχε για να τους επιτραπεί η είσοδος ξανά. Να χρησιμοποιήσει ο Elgin την επιρροή του πάνω στο Σουλτάνο στην Κων/πολη, ν΄ αποσπάσει ένα έγγραφο, το λεγόμενο φιρμάνι που θα διέταζε τις αρχές των Αθηνών να επιτρέψουν τη συνέχιση των εργασιών.
Ο Αιδεσιμώτατος Hunt πηγαίνει στην Κων/πολη να συναντήσει τον Λόρδο Elgin. Ζητά στο έγγραφο να αναφέρεται ότι οι καλλιτέχνες – παρακαλώ προσέξτε το αυτό – είναι αποκλειστικά στην υπηρεσία του Βρετανού Πρεσβευτή. Ο Elgin επισκέπτεται το Σουλτάνο και αποσπά το φιρμάνι.
Το κείμενο του εγγράφου είναι μάλλον ύπουλα συντεταγμένο. Επιτρέψτε μου να σας διαβάσω τις εντολές που δόθηκαν από το Σουλτάνο και που αφορούν τη συζήτηση μας. Παραθέτω: «Οι καλλιτέχνες να μη συναντήσουν αντίδραση στο να περπατήσουν, να επιθεωρήσουν, να μελετήσουν τις μορφές και τα κτίρια που επιθυμούν να σχεδιάσουν ή να αντιγράψουν ή στο να τοποθετήσουν σκαλωσιές γύρω από τον αρχαίο ναό ή στο να αντιγράψουν σε ασβεστόλιθο ή σε γύψο τα αναφερόμενα κοσμήματα και μορφές ή στο να σκάψουν, αν το βρίσκουν αναγκαίο, σε αναζήτηση επιγραφών ανάμεσα στα απορρίμματα.
Ούτε να παρεμποδιστούν από το να πάρουν οποιαδήποτε κομμάτια από πέτρες με επιγραφές ή με μορφές». Οι εντολές αυτές δόθηκαν στους Κυβερνήτες και το σημείο αυτό τονίζεται στο φιρμάνι, «χάριν των λαμπρών σχέσεων ανάμεσα στις δύο χώρες» και παραθέτω ξανά: «Ιδιαίτερα αφού δεν βλάπτουν τα αναφερόμενα κτίρια επιθεωρώντας τα, μελετώντας τα και σχεδιάζοντάς τα».
Πριν καλά καλά φθάσει το φιρμάνι στην Αθήνα, γίνεται μια φοβερή επίθεση πάνω σε ένα οικοδόμημα που μέχρι σήμερα θεωρείται από πολλούς, η ευγενέστερη και ωραιότερη από τις ανθρώπινες δημιουργίες. Όταν έγινε η έφοδος στην πύλη των Καρυάτιδων, ο πυρετός ανέβηκε τόσο που ο Αιδεσιμότατος Hunt έριξε την ιδέα να μετακινηθεί όλο το κτίριο, αν από τη Βρετανική πολεμική μηχανή μπορούσε να αποσταλεί ένας άνθρωπος γι’ αυτό. Ο Elgin ανατρίχιασε με την ιδέα και ζήτησε να σταλεί ένα καράβι. Το αίτημα δεν θεωρήθηκε εξωφρενικό, αλλά εκείνη τη στιγμή, δεν υπήρχε διαθέσιμο καράβι. (Φαντάζεστε τι θα γινόταν αν υπήρχε).
Για να αφηγηθώ όλη την τερατωδία χρειάζεται αρκετός χρόνος και αρκετή ψυχραιμία. Οι λέξεις “λεηλασία”, “ερήμωση”, “αχαλίνωτη καταστροφή”, “αξιοθρήνητη συντριβή και συμφορά” δεν είναι δικές μου για να χαρακτηριστεί το γεγονός. Ειπώθηκαν από τους σύγχρονους του Elgin. Ο Horace Smith αναφέρεται στον Elgin σαν τον «ληστή των μαρμάρων». Ο Lord Byron τον αποκάλεσε «πλιατσικολόγο». Ο Thomas Hardy χαρακτήρισε αργότερα τα μάρμαρα σαν «αιχμάλωτους σε εξορία».
Η κυβέρνησή μου έχει ζητήσει την επιστροφή των μαρμάρων του Παρθενώνα. Μας το αρνήθηκαν. Ας σημειωθεί ότι δε θα εγκαταλείψουμε ποτέ το αίτημα αυτό. Επιτρέψτε μου να απαντήσω τα μόνιμα επιχειρήματα ενάντια στην επιστροφή και να ασχοληθώ με αυτά ένα προς ένα.
Τα μάρμαρα πάρθηκαν με «νόμιμη» διαδικασία. Ρωτώ αν η δωροδοκία και εξαχρείωση των αξιωματικών δεν αντιτίθενται στη “νόμιμη διαδικασία”.
Παραμένει ένα δεύτερο επιχείρημα παρά το ότι έχει έκτοτε αμφισβητηθεί από πολλούς Βρετανούς περιηγητές στην Ελλάδα την εποχή αυτή. “Οι αδαείς και δεισιδαίμονες Έλληνες ήταν αδιάφοροι για την τέχνη και τα μνημεία τους”. Αυτό βέβαια υπονοεί ότι ήταν τυφλοί, ασυνείδητοι και άκαρδοι.
Ποιοι; Οι Έλληνες που πολύ μετά τον Περικλή δημιούργησαν τα θαύματα της Βυζαντινής Τέχνης. Οι Έλληνες που, ακόμα και κάτω από την Οθωμανική κατοχή, δημιούργησαν σχολές τέχνης και χειροτεχνίας. Οι Έλληνες που παρά 400 χρόνια τουρκικής κατοχής, διατήρησαν με πείσμα τη γλώσσα και τη θρησκεία τους.
Οι ίδιοι Έλληνες που κατά τον αγώνα για την ανεξαρτησία τους έστειλαν στους Τούρκους στρατιώτες βόλια να χρησιμοποιηθούν εναντίον τους. Ναι, εναντίον τους. Οι Τούρκοι στρατιώτες, κλεισμένοι στην Ακρόπολη, έμειναν από πολεμοφόδια και άρχισαν να καταστρέφουν τις κολώνες για να αφαιρέσουν το μολύβι να κάνουν με αυτό βόλια. Οι Έλληνες τους έστειλαν πολεμοφόδια με το μήνυμα, “Να τα βόλια, μην αγγίξετε τις κολώνες”.
Μόλις έγινε ανεξάρτητη η Ελλάδα, ένα από τα πρώτα νομοθετικά διατάγματα που πέρασαν από την ελληνική κυβέρνηση ήταν εκείνο για την προστασία και συντήρηση των εθνικών μνημείων.
Είναι αυτό αδιαφορία; Θεωρούμε αυτή την κατηγορία τερατώδη. Θα έχετε σίγουρα ακούσει, αλλά επιτρέψτε μου, να επαναλάβω τι είπε ένας γέρος καρδιοπαθής Έλληνας στον J.C. Hobhouse. “Παίρνετε τους θησαυρούς μας. Σας παρακαλώ να τους φυλάξετε καλά. Μια μέρα θα τους ζητήσουμε πίσω”. Μπορούμε να πιστέψουμε ότι ο άνθρωπος αυτός μιλούσε για λογαριασμό του;
Επιχείρημα 3ο. Αν τα μάρμαρα επιστραφούν, αυτό θα αποτελέσει ένα προηγούμενο που μπορεί να οδηγήσει στην εκκένωση των μουσείων. Συγχωρέστε με, αλλά αυτό είναι κοινή κολακεία. Ποιος πρόκειται να ζητήσει και ποιος πρόκειται να επιτρέψει το άδειασμα των μουσείων; Επιτρέψτε μου να δηλώσω, για άλλη μια φορά, ότι πιστεύουμε πως οπουδήποτε και αν βρίσκονται τα μουσεία, αποτελούν ζωτική κοινωνική και πολιτιστική ανάγκη και πρέπει να προστατεύονται. Έχω επανειλημμένα δηλώσει ότι ζητούμε ένα αναπόσπαστο μέρος κτιρίου που ακρωτηριάστηκε.
Σε όλο τον κόσμο το ίδιο το όνομα της πατρίδας μας είναι άμεσα συνδεδεμένο με τον Παρθενώνα. Ζητούμε απλώς κάτι μοναδικό, κάτι απαράμιλλο, κάτι ιδιαίτερο της ταυτότητάς μας. Αγαπητοί φίλοι, αν υπήρχε ο παραμικρός κίνδυνος για τα μουσεία, τότε γιατί το Διεθνές Συμβούλιο των Μουσείων πρότεινε μια “ανοιχτόμυαλη στάση” στα μέλη του;
Επιχείρημα 4ο. Αυτή είναι η πρόσφατη σοδειά. Μόλυνση. Μόλυνση πάνω από την Ακρόπολη. Τι σας λέει αυτό; Όταν το Λονδίνο αντιμετώπιζε το σοβαρό πρόβλημα μόλυνσης, υπήρξαν κραυγές πανικού για τα μάρμαρα; Βεβαίως όχι. Για τον απλούστατο λόγο ότι τα μάρμαρα ήταν στεγασμένα στο Βρετανικό Μουσείο. Εμείς δεν προφασιζόμαστε ότι τα γλυπτά θα επανατοποθετηθούν. Νομίζουμε ότι αυτό δεν γίνεται, αλλά η κυβέρνησή μου έχει διατυπώσει ότι την ημέρα που θα επιστραφούν τα μάρμαρα στην Αθήνα θα υπάρχει έτοιμο να τα δεχθεί ένα όμορφο μουσείο με τα πιο προηγμένα συστήματα ασφάλειας και συντήρησης, δίπλα στην Ακρόπολη.
Μπορώ να προσθέσω ότι είμαστε περήφανοι για τις συνεχιζόμενες εργασίες στην Ακρόπολη. Η δουλειά αυτή παρουσιάστηκε σε ένα συμβούλιο κορυφαίων αρχαιολόγων απ’ όλο τον κόσμο που προσκλήθηκαν στην Αθήνα ειδικά. Ο έπαινος ήταν ομόφωνος και ενθουσιαστικός.
Από τότε έχει παρουσιαστεί στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις. Με χαρά την υποδέχθηκε και το Βρετανικό Μουσείο. Οι Financial Times αναφέρθηκαν στην ποιότητα της εργασίας αυτής και την παραδειγματική ικανότητα των Ελλήνων συντηρητών. Ζήτησα να υπάρχουν αντίγραφα στη διάθεση όσων από σας ενδιαφέρονται.
Το μόνιμο επιχείρημα των Βρετανών είναι ότι μετακινώντας τα μάρμαρα, τα έσωζαν από τη βαρβαρότητα των Τούρκων. Το να αρνηθώ το βανδαλισμό των Τούρκων θα μ’ έβαζε σε δύσκολη θέση, αλλά γεγονός είναι ότι οι Τούρκοι δεν έδωσαν άδεια στο να μετακινηθούν γλυπτά από τα μνημεία και τους τοίχους της Ακρόπολης και ότι με την ευλογία του Αιδεσιμώτατου Hunt μετακινήθηκαν κατά βάρβαρο τρόπο.
Παραθέτω ένα από τα γράμματα του Lusieri προς τον Elgin: « Έχω την ευχαρίστηση να σας ανακοινώσω την απόκτηση της 6ης μετόπης, εκείνης με τον κένταυρο που απάγει τη γυναίκα. Με το έργο αυτό είχαμε πολλά προβλήματα από κάθε άποψη, και αναγκάστηκα να γίνω λίγο βάρβαρος». Σε άλλο γράμμα ελπίζει ότι, «οι βαρβαρισμοί που ήμουνα υποχρεωμένος να διαπράξω ελπίζω να ξεχαστούν».
Ο Edward Dodwell έγραψε: «Ένιωσα την απερίγραπτη ταπείνωση να είμαι παρών όταν ο Παρθενώνας απογυμνωνόταν από τα λαμπρότερα γλυπτά του. Είδα ορισμένες μετόπες της ακραίας νότιας πλευράς του ναού να σέρνονται κάτω. Ήταν σφηνωμένες ανάμεσα στις τριγλύφους με μια εσοχή και προκειμένου να τις σηκώνουν, ήταν απαραίτητο να ρίξουν στο έδαφος το θαυμάσιο γείσο με το οποίο καλύπτονταν. Η νοτιοανατολική πλευρά του αετώματος μοιράστηκε την ίδια τύχη».
Δεν μπορούμε παρά να καταραστούμε το βάρβαρο πνεύμα που τους παρότρυνε να θρυμματίσουν και να ακρωτηριάσουν, να λεηλατήσουν και να ανατρέψουν τα λαμπρά έργα που είχε αναθέσει ο Περικλής και που είχε εκτελέσει η απαράμιλλη μεγαλοφυΐα του Ικτίνου και του Φειδία.
Ένας άλλος μάρτυρας ο Robert Smirke γράφει: «Ταράχθηκα ιδιαίτερα όταν είδα την καταστροφή που γινόταν με το γκρέμισμα των αναγλύφων της ζωοφόρου. Κάθε πέτρα καθώς έπεφτε έσειε το έδαφος με το ασήκωτο βάρος της και ο βαθύς υπόκωφος ήχος που έκανε έμοιαζε σαν αγωνιώδες βογκητό του πληγωμένου πνεύματος του ναού. Αυτά σχετικά με τη βαρβαρότητα».
(…) Έχω πάρει πολύ χρόνο και ξέρω πως η συζήτηση είναι αυτή που θα αγγίξει τις συνειδήσεις. Ελπίζω η συζήτηση να προκαλέσει μερικές ερωτήσεις. Θέτω μερικές από αυτές. Τα μάρμαρα πάρθηκαν κακώς; Και αν κακώς πάρθηκαν, είναι σωστό να κρατούνται; Ακόμα, αν είναι σωστό το ότι πάρθηκαν, είναι λάθος να επιστραφούν; Τι βαρύτητα θα πρέπει να δοθεί στο επιχείρημα ότι αν δεν τα είχε πάρει ο Elgin, άλλος Άγγλος ή Γάλλος θα τα είχε πάρει; Πειράζει που το 95% του ελληνικού λαού μπορεί ποτέ να μη δει τα λαμπρότερα έργα της ελληνικής δημιουργίας; Είναι δυνατόν μια ελεύθερη Ελλάδα να είχε επιτρέψει τη μετακίνηση των μαρμάρων;
Η Αγγλία και η Ελλάδα είναι φίλες χώρες. Αγγλικό αίμα έτρεξε στα ελληνικά χώματα στη διάρκεια του πολέμου κατά του φασισμού. Και οι Έλληνες έδωσαν τη ζωή τους για να προστατεύσουν τους Άγγλους πιλότους. Διαβάστε τον Churchill, μιλάει για το πόσο σημαντικός ήταν ο ελληνικός ρόλος στην αποφασιστική νίκη στην έρημο κατά του Ρόμελ. Το περασμένο καλοκαίρι έγινε ένα αφιέρωμα στον Σαίξπηρ στο Αμφιθέατρο που βρίσκεται στους πρόποδες της Ακρόπολης.
Το Covent Garden έπαιξε τον Μάκβεθ του Βέρντι. Το Εθνικό σας θέατρο ήρθε με τον Κοριολάνο. Ήταν αξέχαστες βραδιές. Όχι μόνο για την υψηλή ποιότητα των παραστάσεων αλλά επίσης για την εκπληκτική επικοινωνία ανάμεσα στους Βρετανούς καλλιτέχνες και το ελληνικό κοινό.
Ο Ian McKellen ας με συγχωρέσει αν μιλήσω για τα δάκρυά του από συγκίνηση καθώς και για εκείνα των συναδέλφων του καλλιτεχνών, καθώς το ελληνικό κοινό επευφημούσε. Τα δάκρυα αυτά είχαν να κάνουν με την επαφή ανάμεσα στους λαούς, με φιλία, με τον Σαίξπηρ που παρουσιάζονταν σ’ αυτό τον ιερό χώρο. Ήταν θαυμάσια, αξέχαστα. Στο όνομα αυτής της φιλίας σάς λέμε, έγινε μια αδικία που μπορεί τώρα να αποκατασταθεί.
Πρέπει να καταλάβετε τι σημαίνουν για μας τα Μάρμαρα του Παρθενώνα. Είναι η υπερηφάνεια μας, είναι οι θυσίες μας. Είναι το ευγενέστερο σύμβολο τελειότητας. Είναι φόρος τιμής στη δημοκρατική φιλοσοφία. Είναι οι φιλοδοξίες μας και το ίδιο το όνομά μας. Είναι η ουσία της ελληνικότητας.
Είμαστε έτοιμοι να πούμε ότι θεωρούμε όλη την πράξη του Elgin σαν άσχετη προς το παρόν. Λέμε στην Βρετανική Κυβέρνηση: Κρατήσατε αυτά τα γλυπτά για δύο σχεδόν αιώνες. Τα φροντίσατε όσο καλύτερα μπορούσατε, γεγονός για το οποίο και σας ευχαριστούμε. Όμως τώρα στο όνομα της δικαιοσύνης και της ηθικής παρακαλώ δώστε τα πίσω. Ειλικρινά πιστεύω ότι μια τέτοια χειρονομία εκ μέρους της Μεγάλης Βρετανίας θα τιμούσε πάντα το όνομά της.
