Σε αύξηση του κατώτατου μισθού στα 743 ευρώ τον μήνα μεικτά (από 650 ευρώ σήμερα), ενδεχομένως και υψηλότερα, εντός του επόμενου έτους μπορούν να ελπίζουν οι εργαζόμενοι καθώς η μεγάλη αύξηση του ΑΕΠ και η πρόωρη έναρξη μιας άτυπης προεκλογικής περιόδου οδηγούν την κυβέρνηση να αναθεωρήσει όλες τις προβλέψεις και για το 2021 και για το 2022.

Το θέμα της νέας αύξησης του κατώτατου μισθού – εντός του 2022 – «άνοιξε» προσωπικά ο υπουργός Εργασίας κ. Κ. Χατζηδάκης λίγες ημέρες πριν από την άνοδο του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης κ. Αλ. Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη και την ανακοίνωση από τον Πρωθυπουργό ότι εφέτος ο ρυθμός ανάπτυξης θα ανέλθει τουλάχιστον σε 5,9%, αν όχι υψηλότερα, και το ίδιο θα συμβεί και το 2022. Με βάση αυτές τις προβλέψεις το βασικό σενάριο για την αύξηση του κατώτατου μισθού διαμορφώνεται σε ποσοστό άνω του 12%, χωρίς ωστόσο να είναι σαφώς προσδιορισμένο το χρονικό διάστημα εντός του οποίου θα ισχύσουν τα νέα κατώτερα όρια των αμοιβών. Καταλυτική επίδραση στη διαμόρφωση του κατώτατου μισθού, τόσο ως προς το ύψος της νέας αύξησής του όσο και ως προς τον χρόνο εφαρμογής της αύξησης, θα διαδραματίσουν οι πολιτικές εξελίξεις του επόμενου έτους.

Ετσι η προηγούμενη «συμβολική», όπως χαρακτηρίστηκε, αύξηση 2% που αποφασίστηκε τον Ιούλιο με ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2022 τελεί υπό αναθεώρηση.

Προεκλογική δέσμευση

Ο κ. Χατζηδάκης ξεκαθάρισε ότι η κυβέρνηση θα υλοποιήσει την προεκλογική δέσμευσή της για αύξηση του κατώτατου μισθού, διπλάσια από την αύξηση του ΑΕΠ. Με δεδομένο το στοιχείο αυτό, εφόσον στο τέλος του 2021 η ανάπτυξη κινηθεί γύρω στο 6%, τότε θα πρέπει να αναμένει κανείς αύξηση κοντά – ίσως και υψηλότερη – στο 12%.

Αυτό σημάνει ότι ο κατώτατος μισθός θα εξελιχθεί ως εξής: από 650 ευρώ σήμερα, στα 663 ευρώ την 1.1.2022 (αποφασισμένη αύξηση 2%) και στα 743 ευρώ περίπου, με ενδεχόμενη αύξηση κατά 12% όποτε αυτή αποφασιστεί.

Ο χρόνος και οι εξελίξεις

Η ημερομηνία εφαρμογής των επόμενων αυξήσεων είναι το κατ’ εξοχήν στοιχείο που καταδεικνύει τον ουσιαστικό ρόλο που θα έχουν οι πολιτικές εξελίξεις στην τελική διαμόρφωση του κατώτατου μισθού και στον χρόνο ισχύος του.

Σύμφωνα με τα όσα ισχύουν γύρω από το νομικό καθεστώς διαμόρφωσης των κατώτατων αμοιβών, δύο είναι τα πιθανά ενδεχόμενα για τον χρόνο έναρξης της ισχύος των νέων αμοιβών.

Πρώτον, την 1η Ιανουαρίου του 2023, ημερομηνία που συνδέεται με το ισχύον νομικό πλαίσιο, καθώς στον σχετικό νόμο προβλέπεται ότι η αύξηση του κατώτατου αποφασίζεται από το Υπουργικό Συμβούλιο τον Ιούλιο του τρέχοντος έτους και ισχύει από την 1η Ιανουαρίου του επόμενου.

Ωστόσο η ημερομηνία αυτή ενδέχεται να μην «εξυπηρετεί» τις πολιτικές εξελίξεις, εάν και εφόσον προκηρυχθούν νωρίτερα οι βουλευτικές εκλογές.

Δεύτερον, να ισχύσουν οι νέες αυξήσεις από το δεύτερο εξάμηνο του 2022, δηλαδή αμέσως μετά την ολοκλήρωση του διαλόγου με τους κοινωνικούς εταίρους και τη λήψη της τελικής κυβερνητικής απόφασης. Κάτι τέτοιο μπορεί να συνδεθεί με το ενδεχόμενο επίσπευσης του χρόνου διεξαγωγής των βουλευτικών εκλογών.

Ωστόσο για να υλοποιηθεί απαιτείται νομοθετική ρύθμιση που θα επιτρέπει την παρέκκλιση από το υφιστάμενο νομοθετική πλαίσιο. Να σημειώσουμε ότι ανάλογη «παρέκκλιση» – με την πρόβλεψη νομοθετικής ρύθμισης – έγινε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ το 2018, και ακολούθησε η αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 11%, με τη διαμόρφωσή του στα 650 ευρώ από 1ης Φεβρουαρίου 2019. Και τότε η επίσπευση της διαδικασίας έγινε λίγους μόλις μήνες πριν την προκήρυξη των βουλευτικών εκλογών.

Πάντως, ούτως ή άλλως τον Φεβρουάριο του 2022 με δεδομένα τα στοιχεία της ανάκαμψης της οικονομίας, η κυβέρνηση είναι υποχρεωμένη να εκκινήσει – εκ νέου – τη διαδικασία αναπροσαρμογής του κατώτατου μισθού, προκειμένου το καλοκαίρι του 2022 να έχει ολοκληρωθεί και να συμφωνηθεί «μια ουσιαστική βελτίωση των αμοιβών». Βελτίωση, η οποία θα ανταποκρίνεται στην «αυξημένη δυναμική της οικονομίας και θα περιγράφει την ανάκαμψη της αγοράς».

Πηγή: «Το Βήμα»

Ο κ. Σαρηγιάννης ανέφερε πως αναμένεται μια ήπια αυξητική πορεία του ιού στα μέσα Οκτωβρίου, με το ενδεχόμενο τα κρούσματα να φτάσουν τα 3 χιλιάδες, ακόμα και τα 4 χιλιάδες καθημερινά μέχρι τα μέσα-τέλη Νοεμβρίου

Τα αποτέλεσματα των επιδημιολογικών μοντέλων για την πορεία που θα διαγράψει η πανδημία, παρουσίασε μιλώντας στον ΣΚΑΪ και την εκπομπή «Σήμερα» ο καθηγητής Περιβαλλοντικής και Υγειονομικής Μηχανικής Δημοσθένης Σαρηγιάννης .

Ο κ. Σαρηγιάννης ανέφερε πως η πανδημία δείχνει σημάδια σταθεροποίησης, ωστόσο βασιζόμενος στα ευρήματα που προέκυψαν από τα επιδημιολογικά μοντέλα, ο καθηγητής ανέφερε πως αναμένεται μια ήπια αυξητική πορεία του ιού στα μέσα Οκτωβρίου, με το ενδεχόμενο τα κρούσματα να φτάσουν τα 3 χιλιάδες, ακόμα και τα 4 χιλιάδες καθημερινά μέχρι τα μέσα-τέλη Νοεμβρίου

Ερωτηθείς σχετικά με τα κρούσματα σε παιδιά, ο καθηγητής τόνισε πως στο εν λόγω κύμα 50 έως 70 χιλιάδες παιδιά αναμένεται να νοσήσουν. «Το ποσοστό των ημερησίων κρουσμάτων στα παιδιά μπορεί να ανέβει από το 30% στο οποίο βρίσκεται τώρα στο 40%», πρόσθεσε.

Όπως διευκρίνισε ο κ. Σαρηγιάννης γύρω στο 2% με 4% των παιδιών αναμένεται να νοσήσουν βαριά.

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, Αθανάσιος Εξαδάκτυλος, τόνισε πως αν παρουσιαστεί η ανάγκη γρήγορα θα αναπροσαρμοστεί το πρωτόκολλο του «50% +1» στα σχολεία , αν και όπως είπε δεν δείχνουν κάτι τέτοιο τα δεδομένα από το εξωτερικό.

Παράλληλα ο κ. Εξαδάκτυλος σχολίασε την κατάσταση που έχει δημιουργηθεί με τους αρνητές λέγοντας πως αποτελούν εμπόδιο ως προς την διαχείριση της πανδημίας ενώ δεν υπάρχει τρόπος επικοινωνίας μαζί τους : «Δεν μας βοηθά καθόλου η φάση της εικονομαχίας-εικονολατρείας στην οποία έχουμε εισέλθει, ούτε μας βοηθά να αντιμετωπίσουμε την πολυπλοκότητα της τωρινής κατάστασης. Υπάρχει ανάγκη για ηρεμία .Δεν μπορούμε να συννενοηθούμε όταν μιλάμε διαφορετικές γλώσσες και όταν διαστρεβλώνεται κάθε οδηγία θα έχουμε άλλα προβλήματα».

Σε απόγνωση βρίσκονται οι κάτοικοι της ενδοχώρας του νομού Ηρακλείου μετά τα φονικά 6 Ρίχτερ που χτύπησαν χθες την περιοχή – Ισχυρός πρωινός σεισμός 5,4 Ρίχτερ – Στην Κρήτη θα μεταβεί ο πρωθυπουργός. Ακατάλληλα 1.000 σπίτια, σύμφωνα με μια πρώτη εκτίμηση.

Με έναν ισχυρό σεισμό, εντάσεως 5,4 βαθμών της κλίμακας Ρίχτερ, ξύπνησαν οι κάτοικοι του Αρκαλοχωρίου και της ευρύτερης περιοχής του Δήμου Μινώα Πεδιάδας. Το επίκεντρό του εντοπίζεται στην ευρύτερη περιοχή του Αρκαλοχωρίου, όπου σημειώθηκε ο μεγάλος σεισμός των 6 Ρίχτερ χθες.

Σύμφωνα με την αντιδήμαρχο Διοικητικών και Οικονομικών Υπηρεσιών του Δήμου Μινώα Πεδιάδας, Ολγα Δραμουντάνη, σε αρκετά κτίσματα που είχαν υποστεί ζημιές εμφανίζονται νέες καταρρεύσεις. Στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Μινώα Πεδιάδος η νέα σεισμική δόνηση προκάλεσε εκ νέου αναστάτωση, ενώ σε αρκετές περιοχές της ανατολικής Κρήτης που έγινε αισθητός ο σεισμός, πολίτες βγήκαν στους δρόμους.

Η σεισμική δραστηριότητα συνεχίζεται στην περιοχή με μικρότερους σεισμούς.

Χθες πολλοί κάτοικοι του Αρκαλοχωρίου διανυκτέρευσαν στις σκηνές που μεταφέρθηκαν στο Εκθεσιακό Κέντρο της περιοχής, μακριά από τα σπίτια τους. Περίπου 80 σκηνές, χωρητικότητας 20 ατόμων έκαστη, μεταφέρθηκαν χθες στην περιοχή, ωστόσο οι σκηνές που έχουν ήδη στηθεί δεν είναι αρκετές. Σήμερα αναμένεται να στηθούν κι άλλες, προκειμένου να φιλοξενηθούν περισσότεροι άνθρωποι.

Οι περισσότεροι κάτοικοι έμειναν ξάγρυπνοι κοντά στις οικίες τους, υπό τον φόβο πλιάτσικου στις περιουσίες τους, διανυκτερεύοντας, είτε σε αυτοκίνητο, είτε σε πλατείες και πρόχειρα καταλύματα ενώ στα χωριά γίνονται περιπολίες ώστε να μην γίνουν κλοπές στα σπίτια που άδειασαν.

Ωστόσο η ΕΛΑΣ εξέδωσε ανακοίνωση, διαψεύδοντας αναφορές σε τηλεοπτικό σταθμό, για περιστατικά κλοπών από οικίες σεισμοπλήκτων.

Στην Κρήτη ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Στις σεισμόπληκτες περιοχές του Αρκαλοχωρίου αναμένεται να βρθεί σήμερα ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.

Σύμφωνα με τα όσα έχουν  γίνει γνωστά, ο πρωθυπουργός αμέσως μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα από την Γαλλία, θα μεταβεί στις πληγείσες, από τον σεισμό, περιοχές της Κρήτης.

Κέντρο Υγείας σε σκηνή του στρατού

Στο μεταξύ Κέντρο Υγείας στήθηκε μέσα σε σκηνή του στρατού και έχει τοποθετηθεί έξω από το Κέντρο Υγείας Αρκαλοχωρίου, προκριμένου να καλυφθούν οι πιθανές ανάγκες που θα προκύψουν, εάν το κτίριο του ΚΥ κριθεί από τους μηχανικούς ακατάλληλο προς χρήση.

Σύμφωνα με την διοικήτρια της 7ης ΥΠΕ Κρήτης Λένα Μπορμπουδάκη, η σκηνή έχει όλο τον απαιτούμενο εξοπλισμό για την αντιμετώπιση έκτακτων περιστατικών.

«Θα νοσηλευτούν περιστατικά που χρήζουν οξυγονοθεραπείας ή οποιοδήποτε άλλο περιστατικό που λόγω υγείας δεν δύναται να παραμείνει στις σκηνές που έχουν στηθεί στο εκθεσιακό κέντρο ή στους οικισμούς. Μέσα στη νύχτα ολοκληρώθηκε το στήσιμό της και είμαστε έτοιμοι εφόσον χρειαστεί να νοσηλευτούν πολίτες» ανέφερε η Διοικήτρια της 7ης ΥΠΕ Κρήτης.

Πάντως σύμφωνα με την κ. Μπορμπουδάκη τη χθεσινή νύχτα σε νοσοκομεία του Ηρακλείου φιλοξενήθηκαν δύο πολίτες του Αρκαλοχωρίου που λόγω σοβαρού χρόνιου νοσήματος ήταν ασφαλέστερο να φιλοξενηθούν σε νοσοκομειακή δομή και όχι στις σκηνές που έχουν στηθεί.

Ακατάλληλα 1.000 σπίτια

Το γεγονός ότι το επίκεντρο εντοπίζεται σε χερσαίο χώρο και σε πολύ μικρό εστιακό βάθος, περίπου 10 χλμ., συνέτεινε στο να προκληθούν οι σοβαρές ζημιές αλλά και ο πανικός μεταξύ των κατοίκων.

Μια πρώτη εκτίμηση των τοπικών αρχών κάνει λόγο για περισσότερα από 1.000 σπίτια, τα οποία δεν μπορούν άμεσα να κατοικηθούν στην ευρύτερη περιοχή του Αρκαλοχωρίου, ενώ στοίχημα αποτελεί η γρήγορη αποκατάσταση των πληγέντων.

Επί τόπου στην περιοχή της καταστροφής έσπευσε ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας Χρήστος Στυλιανίδης, ο οποίος υποσχέθηκε την άμεση δημιουργία καταυλισμού με σκηνές που θα μπορούν σε πρώτη φάση να στεγάσουν 2.500 άτομα. Ωστόσο, από τις τοπικές κοινότητες της περιοχής εκφράστηκε ήδη η ανάγκη να δημιουργηθούν και μικρότεροι κατά τόπους καταυλισμοί, καθώς σε πολλές περιπτώσεις πρέπει να φιλοξενηθούν οι ηλικιωμένοι και μικρά παιδιά που είναι πολύ δύσκολο να μετακινηθούν από τα χωριά όπου διαμένουν.

Κλειστά σχολεία

Ο Δήμος Μίνωα Πεδιάδας κηρύχτηκε σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, ενώ με απόφαση του αντιπεριφερειάρχη Ηρακλείου κλειστά για προληπτικούς λόγους θα μείνουν σήμερα και αύριο όλα τα σχολεία πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στον νομό όπως και οι παιδικοί σταθμοί. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των διευθυντών εκπαίδευσης, φθορές παρουσιάζονται σε περισσότερα από τα μισά σχολεία του Ηρακλείου, με τα μεγαλύτερα προβλήματα να εντοπίζονται στην περιοχή πέριξ του Αρκαλοχωρίου όπου υπάρχουν και κτίρια που αντιμετωπίζουν σοβαρό πρόβλημα στατικότητας, όπως το 2ο Δημοτικό αλλά και το Γυμνάσιο της περιοχής. Πλήρης λίστα με τα σχολεία όπου χρειάζονται παρεμβάσεις αναμένεται να καταρτιστεί τις επόμενες ημέρες μετά την αυτοψία των ειδικών συνεργείων.

Για την ομαλή εξέλιξη της σχολικής χρονιάς θα εγκατασταθούν το συντομότερο κοντέινερ στις αυλές των σχολείων που θα κριθούν ακατάλληλα και όπου θα χρειαστεί να κάνουν μάθημα το επόμενο διάστημα οι μαθητές.

Συστάσεις προς τους κατοίκους να μην εισέρχονται σε παλιά κτίρια που έχουν εμφανή σημάδια καταπόνησης απηύθυνε ο πρόεδρος του ΟΑΣΠ Ευθύμιος Λέκκας, ο οποίος βρέθηκε στην περιοχή. Σύμφωνα με τον καθηγητή, τα κτίρια διαχωρίζονται σε δυο βασικές κατηγορίες: εκείνα που έχουν ανεγερθεί μέχρι το 1970 χωρίς τις προβλέψεις των νέων αντισεισμικών κανονισμών και εκείνα μετά το 1985, τα οποία πληρούν τις αντισεισμικές προδιαγραφές του νέου κανονισμού. Ωστόσο, και στις δυο κατηγορίες τα σπίτια δεν πρέπει να κατοικηθούν αν έχουν ζημιές στον σκελετό ή στην τοιχοποιία.

Κλείνουν σχολεία και στο Λασίθι

Κλειστά θα είναι σήμερα Τρίτη όλα τα σχολεία της Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης στην Ιεράπετρα με απόφαση του δημάρχου Θεοδόση Καλαντζάκη.

Επίσης, σχετική απόφαση γνωστοποίησε την Δευτέρα και ο δήμαρχος Οροπεδίου Λασιθίου, Γ. Στεφανάκης.

Συνεχείς μετασεισμοί

Την ανησυχία των κατοίκων επέτειναν οι συνεχείς μετασεισμοί που σημειώνονταν σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της χθεσινής ημέρας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του γεωδυναμικού ινστιτούτου, μέχρι το βράδυ της Δευτέρας είχαν σημειωθεί περισσότεροι από 50 μετασεισμοί με τουλάχιστον πέντε από αυτούς να είναι πάνω από 4 Ρίχτερ. Τους τελευταίους τρεις μήνες η ίδια περιοχή έχει έντονη σεισμική ακολουθία με σεισμούς από 3,5 μέχρι και 4,8 Ρίχτερ, ενώ είχαν υπάρξει προειδοποιήσεις των ειδικών προς τους κατοίκους να εγκαταλείψουν τα παλιά ετοιμόρροπα κτίρια. «Περιμέναμε σεισμό κοντά στα 5 Ρίχτερ, αλλά η δόνηση αυτού του μεγέθους ήταν μη αναμενόμενη» ανέφερε ο καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας.

Επεισόδια που παραπέμπουν σε γηπεδικό ξύλο, σημειώθηκαν το πρωί έξω από το ΕΠΑΛ Σταυρούπολης που ήταν προγραμματισμένη αντιφασιστική συγκέντρωση.

Αδιανόητο ξύλο το πρωί της Τρίτης έξω από το ΕΠΑΛ Σταυρούπολης στην Θεσσαλονίκη.

Ξαφνικά την ώρα που πορεία φοιτητών περνούσε έξω από το σημείο, μία ομάδα νεαρών βγήκε μέσα από το σχολείο και τους επιτέθηκε με αγριότητα.

Στην κατοχή τους είχαν καδρόνια, πέτρες, λοστάρια και καπνογόνα όπως μπορείτε να δείτε και στα videos που κυκλοφόρησαν, ενώ έπεσαν και κροτίδες.

Σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, υπάρχουν και τραυματίες από τις συγκρούσεις που ακολούθησαν που θυμίζουν επεισόδια χούλιγκαν σε γήπεδο.

Ο λόγος της πορείας

Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά, τις προηγούμενες ημέρες ομάδα φοιτητών είχε δεχθεί επίθεση έξω από το ΕΠΑΛ Σταυρούπολης από ακροδεξιούς. Για αυτό και υπήρξε η σημερινή κινητοποίηση που συνοδεύτηκε από τα μεγάλης έκτασης επεισόδια.

Ο ιστορικός πίσω από την έκδοση «“Αυτοί οι Απιστοι Ελληνες”: Η Ελληνική Επανάσταση μέσα από τα Οθωμανικά Αρχεία» μιλάει για τα κενά της ιστοριογραφίας στις δύο γείτονες χώρες

Aν δεν είχα αναζητήσει στο Διαδίκτυο φωτογραφίες του ώστε να τον αναγνωρίσω, δεν θα πίστευα ότι ο άνδρας με όψη Βορειοευρωπαίου – ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα και γαλανά μάτια – που μόλις είχε περάσει την πόρτα του κήπου του Νομισματικού Μουσείου ήταν ο τούρκος ιστορικός Σουκρού Ιλιτζάκ. «Δεν είμαι τουρκόφατσα, ε;», μου είπε γελώντας με βαριά μεν προφορά αλλά σε άπταιστα ελληνικά, ενώ παρήγγελλε έναν διπλό ελληνικό. Η απάντηση στο έκπληκτο βλέμμα μου ήρθε με χιούμορ. «Μη δημιουργήσουμε τώρα και διπλωματικό επεισόδιο για έναν καφέ…».

Η πρόκληση άλλωστε δεν φαίνεται να είναι στις προθέσεις του παρόλο που το επιστημονικό του πεδίο, η μελέτη της Ελληνικής Επανάστασης υπό το βλέμμα των Οθωμανών – που ήταν και το θέμα της διδακτορικής του διατριβής στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ – θα αποτελούσε πιθανόν πρόσφορο έδαφος.

Οπως επίσης το έργο που μόλις ολοκλήρωσε και έδωσε την αφορμή για αυτή τη συζήτηση: μία δίτομη έκδοση 1.700 σελίδων που περιλαμβάνει τη μεταγραφή σε λατινικούς χαρακτήρες, την αγγλική μετάφραση και τον πλήρη σχολιασμό 700 οθωμανικών εγγράφων τα οποία αφορούν την Επανάσταση και βρίσκονται στα κρατικά οθωμανικά αρχεία στην Κωνσταντινούπολη. Τα έγγραφα αυτά βρίσκονται βιβλιοδετημένα σε 33 τόμους και αριθμούν 4.352 σελίδες με περίπου 8.000 εντολές που αρχειοθετούνταν στο γραφείο του Μεγάλου Βεζίρη. «Πρόκειται για μια θάλασσα πληροφοριών μέσα από τις οποίες μπορούμε να δούμε τις εξελίξεις στο οθωμανικό κράτος σχεδόν σε καθημερινή βάση» εξηγεί τη σημασία των εγγράφων ο Σουκρού Ιλιτζάκ. Στις αρχές του 2016, όταν εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Ελλάδα, πρότεινε στο Iδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη το συγκεκριμένο διεθνών προδιαγραφών εγχείρημα ενόψει της επετείου για τα 200 χρόνια από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης. Η ανταπόκριση εκ μέρους της ηγεσίας του ελληνικού φορέα υπήρξε άμεσα θετική και το αποτέλεσμα εκτός από την έντυπη έκδοση υπό τον τίτλο «»Αυτοί οι Απιστοι Ελληνες»: Η Ελληνική Επανάσταση μέσα από τα Οθωμανικά Αρχεία» (εκδ. Brill) είναι αναρτημένο στο Διαδίκτυο με δωρεάν πρόσβαση για όλους (https://brill.com/view/title/60933).

Αλλάζει το αφήγημα της Επανάστασης μετά τη μελέτη αυτών των εγγράφων;

Δεν μας αλλάζουν την κοσμοθεωρία, αλλά διευρύνουν και εμπλουτίζουν τις γνώσεις μας επειδή καταλαβαίνουμε τι συνέβαινε στην αυτοκρατορία την εποχή της Επανάστασης και εν τέλει για ποιον λόγο πέτυχε. Στην κυρίαρχη ελληνική ιστοριογραφία, ξέρετε, λείπει η γενική εικόνα. Η επανάσταση δεν έγινε σε άλλον πλανήτη, αλλά στην επαρχία μιας αυτοκρατορίας. Η ιστοριογραφία όμως μοιάζει σαν να μετατοπίζει την Ελληνική Επανάσταση σε μία άλλη σφαίρα, που έχει δικό της χωροχρόνο. Η κυρίαρχη ελληνική ιστοριογραφία μάς δείχνει γραμμικά την πορεία του ελληνικού έθνους από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Ομως υπήρχαν πολλές παρενθέσεις σε αυτή τη διαδρομή και πολλά σκαμπανεβάσματα, τα οποία έχει παραβλέψει.

Κατά συνέπεια οι Ελληνες έχουμε μια διαστρεβλωμένη εικόνα για την Ιστορία;

Εθνοκεντρική θα έλεγα. Αποοθωμανοποιημένη. Αυτή η εθνική/ εθνικιστική προσέγγιση στην Ιστορία είναι ένα σύνηθες φαινόμενο και το συναντάμε κυρίως σε έθνη που είναι σε αντιπαράθεση.

Οι Τούρκοι τι γνωρίζουν για την Ελληνική Επανάσταση;

Δεν έχουν καμία ιδέα. Οταν ξεκίνησα την έρευνά μου δεν θυμόμουν να την έχουμε διδαχθεί στο σχολείο. Αναζήτησα τα σχολικά βιβλία και της εποχής μου και τα σημερινά και διαπίστωσα ότι μόνο μιάμιση σελίδα είναι αφιερωμένη στην Ελληνική Επανάσταση. Δεν βρίσκεται στην ατζέντα των Τούρκων. Ο μέσος Τούρκος θα δυσκολευόταν να απαντήσει στην ερώτηση «Ποια είναι η πρωτεύουσα της Ελλάδας;». Ο μέσος Ελληνας έχει μια ισχυρή γνώμη για την Τουρκία, την Ιστορία και τον Ερντογάν. Ο μέσος Τούρκος δεν ενδιαφέρεται για τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα.

Πού οφείλεται αυτή η στάση;

Δεν έχω συγκεκριμένη απάντηση. Ισως η Επανάσταση έχει διαγραφεί από την τουρκική ιστορική μνήμη επειδή οι εθνοκεντρικές αφηγήσεις δεν δέχονται ευγενικά τις ήττες.

Για ποιον λόγο, λοιπόν, ξέσπασε η Επανάσταση τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή;

Πρέπει να πάμε μία δεκαετία πίσω. Τον Φεβρουάριο του 1813 μια φατρία στην Υψηλή Πύλη βρήκε την ευκαιρία για να εκτοπίσει τους επαρχιακούς «ηγεμόνες», τους Αγιάνηδες. Επρόκειτο για τεράστιες οικογένειες, φανταστείτε τους σαν τους δούκες της Αγγλίας, που κρατούσαν την οικονομική, στρατιωτική και πολιτική δύναμη σε κάθε γωνιά της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Ενας από αυτούς – και ο μεγαλύτερος στόχος της κεντρικής εξουσίας επειδή κατείχε μεγάλο μέρος των ευρωπαϊκών εδαφών – ήταν ο Αλή Πασάς.

Χωρίς τη βοήθεια των Αγιάνηδων η Υψηλή Πύλη δεν είχε ελπίδα επιβίωσης και χωρίς τη βοήθειά τους δεν μπορούσε ούτε να συγκεντρώσει στρατό, ούτε να συλλέξει φόρους. Μετά τον Ρωσο-οθωμανικό πόλεμο (1806-1812) η Υψηλή Πύλη βρήκε τις κατάλληλες συνθήκες για να συγκεντρώσει την εξουσία στο κέντρο. Η εξόντωση των Αγιάνηδων εξελίχθηκε όμως σε έναν κανονικό εμφύλιο μιας δεκαετίας στο πλαίσιο του οποίου καταστράφηκαν μεγάλα τμήματα της αυτοκρατορίας. Πολεμούσαν στρατοί με χιλιάδες άνδρες: Κούρδοι, Λαζοί, Γεωργιανοί, Αραβες, Αλβανοί… Οταν ξέσπασε η Ελληνική Επανάσταση η Υψηλή Πύλη είχε ήδη εξαντληθεί και δεν μπορούσε να στρατολογήσει. Η αυτοκρατορία ήταν πλέον ένας χάρτινος πύργος.

Αυτός ήταν και ο λόγος της αίσιας έκβασής της;

Σαφώς έπαιξε ρόλο το ότι δεν υπήρχε ικανή στρατιωτική δύναμη να αντιμετωπίσει τους Ελληνες αλλά σημαντικό μερίδιο στην εξέλιξη των γεγονότων είχε και η υποστήριξη των Αλβανών στους έλληνες επαναστάτες, όπως προκύπτει μέσα από τη μελέτη των οθωμανικών εγγράφων. Εκεί βλέπουμε ξεκάθαρα ότι η Υψηλή Πύλη ήταν στο έλεος των αλβανών μισθοφόρων. Μια ισχυρή ομάδα πρώην αυλικών του Αλή Πασά είχε, μετά τον θάνατό του, τη μεγαλύτερη δύναμη στην περιοχή και υποστήριξαν την Ελληνική Επανάσταση για τα δικά τους συμφέροντα.

Στο σχολείο μαθαίνουμε ότι ο Ομέρ Βρυώνης σούβλισε τον Αθανάσιο Διάκο. Εσείς υποστηρίζετε ότι του οφείλεται μέρος της επιτυχούς έκβασης της Επανάστασης;

Κι όμως. Αν δεν ήταν ο Ομέρ Βρυώνης και οι άλλοι αλβανοί πολέμαρχοι, πολύ πιθανόν δεν θα είχε πετύχει η Ελληνική Επανάσταση ή ίσως θα είχε μπορέσει να επιτευχθεί μόνο με ασύγκριτα μεγαλύτερες απώλειες των Ελλήνων. Τα δύο πρώτα χρόνια της καριέρας του ως οθωμανού πασά και όχι ως αλβανού αξιωματικού όντως ήταν μαζί με τον οθωμανικό στρατό. Οταν διορίστηκε νομάρχης των Ιωαννίνων άρχισε να ακολουθεί τη δική του πολιτική και δεν υπάκουε τις εντολές της Υψηλής Πύλης για την καταστολή της Ελληνικής Επανάστασης. Οι αλβανοί πολέμαρχοι είχαν δει τι συνέβη την προηγούμενη δεκαετία, ποια ήταν η κατάληξη του Αλή Πασά κι έτσι υποστήριξαν την Επανάσταση. Στα έγγραφα βλέπουμε πως ο Σουλτάνος αποκαλεί τον Ομέρ Βρυώνη «προδότη» κι «αχαΐρευτο».

Δεδομένου, όπως προανέφερα, ότι η Υψηλή Πύλη είχε σοβαρό ζήτημα στη στρατολόγηση – οι Γενίτσαροι αρνούνταν να στρατολογηθούν και οι χωρικοί που επιστρατεύονταν δεν είχαν γνώση πολέμου. Την άνοιξη του 1822 το οθωμανικό κράτος δεν είχε άλλη επιλογή από το να αναθέσει τον πόλεμο σε αλβανούς στρατιωτικούς «εργολάβους». Εκείνοι όμως από την πλευρά τους, και για ποικίλους λόγους, αναζητούσαν συνεχώς αφορμές για να εξεγείρονται. Μεταξύ άλλων, έλεγαν, για παράδειγμα, ότι δεν έφτασε εγκαίρως ο μισθός ή το συσσίτιο τους, με αποτέλεσμα να μην πολεμούν εναντίον των Ελλήνων, κατάσταση που ο άγγλος πρόξενος στην Πρέβεζα, Ουίλιαμ Μέγερ, χαρακτήρισε ως «ένοπλη ουδετερότητα».

Για ποιον λόγο προβάλλονται οι ηρωικές σελίδες της Ιστορίας και μένουν στη σκιά ορισμένες άλλες πτυχές της;

Πρώτα από όλα διότι είναι ηρωικές! Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι κάτοικοι περιοχών συσπειρώθηκαν και αντιστάθηκαν. Ο ουσιαστικός όμως λόγος είναι ότι κάθε έθνος έχει ανάγκη από ηρωικά στοιχεία στην Ιστορία του. Μια από τις χρήσεις της Ιστορίας είναι να σε κάνει να αισθάνεσαι καλά με τον εαυτό σου. Αυτή είναι άλλωστε μια πολύ γνωστή διαδικασία στους ιστορικούς. Ολα τα έθνη αρέσκονται σε μυθολογίες.

Πρέπει να ξαναγραφούν τα σχολικά εγχειρίδια Ιστορίας;

Ναι. Και εδώ και στην Τουρκία. Τη δεκαετία του ’90 είχε δημιουργηθεί μια ομάδα ιστορικών κι από τις δύο χώρες με στόχο να ξαναγραφούν τα σχολικά βιβλία, κάτι που όμως δεν προχώρησε. Για να συμβεί αυτό χρειάζεται πολιτική θέληση. Κάτι τέτοιο μπορεί να συμβεί στο μέλλον. Ο λόγος που πρέπει να γίνει αυτό δεν είναι μόνο για να έρθουν πιο κοντά οι γείτονες, αλλά για να υπάρξει μία σωστότερη ανάγνωση του ιστορικού χρόνου.

Η επέτειος των 200 ετών από την κήρυξη της Ελληνικής Επανάστασης αποτελεί μια χαμένη ευκαιρία για να «ξαναδιαβάσουμε» την Ιστορία;

Δεν θα το έλεγα. Διαπιστώνω ότι αλλάζει η εθνοκεντρική προσέγγιση και ότι έχουν γίνει αρκετά βήματα στον ακαδημαϊκό χώρο. Οσον αφορά τους μη ειδικούς, λόγω της πανδημίας, είχαν χρόνο να ξαναδιαβάσουν την Ιστορία. Μακάρι να το έκαναν.

Υπάρχει αντικειμενική Ιστορία;

Οχι, διότι πάντα κάποιος τη γράφει που κουβαλά τις δικές του αποσκευές.

Πόσο επηρέασε η καταγωγή σας τον τρόπο που προσεγγίσατε τη μελέτη των οθωμανικών εγγράφων;

Είμαι αποστασιοποιημένος. Προσεγγίζω το θέμα ως ιστορικός. Δεν αισθάνομαι κομμάτι αυτής της διαμάχης λόγω της εθνικότητάς μου. Ξέρω ότι έχει συμβεί πριν από 200 χρόνια. Τελεία.

Για ποιον λόγο ενώ οι Τούρκοι, όπως λέτε, αδιαφορούν για την Ελλάδα, για τους Ελληνες η Τουρκία παραμένει μια ανοιχτή πληγή; Μήπως δεν οφείλεται στα 200 χρόνια που μας χωρίζουν από την Επανάσταση, αλλά στα σχεδόν 100 από τη Μικρασιατική Καταστροφή;

Δεν είναι εύκολη η απάντηση. Κατά κάποιον τρόπο πρέπει να κλείσουν αυτές οι πληγές και γι’ αυτό έχει σημασία να ξαναγραφούν τα σχολικά βιβλία. Φέτος οι Ελληνες γιορτάζουν τις πληγές που άνοιξαν στους Τούρκους και του χρόνου οι Τούρκοι θα γιορτάσουν τις πληγές που άνοιξαν στους Ελληνες. Και κάθε φορά υπάρχει ένα πρόβλημα μεταξύ των δύο χωρών: για την υφαλοκρηπίδα, την Κύπρο ή την Ανατολική Μεσόγειο, ξύνουμε αυτές τις «ιστορικές πληγές». Πρέπει να μπει ένα τέλος.

Για ποιον λόγο ο Ερντογάν είναι τόσο επιθετικός απέναντι στην Ελλάδα;

Είναι επιθετικός απέναντι σε όλους. Πρώτα απ’ όλα στους δικούς του υπηκόους. Εξυπηρετεί την εσωτερική πολιτική του ατζέντα. Πέρυσι χρειαζόταν έντονα έναν εχθρό για να αλλάξει το καθεστώς στο εσωτερικό της χώρας μετά τις αυτοδιοικητικές εκλογές στις οποίες έχασε σε όλες τις μεγάλες πόλεις. Ο,τι κι αν έκανε δεν κατάφερε να πάρει την Κωνσταντινούπολη παρά το ότι προσπάθησε με ευτελή τρόπο. Για να ξεπεράσει αυτό το εμπόδιο χρειαζόταν μια κρίση και τη δημιούργησε στο Αιγαίο. Κατόπιν είδε ότι η Ευρώπη και η Αμερική συμπαραστάθηκαν στην Ελλάδα και «πάτησε φρένο».

Πώς μπήκε η Ελλάδα στη ζωή σας;

Εντελώς τυχαία. Τον χειμώνα του 1991, σπούδαζα Διεθνείς Σχέσεις στο αντίστοιχο Πάντειο της Τουρκίας και με μια ομάδα φίλων πήγαμε να δούμε το «Ρεμπέτικο» του Κώστα Φέρρη. Αλλαξε η ζωή μου. Μου προκάλεσε φοβερή περιέργεια για την Ελλάδα. Εκλαιγα συνέχεια. Το καλοκαίρι του 1992 ο Θεοδωράκης με τον Χατζιδάκι παρουσία του Λιβανελί έδωσαν μια συναυλία στην Εφεσο. Γνώρισα τη μουσική του Χατζιδάκι και την ερωτεύτηκα. Και έπρεπε να έρθω εδώ. Πήρα το λεωφορείο από την Αγκυρα και ύστερα από ταξίδι 30 ωρών ήμουν στην Αθήνα. Πήγα στο τουριστικό γραφείο στο Σύνταγμα και ρώτησα αν υπάρχει κάποιο φροντιστήριο ελληνικών για ξένους. Δεν ήξερα να πω ούτε «γεια». Εκανα έναν μήνα εντατικά μαθήματα και από τότε ερχόμουν κάθε χρόνο. Σε κάποιο επόμενο ταξίδι μου προέκυψε και η ελληνίδα σύντροφός μου, σύζυγός μου πλέον.

Αισθάνεστε πρόσφυγας στην Ελλάδα;

Πού και πού, παρόλο που ζω μόνιμα εδώ από το 2016 και νιώθω ότι έχω ρίζες σε αυτή τη χώρα. Οι φίλοι μου δεν μου επιτρέπουν να αισθάνομαι ότι είμαι επισκέπτης και η Τουρκία που ήξερα δεν υπάρχει πλέον για να μου λείπει. Νοσταλγώ μόνο ορισμένους ανθρώπους και ορισμένα στέκια. Εχω κάνει αίτηση για υπηκοότητα, η οποία ελπίζω να ευοδωθεί σύντομα. Εδώ είναι πλέον η ζωή μου, εδώ εργάζομαι, εδώ κατοικώ. Δεν θα ήθελα να φύγω από τη χώρα για να συνεχίσω την ακαδημαϊκή μου καριέρα.

Εχετε βιώσει ρατσισμό;

Σχεδόν καθόλου. Ισως είμαι τυχερός. Δεν μου έχει πει κανείς κάτι άσχημο.

Τι αγαπάτε στην Ελλάδα;

Την ελευθερία, το γλέντι, την παρέα, τον τρόπο που διασκεδάζουν οι Ελληνες.

Και τι δεν αντέχετε;

Υπάρχει περιττή γραφειοκρατία. Τα πράγματα θα έπρεπε να ήταν αλλιώς στον 21ο αιώνα.

Πώς βλέπετε την επόμενη μέρα στις σχέσεις Ελλάδας – Τουρκίας;

Είμαι γενικά απαισιόδοξος άνθρωπος. Πιστεύω ότι δεν πάμε καλά ως ανθρωπότητα και υποθέτω ότι η γενικότερη κατάσταση θα επηρεάσει και τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά δεν θέλω να κάνω προφητείες.

Πηγή: in.gr

«Η κυβέρνηση στήνει μεγάλο παζάρι με τα ασημικά του Κράτους».

Του Γιώργου Λυκουρέντζου – real.gr

Υψώνει τους τόνους γύρω από το ζήτημα της ΔΕΗ ο Πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ , Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος από του βήματος της Βουλής προειδοποίησε την κυβέρνηση πως θα αναζητηθούν σε βάθος όλες οι ευθύνες φωτογραφίζοντας πρωτοβουλία του κόμματός του ακόμα και για μια μελλοντική πρόταση σύστασης επιτροπής προκαταρκτικής εξέτασης. «Όλες οι ευθύνες θα αναζητηθούν. Και θα αναζητηθούν σε βάθος. Ξεπεράσατε μια κόκκινη γραμμή».

«Είστε πλέον μια κυβέρνηση που βλέπει ότι οι μέρες της τελειώνουν και στήνει το Μεγάλο Παζάρι με τα ασημικά του κράτους, χωρίς προσχήματα. Θα υποστείτε τις συνέπειες των πράξεων σας, στην κάλπη από τον ελληνικό λαό που περιφρονείτε» είπε χαρακτηριστικά ο κ. Τσίπρας κάνοντας λόγο για άνεμο οργής και αποδοκιμασίας τον οποίο η κυβέρνηση αδυνατεί να δει.

Ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ μίλησε για καρτέλ στην ενέργεια το οποίο η κυβέρνηση αφήνει να δρα ελεύθερα, στο οποίο συμμετέχει και η ΔΕΗ και οδηγεί το ράλι στις τιμές των τιμών. «Δεν έχετε διάθεση να καταπολεμήσετε εναρμονισμένες πρακτικές και να λάβετε μέτρα» τόνισε. Αναφερόμενος στο επερχόμενο κύμα ακρίβειας κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι απλώς παρακολουθεί τις ανατιμήσεις χωρίς να λαμβάνει ουσιαστικά μέτρα συγκράτησης των τιμών, ενώ και στο ζήτημα της αύξησης του κατώτατου μισθού μίλησε για ντροπιαστική αύξηση μόλις 2% την οποία εξήγγειλε η κυβέρνηση και όχι 12% όπως θα ήταν το διπλάσιο του ετήσιου ρυθμού ανάπτυξης. «Εμείς λέμε 800 ευρώ κατώτατο μισθό» τόνισε.

Αναφερόμενος επί μακρόν στα θέματα της ενέργειας εκκινώντας από το ερώτημα γιατί ο κ. Μητσοτάκης δεν είπε λέξη για την αύξηση του μετοχικού κεφαλαίου στη ΔΕΗ όταν μίλησε στη Θεσσαλονίκη. Κατά τον κ. Τσίπρα η εκχώρηση του ποσοστού γίνεται αιφνιδιαστικά ώστε να στηθεί κερδοσκοπικός χορός από κάποιους στο χρηματιστήριο στις πλάτες της μεγαλύτερης εταιρείας κοινής ωφέλειας στη χώρα. «Για εννιά μέρες, μετά την ανακοίνωση πώλησης του 49% της θυγατρικής της ΔΕΗ (του ΔΕΔΔΗΕ) αντί να ανέβει η

μετοχή της εταιρείας, όπως όλοι προεξοφλούσαν – με βάση και τα κυβερνητικά πανηγύρια – αυτή βυθίστηκε από τα 10,5 στα 9,02 ευρώ στις 23 Σεπτεμβρίου, ημέρα που μετά το κλείσιμο του Χρηματιστηρίου ανακοινώθηκε η Αύξηση Μετοχικού Κεφαλαίου. Την ώρα δηλαδή που μικροεπενδυτές αγόραζαν

μετοχές της ΔΕΗ, κάποιοι για ανεξήγητο λόγο ξεφορτώνονταν πακέτα μετοχών μέχρι να ανακοινωθεί η ΑΜΚ της Επιχείρησης. Με δεδομένο ότι για την ΑΜΚ της ΔΕΗ γνώριζε μόνο η Διοίκησή της και ο κ. Μητσοτάκης με τους στενούς συνεργάτες του, πώς συνέβη και κάποιοι απέκτησαν εσωτερική πληροφόρηση και πουλούσαν μετοχές; Περίεργα πράγματα» είπε.

«Εμείς σώσαμε τη ΔΕΗ»

Απαντώντας στη μομφή που εκφράστηκε από Υπουργούς της κυβέρνησης ότι ο ΣΥΡΙΖΑ κατέστρεψε τη ΔΕΗ ο κ. Τσίπρας υποστήριξε ότι η κυβέρνησή του διέσωσε τη ΔΕΗ ως κρίσιμο περιουσιακό στοιχείο στην υπηρεσία της κοινής ωφέλειας και του Ελληνικού λαού.

«Επί 4,5 χρόνια, η πώληση της ΔΕΗ ήταν διαρκώς στην ατζέντα των δανειστών. Σε κάθε διαπραγμάτευση, αποτελούσε κεντρικό σημείο τριβής και μάχης για να κρατήσουμε τη ΔΕΗ υπό δημόσιο έλεγχο. Και ταυτόχρονα κρατήσαμε τη ΔΕΗ με κοινωνικό πρόσωπο, χαμηλό τιμολόγιο, χωρίς αυξήσεις επι 4,5 χρόνια. Και το πετύχαμε, δίνοντας σκληρή μάχη. Πρώτα απ’ όλα, διότι το ρεύμα αποτελεί κοινωνικό αγαθό και πάγια ανάγκη κάθε πολίτη της χώρας. Και δεύτερο, γιατί η ΔΕΗ την περίοδο της πράσινης μετάβασης αποτελεί ένα τεράστιο όπλο στα χέρια του κράτους» είπε.

Σε πολύ υψηλούς τόνους ο κ. Τσίπρας είπε ότι η κυβέρνηση χαρίζει την περιουσία, του ελληνικού λαού με ερασιτεχνικό και ύποπτο τρόπο. «Ελπίζω να μη σχεδιάζετε τη δημιουργία στρατηγικού επενδυτή μέσα από δήθεν αναπτυξιακά σχέδια εξαγοράς μονάδων ή επιχειρήσεων που στην πραγματικότητα θα πρόκειται για σχέδια συγχώνευσης. Θα είμαστε εδώ , θα σας παρακολουθούμε και θα σας περιμένουμε. Δεν θα επιτρέψουμε να υποθηκεύσετε το ενεργειακό μέλλον της χώρας για να ευνοήσετε ολιγάρχες ή νεόκοπους εθνικούς προμηθευτές. Εδώ έχουμε οικονομικό , κοινωνικό και πολιτικό έγκλημα» είπε.