Μια παθιασμένη λάτρης του βραζιλιάνικου ποδοσφαίρου έχει γίνει διάσημη σε όλον τον πλανήτη, για έναν πολύ συγκινητικό λόγο. Η Silvia Grecco είναι μαμά του 12χρονου Nickollas, ο οποίος είναι τυφλός και αυτιστικός. Ο λόγος που έγινε τόσο γνωστή είναι επειδή την «έπιασε» η κάμερα να του περιγράφει έναν ποδοσφαιρικό αγώνα στο Sao Paolo.
Η 56χρονη κ. Grecco δεν σταματά ούτε λεπτό, καθ’όλη την διάρκεια του αγώνα, να περιγράφει στον γιο της τις κινήσεις των παικτών, ενώ όσο παρακολουθούν φορούν τις φανέλες της αγαπημένης τους ομάδας: Palmerias.
«Του λέω και τις λεπτομέρειες, π.χ. τι φορά ο κάθε παίκτης, τι χρώμα είναι τα παπούτσια και τα μαλλιά του. Δεν είμαι επαγγελματίας στις περιγραφές, το κάνω επειδή έτσι νιώθω. Ό,τι βλέπω και νιώθω του το λέω, ακόμα κι αν πρόκειται να βρίσω τον διαιτητή!», λέει η μαμά, η οποία από τότε που την κατέγραψε η κάμερα, έχει επισκεφθεί διάφορες τηλεοπτικές εκπομπές, ενώ έχει παρακολουθήσει και τις προπονήσεις της αγαπημένης της ομάδας.
Η μαμά και ο γιος είχαν τη μεγάλη τύχη να γνωρίσουν από κοντά και τον παίκτη-είδωλο του μικρού, τον Neymar, ο οποίος πήρε το αγόρι στην αγκαλιά του και το άφησε να τον ακουμπήσει στο πρόσωπο και τα μαλλιά. Και επειδή η αγαπημένη ομάδα του Neymar όταν ήταν μικρός ήταν η Palmeiras, έτσι έγινε και αγαπημένη του Nickollas!
Η 29χρονη Yalancia Rosario, είναι μαμά 8 αγοριών και είναι έγκυος στο ένατο παιδί της! Τα αγόρια που έχουν ηλικία από 5 μηνών έως 12 ετών, περιμένουν με αγωνία το νέο μέλος της οικογένειας και, όπως λέει η μαμά τους, είναι ενθουσιασμένα που θα καλωσορίσουν ακόμα ένα αγοράκι.
Ωστόσο, δεν ισχύει το ίδιο και για τους γονείς, και κυρίως τον μπαμπά, ο οποίος θέλει… απεγνωσμένα ένα κορίτσι. Η Yalancia, που βρίσκεται ήδη στο τρίτο τρίμηνο της εγκυμοσύνης, ανέφερε πως ήθελαν πάντα μεγάλη οικογένεια και συγκεκριμένα 10 με 12 παιδιά και γι’ αυτό δεν θα σταματήσουν τις προσπάθειες μέχρι να φέρουν στον κόσμο την πολυπόθητη κόρη.
«Δεν χρησιμοποιώ πλέον αντισυλληπτικά», ανέφερε η μητέρα των 8 αγοριών. «Δουλεύουμε και οι δύο και μπορούμε να συντηρήσουμε την οικογένειά μας οπότε μάλλον θα ξαναμείνω έγκυος. Πόσες πιθανότητες υπάρχουν να κάνουμε πάλι αγόρι;».
Η Yalancia, στις σελίδες της στο TikTok και το Instagram, προβάλλει αρκετά συχνά την οικογένειά της και τα σχόλια που δέχεται δεν είναι πάντα θετικά. Κάποιοι από τους 250.000 ακολούθους της την κατηγορούν ότι δεν είναι «φυσιολογική» που θέλει τόσα παιδιά, ενώ κάποιοι άλλοι σχολιάζουν την οικονομική κατάσταση του ζευγαριού.
Η ίδια όμως, δεν φαίνεται να πτοείται. «Ποτέ δεν έχω κριθεί περισσότερο στη ζωή μου απ’ ότι τώρα με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά τα θετικά σχόλια είναι περισσότερα από τα αρνητικά» λέει χαρακτηριστικά, τονίζοντας πως ήταν προορισμένη να γίνει μητέρα.
«Αισθάνομαι ότι έχω μια ψυχή που θέλει να φροντίζει τους άλλους και είμαι υπομονετική», είπε, εξηγώντας πως αν και κουράζεται αρκετά στην καθημερινότητά της ως εργαζόμενη μαμά, δεν θα άλλαζε την μεγάλη της οικογένεια με τίποτα.
Είναι νωρίς να αποφασίσουμε για τέταρτη δόση, είναι πολύ πιθανόν να συμβεί σε μέρος του πληθυσμού, ή ολόκληρο τον πληθυσμό, εκτίμησε στον ΣΚΑΪ ο καθηγητής Πνευμονολογίας Νίκος Τζανάκης.
“Αυτή τη στιγμή το επιδημιολογικό περιβάλλον κάνει αυτή τη σκέψη πολύ πιθανή”, ξεκαθάρισε.
“Φαίνεται ότι οι καινούργιες μεταλλάξεις καταφέρνουν και ξεφεύγουν σε σημαντικό βαθμό ως προς τη μόλυνση από τα εμβόλια. Εδώ η Όμικρον 2 ξεφεύγει από την Όμικρον την ‘ξαδέλφή της’ (…) Την ανοσία της αγέλης πρέπει να την ξεχάσουμε, υπό αυτή την έννοια θα πρέπει να αρκεστούμε από την ανοσοπροστασία από βαριά νόσο που προσφέρουν τα εμβόλια”, επισήμανε.
“Έχουμε άτομα που έπασχαν από Όμικρον πριν από 1,5 μήνα και ξανανοσούν με την Όμικρον 2” τόνισε ο Νίκος Τζανάκης. Πάντως, διευκρίνισε ότι το εμβόλιο εξακολουθεί να έχει τεράστια ικανότητα προστασίας ακόμη από βαριά νόσο.
Όπως εκτίμησε, τα κρούσματα δεν θα πέσουν εύκολα, θα κινηθούν στις 20.000 και την επομένη εβδομάδα, ίσως και την μεθεπομένη εβδομάδα. Αυξήθηκε σημαντικά η συμμετοχή της ηλικιακής ομάδας πάνω από τα 65 έτη από 7% περίπου στο 20%, είναι η ομάδα που δίνει προβλήματα.
Σύμφωνα με τον κ. Τζανάκη “πάμε σε μια μορφή ιού που θα μείνει μαζί μας για πολλά χρόνια, ίσως και για πάντα, όπως και η γρίπη τον οποίο θα καταπολεμούμε (…) και δε θα αναστατώνει τη ζωή μας”.
“Αναμένω σχετική αύξηση θανάτων 5% με 10% την επόμενη εβδομάδα. Εκεί που είμαστε 40 με 45 θανάτους, ενδεχομένως θα έχουμε μέσους όρους 50 ίσως και παραπάνω” σημείωσε ο καθηγητής. “Είναι θάνατοι με κορωνοϊό και όχι από κορωνοϊό, μολύνονται άνθρωποι πάρα πολύ ευάλωτοι” διευκρίνισε.
Μια σημαντική πληροφορία από έναν μάρτυρα και η είδηση για τα 50 χάπια στο σπίτι της Ρούλας Πισπιρίγκου, ξάφνιασαν την Αγγελική Νικολούλη.
Αφιερωμένη στην υπόθεση της Πάτρας και τη σύλληψη της Ρούλας Πισπιρίγκου ήταν η εκπομπή «Φως στο Τούνελ» της Παρασκευής. Η Αγγελική Νικολούλη άρχισε κάνοντας αναδρομή στα μέχρι τώρα δεδομένα της υπόθεσης, αναφέροντας και την έρευνα της αστυνομίας στο σπίτι της κατηγορούμενης στην Πάτρα.
Μάλιστα, σχολίασε και την είδηση ότι βρέθηκαν 50 χάπια στο σπίτι, ανάμεσα στα άλλα ευρήματα που πήραν μαζί τους οι αξιωματικοί της Ασφάλειας Πατρών.
ΒΊΝΤΕΟ – Βρέθηκαν 50 ναρκωτικά χάπια στο σπίτι της 33χρονη:
Στην πορεία της εκπομπής, ωστόσο, υπήρξε ακόμα μια μαρτυρία «φωτιά» που άφησε άφωνη την έμπειρη δημοσιογράφο. Οι αντιδράσεις της Αγγελικής Νικολούλη μετά το τηλεφώνημα που έγινε στην εκπομπή, όπως θα δείτε στο βίντεο, τα λένε όλα…
ΒΊΝΤΕΟ – Η πληροφορία που ξάφνιασε την Αγγελική Νικολούλη:
«Είναι Έλληνας στην ψυχή, Ελληνάρας θα τολμούσα να πω με όλη την έννοια της λέξης. Και βέβαια δεν ξέχασε και την πόλη του» τόνισε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στο χαιρετισμό του στην εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά.
«Και δεν νομίζω ότι είναι τυχαία η επιλογή της Θεσσαλονίκης για τη δημιουργία του κέντρου ψηφιακής καινοτομίας, το οποίο είχα και εγώ την ευκαιρία να επισκεφθώ. Μια εντυπωσιακή υποδομή η οποία δίνει δουλειά σε σχεδόν 700 νέους Έλληνες, πολλοί εκ των οποίων επέστρεψαν στην πόλη τους από το εξωτερικό, ανατρέποντας με αυτόν τον τρόπο το brain drain για να προσφέρουν στην εταιρεία αλλά και στην πατρίδα τους, μέσα από καλά πληρωμένες θέσεις εργασίας, σε ένα εργασιακό περιβάλλον πραγματικά μοναδικό το οποίο όχι απλά επιβραβεύει αλλά ενθαρρύνει, με τρόπο εξαιρετικά καινοτόμο, την ομαδική δουλειά» πρόσθεσε.
Ο πρωθυπουργός επισήμανε ότι είναι ίσως σημαδιακό το γεγονός ότι το βιβλίο που περιγράφει πώς υπερβήκαμε αυτή την παγκόσμια υγειονομική κρίση κυκλοφορεί τώρα εν μέσω μίας παράνομης εισβολής που προκαλεί μία πρωτοφανή διεθνή ενεργειακή αλλά και οικονομική καταιγίδα. «Γιατί δείχνει ότι ακόμα και τα πιο σύνθετα, τα πιο δύσκολα εμπόδια ξεπερνιούνται με πίστη στις αρχές, με αλήθεια, σταθερότητα, αποτελεσματικότητα, σχέδιο, με συνεργασία, που τα πλαισιώνουν η αλληλεγγύη, η αντοχή στις δυσκολίες και η κοινή προσπάθεια» ανέφερε.
Επίσης, σημείωσε ότι το βασικό μήνυμα του βιβλίου είναι ένα κάλεσμα αγώνα, συμπαράταξης και ωριμότητας, που είναι και το επίκαιρο κάλεσμα του πρωταγωνιστή της εποχής μας. «Και αυτές οι συναρπαστικές περιπέτειες του ίδιου του συγγραφέα περιγράφουν ουσιαστικά το παράδειγμα του διαχρονικού και πολυμήχανου Οδυσσέα, αυτού που μετατρέπει τις δοκιμασίες πάντα σε επιτυχίες, που ταξιδεύει παντού αλλά έχει στραμμένο το βλέμμα του στην Ιθάκη. Στην περίπτωση του Άλμπερτ η Ιθάκη είναι η Θεσσαλονίκη» είπε.
Κλείνοντας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης και αφού αναφέρθηκε με πολύ θερμά λόγια στον ξεχωριστό επιστήμονα και τον υπεύθυνο πολίτη, διευθύνοντα σύμβουλο της Pfizer είπε: «”Η τύχη δεν ευνοεί τους απροετοίμαστους”, συγκράτησα αυτή τη φράση στην οποία επιμένει ο Άλμπερτ. Tαιριάζει απόλυτα και στην παγκόσμια υγειονομική κρίση με την οποία ακόμα δεν έχουμε ξεμπερδέψει, αλλά ταιριάζει και στην τρέχουσα οικονομική αναταραχή».
Αναλυτικά όσα είπε ο Κυριάκος Μητσοτάκης
Ακολουθεί ο χαιρετισμός του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στην εκδήλωση για την παρουσίαση του βιβλίου του προέδρου και διευθύνοντος συμβούλου της Pfizer, Άλμπερτ Μπουρλά.
«Ευχαριστώ πολύ κ. Παπαχελά, αγαπητέ ‘Αλμπερτ, κα. Μπουρλά, κύριοι υπουργοί, κυρίες και κύριοι, με πολύ μεγάλη χαρά αποδέχθηκα την πρόσκληση να βρεθώ σήμερα στην παρουσίαση της ελληνικής μετάφρασης του βιβλίου του ‘Αλμπερτ και να μοιραστώ μαζί σας κάποιες σύντομες σκέψεις.
Χαίρομαι, επίσης, που βλέπω στο ακροατήριο όλους όσοι είχαν μία σημαντική εθνική συμμετοχή στη μεγάλη προσπάθεια διοργάνωσης της επιχείρησης «Ελευθερία», η οποία έδωσε τη δυνατότητα στους Έλληνες πολίτες να έχουν πρόσβαση στα εμβόλια κατά του κορονοϊού. Με πρώτο και πιο σημαντικό το εμβόλιο της Pfizer, την ιστορία της ανακάλυψης του οποίου περιγράφει με πολύ γλαφυρό τρόπο ο ‘Αλμπερτ στο βιβλίο του.
Κλείνοντας αυτές τις σχεδόν 300 σελίδες του βιβλίου του ‘Αλμπερτ, δύο -νομίζω- συναισθήματα τυλίγουν τον αναγνώστη: ικανοποίηση από τη μία κι ένα μεγάλο αίσθημα ανακούφισης από την άλλη. Γιατί από τη μία πλευρά διαπιστώνει ότι αυτή η ιλιγγιώδης κούρσα για τη δημιουργία του εμβολίου ευτυχώς είχε αίσιο τέλος, ενώ από την άλλη νιώθει πως όλες αυτές οι αλλεπάλληλες μάχες που έδωσαν οι επιστήμονες με τον κορονοϊό, επί πολλούς μήνες, άξιζαν τελικά τον κόπο. Από τα εργαστήρια μέχρι τις μονάδες παραγωγής, τελικά ο άνθρωπος, η επιστήμη, νίκησαν τον κίνδυνο, νίκησαν τον φόβο.
Κυριάκος Μητσοτάκης Άλμπερτ Μπουρλά
Και αν ήθελε κανείς να κατατάξει τη γραφή του ‘Αλμπερτ σε κάποιο συγκεκριμένο είδος -του το έλεγα μάλιστα και καθώς μπαίναμε στην αίθουσα- μάλλον θα βρισκόταν σε αμηχανία, διότι είναι ένα χρονικό με το βλέμμα της προσωπικής μαρτυρίας. Ταυτόχρονα, θυμίζει και κάτι από αστυνομικό μυθιστόρημα, συγκεκριμένα μάλιστα σε μία υπόθεση την οποία βίωσε όλος ο πλανήτης, τον κρυφό αγώνα μίας ομάδας αφοσιωμένων στελεχών πρώτα να αποκρυπτογραφήσουν το ίδιο το μυστήριο της πανδημίας και ύστερα να αντιμετωπίσουν όσο πιο γρήγορα γινόταν έναν φονικό ιό.
Κι όπως κάνει κάθε καλό μυθιστόρημα, έτσι και αυτό φωτίζει πολλές πλευρές, από τις συνεννοήσεις με τις πολιτικές ηγεσίες ανά τον κόσμο, μέχρι τις μοναχικές στιγμές του συγγραφέα, αυτές που διακόπτουν μόνο λίγες οικογενειακές στιγμές και αρκετές βέβαια σκέψεις για τις ρίζες του, θα επανέλθω σε αυτό σε λίγο. Με κορυφαία, ασφαλώς, την εξιστόρηση της εξόντωσης της εβραϊκής κοινότητας της Θεσσαλονίκης στο Ολοκαύτωμα, την περιπετειώδη διάσωση των γονιών του αλλά και τη νέα ζωή την οποία έχτισαν μετά από αυτή την πρωτοφανή καταστροφή.
Θα αποφύγω πάντως κάθε αναπαραγωγή από τις ίδιες τις γραμμές του βιβλίου, όχι τόσο γιατί θα αποκάλυπτα λεπτομέρειες που αξίζει να τις ανακαλύψετε διαβάζοντας μόνοι σας το βιβλίο, όσο γιατί θα τις αδικούσα. Ο ‘Αλμπερτ γράφει με έναν τρόπο πολύ απλό. Είναι πολύ σαφές ότι το βιβλίο το έχει γράψει ο ίδιος, δεν το έγραψε κάποιος άλλος για λογαριασμό του όπως συχνά συμβαίνει σε αυτές τις περιπτώσεις.
Έχει ένα ύφος πολύ κοφτό αλλά και πολύ περιεκτικό. Κάνει προσιτές στον απλό αναγνώστη τις περίπλοκες τεχνικές πτυχές αυτού του εγχειρήματος, ενώ δεν κρύβει και τους σύνθετους πολιτικούς ανταγωνισμούς που εξ αρχής πολιόρκησαν την ανακάλυψη του εμβολίου, κυρίως στη φάση της διάθεσής του, όπου θυμίζω ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κατόπιν συνεννοήσεων που ο ‘Αλμπερτ έκανε απευθείας με την ηγεσία της, πήρε την πολύ τολμηρή, γενναία απόφαση να αγοράσει το εμβόλιο συνολικά ως Ευρωπαϊκή Ένωση και να το διαθέσει σε όλες τις χώρες-μέλη με αποκλειστικό γνώμονα το μέγεθός τους, μη διαχωρίζοντας έτσι πλούσιες από φτωχές χώρες, μεγάλες από μικρές χώρες. Ήταν μία μεγάλη ευρωπαϊκή επιτυχία αυτή η απόφαση η οποία αναδεικνύεται και μέσα από τις σελίδες του ‘Αλμπερτ.
Είναι πολύ ευθύς στη γραφή του και διαβάζοντας το βιβλίο έζησα ξανά κι εγώ πολλές από τις αγωνίες και τις ελπίδες. Εξάλλου, κατά τη διάρκεια της πανδημίας επικοινωνούσαμε τακτικά. Είχε πάντα τον χρόνο άμεσα να απαντά στα μηνύματά μου και να προσπαθεί να με διαφωτίσει, στην αρχή για την πρόοδο της διαδικασίας ανακάλυψης του εμβολίου και στη συνέχεια, προφανώς, για τον τρόπο διάθεσής του.
Και μπορώ να καταθέσω την σταθερή, διπλή αφοσίωσή του: από τη μία στην επιστήμη, από την άλλη στην επιχειρηματικότητα, στον κοσμοπολιτισμό αλλά και στον πατριωτισμό του, στην οικογένειά του, αλλά και στους συνεργάτες του.
Κυριάκος Μητσοτάκης Άλμπερτ Μπουρλά
Κάνω ειδική μνεία στους συνεργάτες του διότι τους αναφέρει συνέχεια ο ‘Αλμπερτ, στη διάρκεια του βιβλίου. Μετατρέπονται σε ένα σταθερό «καμβά» που διατρέχει όλα τα κεφάλαια και είναι αλλεπάλληλες οι υπενθυμίσεις και εκείνων που βοήθησαν -που δεν τους γνωρίζαμε- αλλά βοήθησαν αφανώς σε αυτήν την επιτυχία. Θεωρώ ότι αυτό εκπέμπει και την άποψη του ‘Αλμπερτ για το τι σημαίνει ένα σωστό μοντέλο διοίκησης, όχι μόνο γιατί η ομαδικότητα είναι το μυστικό της επιτυχίας σε οποιαδήποτε επίπεδο, αλλά γιατί η ευγένεια και η αναγνώριση είναι προϋπόθεση για να δουλέψει καλά οποιαδήποτε ομάδα. Τέτοια στοιχεία σπάνια βαδίζουν μόνα τους, σχεδόν πάντα συνοδεύονται από την αυτοπεποίθηση του ηγέτη, από ανοιχτό πνεύμα, από διορατικότητα και από κοινωνική συνέπεια.
Και όλα αυτά, βέβαια, χρωματίζουν και τη διαδρομή του συμπατριώτη μας. Σπούδασε τα μονοπάτια της έρευνας για να τα υπηρετήσει στη συνέχεια ως αποτελεσματικός manager. Διεκδίκησε ύστερα τα όνειρά του πέρα από τα σύνορα, πάντα σε έναν τομέα με επίκεντρο την υγεία. Και κατάφερε, ξεκινώντας από τη Θεσσαλονίκη, να γίνει διευθύνων σύμβουλος σε μία από τις μεγαλύτερες φαρμακευτικές εταιρείες στον κόσμο, η οποία τον επέλεξε προφανώς με απόλυτα αξιοκρατικά κριτήρια και είμαι σίγουρος ότι το διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας αισθάνεται απόλυτα δικαιωμένο για την επιλογή του.
Ταυτόχρονα, όμως, αυτό που βρήκα πολύ ενδιαφέρον είναι ότι κατάλαβε πολύ γρήγορα ότι η Pfizer έπρεπε να συνεργαστεί με μία άλλη ερευνητική ομάδα, την BioNTech, γιατί δεν διέθετε η ίδια την πρωτογενή τεχνογνωσία για την ανάπτυξη ενός εμβολίου mRNA. Και έτσι συντάχθηκε δίπλα στους ιδρυτές της BioNTech, την Özlem Türeci και τον Uğur Şahin, βάζοντας στην άκρη νομίζω και ζητήματα προσωπικών εγωισμών, σε μία σύμπραξη οποία τελικά οδήγησε στην ανακάλυψη ενός εμβολίου αποτελεσματικού, σε χρόνο ρεκόρ. Aυτό πράγματι είναι κάτι το οποίο όχι απλά η επιστήμη, αλλά όλος ο πλανήτης, θα του το οφείλει.
Αλλά δεν ξεχνά ο ‘Αλμπερτ τις ρίζες του. Είναι Έλληνας στην ψυχή, Ελληνάρας θα τολμούσα να πω με όλη την έννοια της λέξης. Και βέβαια δεν ξέχασε και την πόλη του. Και δεν νομίζω ότι είναι τυχαία η επιλογή της Θεσσαλονίκης για τη δημιουργία του κέντρου ψηφιακής καινοτομίας, το οποίο είχα και εγώ την ευκαιρία να επισκεφθώ. Μία εντυπωσιακή υποδομή η οποία δίνει δουλειά σε σχεδόν 700 νέους Έλληνες, πολλοί εκ των οποίων επέστρεψαν στην πόλη τους από το εξωτερικό, ανατρέποντας με αυτόν τον τρόπο το brain drain για να προσφέρουν στην εταιρεία αλλά και στην πατρίδα τους, μέσα από καλά πληρωμένες θέσεις εργασίας, σε ένα εργασιακό περιβάλλον πραγματικά μοναδικό το οποίο όχι απλά επιβραβεύει αλλά ενθαρρύνει, με τρόπο εξαιρετικά καινοτόμο, την ομαδική δουλειά.
Και είναι ίσως σημαδιακό το γεγονός ότι το βιβλίο που περιγράφει πώς υπερβήκαμε αυτή την παγκόσμια υγειονομική κρίση κυκλοφορεί τώρα εν μέσω μίας παράνομης εισβολής που προκαλεί μία πρωτοφανή διεθνή ενεργειακή αλλά και οικονομική καταιγίδα. Γιατί δείχνει ότι ακόμα και τα πιο σύνθετα, τα πιο δύσκολα εμπόδια ξεπερνιούνται με πίστη στις αρχές, με αλήθεια, σταθερότητα, αποτελεσματικότητα, σχέδιο, με συνεργασία, που τα πλαισιώνουν η αλληλεγγύη, η αντοχή στις δυσκολίες και η κοινή προσπάθεια.
Πρόκειται, νομίζω, για το βασικό μήνυμα του βιβλίου που παρουσιάζουμε σήμερα, ένα κάλεσμα αγώνα, συμπαράταξης και ωριμότητας, που είναι και το επίκαιρο κάλεσμα του πρωταγωνιστή της εποχής μας. Και αυτές οι συναρπαστικές περιπέτειες του ίδιου του συγγραφέα περιγράφουν ουσιαστικά το παράδειγμα του διαχρονικού και πολυμήχανου Οδυσσέα, αυτού που μετατρέπει τις δοκιμασίες πάντα σε επιτυχίες, που ταξιδεύει παντού αλλά έχει στραμμένο το βλέμμα του στην Ιθάκη. Στην περίπτωση του ‘Αλμπερτ η Ιθάκη είναι η Θεσσαλονίκη.
«Η τύχη δεν ευνοεί τους απροετοίμαστους», συγκράτησα αυτή τη φράση στην οποία επιμένει ο ‘Αλμπερτ. Tαιριάζει απόλυτα και στην παγκόσμια υγειονομική κρίση με την οποία ακόμα δεν έχουμε ξεμπερδέψει, αλλά ταιριάζει και στην τρέχουσα οικονομική αναταραχή.
Κλείνω με όλα όσα θα επιθυμούσα να είχαν συμπεριληφθεί στην έκδοση, προφανώς όμως δεν υπήρχε χρόνος για να μιλήσει περισσότερο ο ‘Αλμπερτ γι΄ αυτά. Θα ήθελα να διαβάσω περισσότερες ιστορίες, για τον Μωύς και τη Σάρα, τους γονείς του, για την τρικυμιώδη ζωή τους, αλλά και για τον ίδιο τον δρα. Μπουρλά που τον φώναζαν «’Ακη» στο Αριστοτέλειο, έναν ανήσυχο νέο που μιλούσε στα αμφιθέατρα. Το γεγονός ότι πέρασε και ένα φεγγάρι από την ΠΑΣΠ το ερμηνεύω ως μια προσωρινή αδυναμία, η οποία ελπίζω να διορθωθεί στην πορεία.
Το βέβαιο είναι ότι εξελίχθηκε σε έναν διαλεκτό επιστήμονα, σε έναν υπεύθυνο πολίτη, σε έναν παθιασμένο οπαδό του ‘Αρη. Λατρεύει την ομάδα του αλλά και σε έναν οικογενειάρχη που έζησε σε οκτώ πόλεις -αν δεν κάνω λάθος- σε πέντε χώρες, αλλά πάντα ανυπομονεί να επιστρέψει στη Θεσσαλονίκη μαζί με τη Μύριαμ και μαζί με τα δυο σας παιδιά. Να επιστρέψει στους παλιούς του φίλους στη Χαλκιδική. Και ειλικρινά θα έλεγα ότι αν όλα αυτά τα χαρακτηριστικά δεν υπήρχαν σε έναν χαρακτήρα δεν θα είχαμε μπροστά μας τον αληθινό Έλληνα ‘Αλμπερτ Μπουρλά.
Ίσως, όλα τα παραπάνω να χωρέσουν κάποτε σε μια μελλοντική δημόσια κατάθεσή του. Σήμερα τα φώτα στρέφονται στο «Moonshot», όπως είναι ο τίτλος. Δανείζεται τον τίτλο από την επιχείρηση να κατακτήσει ο άνθρωπος το φεγγάρι, όπως κατακτά τώρα το δικαίωμα στην υγεία και την ευημερία πιο ισχυρό όπλο το εμβόλιο εναντίον του Covid.
Συγχαρητήρια λοιπόν στο συγγραφέα, συγχαρητήρια στον εκδότη. Ένα βιβλίο το οποίο γράφτηκε για καλό σκοπό, τα έσοδα του οποίου θα διατεθούν και αυτά για καλό σκοπό.
Εύχομαι λοιπόν από καρδιάς να είναι καλοτάξιδο. Πάντα επιτυχίες, ‘Αλμπερτ».
Η Χρύσα γεννήθηκε χωρίς ακοή, αλλά από μικρή συνειδητοποίησε ότι αυτό που μετράει δεν είναι αυτό που ακούς, αλλά αυτό που αντιλαμβάνεσαι.
Η ικανότητα και η προσπάθεια να κάνεις ό,τι ακριβώς ονειρεύεσαι και να μην αφήνεις κανέναν να σου πει ότι δεν είσαι ικανός. Η ίδια ακολούθησε το όνειρό της, έγινε μια εξαιρετική γιατρός που μόλις τελείωσε την ειδικότητά της και μέσα από μια συγκλονιστική συζήτηση μας αφηγείται τη ζωή της. Πώς από ένα μικρό κορίτσι που έπαιζε μόνη της στην αυλή του σχολείου έγινε μια ικανότατη γιατρός, γεμάτη όνειρα και φιλοδοξίες.
Λέγομαι Χρύσα Στάμου και είμαι ιατρός παθολογοανατόμος. Μόλις πρόσφατα απέκτησα την άδεια άσκησης του τίτλου της ειδικότητας και ξεκίνησα να εργάζομαι στο παθολογοανατομικό εργαστήριο ιδιωτικού νοσοκομείου της Αθήνας.
Γεννήθηκα χωρίς ακοή, στα τέλη της δεκαετίας του 80, αλλά ήμουν τόσο ζωηρό και παρατηρητικό μωρό που μόνο όταν έγινα 13 μηνών έγινε αντιληπτό από τους γονείς μου ότι δεν ανταποκρινόμουν στους ήχους. Έπειτα από έλεγχο σε νοσοκομείο της Αθήνας, διαγνώστηκα με βαριά αμφοτερόπλευρη απώλεια ακοής, νευροαισθητηριακού τύπου, λέγοντας στους γονείς μου ότι ήταν αβέβαια και δύσκολα τα πράγματα. Μας πρότειναν ακουστικά βαρηκοΐας και αναμονή για το αν θα ανταποκρινόμουν στους ήχους ή όχι.
Οι γονείς μου, θέλοντας να το διασταυρώσουν, με πήγανε σε έναν διακεκριμένο ιατρό παιδιατρικής ΩΡΛ στο Λονδίνο. Εκεί τους είπαν ότι δεν επρόκειτο να ακούσω με ακουστικά βαρηκοΐας και έγινε σύσταση για κοχλιακό εμφύτευμα -που τότε, αρχές δεκαετίας 90, το μηχάνημα ήταν ογκώδες και δύσχρηστο, οπότε δεν προτιμήθηκε. Παράλληλα, τους πρότειναν την ένταξή μου σε σχολείο κωφών και εκμάθηση της νοηματικής γλώσσας.
Η απόφαση που έπρεπε να πάρουν ήταν δύσκολη, αλλά τελικά με αρκετή έρευνα για τις διαθέσιμες μεθόδους εκπαίδευσης και καθοδήγηση από ειδικούς, υπερίσχυσε ο δρόμος του προφορικού λόγου με ισχυρά ακουστικά βαρηκοΐας, αντί της νοηματικής γλώσσας.
Τελικά, η ανταπόκρισή μου στους ήχους ήταν θετική, δίνοντας θάρρος και ελπίδα στους γονείς μου. Η νηπιακή και σχολική μου ηλικία περιελάμβανε σχεδόν καθημερινά ασκήσεις ακουστικής εκπαίδευσης και μαθήματα λογοθεραπείας, τόσο στο σπίτι από τη μητέρα μου όσο και στα γραφεία των λογοθεραπευτών, καθώς η ανάπτυξη της ομιλίας μου είχε καθυστερήσει σημαντικά και δεν ήταν καθαρή η εκφορά του λόγου μου.
Ήταν αρκετά απαιτητικό όλο αυτό για ένα μικρό παιδί, αλλά ήταν ζωτικής και καθοριστικής σημασίας, αφού χάρη στην εμπειρία και τις γνώσεις των λογοθεραπευτών και στην επιμονή της μητέρας μου για ασκήσεις και στο σπίτι, σήμερα η ομιλία μου είναι φυσιολογική. Η μητέρα μου επίσης, είχε κι η ίδια καθοδήγηση από ειδικό παιδαγωγό και ψυχολόγο για να το διαχειριστεί όσο το δυνατόν καλύτερα. Επίσης, λόγω της εκπαίδευσής μου είχα ήδη μάθει να διαβάζω πριν πάω δημοτικό.
Στην ηλικία των 4 ετών πήγαμε Αμερική, όπου τους επιβεβαίωσαν την καλή ακουστική μου ανταπόκριση μέσω των ακουστικών βαρηκοΐας κι ανέφεραν πως αν έμενα Αμερική, θα μπορούσα να γίνω ό,τι ήθελα, εκτός από πιλότος!
Κάπου στα 12 έμαθα ότι η πάθηση μου είναι κληρονομική και οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη, η οποία με πολύ αδρά λόγια δεν επιτρέπει το σήμα του ήχου να διαβιβαστεί στο ακουστικό νεύρο, επειδή λείπει μια σημαντική πρωτεΐνη, η οποία συμμετέχει στη διακυττάρια επικοινωνία των τριχωτών κυττάρων του κοχλία.
Όσον αφορά την ακοή μου σήμερα, ακούω πολύ καλά την πλειοψηφία των συχνοτήτων, απλά υπολείπομαι στις πιο υψηλές συχνότητες, όπως είναι τα σύμφωνα (και κάποια συγκεκριμένα είδη συναγερμού), κάτι που με δυσκολεύει στη διάκριση της ομιλίας. Ευτυχώς, το κακό πλέον είναι μικρό. Ακόμη και στο τηλέφωνο μπορώ να ακούσω και να αντιληφθώ ότι μου μιλάει κάποιος, απλά δεν διακρίνω πάντα τι μου λέει, ίσως χρειαστούν κάποιες επαναλήψεις (δηλαδή υπομονή και γερά νεύρα από το συνομιλητή μου!).
Ήταν αρκετες οι φορες που δεχόμουν χλεύη για την ομιλία μου, κάτι που κράτησε μέχρι και το γυμνάσιο και με ενοχλούσε αρκετά
Συνειδητοποίησα ότι είμαι διαφορετική από τα άλλα παιδιά στον παιδικό σταθμό, όταν αυτά δεν με πλησίαζαν για να παίξουμε και όταν δεν μπορούσα να ακολουθήσω τον ρυθμό και να καταλάβω τα λόγια στα ομαδικά τραγούδια Γενικά, εκείνη την περίοδο θυμάμαι τον εαυτό μου να είμαι αρκετά μοναχικό παιδί, δηλαδή στον κόσμο μου: ζωγράφιζα, έφτιαχνα παζλ και κατασκευές και έπαιζα σε παιχνίδια αυλής, συνήθως μόνη μου.
Ευτυχώς, είχαμε πολύ καλούς οικογενειακούς φίλους καθώς και γείτονες με παιδιά στην ηλικία μου και χάρη σε αυτούς ήταν που απέκτησα την πρέπουσα για την ηλικία μου κοινωνική αλληλεπίδραση. Ό,τι έχανα στο σχολείο, το έπαιρνα από τις συναναστροφές εκτός σχολικού περιβάλλοντος.
Μεγαλώνοντας και πηγαίνοντας στο δημοτικό, εξακολουθούσαν να υπάρχουν κάποιες κοινωνικές δυσκολίες τουλάχιστον μέχρι τη δευτέρα. Να σημειώσω ότι πήγα σε σχολείο ακουόντων, όχι κωφών. Ξέρετε, ήμουν διαφορετική για τους υπόλοιπους, φόραγα σχετικά μεγάλα ακουστικά βαρηκοΐας που ήταν αρκετά εμφανή και δεν είχα και την πλέον φυσιολογική ομιλία. Σε αυτά να προσθέσω και το κάπως παχουλό φαινότυπο που είχα τότε!
Ήταν αρκετές οι φόρες που δεχόμουν χλεύη για την ομιλία μου, κάτι που κράτησε μέχρι και το γυμνάσιο και με ενοχλούσε αρκετά. Σε βαθμό που κάποιες φορές απέφευγα να μιλήσω. Έχω ακόμη μνήμες από τα διαλείμματα που, είτε πήγαινα μόνη μου στη βιβλιοθήκη του σχολείου είτε πήγαινα και έβρισκα τη δασκάλα μου, που έκανε περιπολίες στους διαδρόμους.
Θυμάμαι όμως και καλές στιγμές, όπως τις δύο συμμαθήτριές μου, οι οποίες δεν έδειχναν να είχαν θέμα μαζί μου και με καλούσαν συχνά για παιχνίδι.
Στη συνέχεια, επειδή ήμασταν τα ίδια παιδιά σε κάθε βαθμίδα του δημοτικού και με είχαν συνηθίσει πλέον, έγινε σιγά σιγά και η αποδοχή, τόσο από εκείνους όσο κι από εμένα. Είχαμε πλέον αλληλεπίδραση. Μέχρι να φτάσω στην έκτη, είχα αποκτήσει πολύ καλές φιλίες, που κρατάνε ακόμη και σήμερα -ειδικά με τις δυο συμμαθήτριες που σου ανέφερα πιο πριν.
Στα διαλείμματα είχα ενεργό ρόλο στα παιχνίδια, συμμετείχα σε εργασίες ζωγραφικής και στα ομαδικά αθλήματα, ήμουν μέλος στην ομάδα κολύμβησης του σχολείου, τραγουδούσα με τη φάλτσα φωνή μου στις σχολικές γιορτές και γενικά είχα αποκτήσει πλέον αυτοπεποίθηση και θέση στην κοινωνική ζωή του σχολείου. Πιστεύω ότι τελικά η διαφορετικότητά μου αυτή έπαιξε σημαντικό ρόλο στην ευαισθητοποίηση των συμμαθητών μου.
Δυστυχώς στο γυμνάσιο έπρεπε να αλλάξω σχολείο. Τότε εμφανίστηκαν ξανά τα προβλήματα αποδοχής, τουλάχιστον τον πρώτο 1μιση χρόνο. Υπάρχει και αυτό το θέμα: εμείς τα άτομα με προβλήματα ακοής από γεννησιμιού ή από πολύ μικρή ηλικία δεν μαθαίνουμε με τον ίδιο ρυθμό τις εκφάνσεις των κοινωνικών συναναστροφών, ακριβώς επειδή χάνουμε πολλές ακουστικές/λεκτικές πληροφορίες, με αποτέλεσμα να μην ξέρουμε πώς να συμπεριφερθούμε ή πώς να αρχίσουμε μια κουβέντα.
Έτσι, άθελα μας απομονωνόμαστε, κάτι που καθρεφτίζεται και στους άλλους και δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος. Ευτυχώς, αυτό άλλαξε από την τρίτη γυμνασίου και τελικά έφτασα στην τρίτη λυκείου να είμαι πρόεδρος τμήματος και να έχω κάνει φιλίες που κρατάνε μέχρι και σήμερα.
Όσον αφορά τα μαθήματα, το βασικότερο εμπόδιο ήταν που δεν μπορούσα να ακολουθήσω τη ροή του μαθήματος, αλλά ευτυχώς διαβάζοντας ό,τι γραφόταν στον πίνακα και στα βιβλία, όλα πήγαιναν ομαλά. Καθόμουν πάντα στη μπροστινή σειρά των θρανίων και οι δάσκαλοι προσπαθούσαν να μη μιλάνε με την πλάτη στραμμένη προς εμάς, αφού για να ακούσω πρέπει να διαβάζω τα χείλη.
Ειδικά στο μάθημα της ορθογραφίας, οι δάσκαλοι περίμεναν εμένα να ολοκληρώσω και να τους κοιτάξω ώστε να συνεχίσουν στην επόμενη πρόταση. Θυμάμαι, όταν κάναμε ανάγνωση το κείμενο του μαθήματος και προσπαθούσα να ακολουθήσω τη ροή εκφοράς λόγου των συμμαθητών μου, ώστε να καταλάβω σε ποια πρόταση βρισκόμαστε, πολλές φορές μου έδειχναν οι διπλανοί μου που ήμασταν.
Παρακολουθούσα κανονικά μαζί με τους υπόλοιπους συμμαθητές μου όλο το σχολικό πρόγραμμα, ακόμη και τις ξένες γλώσσες, παρόλο που στην αρχή τα αγγλικά δεν μου φαίνονταν και το πιο εύκολο πράγμα!
Στο γυμνάσιο και στο λύκειο ήμουν πιο ώριμη από ακουστικής άποψης, οπότε μπορούσα να ακολουθήσω πολύ πιο άνετα τη ροή του μαθήματος. Το μόνο «αγκάθι» τότε, ήταν που δεν μπορούσα να συμμετάσχω στα αστεία ή σε ό,τι συνέβαινε στην τάξη από τους συμμαθητές μου, κάτι που με έκανε να αισθάνομαι ότι δεν ανήκω στον κόσμο τους.
Δεν έμαθα νοηματική γλώσσα γιατί οι δικοί μου φοβόντουσαν την περιθωριοποίηση που αυτή επιφέρει και επιπλέον δεν θεωρήθηκε αναγκαία εφόσον τα πήγαινα καλά μέσω του προφορικού λόγου. Στα 15 μου γνώρισα νοηματίζοντες κωφούς/βαρήκοους και έμαθα μέσω αυτών λίγα πράγματα στη νοηματική, τα πολύ βασικά.
Όσον αφορά τη χειλεανάγνωση, δεν εκπαιδεύτηκα ώστε να την μάθω, απλά βγήκε στην πορεία από μόνη της, σαν φυσική εξέλιξη και προσαρμογή. Όποιον κωφό/βαρήκοο και να ρωτήσεις, θα σου πει ότι ξέρει να διαβάζει τα χείλη. Νομίζω το ίδιο γίνεται και όταν κάποιος χάνει την ακοή του σε μεγαλύτερη ηλικία.
Οι γονείς μου ήταν πολύ υποστηρικτικοί, πάντα με ενθάρρυναν να κάνω αυτό που θέλω και ποτέ δεν μου έθεταν περιορισμούς του στιλ «δεν ακούς, οπότε δεν μπορείς να κάνεις αυτό ή εκείνο», φυσικά πάντα εντός φυσιολογικών ορίων. Είμαι πολύ τυχερή που είχα την καλύτερη δυνατή υποστήριξη από το οικογενειακό μου περιβάλλον. Φυσικά, στα πρώτα χρόνια της ζωής μου είχαν ταλαιπωρηθεί αρκετά προκειμένου να με πηγαίνουν στα μαθήματα λογοθεραπείας.
Η μητέρα μου άφησε τη σχολή της ώστε να ασχοληθεί αποκλειστικά με μένα, καθώς ο πατέρας μου εργαζόταν πολλές ώρες. Επίσης, σημαντική υποστήριξη είχα και από τις γιαγιάδες και τους παππούδες μου και φυσικά και από τις αδερφές μου.
Το κενό στην αντίληψη του κόσμου -που προκαλεί αναπόφευκτα η έλλειψη ακοής- πρέπει να καλυφθεί από την καθημερινή ενασχόληση των γονιών
Στους νέους γονείς συμβουλεύω να μην θέτουν όρια στα παιδιά τους όσον αφορά το θέμα της ακοής και να μην απογοητεύονται. Δυσκολίες θα συναντήσουν στην καθημερινότητά τους, καθώς ένα παιδί με θέμα ακοής χρειάζεται περισσότερη καθοδήγηση. Και αυτό γιατί, το κενό στην αντίληψη του κόσμου -που προκαλεί αναπόφευκτα η έλλειψη ακοής- πρέπει να καλυφθεί από την καθημερινή ενασχόληση των γονιών, τουλάχιστον στα πρώτα χρόνια της ζωής του.
Πρέπει να γνωρίζουν ότι περιπτώσεις σαν τη δική μου δεν είναι τόσο σπάνιες όσο νομίζουν, υπάρχουν αρκετά παιδιά με απώλεια ακοής που ακολούθησαν την εκπαίδευση του προφορικού λόγου με πολύ καλά αποτελέσματα. Τέλος, να θυμούνται ότι ο εγκέφαλος διατηρεί την πλαστικότητα του ακόμη και σε μεγαλύτερες ηλικίες. Για παράδειγμα, πρώτη φορά κατάφερα να ξεχωρίσω τα λόγια από τη μελωδία στα τραγούδια σε αρκετά μεγάλη ηλικία, στην 6η δημοτικού, ενώ μέχρι τότε ήταν συγκεχυμένα.
Τώρα φυσικά είναι ακόμη πιο εύκολο και πλέον ακούω και ξένη μουσική. Δεν την απολαμβάνω στον ίδιο βαθμό όπως οι ακούοντες (πόσες φορές μου έχουν πει φίλοι μου να πάμε σε συναυλία και εγώ να το αποφεύγω!), αν και πιστεύω ότι αυτό είναι πιο πολύ θέμα ιδιοσυγκρασίας μου. Γνωρίζω όμως άλλα άτομα με θέμα ακοής που απολαμβάνουν τη μουσική.
Πήγα σε σχολεία ακουόντων, από το παιδικό σταθμό μέχρι και το λύκειο. Στο δημοτικό, πέρα από την σχολική καθημερινότητά μου, είχα και αρκετές εξωσχολικές δραστηριότητες. Από μικρή με είχαν γράψει σε σχολή μπαλέτου, ώστε να μάθω να συνδυάζω τον ρυθμό με την κίνηση και να αποκτήσω μια κάποια αρμονικότητα, μαθήματα πιάνου ώστε να αναγνωρίζω τους διαφορετικούς τόνους της μελωδίας, καράτε ώστε να αποκτήσω αυτοάμυνα και φυσικά κολύμβηση, που κατέληξε να γίνει το αγαπημένο μου άθλημα.
Κι ο λόγος που με πιέσαν για μαθήματα κολύμβησης ήταν επειδή οι γονείς μου φοβόντουσαν να με αφήνουν μόνη μου στην θάλασσα, καθώς στο νερό δεν έπρεπε να φοράω τα ακουστικά της βαρηκοΐας και έτσι ήταν διπλά επικίνδυνο.
Γιατί αποφάσισα να γίνω γιατρός; Όταν ήμουν μικρή μου είχαν δώσει ένα παιχνίδι που περιελάμβανε ιατρικά εργαλεία και θυμάμαι ότι είχα πιάσει το στηθοσκόπιο και το έβαζα στην καρδιά του παππού μου (φυσικά τζίφος, που να ακούσω τον χτύπο της καρδιάς, ειδικά με το ψεύτικο στηθοσκόπιο!), οπότε φλέρταρα από τότε με την ιδέα της ιατρικής.
Στην πορεία, όπως και τα περισσότερα παιδιά, σκεφτόμουν κι άλλα επαγγέλματα, μεταξύ των οποίων και πολυτεχνικές σχολές. Έτσι, όταν έδωσα πανελλήνιες και συγκέντρωσα αρκετά μόρια, τελικά διάλεξα το επάγγελμα που πίστευα ότι θα μου έδινε επιστημονική τερπνότητα, δυνατότητα επιλογής ειδικότητας σύμφωνα με τις προτιμήσεις μου και επαγγελματική αποκατάσταση.
Έτσι, όταν έδωσα πανελλήνιες και συγκέντρωσα αρκετά μόρια, τελικά διάλεξα το επάγγελμα που πίστευα ότι θα μου έδινε επιστημονική τερπνότητα, δυνατότητα επιλογής ειδικότητας σύμφωνα με τις προτιμήσεις μου και επαγγελματική αποκατάσταση.
Στην Ιατρική σχολή Αθηνών, όπως και γενικά σε κάθε ελληνική σχολή, τα πράγματα δεν ήταν εύκολα, καθώς οι διαφορές από το σχολείο ήταν αρκετές, όπως οι πολύ μεγαλύτερες αίθουσες / αμφιθέατρα και ο μεγαλύτερος αριθμός ατόμων. Δεν παρέχονται οι παροχές που έχουν στο εξωτερικό, όπως προσωπικό στενογράφο για τις διαλέξεις (note-taker).
Επομένως, συνήθως πήγαινα στους καθηγητές πριν την έναρξη των διαλέξεων, τους ενημέρωνα για το θέμα της ακοής και ότι κάνω χειλεανάγνωση, και καθόμουν στις μπροστινές σειρές. Φυσικά, δεν υπήρχε πάντα η ανάλογη ανταπόκριση, κάτι που με απογοήτευε συχνά. Υπήρχαν βέβαια και οι σπάνιες εξαιρέσεις. Μια από αυτές ήταν ένας καθηγητής χειρουργικής είχε προσαρμόσει την θέση του και τις κινήσεις του αυστηρά στο δικό μου οπτικό πεδίο, ώστε να μην χάσω ούτε λέξη!
Επίσης, συχνά μου έδιναν σε ηλεκτρονική μορφή τις παρουσιάσεις των διαλέξεων και ευτυχώς υπήρχαν και εξαιρετικοί συμφοιτητές, οι οποίοι μου έδιναν τις σημειώσεις του μαθήματος. Έτσι, με αυτά και με το προσωπικό διάβασμα, βρήκα τον ρυθμό μου και ολοκλήρωσα επιτυχώς τις σπουδές μου.
Θα μπορούσε να καθιερωθεί το σύστημα της στενογραφίας στα ελληνικά πανεπιστήμια, όπου αυτό χρειάζεται, τόσο για τις δια ζώσης διαλέξεις όσο και για τις διαδικτυακές (όπως πλέον μας επιβάλλεται λόγω της πανδημίας), ώστε να γίνεται η προβολή υποτίτλων στις οθόνες μας. Επίσης, να λαμβάνονται υπ’ όψιν από τις γραμματείες των τμημάτων και σχολών οι ιδιαίτερες ανάγκες επικοινωνίας μας, δηλαδή μέσω γραπτών μηνυμάτων ή email, και όχι μόνο μέσω τηλεφώνου.
Τέλος, η τεχνολογία έχει προχωρήσει σημαντικά στον τομέα της τεχνητής νοημοσύνης και του speech-to-text. Υπάρχει εφαρμογή (app) πλέον και στα ελληνικά για τις τηλεφωνικές συνδιαλέξεις, όπου μεταφέρεται εκείνη τη στιγμή ο προφορικός λόγος σε γραπτό στην οθόνη του κινητού μας με ακρίβεια, αρκεί να υπάρχει η μέριμνα από πλευράς πανεπιστημίου να διαθέτει την εφαρμογή εκείνη.
Τελειώνοντας την ιατρική σχολή, επέλεξα την ειδικότητα της Παθολογικής Ανατομικής κυρίως λόγω του τρομερά επιστημονικού ενδιαφέροντος που περιέχει και λόγω του ότι ταίριαζε καλύτερα σ’ εμένα, και ως προς το θέμα της ακοής και ως προς την προσωπικότητά μου. Πρόκειται για εργαστηριακή ειδικότητα, η οποία ασχολείται με τις διαγνώσεις -νεοπλασματικών και μη- αλλοιώσεων σε βιοψίες και χειρουργικά παρασκευάσματα και καθοδηγεί τον κλινικό ιατρό στη λήψη κρίσιμων θεραπευτικών αποφάσεων.
Η σημαντικότερη δυσκολία που αντιμετώπιζα στη διάρκεια της ειδικότητας ήταν οι τηλεφωνικές επικοινωνίες, όποτε αυτό ήταν επιβεβλημένο. Πολλές φορές τις αναλάμβαναν οι συνάδελφοί μας, ωστόσο συχνά ένιωθα άσχημα που δεν μπορούσα να είμαι ανεξάρτητη σε αυτό το κομμάτι. Όσον αφορά στην επικοινωνία μου με τους συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων, πήγαινα η ίδια στις κλινικές προκειμένου να λάβω κάποιες περαιτέρω πληροφορίες για κάποιον ασθενή, οπότε εκεί δεν είχα ποτέ θέμα.
Επίσης, υπήρξαν δυσκολίες όταν παρακολουθούσα διαλέξεις, καθώς πολλές φορές έπρεπε να κλείνουν τα φώτα ώστε να φαίνεται καλά η εικόνα του μικροσκοπίου στην οθόνη. Όμως, ήμουν εξαιρετικά τυχερή που είχα υπέροχους συνειδικευόμενους συναδέλφους, οι οποίοι μάλιστα ανέλαβαν και υποτίτλισαν εθελοντικά 3ελληνικές εκπαιδευτικές διαλέξεις (από 2 ώρες η κάθε μια!) και μου έδιναν τις σημειώσεις τους από τις παρουσιάσεις.
Θεωρώ πως σε γενικές γραμμές υπάρχει σεβασμός από τους ειδικούς και τους υπόλοιπους συναδέλφους προς τους μη ακούοντες γιατρούς. Εξάλλου και εμείς οι ίδιοι οι ιατροί με θέματα ακοής (δεν είμαι μόνο εγώ, γνωρίζω ήδη άλλους 3 στην Ελλάδα) δεν γίναμε ιατροί χαριστικά, αλλά έπειτα από επιτυχή ολοκλήρωση των σπουδών μας. Σίγουρα, έχουν υπάρξει και εξαιρέσεις ως προς τον σεβασμό, αλλά ευτυχώς αυτές είναι σπάνιες περιπτώσεις.
Όμως θα τονίσω κάτι που με απογοητεύει σε συναδέλφους, ότι πολλές φορές δεν δίνεται ο ανάλογος σεβασμός προς τους μη ακούοντες ασθενείς. Αντιμετωπίζονται με υποτίμηση της νοημοσύνης τους και μη διάθεση για συνεργασία, κάτι που σίγουρα δεν βοηθάει στην θεραπευτική προσέγγιση.
Ναι, σίγουρα υπάρχουν κάποιοι που ίσως να μας θεωρούν λιγότερο καλούς σε σχέση με τους ακούοντες, αλλά εδώ να θυμίσω ότι υπάρχουν και ακούοντες ιατροί που ίσως δεν θεωρούνται καλοί. Επομένως, σαφώς δεν θα πρέπει να θεωρείται η απώλεια ακοής κριτήριο για την επιστημονική κατάρτιση κάποιου ιατρού, αλλά απλά ως μια παραπάνω δυσκολία. Επίσης, είναι ήδη γνωστό από δημοσιεύσεις ότι οι ιατροί με αναπηρία υπερτερούν στην ενσυναίσθηση, κάτι που είναι άκρως απαραίτητο όχι μόνο για τη σχέση ιατρού-ασθενούς αλλά και για τις συναδελφικές σχέσεις. Παράλληλα, είμαστε και αρκετά παρατηρητικοί, κάτι που -σε μένα τουλάχιστον- έχει αποδειχθεί πολύ χρήσιμο στον τομέα μου.
Δυστυχώς, έχουν παρατηρηθεί και φαινόμενα όπως μη ανάθεση εργασιών (ή καθυστέρηση για ανάθεση) σε μη-ακούοντες ειδικευόμενους, λόγω φόβου ότι δεν θα εκτελεστούν σωστά ή πλήρως. Συνήθως όμως με την πάροδο του χρόνου, οι όποιες αμφιβολίες ξεπερνιούνται. Ήταν αρκετές οι φορές που ένιωθα ότι έπρεπε να κάνω παραπάνω πράγματα προκειμένου να αποδείξω ότι είμαι λειτουργική.
Η καθημερινότητά μου έχει γίνει πιο δύσκολη στο κομμάτι της επικοινωνίας λόγω της πανδημίας, αλλά ευτυχώς υπάρχει καλή διάθεση από τους συναδέλφους μου και ξεπερνιούνται τα όποια εμπόδια επικοινωνίας, είτε μέσω γραπτού λόγου είτε μέσω εφαρμογής στο κινητό η οποία μου μεταφέρει εκείνη τη στιγμή τα λεγόμενα του συναδέλφου μου γραπτά. Ευτυχώς η ειδικότητα μου δεν απαιτεί πολλές διαπροσωπικές επαφές, επομένως ο κύριος όγκος της δουλειάς μου δεν έχει επηρεαστεί από την τρέχουσα κατάσταση.
Αυτό που μπορεί να γίνει και θα βοηθούσε ιδιαίτερα, είναι η θέσπιση ενδονοσοκομειακών συστημάτων (τηλε-) επικοινωνίας που να παρέχουν την επιλογή για μετατροπή προφορικού λόγου σε γραπτό (speech-to-text) ή να γίνει ευρύτερα αποδεκτή η γραπτή επικοινωνία με συναδέλφους άλλων ειδικοτήτων (μέσω email (ή άλλων ενδονοσοκομειακών πλατφόρμων).
Τι θα άλλαζα στο σύστημα Υγείας, ώστε να διευκολυνθούν οι μη-ακούοντες ιατροί στη δουλειά τους; Δεν χρειαζόμαστε παραπάνω βοήθεια για να εκτελέσουμε τα καθήκοντά μας. Τις ικανότητες που απαιτούνται τις έχουμε ήδη, αφού έχουμε ολοκληρώσει απαιτητικές ιατρικές σπουδές. Χρειάζονται κυρίως υποδομές ώστε να είμαστε όσο πιο ανεξάρτητοι γίνεται. Και είμαι σίγουρη ότι κι οι υπόλοιποι συνάδελφοι θα δείξουν καλή διάθεση για συνεργασία.
Επίσης, πολύ σημαντικό στην τρέχουσα περίοδο της πανδημίας είναι να γίνει επιτέλους παραγωγή στην Ελλάδα ή στην ΕΕ χειρουργικών μασκών με διαφάνεια, ώστε να επιτρέπεται η χειλεανάγνωση. Κάτι τέτοιο θα βοηθούσε όχι μόνο εμάς τους ιατρούς με θέματα ακοής, αλλά και πολλούς επαγγελματίες υγείας με κωφούς/βαρήκοους ασθενείς. Τέτοιες μάσκες χρησιμοποιούνται με επιτυχία στην Αμερική, δυστυχώς όμως δεν τους επιτρέπεται να κάνουν εξαγωγές.
Όσον αφορά την κοινωνική μου ζωή, κοινωνικές δυσκολίες υπήρξαν στα πρώτα χρόνια της ζωής μου σε λίγες και συγκεκριμένες χρονικές περιόδους, και σε αυτό φυσικά ένα μερίδιο ευθύνης φέρω κι εγώ. Έχω βιώσει όλο το φάσμα που διέπει τις ανθρώπινες διαπροσωπικές σχέσεις, φιλικές και συντροφικές και δεν θεωρώ ότι διαφέρω σε αυτό το κομμάτι από τους ακούοντες.
Δεν θυμάμαι να είχα αντιμετωπίσει κάποια εχθρική συμπεριφορά. Ίσως το θέμα της ακοής μου να προσέλκυε κυρίως ευαισθητοποιημένους ανθρώπους, βγάζοντάς με από άσκοπους μπελάδες! Σίγουρα στις διαπροσωπικές σχέσεις παίζουν κι άλλοι παράγοντες ρόλο που έχουν να κάνουν με την προσωπικότητα, την κοινωνικότητα κτλ, που θεωρώ σημαντικότερους από το θέμα της ακοής.
Σίγουρα προκατάληψη γενικότερα προς του μη-ακούοντες δεν υπάρχει σε μεγάλο βαθμό στην Ελλάδα, όπως γινόταν παλαιότερα. Πλέον ο περισσότερος κόσμος είναι πιο ανοιχτόμυαλος, εξοικειωμένος ή προσαρμόζεται άμεσα -για παράδειγμα, μπορεί να ζητήσω από τον συνομιλητή μου να μιλήσει λίγο πιο αργά, επειδή κάνω χειλεανάγνωση. Σίγουρα υπάρχουν και οι αδαείς, αλλά αυτοί θα είναι αδαείς ούτως ή άλλως, με όλα και όλους.
Ίσως όμως υπάρχει ακόμη προκατάληψη στο χώρο της εργασίας γενικότερα, με αποτέλεσμα να μην ανατίθενται εργασίες σε μη ακούοντες, όπως έχω ακούσει να συμβαίνει σε κοντινούς μου φίλους ή γνωστούς. Εδώ θα πρέπει να σημειώσω ότι χρειάζεται να υπάρχει καλή διάθεση για εξεύρεση λύσεων, εμπιστοσύνη και φυσικά να δίνονται ευκαιρίες. Επίσης, μην ξεχνάμε ότι είναι πολύ πρόσφατα που καταργήθηκε ο αναχρονιστικός όρος «κωφάλαλος», οπότε οι μεγαλύτερης ηλικίας άνθρωποι να μην είναι ακόμη τόσο εξοικειωμένοι.
Έχουν ήδη γίνει προσπάθειες για καθιέρωση υπότιτλων σε συγκεκριμένα δελτία ειδήσεων, σε ελληνικές ταινίες/σειρές καθώς και σε θεατρικές παραστάσεις! Σίγουρα κάποιες υπηρεσίες υποτιτλισμού -κυρίως στα θέατρα- χρειάζονται τεχνικες βελτιώσεις, αλλά είμαστε σε καλό δρόμο. Επίσης, ίσως να μην έχουν αναπτυχθεί πλήρως υπηρεσιες στενογραφιας για online διαλέξεις/ συνέδρια/ σεμινάρια στην ελληνική γλώσσα, και είναι κάτι που πρέπει να γίνει στο άμεσο μέλλον.
Επιβάλλεται να υπάρχει καθολική προσβασιμότητα για τα άτομα με απώλεια ακοής, καθώς δεν είναι μόνο η νοηματική γλώσσα που πρέπει να προβάλλεται αλλά και οι υπότιτλοι -πρωτίστως αυτοί, καθώς είναι πάρα πολλοί αυτοί με απώλεια ακοής που δεν γνωρίζουν νοηματική γλώσσα.
Στα παιδιά με δυσκολία στην ακοήθα έλεγα να μην αφήνουν κανέναν να τους λέει ότι δεν μπορούν να γίνουν αυτό που ονειρεύονται. Με επιμονή, διάβασμα και σκληρή δουλειά, όλα γίνονται, αρκεί να αγαπάνε το αντικείμενο. Και ας μην κοροϊδευόμαστε, σίγουρα θα απαιτήσει παραπάνω δουλειά και θυσίες σε σχέση με τους ακούοντες, αλλά αυτή είναι η πραγματικότητα, κι όπου μπορεί να φτάσει ο καθένας. Στη ζωή είμαστε απλά λιγότερο οπλισμένοι, γι αυτό φροντίζουμε να ακονίσουμε τις υπόλοιπες δεξιότητές μας.
Ο Μάρκος Σεφερλής κέρδισε τη δικαστική μάχη που είχε με την Έλενα Ακρίτα, όπως αναφέρει σε ανάρτησή της η ίδια η δημοσιογράφος.
Ο δημοφιλής ηθοποιός είχε κινηθεί νομικά εναντίον της Έλενας Ακρίτα με αφορμή παλαιότερο κείμενό της στην εφημερίδα Τα Νέα και πλέον είναι και ο νικητής της εν λόγω δικαστικής διαμάχης.
Η ίδια στην ανάρτησή της στον προσωπικό της λογαριασμό στο Facebook ασκεί σφοδρή κριτική στην Δικαιοσύνη για την συγκεκριμένη απόφαση, χαρακτηρίζοντάς την «σκοταδιστική» και συγκεκριμένα αναφέρει: «Η σκοταδιστική αυτή απόφαση μάς γυρίζει χρόνια πίσω: ενθαρρύνει τον ρατσιστικό λόγο προς τα άτομα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας ή τα άτομα που το ύψος, τα κιλά και το σώμα τους δεν συμφωνούν με τα στάνταρ ’κανονικότητας’ του κάθε Προκρούστη. Ο Σεφερλής και ο καθε Σεφερλής μπορει ανενόχλητα πλέον να χλευάζει τις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες».
Επίσης γνωστοποιεί πως ο Μάρκος Σεφερλής ζητούσε 100.000 ευρώ αποζημίωση και τελικά του επιδικάστηκε το ποσό των 8.000 ευρώ, με την Έλενα Ακρίτα να αφήνει αιχμές και για τον ίδιο, αναφέροντας: «Επίσης δεν έγινε δεκτό το αίτημα του να μάς βάλει (τους υπεύθυνους της εφημερίδας κι εμένα) φυλακή. Γιατί αυτό ζήτησε στην αγωγή του ο καλός αυτός κύριος».
Αναλυτικά αναφέρει η Έλενα Ακρίτα σε ανάρτησή της
«Ο Μάρκος Σεφερλής κέρδισε την αγωγή που είχε κάνει εναντίον μου και εναντίον της εφημερίδας ΤΑ ΝΕΑ. Προφανώς ο δημόσιος λόγος του δεν κρίθηκε από το δικαστήριο ούτε ομοφοβικός, ούτε ρατσιστικός. Οι δε δημοσιογράφοι δεν μπορούν πλέον να εκφράζουν ελεύθερα τη γνώμη τους και να στηλιτεύουν τα κακώς κειμενα.
Η σκοταδιστική αυτή απόφαση μάς γυρίζει χρόνια πίσω: ενθαρρύνει τον ρατσιστικό λόγο προς τα άτομα της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας ή τα άτομα που το ύψος, τα κιλά και το σώμα τους δεν συμφωνούν με τα στάνταρ ’κανονικότητας’ του κάθε Προκρούστη. Ο Σεφερλής και ο καθε Σεφερλής μπορει ανενόχλητα πλέον να χλευάζει τις ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες.
Στα πρακτικά τώρα. Ο Σεφερλής είχε ζητήσει 100.000 € αποζημίωση και του επιδικάστηκαν οι 8.000 €. Επίσης δεν έγινε δεκτό το αίτημα του να μάς βάλει (τους υπεύθυνους της εφημερίδας κι εμένα) φυλακή. Γιατί αυτό ζήτησε στην αγωγή του ο καλός αυτός κυριος.
Για να τελειώνουμε. Από το επίμαχο κείμενο μου δεν αλλάζω ούτε ‘και’. Υποστηρίζω μέχρι κεραίας αυτά που έγραψα. Και θα συνεχίσω τον αγώνα μου για να καταδικαστεί επιτέλους η ρητορική μίσους από τον δημόσιο λόγο.
Εύχομαι καλή επιτυχία στο νέο του σίριαλ όπου με το γνωστό του τρόπο υποδύεται μια γυναίκα.
Εξελίξεις-σοκ στην υπόθεση της Πάτρας μετά την έρευνα της ΕΛ.ΑΣ. συνοδεία εισαγγελέα στο σπίτι της Ρούλας Πισπιρίγκου, στην οδό Μπιζανίου στην Πάτρα.
Επί 2,5 ώρες οι αστυνομικοί της Ασφάλειας Πατρών έκαναν φύλλο και φτερό τον προσωπικό χώρο της κατηγορουμένης για ανθρωποκτονία από πρόθεση σε βάρος της 9χρονης Τζωρτζίνας, εντοπίζοντας τελικά βιβλία και ζωγραφιές της μικρής Τζωρτζίνας, φαρμακευτικά σκευάσματα χορηγημένα από τους θεράποντες ιατρούς του 9χρονου παιδιού αλλά και περίπου 50 ναρκωτικά χάπια!
Το σοκαριστικό είναι πως -όπως ειπώθηκε- για τα συγκεκριμένα χάπια κανείς δεν μπορεί να πει με βεβαιότητα ποιος ή ποιοι τα κατανάλωναν και κατά πόσο αυτά κατέληγαν τελικά στα παιδιά της κατηγορουμένης.
Να σημειωθεί ότι στο σπίτι βρισκόταν και η αδερφή της Ρούλας, Δήμητρα Πισπιρίγκου η οποία μετά το τέλος της έρευνας, μπήκε σε αυτοκίνητο της αστυνομίας.
Να προβεί σε άμεση μείωση του ΦΠΑ για να αντιμτωπιστεί η ακρίβεια κάλεσε την κυβέρνηση ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ Νίκος Ανδρουλάκης, καταγγέλλοντας μάλιστα ότι «το κράτος κερδοσκοπεί σε βάρος του πολίτη τους τελευταίους μήνες».
Όσον αφορά τις πολιτικές εξελίξεις σήμερα συμπεριέλαβε και στον «αποκλεισμό» από συνεργασίες μετά τη ΝΔ και τον ΣΥΡΙΖΑ.
Αναλυτικότερα ο κ. Ανδρουλάκης, σε δηλώσεις που έκανε την Παρασκευή στην Πάτρα, ανέφερε ότι «φαίνεται ξεκάθαρα ότι οι ανισότητες καλπάζουν, η ακρίβεια σαρώνει τα εισοδήματα των Ελλήνων πολιτών, δημιουργεί τεράστια προβλήματα ανταγωνιστικότητας και δυστυχώς δεν παίρνονται αποφάσεις ανάλογες του προβλήματος».
Όπως προσέθεσε, «πρέπει να υπάρξει άμεσα πλαφόν στην ρήτρα αναπροσαρμογής, πλαφόν στην τιμή του τιμολογίου, φορολόγηση των υπερκερδών των μεγάλων εταιριών», επισημαίνοντας ότι «η Ευρωπαϊκή Επιτροπή λέει με στοιχεία της ότι τα υπερκέρδη τους για όλη την Ευρώπη το 2022 θα είναι περίπου 200 δισεκατομμύρια ευρώ εάν δεν κάνουμε κάτι».
Επίσης, ανέφερε ότι «πρέπει να μειωθεί ο ΦΠΑ στα βασικά αγαθά» διότι, όπως είπε, «το κράτος κερδοσκοπεί σε βάρος του πολίτη τους τελευταίους μήνες από την αύξηση των τιμών και έχει πολλαπλάσια έσοδα σε σχέση με τα προϋπολογιζόμενα».
Παράλληλα, ο Νίκος Ανδρουλάκης σημείωσε ότι «πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η χώρα χρειάζεται ισχυρή προοδευτική πολιτική και ένα άλλο σχέδιο από αυτό που υλοποιεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας».
Όσον αφορά στις συνεργασίες, ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ υπογράμμισε ότι «επειδή πολλά ακούγονται, θέλω να είμαι ξεκάθαρος» και εξήγησε:
«Τόσο ο κ. Τσίπρας όσο και ο κ. Μητσοτάκης είναι δύο πρωθυπουργοί που απέτυχαν παταγωδώς.
»Και η δημοκρατική παράταξη δεν πρόκειται σε αυτό το ισχυρό νέο της ξεκίνημα να δώσει σωσίβιο ούτε στον έναν ούτε στον άλλο».
Μάλιστα, όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «εμείς θέλουμε ισχυρή εντολή, ώστε να έχουμε τη δύναμη, προκειμένου να επιβάλουμε τις ιδέες και το προοδευτικό πρόγραμμα της σοσιαλδημοκρατίας για μια άλλη σελίδα για τον ελληνικό λαό, με περισσότερες ευκαιρίες για όλους, λιγότερες ανισότητες και μεγαλύτερη προοπτική για τους νέους ανθρώπους στην πατρίδα μας».
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου, σχετικά με το ενδεχόμενο πρόωρων εκλογών, ο κ. Ανδρουλάκης ανέφερε:
«Οι εκλογές είναι προνόμιο του εκάστοτε πρωθυπουργού.
»Όποτε γίνουν θα είμαστε πανέτοιμοι, με ανταγωνιστικά ψηφοδέλτια, με ολοκληρωμένο σχέδιο, με την αρετή της συνέπειας και της ευθύνης, χωρίς λαϊκισμούς, για να προσφέρουμε μια πραγματική εναλλακτική στον ελληνικό λαό».
«Διότι», όπως προσέθεσε, «το παιχνίδι πόλωσης που στήνεται από τον κ. Μητσοτάκη και τον κ. Τσίπρα για να εξυπηρετήσουν τα μικροκομματικά τους συμφέροντα δεν επιτρέπει έναν ισχυρό και γόνιμο δημόσιο διάλογο».
«Εμείς», συνέχισε, «ξαναγινόμαστε πρωταγωνιστές και όχι ρυθμιστές όπως θέλουν κάποιοι» και συμπλήρωσε:
«Πρωταγωνιστές για να επιβάλλουμε ένα πραγματικό δημόσιο διάλογο, που βάζει τα προβλήματα του ελληνικού λαού στο τραπέζι -με τους πραγματικούς συσχετισμούς και δεδομένα, χωρίς τη διχόνοια των προηγούμενων ετών- και τα επιλύει προς όφελος ολόκληρου του ελληνικού λαού».
Νωρίτερα, ο Νίκος Ανδρουλάκης, συνοδευόμενος από στελέχη του κόμματος, περιόδευσε στο κέντρο της Πάτρας, όπου συνομίλησε με πολίτες και καταστηματάρχες στους πεζόδρομους της Ρήγα Φεραίου και της Αγίου Νικολάου, καθώς και στην οδό Μαιζώνος.
Πάγωμα των μισθών στο δημόσιο και των συντάξεων, μικρές αυξήσεις στους κατώτατους μισθούς, φρένο στις μειώσεις φόρων και αντιστροφή των μειώσεων σε ασφαλιστικές εισφορές, για να μην μεταφερθεί το βάρος στις επόμενες γενιές συστήνει μεταξύ άλλων το ΔΝΤ στην έκθεση της συμβουλευτικής επιτροπής για την ελληνική οικονομία (σύμφωνα με το άρθρο 5).
Το ΔΝΤ αναφέρει ακόμα ότι «παραμένει σημαντική αβεβαιότητα σχετικά με την ικανότητα της Ελλάδας να διατηρήσει υψηλά πρωτογενή πλεονάσματα και τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων, όταν η Ελλάδα αρχίσει να αντικαθιστά την επίσημη χρηματοδότηση με χρηματοδότηση από την αγορά».
Το ΔΝΤ προβλέπει φέτος ανάπτυξη μία ποσοστιαία μονάδα χαμηλότερα στο 3,5% για την ελληνική οικονομία, μέσο πληθωρισμό 4,5% στο σύνολο του έτους και μεσοπρόθεσμη πτώση του στο 1,9% προτείνει μείωση του πρωτογενούς ελλείμματος κατά από 2% και προσπάθεια για πλεόνασμα από το 2023.
Παρά το μεγάλο χρηματικό απόθεμα (μαξιλάρι) του δημοσίου και την ενεργή διαχείριση, λέει το ΔΝΤ, «η ικανότητα της Ελλάδας να εξυπηρετήσει το χρέος της υπό σοβαρό σοκ εξαρτάται από τη συνεχιζόμενη υποστήριξη», (ΕΕ).
Στα 11 σημεία των συμπερασμάτων της επιτροπής του ΔΝΤ προτείνεται ακόμα «η σταδιακή κατάργηση όλων των προσωρινών μέτρων που σχετίζονται με την πανδημία έως τα τέλη του 2022», καθώς και να μειωθεί το έλλειμμα με στόχευση σε πρωτογενές έλλειμμα κάτω από 2% του ΑΕΠ ήδη από φέτος. Η αποστολή του ΔΝΤ συνέστησε να μπει στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα το 2023. Ειδικότερα το ΔΝΤ αναφέρει:
Τα μέτρα στήριξης για υψηλές τιμές ενέργειας, «θα πρέπει να είναι προσωρινά και να στοχεύουν σε ευάλωτες ομάδες, επιτρέποντας παράλληλα τη σταδιακή μετάδοση υψηλότερων τιμών στους καταναλωτές».
Ζητά «να δοθεί μεγαλύτερη προτεραιότητα στην αντιμετώπιση των κενών κάλυψης στο σύστημα Εγγυημένου Ελάχιστου Εγγυημένου Εισοδήματος που ελέγχεται βάσει πόρων και στην αύξηση των επιπέδων παροχών του, τουλάχιστον σε συνάρτηση με τον πληθωρισμό, ώστε να μπορέσει να δημιουργηθεί «δίχτυ ασφαλείας» έναντι δυσμενών κραδασμών όπως η συνεχιζόμενη ενεργειακή κρίση».
Οι αβεβαιότητες και οι καθοδικοί κίνδυνοι συνεχίζουν να θολώνουν τις προοπτικές, λέει το ΔΝΤ.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία θα μπορούσε να προκαλέσει ελλείψεις στην ενέργεια και να προσθέσει ισχυρότερες από τις αναμενόμενες πιέσεις στον εγχώριο πληθωρισμό, τον τουρισμό με αποτέλεσμα να προκαλέσει ταχύτερη σύσφιξη των παγκόσμιων χρηματοοικονομικών συνθηκών.
Άλλοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν νέα κύματα λοιμώξεων από τον ιό COVID-19 που προκαλούν οικονομικές διαταραχές και κινδύνους επιχορήγησης και χορήγησης δανείων NGEU. Ενώ η συνεχιζόμενη υποστηρικτική στάση της ΕΚΤ είναι ελαφρυντικός παράγοντας, οι πιέσεις από τις δαπάνες και τις μη χρηματοδοτούμενες φορολογικές περικοπές, θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη μεσοπρόθεσμη πορεία δημοσιονομικής προσαρμογής, αυξάνοντας το δημόσιο χρέος και διευρύνοντας τα spreads του δανεισμού.
Φρένο σε ελαφρύνσεις και μειώσεις εισφορών
Η δημοσιονομική προσαρμογή θα πρέπει να είναι σταδιακή και φιλική προς την ανάπτυξη. Η επιτροπή «συστήνει σταδιακή πορεία εξυγίανσης για την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος 2% του ΑΕΠ έως το 2027, υποστηριζόμενη από αξιόπιστα μέτρα.
«Τα σχέδια για μόνιμες περικοπές στις εισφορές κοινωνικής ασφάλισης και στον φόρο αλληλεγγύης για όλους τους φορολογούμενους θα πρέπει να αντιστραφούν, καθώς μεταφέρουν το βάρος στις μελλοντικές γενιές και είναι κακώς στοχευμένες ή τουλάχιστον πρέπει να χρηματοδοτούνται πλήρως μέσω προσαρμογών παροχών και μέτρων διεύρυνσης της βάσης αντίστοιχα.
Η αποστολή χαιρέτισε τις βελτιώσεις στο δημοσιονομικό μείγμα που επιτεύχθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ιδίως τις υψηλότερες δαπάνες για την υγεία και τις δημόσιες επενδύσεις, και τόνισε ότι αυτά τα κέρδη δεν πρέπει να θυσιαστούν για την επίτευξη των στόχων εξυγίανσης.
Αντίθετα, οι πιέσεις δαπανών για τις συντάξεις και τους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων θα πρέπει να περιοριστούν, μεταξύ άλλων με πάγωμα των συντάξεων φέτος και με αναπροσαρμογές τιμαριθμικού τύπου από το επόμενο έτος και μετά».
Παραμένει άφθονο περιθώριο περαιτέρω βελτίωσης του μείγματος δημοσιονομικής πολιτικής, λέει το ΔΝΤ, για «τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων προς τις δημόσιες επιχειρήσεις και τις επιδοτήσεις καυσίμων μεσοπρόθεσμα και την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής από τους αυτοαπασχολούμενους, ώστε να δημιουργηθεί χώρος για κρίσιμες κοινωνικές δαπάνες και επαναλαμβανόμενες επενδυτικές ανάγκες μόλις λήξει η χρηματοδότηση του Ταμείου Ανάκαμψης. Η επιτάχυνση των δημοσιονομικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων θα διευκόλυνε αυτές τις προσπάθειες», καταλήγει.
Οι προβλέψεις του ΔΝΤ
Το ΔΝΤ εκτιμά, ότι η ανάπτυξη θα παραμείνει ισχυρή παρά τις αρνητικές επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία και τον υψηλό πληθωρισμό, αλλά κατεβάζει την πρόβλεψή του για ανάπτυξη κατά μία ποσοστιαία μονάδα στο 3,5%.
Παρά τις σημαντικές εισαγωγές ενέργειας από τη Ρωσία, είναι περιορισμένες οι άλλες άμεσες εμπορικές και οικονομικές σχέσεις με τη Ρωσία και την Ουκρανία, λέει. Αντίθετα κρίνει, είναι πιο σημαντικές οι έμμεσες επιδράσεις από εμπορικούς εταίρους και ο αντίκτυπος του υψηλότερου πληθωρισμού στο διαθέσιμο εισόδημα και την κατανάλωση.
Επιπλέον, η διάθεση αυξημένης αποφυγής κινδύνου και η ασθενέστερη εμπιστοσύνη των καταναλωτών αναμένεται να καθυστερήσουν τις επενδύσεις και να μειώσουν την ανάκαμψη του τουρισμού.
Όλοι μαζί, αυτοί οι παράγοντες αναμένεται να μειώσουν την ανάπτυξη φέτος κατά μια πλήρη ποσοστιαία μονάδα στο 3,5%.
Η ισχυρότερη και πιο επίμονη αύξηση των τιμών της ενέργειας αναμένεται να ωθήσει τον μέσο πληθωρισμό στο 4,5% το 2022, προτού σταθεροποιηθεί στο 1,9% μεσοπρόθεσμα.
