Η Μαρινέλλα πέθανε σε ηλικία 88 ετών, όπως επιβεβαίωσε το απόγευμα του Σαββάτου 28 Μαρτίου η οικογένεια της.
Η σπουδαία ερμηνεύτρια, η «μεγάλη κυρία του Ελληνικού πενταγράμμου» έφυγε από τη ζωή βυθίζοντας στο πένθος το πανελλήνιο και αφήνοντας πίσω της μια τεράστια μουσική κληρονομιά.
Η Μαρινέλλα έδινε τη δική της μάχη μετά το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη στη σκηνή του Ηρωδείου τον Σεπτέμβρη του 2024.
Δείτε το βίντεο:
Όλα ξεκίνησαν το βράδυ της Τετάρτης 25 Σεπτεμβρίου 2024, όταν κατά τη διάρκεια συναυλίας της στο Ηρώδειο και ενώ ερμήνευε το τρίτο κατά σειρά τραγούδι του προγράμματός της, άρχισε να παραλύει μέχρι που κατέρρευσε.
Η Μαρινέλλα πρόλαβε να πει μόλις δύο τραγούδια και κατά τη διάρκεια του τρίτου η 87χρονη ερμηνεύτρια λιποθύμησε στη σκηνή με τους μουσικούς της να σπεύδουν να την βοηθήσουν.
Αμέσως της δόθηκαν οι πρώτες βοήθειες, μεταφέρθηκε στα καμαρίνια όπου ανέκτησε τις αισθήσεις της και σχεδόν μια ώρα μετά μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου διαγνώσθηκε με σοβαρό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (αιμορραγία). Την ίδια ώρα, οι θεατές ενημερώνονταν από την παραγωγή ότι η συναυλία αναβάλλεται οριστικά.
Η Μαρινέλλα πέθανε σε ηλικία 88 ετών, όπως επιβεβαίωσε το απόγευμα του Σαββάτου 28 Μαρτίου η οικογένεια της.
Η σπουδαία ερμηνεύτρια, η οποία μας χάρισε τα πιο όμορφα τραγούδια, έφυγε από τη ζωή βυθίζοντας στο πένθος το πανελλήνιο και αφήνοντας πίσω της μια τεράστια μουσική κληρονομιά.
Δείτε όλες τις φωτογραφίες:
Δύο μήνες πριν την κατάρρευση της στη σκηνή του Ηρωδείου και το εγκεφαλικό επεισόδιο που υπέστη, η Μαρινέλλα είχε δώσει το παρών στην επίσημη πρεμιέρα της επιθεώρησης «Τότε, τώρα, πάντα» του Σταμάτη Φασουλή στο θέατρο Άλσος, τον Ιούνιο του 2024.
Η Μαρινέλλα έφτασε στο θέατρο της Κυψέλης συνοδευόμενη από τον Τάκη Ζαχαράτο και μαζί απόλαυσαν στο έπακρο την παράσταση. Μετά το τέλος της επιθεώρησης φωτογραφήθηκε με τους πρωταγωνιστές της, Δήμητρα Ματσούκα, Σταμάτη Φασουλή, Ντορέττα Παπαδημητρίου και άλλους, οι οποίοι δεν μπόρεσαν να κρύψουν τη χαρά που ένιωσαν όταν την είδαν από κοντά…
«Με βαθιά θλίψη σας ανακοινώνουμε την απώλεια της Μαρινέλλας, αγαπημένης μας μητέρας και γιαγιάς, η οποία κατέληξε στο σπίτι της, σήμερα 28 Μαρτίου 2026 στις 18:00», αναφέρει η ανακοίνωση για τον θάνατο της σπουδαίας ερμηνεύτριας.
Το εγκεφαλικό είναι μία από τις κύριες αιτίες θανάτου και μακροχρόνιας αναπηρίας παγκοσμίως.
Μπορεί να συμβεί ξαφνικά και χωρίς προειδοποίηση, συχνά με καταστροφικά αποτελέσματα. Ωστόσο, το εγκεφαλικό δεν είναι εντελώς αναπόφευκτο. Με σωστές καθημερινές συνήθειες, ιδιαίτερα γύρω από τα γεύματα και πριν τον ύπνο, ο κίνδυνος μπορεί να μειωθεί σημαντικά.
Μια απλή αλλά ισχυρή οδηγία περιλαμβάνει τα «3 Μην» μετά τα γεύματα και τα «4 Μην» πριν τον ύπνο. Αυτές οι πρακτικές μπορούν να σας βοηθήσουν να διατηρήσετε το σώμα σας υγιές και το μυαλό σας ήρεμο—όποια κι αν είναι η ηλικία σας.
Τα «3 Μην» μετά τα γεύματα
Μην καπνίζετε
Το κάπνισμα αμέσως μετά το φαγητό είναι ιδιαίτερα βλαβερό. Αυξάνει την αρτηριακή πίεση και προκαλεί σύσπαση των αγγείων, αυξάνοντας τον κίνδυνο δημιουργίας θρόμβων. Μετά το γεύμα, το σώμα απασχολείται με την πέψη και το πεπτικό σύστημα χρειάζεται περισσότερο αίμα. Το κάπνισμα εκείνη τη στιγμή μειώνει την οξυγόνωση και μπορεί να διευκολύνει την πήξη του αίματος—βασικός παράγοντας για εγκεφαλικό.
Μην κάνετε μπάνιο αμέσως
Πολλοί απολαμβάνουν ένα ζεστό μπάνιο μετά το φαγητό, όμως αυτό μπορεί να είναι επικίνδυνο. Μετά το φαγητό, το αίμα είναι συγκεντρωμένο στα πεπτικά όργανα. Αν κάνετε μπάνιο, ειδικά ζεστό, το αίμα κατευθύνεται προς το δέρμα, κάτι που μπορεί να διαταράξει την πέψη και να μειώσει την οξυγόνωση του εγκεφάλου. Αυτή η ανισορροπία μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες ζάλης ή και λιποθυμίας, ιδιαίτερα στους ηλικιωμένους ή σε όσους έχουν υψηλή πίεση.
Μην κοιμάστε ή ξαπλώνετε αμέσως
Το να κοιμηθείτε ή να ξαπλώσετε αμέσως μετά το φαγητό μπορεί να προκαλέσει παλινδρόμηση, δυσπεψία και κακή κυκλοφορία του αίματος. Μακροπρόθεσμα, συμβάλλει στην παχυσαρκία και τα καρδιαγγειακά—και τα δύο παράγοντες κινδύνου για εγκεφαλικό. Καλό είναι να περιμένετε τουλάχιστον 30 λεπτά με μία ώρα πριν ξαπλώσετε, ώστε να προλάβει ο οργανισμός να χωνέψει.
Τα «4 Μην» πριν τον ύπνο
Μην τρώτε βαριά ή αργά το βράδυ
Το αργοπορημένο και βαρύ φαγητό αναγκάζει το πεπτικό σύστημα να δουλεύει ενώ θα έπρεπε να ξεκουράζεται. Αυτό όχι μόνο διαταράσσει τον ύπνο, αλλά μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα σακχάρου και χοληστερίνης στη διάρκεια της νύχτας, ενισχύοντας τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Ένα ελαφρύ γεύμα τουλάχιστον δύο ώρες πριν τον ύπνο είναι η καλύτερη επιλογή.
Μην πίνετε αλκοόλ
Το αλκοόλ μπορεί να σας κάνει να νιώθετε υπνηλία αρχικά, αλλά στην πραγματικότητα διαταράσσει την ποιότητα του ύπνου και μπορεί να αυξήσει την πίεση κατά τη διάρκεια της νύχτας. Η χρόνια κατανάλωση καταστρέφει τα αγγεία, αυξάνει τον κίνδυνο κολπικής μαρμαρυγής (κύρια αιτία εγκεφαλικού) και αποδυναμώνει την ικανότητα του εγκεφάλου να ανακάμψει από μικροτραυματισμούς.
Μην χρησιμοποιείτε υπερβολικά ηλεκτρονικές συσκευές
Η χρήση οθονών αργά τη νύχτα επηρεάζει την παραγωγή μελατονίνης, καθυστερεί τον ύπνο και αυξάνει το άγχος. Η κακή ποιότητα ύπνου σχετίζεται άμεσα με υψηλή αρτηριακή πίεση και φλεγμονή, που αυξάνουν τον κίνδυνο εγκεφαλικού. Περιορίστε τον χρόνο μπροστά σε οθόνες τουλάχιστον 30 λεπτά πριν τον ύπνο για καλύτερη ξεκούραση και υγεία του εγκεφάλου.
Μην κοιμάστε σε κρύο περιβάλλον χωρίς ζεστά ρούχα
Οι απότομες πτώσεις της θερμοκρασίας κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορούν να προκαλέσουν έντονη σύσπαση των αγγείων. Για άτομα με υπέρταση ή καρδιολογικά προβλήματα, αυτό αυξάνει τις πιθανότητες για εγκεφαλικό τη νύχτα ή τις πρώτες πρωινές ώρες. Η διατήρηση της ζεστασιάς βοηθά στη σταθερή κυκλοφορία του αίματος.
Συμπέρασμα
Η πρόληψη του εγκεφαλικού δεν αφορά μόνο την ιατρική αγωγή—είναι κυρίως θέμα καθημερινών επιλογών. Οι απλές συνήθειες να αποφεύγετε το κάπνισμα, το μπάνιο ή το να ξαπλώνετε μετά το φαγητό, αλλά και τα βαριά γεύματα, το αλκοόλ, τις οθόνες και το κρύο πριν τον ύπνο, προστατεύουν τον εγκέφαλο και την καρδιά σας. Αυτές οι συνήθειες είναι εύκολες και κατάλληλες για κάθε ηλικία. Με πειθαρχία και επίγνωση, ο καθένας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εγκεφαλικού και να ζήσει μια μακρύτερη, πιο υγιή ζωή. Η πρόληψη ξεκινά από τις πράξεις μας—και αυτά τα μικρά βήματα κάνουν μεγάλη διαφορά.
Σε ηλικία 88 ετών έφυγε από τη ζωή η Μαρινέλλα, 1,5 χρόνο μετά την στιγμή που κατέρρευσε στη μεγάλη της συναυλία στο Ηρώδειο.
Η είδηση για τον θάνατό της έγινε γνωστή το απόγευμα του Σαββάτου 28 Μαρτίου, ενώ η οικογένειά της προχώρησε σε επίσημη ανακοίνωση για την απώλειά της.
Δείτε το βίντεο:
«Με βαθιά θλίψη σας ανακοινώνουμε την απώλεια της Μαρινέλλας, αγαπημένης μας μητέρας και γιαγιάς, η οποία κατέληξε στο σπίτι της, σήμερα 28 Μαρτίου 2026 στις 18:00», αναφέρει η ανακοίνωση για τον θάνατο της σπουδαίας ερμηνεύτριας.
Όλα ξεκίνησαν το βράδυ της Τετάρτης 25 Σεπτεμβρίου 2024, όταν κατά τη διάρκεια συναυλίας της στο Ηρώδειο και ενώ ερμήνευε το τρίτο κατά σειρά τραγούδι του προγράμματός της, άρχισε να παραλύει μέχρι που κατέρρευσε. Αμέσως της δόθηκαν οι πρώτες βοήθειες, μεταφέρθηκε στα καμαρίνια όπου ανέκτησε τις αισθήσεις της και σχεδόν μια ώρα μετά μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο όπου διαγνώσθηκε με σοβαρό αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο (αιμορραγία).
H Μαρινέλλα έδωσε μεγάλη μάχη να κρατηθεί στη ζωή, ωστόσο τελικά δεν άντεξε και σήμερα κατέληξε αφήνοντας ένα τεράστιο κενό στον καλλιτεχνικό κόσμο.
Η Μαρινέλλα γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 19 Μαΐου του 1938, βαπτισμένη ως Κυριακή Παπαδοπούλου. Οι γονείς της ζούσαν στην Κωνσταντινούπολη. Είναι το τέταρτο και νεότερο μέλος της οικογένειας. Μια οικογένεια φτωχή αλλά δεμένη με αρχές, που τα περισσότερα μέλη της τραγουδούσαν πολύ καλά.
Από τεσσάρων έως πέντε χρονών, συμμετείχε στην παιδική ραδιοφωνική εκπομπή “Παιδική ώρα” στην οποία έτυχε να τραγουδήσει ένα κομμάτι του Schubert. Στα δώδεκά της χρόνια διαφήμιζε τα καταστήματα “Melka” της Θεσσαλονίκης.
Στα δεκαεφτά της, ακολούθησε ως ηθοποιός το θίασο της Μαίρης Λωράνς όπου έκανε περιοδεία σε όλη την Ελλάδα. Δίπλα της, οι ανερχόμενοι τότε ηθοποιοί Κώστας Βουτσάς και Μάρθα Καραγιάννη, αλλά και η Σόνια Δήμου, ο Γιάννης Τζαννετάκος και η χορεύτρια Ντέπυ Φιλοσόφου.
Κάποιο βράδυ, η τραγουδίστρια του θιάσου αρρώστησε και η Μαρινέλλα που ήξερε απ’ έξω όλα τα τραγούδια, την αντικατέστησε. Τραγούδησε το «Ο άνθρωπος μου» της Σοφίας Βέμπο, σε μουσική του Μενέλαου Θεοφανίδη και στίχους του Μίμη Τραϊφόρου, αλλά και το «Μαλαγκένια», Ισπανικό τραγούδι της Κατοχής.
Η Μαρινέλλα έγινε ακολούθως η βασική τραγουδίστρια του θιάσου.
Η πορεία της Μαρινέλλας την δεκαετία του 50
Το 1956, η Μαρινέλλα μπήκε στο Στρατιωτικό Θέατρο Θεσσαλονίκης ως τραγουδίστρια γιατί της έδιναν καλύτερη αμοιβή. Παράλληλα ξεκίνησε την καριέρα της ως τραγουδίστρια στο κέντρο “Πανόραμα” της Νέας Ελβετίας Θεσσαλονίκης, πίσω από το γήπεδο του Άρη, όπου ο τραγουδοποιός Τόλης Χάρμας την βάφτισε καλλιτεχνικά «Μαρινέλλα», εμπνευσμένος από το ομώνυμο τραγούδι του. Στο μαγαζί δούλευε ως μπουζουξής ο Στέλιος Ζαφειρίου, ο σολίστας ο οποίος στα επόμενα χρόνια συνδέθηκε με τη Μαρινέλλα όσο κανένας άλλος.
Τον Αύγουστο του 1957, συνδέθηκε με τον τραγουδιστή Στέλιο Καζαντζίδη τόσο στο πάλκο όσο και στη ζωή, ο οποίος πηγαίνοντας να συναντήσει τον Ζαφειρίου, την άκουσε να τραγουδάει ένα τραγούδι που εκείνος είχε πρωτοπεί λίγο νωρίτερα στη δισκογραφία, το τραγούδι «Το πιο πικρό ψωμί» του Γιώργου Μητσάκη. Όταν η Μαρινέλλα τελείωσε το τραγούδι, ο Στέλιος Ζαφειρίου την σύστησε στον Στέλιο Καζαντζίδη. Εκείνος της επισήμανε πως τραγουδά το λαϊκό με έναν δικό της τρόπο, λίγο ελαφρύ.
Η γνωριμία τους συνεχίστηκε μέσα στη βάρκα του πατέρα της. Και οι δύο αγαπούσαν πολύ τη θάλασσα και το ψάρεμα. Εκεί, ο Στέλιος Καζαντζίδης της ζήτησε να γίνει το σεγκόντο του.
Από το παραθαλάσσιο κέντρο “Λουξεμβούργο” της Θεσσαλονίκης όπου έκαναν τις πρώτες τους επιτυχημένες εμφανίσεις, στις 12 Νοεμβρίου του 1957 κατέβηκαν στην Αθήνα, και από εκεί άρχισε η ανοδική τους πορεία. Τα πρώτα τραγούδια που ηχογράφησαν ήταν τα «Νίτσα, Ελενίτσα» και «Η πρώτη αγάπη σου είμαι εγώ» του Γιώργου Μητσάκη, που κυκλοφόρησαν σε δίσκους 78′ στροφών το 1957.
Το πρώτο ντουέτο με τον Καζαντζίδη που ακούγεται μόνη της η Μαρινέλλα, ήταν το «Τι γυρεύεις από ‘μένα» του Πάνου Πετσά και του Κώστα Βίρβου, το 1957. Ενώ το πρώτο σόλο τραγούδι της Μαρινέλλας ήταν το «Ήρθα πάλι κοντά σου» με β’ φωνή της Γιώτας Λύδια, που κυκλοφόρησε το 1959.
Ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα γνώρισαν απίστευτη δόξα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τραγούδησαν στην Αμερική και στην Αυστραλία με επιτυχία, ενώ ηχογράφησαν τραγούδια σε πρώτη και δεύτερη εκτέλεση. Για την αγορά της Αυστραλίας, η Μαρινέλλα ηχογράφησε σόλο δυο πολύ σπάνια τραγούδια, το «Θέλω απόψε κρουαζιέρα» του Αθανάσιου Μπουρλιάσκου και το «Μια πεντάμορφη τσιγγάνα» του Χρήστου Κολοκοτρώνη, σε στίχους Ηλία Εσδρά. Τον ίδιο χρόνο, ακολούθησε μια σειρά συναυλιών στην Κωνσταντινούπολη.
Οι διφωνίες που έκαναν μαζί, αποτελούν ακόμη και σήμερα αντικείμενο θαυμασμού, προσοχής και μελέτης. Ερμήνευσαν τραγούδια του Θεόδωρου Δερβενιώτη, του Απόστολου Καλδάρα, του Γιάννη Μαρκόπουλου του Βασίλη Τσιτσάνη, της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, του Κώστα Βίρβου κ.α.
Ο γάμος με τον Καζαντίδη και η προσωπική καριέρα
Το 1960, η Μαρινέλλα και ο Στέλιος Καζαντζίδης, εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στον ελληνικό κινηματογράφο (συνολικά συμμετείχαν μαζί σε 10 ελληνικές ταινίες), στην κωμική ταινία του Ροβήρου Μανθούλη Η ΚΥΡΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΣ, ερμηνεύοντας μαζί τα τραγούδια «Για ‘μας ποτέ μη ξημερώσει» και «Ζιγκουάλα», ενώ η Μαρινέλλα ερμήνευσε σόλο το τραγούδι του Αργύρη Κουνάδη «Αλλάξανε τα πράγματα».
Τον Μάρτιο του 1961, στο θέατρο “Κεντρικόν”, ερμήνευσαν 4 τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι («Αθήνα», «Κουρασμένο παλληκάρι», «Ο κυρ Αντώνης», «Το πέλαγο είναι βαθύ») σε ποίηση Νίκου Γκάτσου (τα δύο πρώτα) και 6 του Μίκη Θεοδωράκη («Βράχο – βράχο τον καημό μου», «Παράπονο», «Ο μετανάστης», «Καημός», «Σαββατόβραδο» και «Έχω μια αγάπη») από τον κύκλο τραγουδιών “Πολιτεία”, σε ποίηση Δημήτρη Χριστοδούλου και Τάσου Λειβαδίτη (τα δύο τελευταία). Ο Μάνος Χατζιδάκις, ακούγοντας στις πρόβες την Μαρινέλλα να κάνει αυθόρμητα την φούγκα στο “Κουρασμένο παλικάρι” την παρομοίασε με τη Μαρίκα Νίνου στην βελτιωμένη εκδοχή της.
Με τον Μίκη Θεοδωράκη συνεργάστηκαν ξανά το 1962 στο θέατρο «Παρκ», στη θεατρική παράσταση “Όμορφη πόλη” σε κείμενα του θεατρικού συγγραφέα Μποστ, ενώ ερμήνευσαν το τραγούδι «Φεύγω με πίκρα στα ξένα» σε μουσική Στέλιου Καζαντζίδη και στίχους Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, στην κινηματογραφική ταινία του Κώστα Στράντζαλη ΚΛΑΨΕ ΦΤΩΧΗ ΜΟΥ ΚΑΡΔΙΑ. Το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου, χώρισαν για πρώτη φορά και ξαναβρέθηκαν ένα με ενάμιση χρόνο αργότερα.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα παντρεύτηκαν στις 7 Μαΐου του 1964 και ταξίδεψαν τραγουδώντας στη Γερμανία και την Αμερική. Στις αρχές του 1965 ο Καζαντζίδης πήρε την απόφαση να σταματήσει τις εμφανίσεις του. Χώρισαν τον Σεπτέμβρη του 1966, ενώ συναντήθηκαν δισκογραφικά για τελευταία φορά το 1968, ηχογραφώντας έναν κοινό δίσκο 33′ στροφών (κυκλοφόρησε στις 18 Ιανουαρίου του 1969).
Τον ίδιο χρόνο ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα συμμετείχαν σε άλλες 6 κινηματογραφικές ταινίες: Στην ταινία του Ντίνου Κατσουρίδη ΟΙ ΑΔΙΣΤΑΚΤΟΙ, ερμηνεύοντας με τον Νίκο Κούρκουλο το τραγούδι «Ποιος δρόμος είναι ανοιχτός ( Γιάννη Μαρκόπουλου – Δημήτρη Χριστοδούλου)». Στην ταινία του Χρήστου Κυριακόπουλου ΠΡΟΔΟΜΕΝΗ, τα τραγούδια του Θεόδωρου Δερβενιώτη «Μες της αγάπης μας το τζάκι» και «Τώρα που σ’ έχω ανάγκη» σε στίχους Κώστα Βίρβου. Στην ταινία του Ανδρέα Κατσιμητσούλια ΤΙΜΩΡΙΑ, το τραγούδι «Να φύγω, να φύγω (Γιώργου Κατσαρού – Πυθαγόρα)» και το τραγούδι «Προδομένες καρδιές (Γιώργου Μανίσαλη – Κώστα Ψυχογιού)».
Στην ταινία του Νίκου Βαρβέρη ΟΙ ΚΑΤΑΦΡΟΝΕΜΕΝΟΙ, το τραγούδι «Ορκίζομαι στην αντρική τιμή μου (Στέλιου Καζαντζίδη – Στέφανου Βαρτάνη)». Στην ταινία του Χρήστου Κυριακόπουλου ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΜΑΣ ΧΩΡΙΣΟΥΝ, το τραγούδι «Με το βοριά (Γιώργου Ζαμπέτα – Δημήτρη Χριστοδούλου)». Και στην ταινία του Ανδρέα Κατσιμητσούλια που έκανε πρεμιέρα τον επόμενο χρόνο ΟΙ ΑΓΓΕΛΟΙ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ, και πάλι το τραγούδι «Να φύγω, να φύγω».
Στα νυχτερινά κέντρα που εμφανίζονταν (“Τριάνα του Χειλά” στη Συγγρού, “Κουλουριώτη” στις Τζιτζιφιές, “Ξυπολητάκου” στο Ηράκλειο, “Μαντουμπάλα” στην Αλεξάνδρας, “Φαληρικόν” της Ηπείρου) γινόταν το αδιαχώρητο, ενώ συνεργάστηκαν με σημαντικούς καλλιτέχνες της εποχής, λ.χ. Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια, Στράτο Παγιουμτζή, Καίτη Γκρέι, Σωτηρία Μπέλλου, Μανώλη Αγγελόπουλο, Γιώργο Ζαμπέτα, Μανώλη Χιώτη, Μαίρη Λίντα, Άννα Χρυσάφη, Αντώνη Ρεπάνη κ.ά.
Το 1966 η Μαρινέλλα, μόνη της πλέον, προσπαθεί να στήσει μια προσωπική καριέρα. Ο Γιώργος Κατσαρός ήταν ο πρώτος που τη βοήθησε, επίσης ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Μάνος Λοΐζος, ο Χρήστος Λεοντής, ο Άγγελος Σέμπος[9] και ο Μίμης Πλέσσας. Κυκλοφορεί τα πρώτα της 45άρια («Τα παλικάρια», «Έκλαψα χθες», «Άσε με να σ’ αγαπήσω», «Ο χαμός» κ.ά.), αλλά χωρίς να έχουν κάποια μεγάλη εμπορική επιτυχία. Μάλιστα, το τραγούδι «Επάνω στην Καισαριανή», των Κατσαρού και Πυθαγόρα, το γύρισε και σε φιλμ για την τηλεόραση της εποχής.
Οι πρώτες εμφανίσεις και η καταξίωση
Ο Γιώργος Κατσαρός, ύστερα από τουρνέ 45 ημερών μαζί της σε τέσσερις πόλεις της Ρωσίας, της πρότεινε να εμφανιστεί στην θεατρική επιθεώρηση του Κώστα Χατζηχρήστου “Άλλος για Υπουργείο” στο θέατρο “Παρκ”, και να τραγουδήσει δυο καινούργια του τραγούδια, τα «Απόψε χάνω μια ψυχή» και «Κλείσε τα μάτια σου καρδιά μου», σε στίχους του Πυθαγόρα. Αυτή η εμφάνιση της Μαρινέλλας στη συγκεκριμένη παράσταση ήταν η πρώτη σόλο εμφάνισή της μετά το χωρισμό της από τον Στέλιο Καζαντζίδη.[10]
Το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου, στον “Μουσικό Αύγουστο” που οργάνωσε ο Μίκης Θεοδωράκης στο θέατρο Λυκαβηττού, η Μαρινέλλα υπό τη διεύθυνση του συνθέτη, τραγούδησε τον κύκλο τραγουδιών “Λιποτάκτες”, δίπλα στους Γρηγόρη Μπιθικώτση και Γιάννη Πουλόπουλο, καθώς και τα νέα τραγούδια που έγραψε γι’ αυτήν ο Χρήστος Λεοντής («Άργησες» και «Πάρε τα μάτια μου») από τον κύκλο τραγουδιών “Ανάσταση oνείρων”, σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου. Τα τραγούδια «Όμορφη πόλη (Θα γίνεις δικιά μου)» και «Αγάπη μου (Φαίδρα)» από τους “Λιποτάκτες” (σε ποίηση του Γιάννη Θεοδωράκη), κυκλοφόρησαν με τη Μαρινέλλα σε δίσκο 45′ στροφών, έναν χρόνο πριν, ενώ η “Ανάσταση Ονείρων”, κυκλοφόρησε σε δίσκο 33′ στροφών τον Νοέμβρη του 1966. Τον δίσκο αυτό η Μαρινέλλα, τον μοιραζόταν ερμηνευτικά με τους Μπάμπη Τσετίνη, Λίτσα Διαμάντη, Γιώργο Γαλάνη, Βαγγέλη Περπινιάδη και Ρία Νόρμα. Τέλη της χρονιάς, εμφανίστηκε στη μπουάτ “Μοστρού”, δίπλα στη Ρένα Βλαχοπούλου, στη Χρυσούλα Ζώκα, στον Μανώλη Καστρινό κ.α.
Το 1967 ερμήνευσε τα τραγούδια «Δώσ’ μου αγάπη» και «Είμαι χαρτορίχτρα φίνα (β’ φωνή στον ηθοποιό Σταύρο Παράβα)» στην ταινία του Κώστα Καραγιάννη Η ΧΑΡΤΟΡΙΧΤΡΑ, σε μουσική Γιώργου Κατσαρού και στίχους Πυθαγόρα. Εμφανίστηκε στο “Χρυσό Βαρέλι” στις Τζιτζιφιές, δίπλα στον Τόλη Βοσκόπουλο, τη Δούκισσα, το Γιάννη Πουλόπουλο, τον Στράτο Διονυσίου και τη Μπέμπα Μπλανς. Κατόπιν επέστρεψε στου “Μοστρού”, δίπλα στον Πάνο Κόκκινο και τον Γιώργο Κατσαρό, ενώ αποφάσισε με τους Γιάννη Πουλόπουλο και Χρηστάκη να εμφανιστούν στην “Νεράιδα” για τις επόμενες δύο σεζόν.
Ακολούθησε μια σειρά συναυλιών σε Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία με τον Νίκο Ξανθόπουλο, ενώ στα τέλη της χρονιάς, υπέγραψε συμβόλαιο στην τότε δισκογραφική εταιρεία HELLADISC. Το πρώτο 45άρι που κυκλοφόρησε ήταν το «Δωσ’ μου αγάπη» (σε διαφορετική εκτέλεση από την ταινία) και «Πίσω από τις καλαμιές», στις 21 Δεκεμβρίου.
Η πρώτη επιτυχία
Ωστόσο η πρώτη μεγάλη επιτυχία της Μαρινέλλας ήταν το τραγούδι «Σταλιά – σταλιά» του Γιώργου Ζαμπέτα σε στίχους Διονύση Τζεφρώνη, που κυκλοφόρησε την επόμενη χρονιά, το οποίο αρχικά προοριζόταν για την Αλίκη Βουγιουκλάκη να το τραγουδήσει στην ταινία Η ΚΟΡΗ ΜΟΥ Η ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΡΙΑ. Όμως αρνήθηκε, και η Μαρινέλλα ζήτησε από τον Ζαμπέτα να το πει εκείνη.
Το 1968 ο Γιάννης Δαλιανίδης προετοίμαζε το κινηματογραφικό του μιούζικαλ ΓΟΡΓΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΑΓΚΕΣ και σκέφτηκε να βάλει τη Μαρινέλλα να τραγουδήσει ζωντανά σε κάποια σκηνή. Ο Μίμης Πλέσσας συμφώνησε με την επιλογή αυτή και της έγραψε ένα τραγούδι μοντέρνο, το «Πες μου πού πας». Όταν όμως άκουσε το τραγούδι ο Δαλιανίδης, έδειξε δυσαρεστημένος. Ήθελε ένα τραγούδι που να μην το έχει φανταστεί κανείς. Ένα τραγούδι που να ξαφνιάσει. Έτσι λοιπόν γράφτηκε από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο το «Άνοιξε πέτρα».
Όσο για το μοντέρνο τραγούδι, που επίσης τους στίχους είχε γράψει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Μίμης Πλέσσας το έδωσε στη Βίκυ Λέανδρος και εντάχθηκε στον προσωπικό της δίσκο “Η μικρή μας ιστορία”. Η Μαρινέλλα, όταν άκουσε το τραγούδι ενθουσιάστηκε και άρχισε τις πρόβες για να το ηχογραφήσει. Σύμφωνα με μαρτυρία του Μίμη Πλέσσα, ο χρόνος πίεζε, γιατί σε δύο μέρες έπρεπε να γυριστεί η συγκεκριμένη σκηνή. Έτσι λοιπόν αναγκάστηκε να μπει στο στούντιο και να το τραγουδήσει. Το είπε μια φορά, δεν το ξανατραγούδησε δεύτερη, γιατί ήταν άψογο. Αυτή η ηχογράφηση ακούγεται στην ταινία ακόμη και σήμερα, και είναι αυτή που άνοιξε διάπλατα τις πόρτες στην Μαρινέλλα για το ξεκίνημα της προσωπικής της καριέρας.
Επίσης τραγούδησε το «Σταλιά – σταλιά» στην κινηματογραφική ταινία του Κώστα Ανδρίτσου Ο ΠΙΟ ΚΑΛΟΣ Ο ΜΑΘΗΤΗΣ, ενώ τον Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου συμμετείχε στο III Festival Internacional da Canção Popular στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας με το τραγούδι «Αν θες να ‘ρθείς» του Γεράσιμου Λαβράνου (σε στίχους της Ελπίδας Περικλάκη), κερδίζοντας το βραβείο “Καλύτερης Καλλιτεχνικής Παρουσίας”.
Ο πρώτος προσωπικός δίσκος
Στις 17 Ιανουαρίου του 1969, κυκλοφόρησε τον πρώτο της προσωπικό δίσκο 33′ στροφών (με τον τίτλο “Σταλιά – σταλιά”), μια συλλογή από τραγούδια που είχαν ήδη χαράξει πορεία στις 45′ στροφές τον προηγούμενο χρόνο. Την ίδια χρονιά, εμφανίστηκε στην “Παλιά Αθήνα” της Πλάκας, δίπλα στους Δημήτρη Μητροπάνο, Κλειώ Δενάρδου, Σόφη Ζαννίνου με χορεύτες τους Μανώλη Καστρινό και τη Χρυσούλα Ζώκα. Επίσης ερμήνευσε στην ταινία του Βασίλη Γεωργιάδη Ο ΜΠΛΟΦΑΤΖΗΣ το τραγούδι του Ζαμπέτα «Ποιος είν’ αυτός» σε στίχους Πυθαγόρα. Στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη Η ΠΑΡΙΖΙΑΝΑ τα τραγούδια του Μίμη Πλέσσα «Δώσ’ μου τ’ αθάνατο νερό» και «Ζωγραφισμένα στο χαρτί» σε στίχους Άκου Δασκαλόπουλου. Στην ταινία του Κώστα Καραγιάννη ΗΣΑΪΑ ΜΗ ΧΟΡΕΥΕΙΣ το τραγούδι του Νάκη Πετρίδη «Πάλι θα κλάψω» σε στίχους Σέβης Τηλιακού, και στο κινηματογραφικό δράμα του Γιάννη Δαλιανίδη “Γυμνοί στο δρόμο” τα τραγούδια «Αστέρι στο παράθυρο» και «Δυο αδέρφια» του Σταύρου Ξαρχάκου σε στίχους Ιάκωβου Καμπανέλλη, που μέχρι και σήμερα παραμένουν ανέκδοτα.
Η πρώτη που σηκώθηκε από την καρέκλα
Στα χρόνια αυτά η Μαρινέλλα -ως πρώτο όνομα πια- πρωτοστάτησε στο στήσιμο ενός άλλου είδους διασκέδασης από αυτό που προσέφεραν μέχρι τότε τα νυχτερινά κέντρα. Από το μελαχρινό κορίτσι που καθόταν ντροπαλά στο λαϊκό πάλκο, πέταξε τις καρέκλες και μεταμορφώθηκε σε μια αεράτη γυναίκα με κοντοκουρεμένο μαλλί, η οποία, ντυμένη με πολυτέλεια, τραγουδούσε, χόρευε, έπαιζε και αλώνιζε πάνω στην πίστα. Ο τρόπος που αντιμετώπιζε τη δουλειά της την έκανε να ξεχωρίσει. Χρησιμοποιούσε μεγάλες ορχήστρες με τους καλύτερους μουσικούς της εποχής. Πρόσεχε τον ήχο, έβαλε θεατρικούς προβολείς, αντικατέστησε το σπάσιμο των πιάτων με τις γαρδένιες, έφτιαξε τα καμαρίνια και επέβαλε όχι μόνο την Κυριακή να είναι ρεπό, αλλά και οι μουσικοί της να πληρώνονται εκείνο το ρεπό.
Δεν είναι τυχαίο ότι στο “Stork” της Φιλλελήνων, ή στην παραλία, συνυπάρχει μαζί της ο -ανερχόμενος τότε- Γιώργος Νταλάρας που ουσιαστικά από επιλογή της Μαρινέλλας ξεκίνησε την διαδρομή του στην επί σκηνής παρουσίαση των τραγουδιών, με επιμελητή προγράμματος τον Σταύρο Ξαρχάκο. “Είναι η εποχή της Μαρινέλλας”, όπως την χαρακτήρισε ο Νταλάρας σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Νίκο Χατζηνικολάου. Μαζί του συνεργάστηκε στο “Stork”, από τα τέλη του ’69 μέχρι τις αρχές του ’72.
Κόσμος από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό έσπευσε να θαυμάσει την “Οπτικοακουστική” -όπως αυτοχαρακτηρίστηκε- τραγουδίστρια, ενώ πολλές προσωπικότητες δήλωσαν θαυμαστές της,λ.χ. οι Μάνος Κατράκης, Αλέξης Μινωτής, Ειρήνη Παππά, Ingrid Bergman, Ζωή Λάσκαρη, Τζένη Καρέζη, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Omar Sharif, Φράνκο Ροσελίνι, Μιχάλης Κακογιάννης κ.ά. Ο Φρανκ Σινάτρα, βλέποντας την Μαρινέλλα, είπε πως “Αν αυτή η γυναίκα βρισκόταν στην Αμερική, σε δύο μήνες θα ήταν το πρώτο όνομα”.
Πέθανε στο σπίτι της η μεγάλη τραγουδίστρια Μαρινέλλα
Θρήνος για τη Μαρινέλλα, την μεγαλύτερη Ελληνίδα τραγουδίστρια των τελευταίων δεκαετιών, η οποία πέθανε σήμερα Σάββατο (28/03/2026) σε ηλικία 88 ετών, μετά από άνιση μάχη που έδινε ύστερα από το βαρύ εγκεφαλικό που υπέστη πάνω στη σκηνή στο Ηρώδειο.
Η Μαρινέλλα πέθανε στο σπίτι της μετά από μεγάλη μάχη που έδωσε ύστερα από το βαρύτατο εγκεφαλικό που υπέστη τον Σεπτέμβριο του 2024, όταν η μεγάλη μας τραγουδίστρια βρισκόταν στο Ηρώδειο.
Η ανακοίνωση της οικογένειας αναφέρει τα εξής: «Με βαθιά θλίψη σας ανακοινώνουμε την απώλεια της Μαρινέλλας, αγαπημένης μας μητέρας και γιαγιάς, η οποία κατέληξε στο σπίτι της, σήμερα 28 Μαρτίου 2026 στις 18:00».
Όλα ξεκίνησαν το βράδυ της Τετάρτης (25/09/24) στο κατάμεστο από κόσμο Ηρώδειο. Η συναυλία της Μαρινέλλας είχε ξεκινήσει και η σπουδαία τραγουδίστρια ερμήνευε το τρίτο τραγούδι, το «Εγώ κι εσύ». Ξαφνικά σωριάστηκε στη σκηνή παγώνοντας όχι μόνο τους θεατές του Ηρωδείου αλλά και όλη την Ελλάδα.
Η Μαρινέλλα γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη στις 19 Μαΐου του 1938, βαπτισμένη ως Κυριακή Παπαδοπούλου. Οι γονείς της ζούσαν στην Κωνσταντινούπολη. Είναι το τέταρτο και νεότερο μέλος της οικογένειας. Μια οικογένεια φτωχή αλλά δεμένη με αρχές, που τα περισσότερα μέλη της τραγουδούσαν πολύ καλά.
Από τεσσάρων έως πέντε χρονών, συμμετείχε στην παιδική ραδιοφωνική εκπομπή “Παιδική ώρα” στην οποία έτυχε να τραγουδήσει ένα κομμάτι του Schubert. Στα δώδεκά της χρόνια διαφήμιζε τα καταστήματα “Melka” της Θεσσαλονίκης.
Στα δεκαεφτά της, ακολούθησε ως ηθοποιός το θίασο της Μαίρης Λωράνς όπου έκανε περιοδεία σε όλη την Ελλάδα. Δίπλα της, οι ανερχόμενοι τότε ηθοποιοί Κώστας Βουτσάς και Μάρθα Καραγιάννη, αλλά και η Σόνια Δήμου, ο Γιάννης Τζαννετάκος και η χορεύτρια Ντέπυ Φιλοσόφου.
Κάποιο βράδυ, η τραγουδίστρια του θιάσου αρρώστησε και η Μαρινέλλα που ήξερε απ’ έξω όλα τα τραγούδια, την αντικατέστησε. Τραγούδησε το «Ο άνθρωπος μου» της Σοφίας Βέμπο, σε μουσική του Μενέλαου Θεοφανίδη και στίχους του Μίμη Τραϊφόρου, αλλά και το «Μαλαγκένια», Ισπανικό τραγούδι της Κατοχής.
Η Μαρινέλλα έγινε ακολούθως η βασική τραγουδίστρια του θιάσου.
Η πορεία της Μαρινέλλας την δεκαετία του 50
Το 1956, η Μαρινέλλα μπήκε στο Στρατιωτικό Θέατρο Θεσσαλονίκης ως τραγουδίστρια γιατί της έδιναν καλύτερη αμοιβή. Παράλληλα ξεκίνησε την καριέρα της ως τραγουδίστρια στο κέντρο “Πανόραμα” της Νέας Ελβετίας Θεσσαλονίκης, πίσω από το γήπεδο του Άρη, όπου ο τραγουδοποιός Τόλης Χάρμας την βάφτισε καλλιτεχνικά «Μαρινέλλα», εμπνευσμένος από το ομώνυμο τραγούδι του. Στο μαγαζί δούλευε ως μπουζουξής ο Στέλιος Ζαφειρίου, ο σολίστας ο οποίος στα επόμενα χρόνια συνδέθηκε με τη Μαρινέλλα όσο κανένας άλλος.
Τον Αύγουστο του 1957, συνδέθηκε με τον τραγουδιστή Στέλιο Καζαντζίδη τόσο στο πάλκο όσο και στη ζωή, ο οποίος πηγαίνοντας να συναντήσει τον Ζαφειρίου, την άκουσε να τραγουδάει ένα τραγούδι που εκείνος είχε πρωτοπεί λίγο νωρίτερα στη δισκογραφία, το τραγούδι «Το πιο πικρό ψωμί» του Γιώργου Μητσάκη. Όταν η Μαρινέλλα τελείωσε το τραγούδι, ο Στέλιος Ζαφειρίου την σύστησε στον Στέλιο Καζαντζίδη. Εκείνος της επισήμανε πως τραγουδά το λαϊκό με έναν δικό της τρόπο, λίγο ελαφρύ.
Η γνωριμία τους συνεχίστηκε μέσα στη βάρκα του πατέρα της. Και οι δύο αγαπούσαν πολύ τη θάλασσα και το ψάρεμα. Εκεί, ο Στέλιος Καζαντζίδης της ζήτησε να γίνει το σεγκόντο του.
Από το παραθαλάσσιο κέντρο “Λουξεμβούργο” της Θεσσαλονίκης όπου έκαναν τις πρώτες τους επιτυχημένες εμφανίσεις, στις 12 Νοεμβρίου του 1957 κατέβηκαν στην Αθήνα, και από εκεί άρχισε η ανοδική τους πορεία. Τα πρώτα τραγούδια που ηχογράφησαν ήταν τα «Νίτσα, Ελενίτσα» και «Η πρώτη αγάπη σου είμαι εγώ» του Γιώργου Μητσάκη, που κυκλοφόρησαν σε δίσκους 78′ στροφών το 1957.
Το πρώτο ντουέτο με τον Καζαντζίδη που ακούγεται μόνη της η Μαρινέλλα, ήταν το «Τι γυρεύεις από ‘μένα» του Πάνου Πετσά και του Κώστα Βίρβου, το 1957. Ενώ το πρώτο σόλο τραγούδι της Μαρινέλλας ήταν το «Ήρθα πάλι κοντά σου» με β’ φωνή της Γιώτας Λύδια, που κυκλοφόρησε το 1959.
Ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα γνώρισαν απίστευτη δόξα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Τραγούδησαν στην Αμερική και στην Αυστραλία με επιτυχία, ενώ ηχογράφησαν τραγούδια σε πρώτη και δεύτερη εκτέλεση. Για την αγορά της Αυστραλίας, η Μαρινέλλα ηχογράφησε σόλο δυο πολύ σπάνια τραγούδια, το «Θέλω απόψε κρουαζιέρα» του Αθανάσιου Μπουρλιάσκου και το «Μια πεντάμορφη τσιγγάνα» του Χρήστου Κολοκοτρώνη, σε στίχους Ηλία Εσδρά. Τον ίδιο χρόνο, ακολούθησε μια σειρά συναυλιών στην Κωνσταντινούπολη.
Οι διφωνίες που έκαναν μαζί, αποτελούν ακόμη και σήμερα αντικείμενο θαυμασμού, προσοχής και μελέτης. Ερμήνευσαν τραγούδια του Θεόδωρου Δερβενιώτη, του Απόστολου Καλδάρα, του Γιάννη Μαρκόπουλου του Βασίλη Τσιτσάνη, της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, του Κώστα Βίρβου κ.α.
Ο γάμος με τον Καζαντίδη και η προσωπική καριέρα
Το 1960, η Μαρινέλλα και ο Στέλιος Καζαντζίδης, εμφανίστηκαν για πρώτη φορά στον ελληνικό κινηματογράφο (συνολικά συμμετείχαν μαζί σε 10 ελληνικές ταινίες), στην κωμική ταινία του Ροβήρου Μανθούλη Η ΚΥΡΙΑ ΔΗΜΑΡΧΟΣ, ερμηνεύοντας μαζί τα τραγούδια «Για ‘μας ποτέ μη ξημερώσει» και «Ζιγκουάλα», ενώ η Μαρινέλλα ερμήνευσε σόλο το τραγούδι του Αργύρη Κουνάδη «Αλλάξανε τα πράγματα».
Τον Μάρτιο του 1961, στο θέατρο “Κεντρικόν”, ερμήνευσαν 4 τραγούδια του Μάνου Χατζιδάκι («Αθήνα», «Κουρασμένο παλληκάρι», «Ο κυρ Αντώνης», «Το πέλαγο είναι βαθύ») σε ποίηση Νίκου Γκάτσου (τα δύο πρώτα) και 6 του Μίκη Θεοδωράκη («Βράχο – βράχο τον καημό μου», «Παράπονο», «Ο μετανάστης», «Καημός», «Σαββατόβραδο» και «Έχω μια αγάπη») από τον κύκλο τραγουδιών “Πολιτεία”, σε ποίηση Δημήτρη Χριστοδούλου και Τάσου Λειβαδίτη (τα δύο τελευταία). Ο Μάνος Χατζιδάκις, ακούγοντας στις πρόβες την Μαρινέλλα να κάνει αυθόρμητα την φούγκα στο “Κουρασμένο παλικάρι” την παρομοίασε με τη Μαρίκα Νίνου στην βελτιωμένη εκδοχή της.
Με τον Μίκη Θεοδωράκη συνεργάστηκαν ξανά το 1962 στο θέατρο «Παρκ», στη θεατρική παράσταση “Όμορφη πόλη” σε κείμενα του θεατρικού συγγραφέα Μποστ, ενώ ερμήνευσαν το τραγούδι «Φεύγω με πίκρα στα ξένα» σε μουσική Στέλιου Καζαντζίδη και στίχους Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου, στην κινηματογραφική ταινία του Κώστα Στράντζαλη ΚΛΑΨΕ ΦΤΩΧΗ ΜΟΥ ΚΑΡΔΙΑ. Το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου, χώρισαν για πρώτη φορά και ξαναβρέθηκαν ένα με ενάμιση χρόνο αργότερα.
Ο Στέλιος Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα παντρεύτηκαν στις 7 Μαΐου του 1964 και ταξίδεψαν τραγουδώντας στη Γερμανία και την Αμερική. Στις αρχές του 1965 ο Καζαντζίδης πήρε την απόφαση να σταματήσει τις εμφανίσεις του. Χώρισαν τον Σεπτέμβρη του 1966, ενώ συναντήθηκαν δισκογραφικά για τελευταία φορά το 1968, ηχογραφώντας έναν κοινό δίσκο 33′ στροφών (κυκλοφόρησε στις 18 Ιανουαρίου του 1969).
Τον ίδιο χρόνο ο Καζαντζίδης και η Μαρινέλλα συμμετείχαν σε άλλες 6 κινηματογραφικές ταινίες: Στην ταινία του Ντίνου Κατσουρίδη ΟΙ ΑΔΙΣΤΑΚΤΟΙ, ερμηνεύοντας με τον Νίκο Κούρκουλο το τραγούδι «Ποιος δρόμος είναι ανοιχτός ( Γιάννη Μαρκόπουλου – Δημήτρη Χριστοδούλου)». Στην ταινία του Χρήστου Κυριακόπουλου ΠΡΟΔΟΜΕΝΗ, τα τραγούδια του Θεόδωρου Δερβενιώτη «Μες της αγάπης μας το τζάκι» και «Τώρα που σ’ έχω ανάγκη» σε στίχους Κώστα Βίρβου. Στην ταινία του Ανδρέα Κατσιμητσούλια ΤΙΜΩΡΙΑ, το τραγούδι «Να φύγω, να φύγω (Γιώργου Κατσαρού – Πυθαγόρα)» και το τραγούδι «Προδομένες καρδιές (Γιώργου Μανίσαλη – Κώστα Ψυχογιού)».
Στην ταινία του Νίκου Βαρβέρη ΟΙ ΚΑΤΑΦΡΟΝΕΜΕΝΟΙ, το τραγούδι «Ορκίζομαι στην αντρική τιμή μου (Στέλιου Καζαντζίδη – Στέφανου Βαρτάνη)». Στην ταινία του Χρήστου Κυριακόπουλου ΔΕΝ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΜΑΣ ΧΩΡΙΣΟΥΝ, το τραγούδι «Με το βοριά (Γιώργου Ζαμπέτα – Δημήτρη Χριστοδούλου)». Και στην ταινία του Ανδρέα Κατσιμητσούλια που έκανε πρεμιέρα τον επόμενο χρόνο ΟΙ ΑΓΓΕΛΟΙ ΤΗΣ ΑΜΑΡΤΙΑΣ, και πάλι το τραγούδι «Να φύγω, να φύγω».
Στα νυχτερινά κέντρα που εμφανίζονταν (“Τριάνα του Χειλά” στη Συγγρού, “Κουλουριώτη” στις Τζιτζιφιές, “Ξυπολητάκου” στο Ηράκλειο, “Μαντουμπάλα” στην Αλεξάνδρας, “Φαληρικόν” της Ηπείρου) γινόταν το αδιαχώρητο, ενώ συνεργάστηκαν με σημαντικούς καλλιτέχνες της εποχής, λ.χ. Πόλυ Πάνου, Γιώτα Λύδια, Στράτο Παγιουμτζή, Καίτη Γκρέι, Σωτηρία Μπέλλου, Μανώλη Αγγελόπουλο, Γιώργο Ζαμπέτα, Μανώλη Χιώτη, Μαίρη Λίντα, Άννα Χρυσάφη, Αντώνη Ρεπάνη κ.ά.
Το 1966 η Μαρινέλλα, μόνη της πλέον, προσπαθεί να στήσει μια προσωπική καριέρα. Ο Γιώργος Κατσαρός ήταν ο πρώτος που τη βοήθησε, επίσης ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Γιάννης Μαρκόπουλος, ο Μάνος Λοΐζος, ο Χρήστος Λεοντής, ο Άγγελος Σέμπος[9] και ο Μίμης Πλέσσας. Κυκλοφορεί τα πρώτα της 45άρια («Τα παλικάρια», «Έκλαψα χθες», «Άσε με να σ’ αγαπήσω», «Ο χαμός» κ.ά.), αλλά χωρίς να έχουν κάποια μεγάλη εμπορική επιτυχία. Μάλιστα, το τραγούδι «Επάνω στην Καισαριανή», των Κατσαρού και Πυθαγόρα, το γύρισε και σε φιλμ για την τηλεόραση της εποχής.
Οι πρώτες εμφανίσεις και η καταξίωση
Ο Γιώργος Κατσαρός, ύστερα από τουρνέ 45 ημερών μαζί της σε τέσσερις πόλεις της Ρωσίας, της πρότεινε να εμφανιστεί στην θεατρική επιθεώρηση του Κώστα Χατζηχρήστου “Άλλος για Υπουργείο” στο θέατρο “Παρκ”, και να τραγουδήσει δυο καινούργια του τραγούδια, τα «Απόψε χάνω μια ψυχή» και «Κλείσε τα μάτια σου καρδιά μου», σε στίχους του Πυθαγόρα. Αυτή η εμφάνιση της Μαρινέλλας στη συγκεκριμένη παράσταση ήταν η πρώτη σόλο εμφάνισή της μετά το χωρισμό της από τον Στέλιο Καζαντζίδη.[10]
Το καλοκαίρι του ίδιου χρόνου, στον “Μουσικό Αύγουστο” που οργάνωσε ο Μίκης Θεοδωράκης στο θέατρο Λυκαβηττού, η Μαρινέλλα υπό τη διεύθυνση του συνθέτη, τραγούδησε τον κύκλο τραγουδιών “Λιποτάκτες”, δίπλα στους Γρηγόρη Μπιθικώτση και Γιάννη Πουλόπουλο, καθώς και τα νέα τραγούδια που έγραψε γι’ αυτήν ο Χρήστος Λεοντής («Άργησες» και «Πάρε τα μάτια μου») από τον κύκλο τραγουδιών “Ανάσταση oνείρων”, σε στίχους Λευτέρη Παπαδόπουλου. Τα τραγούδια «Όμορφη πόλη (Θα γίνεις δικιά μου)» και «Αγάπη μου (Φαίδρα)» από τους “Λιποτάκτες” (σε ποίηση του Γιάννη Θεοδωράκη), κυκλοφόρησαν με τη Μαρινέλλα σε δίσκο 45′ στροφών, έναν χρόνο πριν, ενώ η “Ανάσταση Ονείρων”, κυκλοφόρησε σε δίσκο 33′ στροφών τον Νοέμβρη του 1966. Τον δίσκο αυτό η Μαρινέλλα, τον μοιραζόταν ερμηνευτικά με τους Μπάμπη Τσετίνη, Λίτσα Διαμάντη, Γιώργο Γαλάνη, Βαγγέλη Περπινιάδη και Ρία Νόρμα. Τέλη της χρονιάς, εμφανίστηκε στη μπουάτ “Μοστρού”, δίπλα στη Ρένα Βλαχοπούλου, στη Χρυσούλα Ζώκα, στον Μανώλη Καστρινό κ.α.
Το 1967 ερμήνευσε τα τραγούδια «Δώσ’ μου αγάπη» και «Είμαι χαρτορίχτρα φίνα (β’ φωνή στον ηθοποιό Σταύρο Παράβα)» στην ταινία του Κώστα Καραγιάννη Η ΧΑΡΤΟΡΙΧΤΡΑ, σε μουσική Γιώργου Κατσαρού και στίχους Πυθαγόρα. Εμφανίστηκε στο “Χρυσό Βαρέλι” στις Τζιτζιφιές, δίπλα στον Τόλη Βοσκόπουλο, τη Δούκισσα, το Γιάννη Πουλόπουλο, τον Στράτο Διονυσίου και τη Μπέμπα Μπλανς. Κατόπιν επέστρεψε στου “Μοστρού”, δίπλα στον Πάνο Κόκκινο και τον Γιώργο Κατσαρό, ενώ αποφάσισε με τους Γιάννη Πουλόπουλο και Χρηστάκη να εμφανιστούν στην “Νεράιδα” για τις επόμενες δύο σεζόν.
Ακολούθησε μια σειρά συναυλιών σε Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία με τον Νίκο Ξανθόπουλο, ενώ στα τέλη της χρονιάς, υπέγραψε συμβόλαιο στην τότε δισκογραφική εταιρεία HELLADISC. Το πρώτο 45άρι που κυκλοφόρησε ήταν το «Δωσ’ μου αγάπη» (σε διαφορετική εκτέλεση από την ταινία) και «Πίσω από τις καλαμιές», στις 21 Δεκεμβρίου.
Η πρώτη επιτυχία
Ωστόσο η πρώτη μεγάλη επιτυχία της Μαρινέλλας ήταν το τραγούδι «Σταλιά – σταλιά» του Γιώργου Ζαμπέτα σε στίχους Διονύση Τζεφρώνη, που κυκλοφόρησε την επόμενη χρονιά, το οποίο αρχικά προοριζόταν για την Αλίκη Βουγιουκλάκη να το τραγουδήσει στην ταινία Η ΚΟΡΗ ΜΟΥ Η ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΡΙΑ. Όμως αρνήθηκε, και η Μαρινέλλα ζήτησε από τον Ζαμπέτα να το πει εκείνη.
Το 1968 ο Γιάννης Δαλιανίδης προετοίμαζε το κινηματογραφικό του μιούζικαλ ΓΟΡΓΟΝΕΣ ΚΑΙ ΜΑΓΚΕΣ και σκέφτηκε να βάλει τη Μαρινέλλα να τραγουδήσει ζωντανά σε κάποια σκηνή. Ο Μίμης Πλέσσας συμφώνησε με την επιλογή αυτή και της έγραψε ένα τραγούδι μοντέρνο, το «Πες μου πού πας». Όταν όμως άκουσε το τραγούδι ο Δαλιανίδης, έδειξε δυσαρεστημένος. Ήθελε ένα τραγούδι που να μην το έχει φανταστεί κανείς. Ένα τραγούδι που να ξαφνιάσει. Έτσι λοιπόν γράφτηκε από τον Λευτέρη Παπαδόπουλο το «Άνοιξε πέτρα».
Όσο για το μοντέρνο τραγούδι, που επίσης τους στίχους είχε γράψει ο Λευτέρης Παπαδόπουλος, ο Μίμης Πλέσσας το έδωσε στη Βίκυ Λέανδρος και εντάχθηκε στον προσωπικό της δίσκο “Η μικρή μας ιστορία”. Η Μαρινέλλα, όταν άκουσε το τραγούδι ενθουσιάστηκε και άρχισε τις πρόβες για να το ηχογραφήσει. Σύμφωνα με μαρτυρία του Μίμη Πλέσσα, ο χρόνος πίεζε, γιατί σε δύο μέρες έπρεπε να γυριστεί η συγκεκριμένη σκηνή. Έτσι λοιπόν αναγκάστηκε να μπει στο στούντιο και να το τραγουδήσει. Το είπε μια φορά, δεν το ξανατραγούδησε δεύτερη, γιατί ήταν άψογο. Αυτή η ηχογράφηση ακούγεται στην ταινία ακόμη και σήμερα, και είναι αυτή που άνοιξε διάπλατα τις πόρτες στην Μαρινέλλα για το ξεκίνημα της προσωπικής της καριέρας.
Επίσης τραγούδησε το «Σταλιά – σταλιά» στην κινηματογραφική ταινία του Κώστα Ανδρίτσου Ο ΠΙΟ ΚΑΛΟΣ Ο ΜΑΘΗΤΗΣ, ενώ τον Σεπτέμβρη του ίδιου χρόνου συμμετείχε στο III Festival Internacional da Canção Popular στο Ρίο ντε Τζανέιρο της Βραζιλίας με το τραγούδι «Αν θες να ‘ρθείς» του Γεράσιμου Λαβράνου (σε στίχους της Ελπίδας Περικλάκη), κερδίζοντας το βραβείο “Καλύτερης Καλλιτεχνικής Παρουσίας”.
Ο πρώτος προσωπικός δίσκος
Στις 17 Ιανουαρίου του 1969, κυκλοφόρησε τον πρώτο της προσωπικό δίσκο 33′ στροφών (με τον τίτλο “Σταλιά – σταλιά”), μια συλλογή από τραγούδια που είχαν ήδη χαράξει πορεία στις 45′ στροφές τον προηγούμενο χρόνο. Την ίδια χρονιά, εμφανίστηκε στην “Παλιά Αθήνα” της Πλάκας, δίπλα στους Δημήτρη Μητροπάνο, Κλειώ Δενάρδου, Σόφη Ζαννίνου με χορεύτες τους Μανώλη Καστρινό και τη Χρυσούλα Ζώκα. Επίσης ερμήνευσε στην ταινία του Βασίλη Γεωργιάδη Ο ΜΠΛΟΦΑΤΖΗΣ το τραγούδι του Ζαμπέτα «Ποιος είν’ αυτός» σε στίχους Πυθαγόρα. Στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη Η ΠΑΡΙΖΙΑΝΑ τα τραγούδια του Μίμη Πλέσσα «Δώσ’ μου τ’ αθάνατο νερό» και «Ζωγραφισμένα στο χαρτί» σε στίχους Άκου Δασκαλόπουλου. Στην ταινία του Κώστα Καραγιάννη ΗΣΑΪΑ ΜΗ ΧΟΡΕΥΕΙΣ το τραγούδι του Νάκη Πετρίδη «Πάλι θα κλάψω» σε στίχους Σέβης Τηλιακού, και στο κινηματογραφικό δράμα του Γιάννη Δαλιανίδη “Γυμνοί στο δρόμο” τα τραγούδια «Αστέρι στο παράθυρο» και «Δυο αδέρφια» του Σταύρου Ξαρχάκου σε στίχους Ιάκωβου Καμπανέλλη, που μέχρι και σήμερα παραμένουν ανέκδοτα.
Η πρώτη που σηκώθηκε από την καρέκλα
Στα χρόνια αυτά η Μαρινέλλα -ως πρώτο όνομα πια- πρωτοστάτησε στο στήσιμο ενός άλλου είδους διασκέδασης από αυτό που προσέφεραν μέχρι τότε τα νυχτερινά κέντρα. Από το μελαχρινό κορίτσι που καθόταν ντροπαλά στο λαϊκό πάλκο, πέταξε τις καρέκλες και μεταμορφώθηκε σε μια αεράτη γυναίκα με κοντοκουρεμένο μαλλί, η οποία, ντυμένη με πολυτέλεια, τραγουδούσε, χόρευε, έπαιζε και αλώνιζε πάνω στην πίστα. Ο τρόπος που αντιμετώπιζε τη δουλειά της την έκανε να ξεχωρίσει. Χρησιμοποιούσε μεγάλες ορχήστρες με τους καλύτερους μουσικούς της εποχής. Πρόσεχε τον ήχο, έβαλε θεατρικούς προβολείς, αντικατέστησε το σπάσιμο των πιάτων με τις γαρδένιες, έφτιαξε τα καμαρίνια και επέβαλε όχι μόνο την Κυριακή να είναι ρεπό, αλλά και οι μουσικοί της να πληρώνονται εκείνο το ρεπό.
Δεν είναι τυχαίο ότι στο “Stork” της Φιλλελήνων, ή στην παραλία, συνυπάρχει μαζί της ο -ανερχόμενος τότε- Γιώργος Νταλάρας που ουσιαστικά από επιλογή της Μαρινέλλας ξεκίνησε την διαδρομή του στην επί σκηνής παρουσίαση των τραγουδιών, με επιμελητή προγράμματος τον Σταύρο Ξαρχάκο. “Είναι η εποχή της Μαρινέλλας”, όπως την χαρακτήρισε ο Νταλάρας σε συνέντευξή του στον δημοσιογράφο Νίκο Χατζηνικολάου. Μαζί του συνεργάστηκε στο “Stork”, από τα τέλη του ’69 μέχρι τις αρχές του ’72.
Κόσμος από όλη την Ελλάδα και το εξωτερικό έσπευσε να θαυμάσει την “Οπτικοακουστική” -όπως αυτοχαρακτηρίστηκε- τραγουδίστρια, ενώ πολλές προσωπικότητες δήλωσαν θαυμαστές της,λ.χ. οι Μάνος Κατράκης, Αλέξης Μινωτής, Ειρήνη Παππά, Ingrid Bergman, Ζωή Λάσκαρη, Τζένη Καρέζη, Αλίκη Βουγιουκλάκη, Omar Sharif, Φράνκο Ροσελίνι, Μιχάλης Κακογιάννης κ.ά. Ο Φρανκ Σινάτρα, βλέποντας την Μαρινέλλα, είπε πως “Αν αυτή η γυναίκα βρισκόταν στην Αμερική, σε δύο μήνες θα ήταν το πρώτο όνομα”.
Οι πυροσβέστες απεγκλώβισαν την ηλικιωμένη γυναίκα που ήταν χωρίς τις αισθήσεις της
Τραγωδία συνέβη στη Νεμέα το απόγευμα του Σαββάτου, 28.03.2026, όταν μία γυναίκα απεγκλωβίστηκε χωρίς τις αισθήσεις της μετά από φωτιά που ξέσπασε σε σπίτι.
Η φωτιά εκδηλώθηκε στη Νεμέα Κορινθίας, με τις πυροσβεστικές δυνάμεις να φτάνουν στο σημείο και να προσπαθούν να απεγκλωβίσουν την ηλικιωμένη, όμως δυστυχώς ήταν αργά.
Στο σημείο βρέθηκαν οχήματα της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Κορίνθου με 9 πυροσβέστες και αστυνομικοί του Α.Τ Νεμέας.
Η γυναίκα απεγκλωβίστηκε άμεσα, ενώ στο σημείο κλήθηκε ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ. Τα αίτια της πυρκαγιάς διερευνώνται από το Ανακριτικό Τμήμα της Π.Υ Κορίνθου.
«Εγώ σε αυτή τη φάση είμαι ο Πλάτωνας του Σωκράτη» είπε σε άλλο σημείο ο Gio Kay
Ο Gio Kay παραχώρησε συνέντευξη στον Κωνσταντίνο Βασάλο, για την εκπομπή «Χαμογέλα και Πάλι!», που μεταδόθηκε το πρωί του Σαββάτου (28-03-2026). Ο επιχειρηματίας μίλησε για το μεγάλο του όνειρο, που όπως είπε είναι να γίνει πρωθυπουργός, για την πορεία του στο Survivor και για την παρουσία του στο «J2US» που βρίσκεται σε εξέλιξη.
Δείτε το βίντεο:
Ο Gio Kay αποκάλυψε πως στόχος του είναι να γίνει πρωθυπουργός της Ελλάδας με το δικό του κόμμα, το «Generation Hellas», τοποθετώντας τον εαυτό του «προς το λαό» και όχι παραδοσιακά σε αριστερά ή δεξιά. «Το όραμά μου είναι να γίνω πρωθυπουργός της Ελλάδας. Το λέω φουλ αλήθεια, μιλάς τώρα στον μελλοντικό ευρωβουλευτή της Ελλάδος. Θα έχω το δικό μου κόμμα, που λέγεται Generation Hellas» είπε χαρακτηριστικά ο επιχειρηματίας.
«Πολλοί με έχουν μάθει από το Survivor που απλά για μένα ήταν μια στρατηγική να μπω μέσα στα σπίτια. Και τώρα αντί για τους πιτσιρικάδες με ξέρουν και οι γιαγιάδες. Αυτό είναι το πρώτο. Δεύτερον, μπορεί να με ξέρουν από το “Just the Two of Us” που τραγουδάω. Είναι για μένα ότι το Survivor που ήμουνα με άτομα που δεν τους ξέρει κανείς και έγινα θρύλος. Τώρα έρχομαι εδώ με άλλους που είναι διάσημοι και γίνομαι θρύλος και εδώ».
Πρότυπό του, όπως λέει, είναι ο Ντόναλντ Τραμπ, ωστόσο όχι για την πολιτική του, αλλά για την πορεία του ως επιχειρηματίας, σταρ reality show και προσωπικότητας της showbiz. Όπως ανέφερε, είναι εξίσου διάσημος όσο ο Σάκης Ρουβάς, ενώ τηλεοπτικά εκτιμά τον Γιώργο Λιάγκα.
Παράλληλα, ο Gio Kay ετοιμάζει το βιβλίο του με τίτλο «Νοοτροπία: Life of a Hustler», το οποίο περιγράφει ως ένα εγχειρίδιο life coaching και αυτοβελτίωσης.
«Εγώ σε αυτή τη φάση είμαι ο Πλάτωνας του Σωκράτη. Ο Πλάτωνας άκουγε τον Σωκράτη και έγραφε. Εγώ από όλα τα βιβλία που έχω διαβάσει και από όλους τους ανθρώπους που έχω κάνει και εγώ συνέντευξη και έχω εγώ μιλήσει και έχω εγώ δει, τα έχω βάλει όλα σε ένα», είπε.
Προ ημερών ο Gio Kay ήρθε σε αντιπαράθεση με τον Σταμάτη Φασουλή, μετά την κριτική που δέχτηκε για το τραγούδι που ερμήνευσε στο «J2US».
«Την κρίση χρεοκοπίας δεν την έφερε το ΠΑΣΟΚ αλλά τα τεράστια ελλείμματα της ΝΔ» τόνισε ο πρώην πρωθυπουργός στην ομιλία του στο συνέδριο του κόμματος
«Πρόταση δημοκρατικής, ριζοσπαστικής ανασυγκρότησης της χώρας, ένα «πλαίσιο για διάλογο για μια παράταξη μεγάλη ενωτική και νικηφόρα», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, κατέθεσε ο Γιώργος Παπανδρέου με την ομιλία του στο Συνέδριο του ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ, σήμερα Σάββατο (28.3.26).
Δείτε το βίντεο:
«Το ΠΑΣΟΚ δεν επιστρέφει για να διαχειριστεί καλύτερα αυτό που υπάρχει. Επιστρέφει για να αλλάξει τον τρόπο που λειτουργεί η χώρα», υπογράμμισε ο Γιώργος Παπανδρέου.
Ξεκινώντας με μια φράση που χρησιμοποίησε προ ετών και που «πολλοί τη νόμισαν υπερβολική αλλά διαψεύστηκαν» – «σοσιαλισμός ή βαρβαρότητα»- ο Γιώργος Παπανδρέου επεσήμανε πως το νόημα της ήταν ότι «ή θα πάμε σε μια κοινωνία απελευθέρωσης, δικαιοσύνης, δημοκρατικού ελέγχου – ή θα βυθιστούμε σε μια νέα μορφή βαρβαρότητας», δηλαδή στην «επιστροφή σε κοινωνίες με τεράστια δύναμη, αλλά χωρίς ηθικό και δημοκρατικό έλεγχο πάνω σε αυτή τη δύναμη».
Ανέφερε ότι προχθές, στη Γενεύη, όπου προήδρευσε επιτροπής 130 πρώην ηγετών δημοκρατικών κρατών, το κεντρικό ερώτημα ήταν «γιατί καταρρέει η εμπιστοσύνη στους θεσμούς», για να σημειώσει ότι η απάντηση έχει πέντε πρόσωπα: Ανισότητα, μετατροπή του πλούτου σε εξουσία, ανασφάλεια, χειραγώγηση της πληροφορίας («το Predator που χρησιμοποίησε η κυβέρνηση της ΝΔ για να παρακολουθήσει τον πρόεδρο του Κινήματός μας είναι απλώς το προοίμιο ενός νέου συστηματικού φακελώματος. Νέο πεδίο εξουσίας – στα χέρια ψηφιακών ολιγαρχών») και κατάλυση κάθε κανόνα («σήμερα η ισχύς υποκαθιστά το δίκαιο»).
«Το κράτος δικαίου είναι έννοια ασύμβατη με τις επιλογές της κυβέρνησης»
Ο κ. Παπανδρέου είπε ότι κοινή πηγή των παραπάνω είναι η «εξουσία χωρίς ηθικούς κανόνες, εξουσία χωρίς δημοκρατικό έλεγχο». Περνώντας στην κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, σημείωσε ότι «στη χώρα μας αυτή η παθολογία έχει πρόσωπο και όνομα».
Είπε ότι η ΝΔ πράγματι είναι πολύ «αποτελεσματική», αλλά «στο να φροντίζει τους λίγους», ενώ «στους πολλούς προσφέρει φόβο και αβεβαιότητα, επιδόματα αντί για δικαιώματα».
Πρόσθεσε ότι «τα ευρωπαϊκά κονδύλια -που έπρεπε να πάνε σε πράσινη, καινοτόμο, περιφερειακή ανάπτυξη- πηγαίνουν πάλι σε λίγα μεγάλα ολιγαρχικά συμφέροντα».
Αναφερθείς στα Τέμπη, τον ΟΠΕΚΕΠΕ, τις υποκλοπές και τις απευθείας αναθέσεις σε συμβουλευτικές εταιρείες, υποστήριξε ότι το κράτος δικαίου είναι «έννοια ασύμβατη με τις επιλογές αυτής της κυβέρνησης».
«Με τις πολιτικές τους, διαχρονικά, είναι εκείνοι που έχουν απαξιώσει την Ελλάδα και υπονομεύσει τη δύναμη και φωνή μας στην Ευρώπη και διεθνώς», σημείωσε.
Δείτε το βίντεο:
«Την κρίση χρεοκοπίας δεν την έφερε το ΠΑΣΟΚ αλλά τα τεράστια ελλείμματα της ΝΔ»
Ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε ότι «την κρίση χρεοκοπίας δεν την έφερε το ΠΑΣΟΚ, αλλά «τα τεράστια ελλείμματα της ΝΔ», ότι «τα μνημόνια δεν ήταν αποτέλεσμα διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ -ήταν αποτέλεσμα χρόνων κατασπατάλησης και λεηλασίας από τη Δεξιά», ότι «η διαφθορά δεν άνθισε επί ΠΑΣΟΚ», αλλά «άνθισε και ανθίζει επί ΝΔ».
Σχολίασε ότι «στην παραδοσιακή Αριστερά το γνώριζαν – και επέλεξαν να το συγκαλύψουν. Ξέπλυναν τη Δεξιά για να χτυπήσουν το ΠΑΣΟΚ». Τόνισε ότι «θέλουμε την ενότητα των ευρύτερων δημοκρατικών και προοδευτικών δυνάμεων. Όχι όμως στην βάση μιας ψεύτικης ανάγνωσης της ιστορίας».
Σημείωσε ότι «η παραδοχή της αλήθειας για την οικονομική και θεσμική κρίση στη χώρα μας πρέπει να αποτελέσει τη βάση για να μπορούμε να χτίσουμε νέα πορεία ενότητας» και ότι «θέλουμε τη συσπείρωση και την ενότητα των δημοκρατικών δυνάμεων της χώρας. Γιατί θέλουμε την αλλαγή, την πλειοψηφία του λαού που ξέρουμε ότι είναι προοδευτική. Δεν αντέχει ούτε ο λαός ούτε η χώρα τη διακυβέρνηση της ΝΔ». Είπε ότι «το ΠΑΣΟΚ-Κίνημα Αλλαγής μπορεί και πρέπει να διαμορφώσει το πλαίσιο και τις προϋποθέσεις για αυτή την ενότητα και συνεργασία – με όποιο οργανωτικό τρόπο μπορεί να προκύψει».
Ο κ. Παπανδρέου κατέθεσε με την ομιλία του «πρόταση δημοκρατικής, ριζοσπαστικής ανασυγκρότησης της χώρας», «πλαίσιο για διάλογο για μια παράταξη μεγάλη ενωτική και νικηφόρα», όπως είπε.
Ειδικότερα πρότεινε στην επόμενη Βουλή «μια αναθεώρηση του Συντάγματος που θα αποτελεί το θεσμικό οπλοστάσιο μιας ριζοσπαστικής δημοκρατικής μετάβασης», μαζί και με άλλες αλλαγές, μια αναθεώρηση με το όνομα «Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων». Βασίζεται σε τρεις άξονες, όπως ανέπτυξε.
Πρώτον, «ο εθνικός πλούτος και οι επόμενες γενιές», με πρόβλεψη για ένα άρθρο κατά το οποίο «η δημόσια ακίνητη περιουσία παραμένει στο Δημόσιο», μετασχηματισμό του Υπερταμείου «από παθητικό διαχειριστή πωλήσεων, σε δημοκρατικά και εθνικά ελεγχόμενο Εθνικό Αναπτυξιακό Θεσμό. Υπό τον έλεγχο της Βουλής, με συμμετοχή περιφερειών και δήμων». Ρητή εισαγωγή στο άρθρο 24 του δικαιώματος των μελλοντικών γενεών σε υγιές, καθαρό, κλιματικά σταθερό περιβάλλον. Δέσμευση «για μια Ευρώπη πιο δημοκρατική, αυτόνομη αμυντικά, ενεργειακά, ψηφιακά, πράσινη και κοινωνικά δίκαιη».
Δεύτερος άξονας, «ευημερία, κοινωνική δικαιοσύνη, κατοικία, ενέργεια». Προτείνει στο άρθρο 79 υποχρεωτική Έκθεση Κοινωνικής Ευημερίας παράλληλα με κάθε Προϋπολογισμό, «να μετράμε τους δείκτες ανισότητας, στέγασης, περιβάλλοντος, ευημερίας του πολίτη και ευζωίας της κοινωνίας. Η κυβέρνηση θα λογοδοτεί για αυτούς, όπως λογοδοτεί για το έλλειμμα. Γιατί η κοινωνική ανισότητα είναι έλλειμμα μεγαλύτερο – πολιτικό και ηθικό». Αναφορικά με την Παιδεία, κάνει λόγο για ενίσχυση του υπάρχοντος ‘Αρθρου 16: «Το ισχύον άρθρο 16 μιλά για διάπλαση ελεύθερων και υπεύθυνων πολιτών – αλλά χωρίς ρητή δέσμευση για δημοκρατική παιδεία ως υποχρεωτικό παιδαγωγικό σκοπό. Αυτό το κενό το κλείνουμε: κριτική σκέψη, ενεργός συμμετοχή και σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα καθίστανται δεσμευτικός σκοπός σε κάθε βαθμίδα εκπαίδευσης – από το δημοτικό ως το πανεπιστήμιο, σε δημόσιο και ιδιωτικό φορέα, πέραν των όσων ήδη προτείνουμε για την απελευθέρωση των δημόσιων πανεπιστημίων. Όχι ως εξωσχολική δραστηριότητα ή διακοσμητική πρόθεση. Ως βασικό πυρήνα του εκπαιδευτικού σκοπού – γιατί η δημοκρατία δεν κληρονομείται, καλλιεργείται».
Τρίτος άξονας, είπε, είναι η «εμβάθυνση της δημοκρατίας στην ψηφιακή εποχή». Προτείνει νέο άρθρο για τη «Διαβουλευτική – Συμμετοχική Δημοκρατία», δηλαδή να υπάρχουν «μόνιμες κληρωτές συνελεύσεις πολιτών, συμμετοχικοί προϋπολογισμοί, ψηφιακή πλατφόρμα διαβούλευσης για κάθε νομοσχέδιο. Με δεσμευτική υποχρέωση: η Βουλή αιτιολογεί δημόσια γιατί δεν ακολουθεί τις γνώμες των πολιτών».
Επιπλέον, όσον αφορά την πτυχή της δημοκρατίας και της αλληλεγγύης στην οικονομία, προτείνει συνταγματικά την κοινωνική και αλληλέγγυα οικονομία ως ισότιμο πυλώνα της οικονομικής ζωής, με ρητή υποχρέωση της πολιτείας να την ενισχύει. Επίσης, ένα άρθρο για την Τεχνητή Νοημοσύνη, όπου κάθε σύστημα ΤΝ «οφείλει να υπηρετεί το κοινό καλό». Παράλληλα, ρητή απαγόρευση κοινωνικής βαθμολόγησης, μαζικής ψηφιακής επιτήρησης – φακελώματος, αλγοριθμικής στρέβλωσης εκλογικών διαδικασιών.
Αναφορικά με την ανεξαρτησία και την πολυφωνία των ΜΜΕ, προτείνει ενίσχυση του παρόντος Άρθρου 14. «Το ασυμβίβαστο εργολάβου-εκδότη υπάρχει ήδη στο Σύνταγμα. Αλλά εφαρμόζεται;», σχολίασε, προτείνοντας «να ενισχύσουμε το άρθρο 14 με συνταγματικά κατοχυρωμένη ανεξάρτητη εποπτεία ιδιοκτησίας και χρηματοδότησης, αυστηρά όρια συγκέντρωσης».
Ακόμη ο κ. Παπανδρέου μιλά για μεταρρυθμίσεις που αφορούν στη «συνταγματική Διαύγεια» (αναγωγή της Διαύγειας από κοινό νόμο σε συνταγματική υποχρέωση), στην αποκέντρωση της εξουσίας προς τις τοπικές κοινωνίες – με εγγυημένη χρηματοδότηση, οικονομική αυτονομία, σαφή διαχωρισμό αρμοδιοτήτων και κανονιστική αυτονομία των Περιφερειών. Επίσης μιλά για «εσωκομματική Δημοκρατία» με αναθεώρηση του άρθρου 29 -«τα κόμματα οργανώνονται με εσωτερική δημοκρατία, διαφάνεια, λογοδοσία προς τα μέλη».
«Και το ΠΑΣΟΚ δεν χρειάζεται να περιμένει», είπε, «με βάση τις παραπάνω θεσμικές προτάσεις, ας οργανώσουμε το κίνημά μας για να είναι πιο συμμετοχικό, αποκεντρωμένο, εκπαιδευτικό».
«Η Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων δεν είναι κομματικό πρόγραμμα»
Ο Γιώργος Παπανδρέου τόνισε ότι «η Βίβλος Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων δεν είναι κομματικό πρόγραμμα. Είναι πρόταση συνεννόησης των προοδευτικών δυνάμεων και πολιτών του τόπου». Απευθυνόμενος σε «κάθε προοδευτική δύναμη, δύναμη ευθύνης, κοινωνικό εταίρο, πολίτη, που θέλει να δει την Ελλάδα να αλλάζει», επεσήμανε ότι «η αναθεώρηση απαιτεί αυξημένες πλειοψηφίες – απαιτεί συναίνεση» και πως «αυτή η συναίνεση αξίζει να διεκδικηθεί. Πολιτικά και εκλογικά».
Ο πρώην πρωθυπουργός τόνισε ότι θέτει «ως πρόταση κάθε κυβερνητικής προοδευτικής συνεργασίας τη δέσμευση για αυτήν την αναθεώρηση. Αυτός να είναι ο πυρήνας της πρότασής μας για τις επόμενες εκλογές», «ο πυρήνας της προοδευτικής διακυβέρνησης, είναι η Βίβλος Προοδευτικών Δημοκρατικών Μεταρρυθμίσεων».
Ολοκληρώνοντας την ομιλία του, ο κ. Παπανδρέου σχολίασε ότι «στις εκλογές που έρχονται η ΝΔ θα μας μιλήσει για σταθερότητα και ασφάλεια», και ζήτησε να μην παρασυρθεί κανείς, καθώς «αυτή η σταθερότητα αποδυναμώνει τον πολίτη». Καταληκτικά, παραπέμποντας στην «αυτοθεσπίζουσα κοινωνία» του Κορνήλιου Καστοριάδη, όπως είπε, σημείωσε ότι νέο μας Κοινωνικό Συμβόλαιο πρέπει να είναι για μια κοινωνία που συμμετέχει, που διεκδικεί, αποφασίζει και νομοθετεί για τον εαυτό της.
Με λόγο βαθιά φορτισμένο, το ιστορικό στέλεχος της παράταξης μίλησε για την ανάγκη ανανέωσης του κόμματος και άφησε μια τελευταία πολιτική παρακαταθήκη για τη «Νέα Ελλάδα»
Σε μια από τις πιο φορτισμένες στιγμές του 4ου Συνεδρίου του ΠΑΣΟΚ, ο Απόστολος Κακλαμάνης ανέβηκε το μεσημέρι του Σαββάτου (28.03.2026) στο βήμα για μια ομιλία που έμοιαζε περισσότερο με πολιτική διαθήκη παρά με τυπική παρέμβαση.
Στα 89 του χρόνια, το ιστορικό στέλεχος της παράταξης, εμφανώς συγκινημένος, απευθύνθηκε στους συνέδρους με λόγια που πάγωσαν για λίγο την αίθουσα. «Δεν ξέρω αν αύριο θα ζω για να δω την πραγμάτωση της Νέας Ελλάδας, αλλά εσείς είστε οι εκπρόσωποι του λαού του ΠΑΣΟΚ» είπε ο Απόστολος Κακλαμάνης. Η αποστροφή αυτή, με την οποία ουσιαστικά αποχαιρέτησε τη μακρά του πολιτική διαδρομή, προκάλεσε έντονη συγκίνηση στο ακροατήριο.
Ο Απόστολος Κακλαμάνης συνέδεσε τη σημερινή μάχη της παράταξης με τις απαρχές της, θυμίζοντας ότι το μήνυμα που επιχειρεί σήμερα να ανασυγκροτήσει το ΠΑΣΟΚ ξεκίνησε, όπως είπε, «από 150 στελέχη του ΠΑΚ το 1974» και καλώντας τα «5.000 αποφασισμένα στελέχη» του Συνεδρίου να το μεταφέρουν ξανά «σε όλη την Ελλάδα». Επέμεινε, ωστόσο, ότι η επόμενη ημέρα δεν μπορεί να χτιστεί χωρίς γενναία ανανέωση. «Το ΠΑΣΟΚ έχει ανάγκη ανανέωσης. Η δική μου γενιά να κάνει ένα βήμα πίσω», ανέφερε, για να προσθέσει με σαφήνεια ότι «χωρίς νέες γενιές το ΠΑΣΟΚ δύσκολα θα προχωρήσει». Το αίτημά του ήταν καθαρό: «Τόπο στα νιάτα».
Στην ομιλία του δεν έλειψαν και οι αιχμές για τη σημερινή πολιτική κατάσταση, αλλά και για τις πληγές που άφησε στην παράταξη η περίοδος της κρίσης. Ο πρώην πρόεδρος της Βουλής μίλησε για «προβλήματα δημοκρατίας» και για «ένα κοινοβούλιο απαξιωμένο που διασύρεται στα μάτια των πολιτών», ενώ κατήγγειλε και την «αντιπασοκική προπαγάνδα» που, όπως είπε, επιχειρεί την «ποινικοποίηση της άλλης άποψης». Ιδιαίτερα φορτισμένη ήταν και η αναφορά του στην περίοδο του 2009, όταν, όπως είπε, το ΠΑΣΟΚ «έπεσε στον γκρεμό για να σωθεί η χώρα», την ώρα που κάποιοι βουλευτές του «πρόδωσαν τον λαό του ΠΑΣΟΚ και πήγαν στον ΣΥΡΙΖΑ ή τη ΝΔ».
Δείτε το βίντεο:
Το κλείσιμο της ομιλίας του ήταν εκείνο που σφράγισε τη στιγμή. «Δεν ξέρω πότε, αλλά πολύ σύντομα, ίσως να μην είμαι στη ζωή για να δω την πραγμάτωση της Νέας Ελλάδας, της Ελλάδας της ελευθερίας, της Ελλάδας της Δημοκρατίας», είπε, πριν απευθυνθεί στους συνέδρους με μια φράση αποχαιρετισμού: «Σας αποχαιρετώ, σας ευχαριστώ για την τιμή που μου κάνετε 40 χρόνια τώρα». Και αμέσως μετά, σαν συμπύκνωση ολόκληρης της παρέμβασής του, ήρθε η τελευταία του προτροπή: «Τόπο στα νιάτα». Η αίθουσα σηκώθηκε όρθια και τον αποχαιρέτησε με παρατεταμένο χειροκρότημα.