Οι ειδικοί φοβούνται νέα έκρηξη του κορωνοϊού στην Ευρώπη, καθώς πολλοί πρόσφυγες είναι ανεμβολίαστοι – Στην Ελλάδα υπερδιπλασιάστηκαν μέσα σε μία εβδομάδα τα κρούσματα της Omicron 2

Αντιμέτωπη με μία ακόμη έξαρση της επιδημίας κορωνοϊού βρίσκεται η χώρα, με την εξάπλωση της Omicron 2, της ιδιαίτερα μολυσματικής υποπαραλλαγής BA.2 της μετάλλαξης Omicron να είναι το χαρακτηριστικό της. Στο 24% των νέων κρουσμάτων ανιχνεύεται πλέον η συγκεκριμένη υποπαραλλαγή, έχοντας μάλιστα υπερδιπλασιαστεί μέσα σε μία εβδομάδα. Ωστόσο, η σημαντική εμβολιαστική κάλυψη του πληθυσμού, που φτάνει στο 83% των ενηλίκων, συγκρατεί τις σοβαρές μολύνσεις με covid-19 και συνεπώς τις εισαγωγές ασθενών στα νοσοκομεία, επιτρέποντας να συνεχιστεί απρόσκοπτα η πορεία επανόδου στην κανονικότητα.

Αυτό που πυροδοτεί περισσότερο την ανησυχία των αρμοδίων επιστημονικών και υγειονομικών αρχών για την εξέλιξη της επιδημίας στη χώρα μας, όπως και σε όλη την Ευρώπη, είναι ο πόλεμος στην Ουκρανία. Σε περιπτώσεις πολεμικών επιχειρήσεων είναι αναμενόμενη η έξαρση των λοιμωδών νοσημάτων, όμως στην προκειμένη περίπτωση η κατάσταση είναι εξαρχής πολύ δύσκολη καθώς ένα λοιμώδες νόσημα, το covid-19, είναι ήδη κυρίαρχο. Με δεδομένο ότι το ποσοστό εμβολιασμού στον μαχόμενο πλέον πληθυσμό της Ουκρανίας δεν ξεπερνά το 35% και οι όμορες χώρες δέχονται κύματα προσφύγων, μεταξύ των οποίων και ανεμβολίαστοι, ουδείς αποκλείει νέες «εκρήξεις» του κορωνοϊού στην Ευρώπη. Μάλιστα, οι ειδικοί προβληματίζονται και για το ενδεχόμενο εμφάνισης νέας μετάλλαξης από τη συγκεκριμένη δεξαμενή ανεμβολίαστων, όπως συνέβη με τα μεταλλαγμένα στελέχη που εμφανίστηκαν τους προηγούμενους μήνες στην Ασία και την Αφρική.

Προσώρας, τα δεδομένα, που έχουν στη διάθεσή τους οι ειδικοί της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων, δείχνουν τη σαφή αποκλιμάκωση της επιδημίας αλλά και την ξεκάθαρη αποσύνδεση των (χιλιάδων ημερησίως) νέων θετικών κρουσμάτων από τους λεγόμενους «σκληρούς δείκτες» που απειλούν το ΕΣΥ, δηλαδή από τις νέες εισαγωγές, τις διασωληνώσεις και τους θανάτους των ατόμων μεcovid-19. Είναι ενδεικτικό πως την τελευταία εβδομάδα παρά τις χιλιάδες νέες μολύνσεις και την εκτίναξη του δείκτη αναπαραγωγής της λοίμωξης, Rt, οριακά στη μονάδα, 0,99 για την ακρίβεια, οι εισαγωγές ασθενών στα νοσοκομεία κυμαίνονται στις 300 ημερησίως έχοντας υποχωρήσει σημαντικά. Οι νοσηλευόμενοι έχουν μειωθεί στους 2.700 και οι διασωληνωμένοι στους 356. Έναν μήνα πριν οι νοσηλευόμενοι έφταναν στους 4.383 και οι διασωληνωμένοι τους 516.

Στο πλαίσιο αυτό οι επιστήμονες κατά την εβδομαδιαία συνεδρίασή τους, την περασμένη Τετάρτη, συνεχίζοντας να αίρουν περιορισμούς και να καταργούν μέτρα που είχαν τεθεί σε εφαρμογή τον περασμένο Δεκέμβριο, εισηγήθηκαν να αυξηθεί η πληρότητα θεατών στους ποδοσφαιρικούς αγώνες στο 75%, σε σχέση με το 50% που ήταν, και στα πλοία να φτάσει στο 100%.

Μάλιστα, στην επόμενη συνεδρίαση αναμένεται η εισήγηση για τη μείωση των self test που υποβάλλονται οι μαθητές, από δύο σε ένα την εβδομάδα. Θα είναι το πρώτο βήμα για τις αλλαγές που δρομολογούνται και στο πεδίο του διαγνωστικού ελέγχου για τον κορωνοϊό (testing) το επόμενο διάστημα. Σε ό,τι αφορά τον μαθητικό πληθυσμό ο προληπτικός έλεγχος μέσω του ενός self test την εβδομάδα πιθανόν να ισχύσει από τον Απρίλιο, αν και υπάρχουν και οι ειδικοί που ζητούν να παραμείνει το testing ως έχει μέχρι τις 15 Απριλίου που θα κλείσουν τα σχολεία για τις διακοπές του Πάσχα. Πάντως, η Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων έχει δρομολογήσει τη συζήτηση για τον γενικότερο περιορισμό του ελέγχου σε όσους έχουν συμπτώματα λοίμωξης covid-19 και στις ευπαθείς ομάδες. Δεν αναμένεται, ωστόσο, να βαδίσει σύντομα και η Ελλάδα στην πεπατημένη της Ευρώπης όπου δεν θα απαιτούνται πιστοποιητικά εμβολιασμού για τις δραστηριότητες σε κλειστούς χώρους -έχει αποκλειστεί κάθε συζήτηση για άρση των περιορισμών στους ανεμβολίαστους.

Τι σηματοδοτεί η εξάπλωση της Omicron 2

Σύμφωνα με τα στοιχεία του Eθνικού Δικτύου Γονιδιωματικής Επιτήρησης του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ) για τις μεταλλάξεις του κορωνοϊού, η Omicron 2 εξαπλώνεται με ταχύ ρυθμό στην επικράτεια, ενώ κατά τόπους όπως στην Κρήτη περιορίζει δραστικά το μέχρι τώρα κυρίαρχο στέλεχος Omicron 1.

Από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία του δειγματοληπτικού ελέγχου για τα μεταλλαγμένα στελέχη προκύπτει πως η υποπαραλλαγή Omicron 2 ανιχνεύεται στο 24% των κρουσμάτων Omicron στην επικράτεια. Αναλυτικότερα, μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, τα δεδομένα του ΕΟΔΥ έδειχναν ότι όπου κυριαρχεί απόλυτα η Omicron στο 11% των κρουσμάτων ανιχνευόταν η υποπαραλλαγή ΒΑ.2. Έκτοτε το στέλεχος καταγράφει τάσεις ταχείας επικράτησης αφού μέσα σε διάστημα δύο εβδομάδων τετραπλασιάστηκε η κυκλοφορία του (από το 6% στο 11% και στη συνέχεια στο 24%). Στη δε Κρήτη όπως δείχνουν τα στοιχεία των δειγματοληπτικών ελέγχων το 40-50% των κρουσμάτων της Omicron είναι Omicron 2. Έχει εντοπιστεί επίσης στην Αττική, τη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκιδική, την Πιερία, την Αχαϊα, την Κόρινθο, τη Λάρισα.

Δεδομένου πως η Omicron 2 είναι μία ακόμη πιο μολυσματική εκδοχή του κορωνοϊού (1 – 1,5 φορές πιο μεταδοτική από την υποπαραλλαγή Omicron 2), που παράλληλα διαφεύγει ακόμη περισσότερο της προστασίας από τον εμβολιασμό, γίνεται αντιληπτό ότι έχει ήδη ξεκινήσει ένας νέος γύρος μολύνσεων που συνεπακόλουθα θα διατηρήσει υψηλά τον ημερήσιο αριθμό κρουσμάτων και θα επηρεάσει ελαφρά και τις νοσηλείες.

Η ισχυρή προστασία του εμβολιασμού

Τη σημαντική προστασία που προσφέρει η αναμνηστική δόση του εμβολίου έναντι της μόλυνσης από το στέλεχος Omicron του κορωνοϊού στη χώρα μας, αναδεικνύουν τα ερευνητικά στοιχεία του Εθνικού Οργανισμού Δημόσιας Υγείας (ΕΟΔΥ).

Όπως προκύπτει από την ανάλυση των θανάτων και των διασωληνώσεων ανεμβολίαστων και εμβολιασμένων ατόμων κατά το διάστημα 20 Δεκεμβρίου 2021 έως 30 Ιανουαρίου 2022, η αναμνηστική δόση του εμβολίου είχε αποτελεσματικότητα 62% έναντι μόλυνσης από κορωνοϊό, 91% έναντι διασωλήνωσης και 87% έναντι θανάτου.

Μάλιστα, υπογραμμίζουν οι ειδικοί ότι με δεδομένο ότι το στέλεχος Omicron διαθέτει χαρακτηριστικά ανοσιακής διαφυγής, δηλαδή ικανότητας να μολύνει τα άτομα που έχουν εμβολιασθεί ή προηγουμένως μολυνθεί με άλλα στελέχη του ιού, η αποτελεσματικότητα (62%) έναντι μόλυνσης χαρακτηρίζεται ως ιδιαίτερα ικανοποιητική.

«Game Over» θα πουν το επόμενο διάστημα πολλοί γονείς στα παιδιά τους που ασχολούνται υπερβολικά με βιντεοπαιχνίδια.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) τα αναγνωρίζει πλέον ως «διαταραχή της ψυχικής υγείας». Οπως φαίνεται από την τελευταία Διεθνή Ταξινόμηση των ασθενειών του ΠΟΥ, ο εθισμός στα βιντεοπαιχνίδια είναι ιδιαίτερα σοβαρός για τους εφήβους που περνούν κυριολεκτικά ολόκληρη την ημέρα τους… παίζοντας.

Οπως περιγράφει στην τελευταία του κατάταξη ο ΠΟΥ, η νέα διαταραχή, η οποία αναφέρεται ως «gaming disorder», χαρακτηρίζεται από ένα πρότυπο μόνιμης ή επαναλαμβανόμενης συμπεριφοράς παιχνιδιών, είτε αυτά είναι στο Ιντερνετ είτε όχι.

Το πρότυπο συμπεριφοράς, σύμφωνα με την ίδια καταγραφή, έχει ως αποτέλεσμα σημαντικές βλάβες στους προσωπικούς, οικογενειακούς, κοινωνικούς, εκπαιδευτικούς, επαγγελματικούς ή άλλους σημαντικούς τομείς λειτουργίας.

Πώς εκδηλώνεται ένας εθισμός στα βιντεοπαιχνίδια; Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, ο «εθισμένος» θα έχει εξασθενημένο έλεγχο του παιχνιδιού. Δεν θα μπορεί να θέσει σε έλεγχο την ένταση, τη συχνότητα και τη διάρκεια ενασχόλησής του. Επίσης, το παιχνίδι αποτελεί προτεραιότητα και υπερισχύει έναντι άλλων καθημερινών δραστηριοτήτων. Η συνέχιση ή η κλιμάκωση του παιχνιδιού παρά την εμφάνιση αρνητικών συνεπειών αποτελεί ακόμη ένα σύμπτωμα.

«Παρακολουθώντας τα βιντεοπαιχνίδια που παίζουν τα παιδιά τους πολλοί γονείς κάνουν λόγο για “ψηφιακή ηρωίνη”», αναφέρεται χαρακτηριστικά σε άρθρο του αμερικανικού δικτύου CNN.

Ο καθηγητής Βλαντιμίρ Πόζνιακ, μέλος του Τμήματος Ψυχικής Υγείας και Κατάχρησης Ουσιών του ΠΟΥ, είναι αυτός που πρότεινε την ένταξη του εθισμού στα βιντεοπαιχνίδια στη λίστα με τις ψυχικές νόσους.

Τα βασικά χαρακτηριστικά έχουν πολλές ομοιότητες με τα χαρακτηριστικά των διαταραχών από τη χρήση ναρκωτικών ουσιών, ανέφερε.

Η συμπεριφορά του «εθισμένου» στα παιχνίδια, όπως γράφει ο ΠΟΥ, μπορεί να είναι συνεχής ή επεισοδιακή και επαναλαμβανόμενη. Επιπλέον, είναι συνήθως εμφανής για μια περίοδο τουλάχιστον 12 μηνών πριν δοθεί μια διάγνωση, αν και η απαιτούμενη διάρκεια μπορεί να μειωθεί αν πληρούνται όλες οι διαγνωστικές απαιτήσεις και τα συμπτώματα είναι σοβαρά.

2.500 κλήσεις στη ΜΕΥ του Παίδων

Η τηλεφωνική γραμμή της Μονάδας Εφηβικής Υγείας (ΜΕΥ) της Β’ Παιδιατρικής Κλινικής του Νοσοκομείου Παίδων «Παναγιώτη και Αγλαΐας Κυριακού» δέχεται κάθε χρόνο τουλάχιστον 2.500 κλήσεις. Ο πρώτος λόγος είναι υπερβολική χρήση του Διαδικτύου, με τα παιχνίδια να είναι ένας από τους κυριότερους λόγους υπερβολικής χρήσης του Ιντερνετ.

Οπως προέκυψε από έρευνα της ΜΕΥ το 2015 σε μαθητές πέμπτης και έκτης δημοτικού, η μέση τιμή ηλικίας κατά την οποία τα παιδιά χρησιμοποίησαν το Διαδίκτυο ήταν τα… 6,2 έτη. Το 51% των μαθητών είναι μέλος τουλάχιστον μίας σελίδας στο facebook, ενώ το 18,5% χρησιμοποιεί το facebook πάνω από δύο ώρες την ημέρα σε καθημερινή σχολική ημέρα.

Αξίζει να σημειωθεί ότι υπάρχουν ορισμένες χώρες που έχουν ήδη αναγνωρίσει τον εθισμό στα βιντεοπαιχνίδια ως μείζον πρόβλημα δημόσιας υγείας και λαμβάνουν μέτρα εναντίον του. Για παράδειγμα, στη Νότιο Κορέα η κυβέρνηση απαγορεύσει την πρόσβαση στο Ιντερνετ από τα μεσάνυχτα έως τις έξι το πρωί για ανηλίκους κάτω των 16 ετών. Στην Ιαπωνία οι παίκτες ακούνε ένα ειδικό ηχητικό μήνυμα όταν ξεπερνούν το μηνιαίο όριο ενασχόλησης με τα βιντεοπαιχνίδια που έχει θεσπιστεί.

Στη Βρετανία ο εθισμός σε βιντεοπαιχνίδια αντιμετωπίζεται σε εξειδικευμένες κλινικές.

Παράγοντες κινδύνου

Σύμφωνα με τη ΜΕΥ, η χρήση του Διαδικτύου πάνω από 10 ώρες την εβδομάδα μπορεί να οδηγήσει σε προβληματική χρήση.

Το εύρημα αυτό είναι σε συμφωνία με τις κατευθυντήριες οδηγίες της Αμερικανικής Παιδιατρικής Ακαδημίας για τα παιδιά και τους εφήβους, η οποία θέτει ως όριο ημερήσιας χρήσης οθόνης (screentime) τηλεόρασης και ηλεκτρονικού υπολογιστή τις δύο ώρες. Το όριο όμως αυτό εξατομικεύεται και θα μπορούσε, όπως αναφέρει η ΜΕΥ, για τα Σαββατοκύριακα να είναι 3-4 ώρες.

Σημειώνεται, επίσης, ότι στο 60% των περιπτώσεων κατάχρησης του Διαδικτύου παρατηρούνται συνοδές καταστάσεις όπως διαταραχή ελλειμματικής προσοχής και υπερκινητικότητα (ΔΕΠΥ), καταθλιπτικό συναίσθημα, άγχος και ιδεοψυχαναγκαστικά συμπτώματα, καθώς και διαταραχή ελέγχουν των παρορμήσεων.

Προειδοποιητικά συμπτώματα

• Ο χρήστης δεν μπορεί να θέσει υπό έλεγχο τη συχνότητα, την ένταση ή και τη διάρκεια της ενασχόλησής του.

• Διαρκώς αυξανόμενη προτεραιότητα στο βιντεοπαιχνίδι έναντι των άλλων δραστηριοτήτων.

• Εξακολούθηση ή αύξηση της ενασχόλησης με τα βιντεοπαιχνίδια παρά τις αρνητικές συνέπειες.

Στοιχεία εξάρτησης από το Ιντερνετ

• 6,2 έτη η μέση ηλικία που μαθητές Ε’ και ΣΤ’ δημοτικού χρησιμοποίησαν πρώτη φορά το Διαδίκτυο

• 51,2% των μαθητών είναι μέλη τουλάχιστον μίας σελίδας κοινωνικής δικτύωσης

• 22% των παιδιών χρησιμοποιούν καθημερινά κινητό στο υπνοδωμάτιο

• 39% χρησιμοποιούν καθημερινά το Διαδίκτυο για επικοινωνία και κοινωνική δικτύωση

• 8,5% χρησιμοποιούν το κινητό για μελέτη στο σπίτι

etypos