Ελληνικό τρόφιμο με απίστευτα υψηλές τιμές τοξινών – Παρέμβαση ευρωπαϊκών αρχών

Τρόφιμο ελληνικής εταιρείας περιέχει τοξική ουσία που προκαλεί -πιθανώς- καρκινογενέσεις. Το πρόβλημα ανέφερε στην ευρωπαϊκή πλατφόρμα επικίνδυνων τροφίμων RASFF η Ιρλανδία, τονίζοντας ότι ο κίνδυνος είναι “δυνητικά σοβαρός”. Πρόκειται για τσάι μάραθου στο οποίο εντοπίστηκαν αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης (ΡΑs) σε ποσότητα 7413% (!) πάνω από το όριο. Πιο συγκεκριμένα ενώ το όριο παρουσίας της ουσίας είναι 400mg/Kg στο ελληνικό τσάι βρέθηκε σε ποσότητα 30.054,3mg/kg.

• Ποιο τσάι: Τσάι μάραθου (fennel tea) από Ελλάδα.

• Τι βρέθηκε: Επίπεδα πυρρολιζιδινών (pyrrolizidine alkaloids) πάνω από τα επιτρεπτά όρια.

• Ποιος το ανέφερε: Η αρμόδια ιρλανδική αρχή via RASFF.

Η ΕΕ έθεσε νέα μέγιστα επιτρεπτά όρια PAs με τον κανονισμό 2020/2040 που ισχύουν από την 1^η Ιουλίου 2022 μετά από επαναξιολόγηση του κινδύνου από την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA). Το προϊόν αποσύρθηκε άμεσα από την Ιρλανδική αγορά, ωστόσο προς το παρόν δεν δίνονται περισσότερες πληροφορίες για την εταιρεία που το παράγει και το εξάγει.

Δεν είναι η πρώτη φορά που εντοπίζονται αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης σε τρόφιμα ελληνικής παραγωγής, γεγονός που σημαίνει ότι είτε οι παραγωγοί δεν κάνουν συχνά αυτοελέγχους ποιότητας και ασφάλειας στα προϊόντα τους είτε οι κρατικοί έλεγχοι υπολείπονται. Οι Ολλανδοί μας επέστρεψαν ελληνική ρίγανη λόγω Αλκαλοειδών πυρρολιζιδίνης το 2022 και τον Μάρτιο του 2023 η  Γερμανία απέρριψε πάλι ελληνική ρίγανη… και ήταν η τρίτη φορά μέσα σε μέσα σε λίγους μήνες ανιχνευτήκαν αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης σε ελληνική ρίγανη. Και το περασμένο καλοκαίρι  η ελληνική ρίγανη προκάλεσε συναγερμό σε 3 Ευρωπαϊκές χώρες λόγω αυτής της τοξικής ουσίας. Αλλά η τοξική ουσία δεν εντοπίζεται μόνο σε τρόφιμα προέλευσης Ελλάδας καθώς πολύ συχνά ενημερώνει για προϊόντα από χώρες της Ευρώπης αλλά και από τρίτες χώρες που περιέχουν την επικίνδυνη αυτη ουσία.

Τα αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης είναι μια ομάδα φυσικών τοξινών που παράγονται από διάφορα είδη φυτών και μπορούν να επιμολύνουν ολόκληρη την τροφική αλυσίδα και κάποια είδη είναι γνωστά για την αυξημένη τοξικότητα για ανθρώπους και ζώα. Το στοιχείο που καθιστά τα αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης ως τοξικά, είναι η δυνατότητά τους να υποστούν μεταβολική ενεργοποίηση και να σχηματίσουν είδη πυρρολίου, τα οποία μπορούν εύκολα να αντιδράσουν με πρωτεΐνες και επηρεάσουν το DNA.

Πιο απλά, η έκθεση σε αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης στα τρόφιμα, ιδίως για τους συχνούς καταναλωτές τσαγιού και βοτάνων, αποτελεί πιθανή μακροπρόθεσμη ανησυχία για την ανθρώπινη υγεία λόγω της πιθανής καρκινογένεσης, λένε οι επιστήμονες της EFSA. Βραχυπρόθεσμα, η έκθεση σε αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης επηρεάζουν κυρίως το ήπαρ και τον πνεύμονα. Τα Αλκαλοειδή πυρρολιζιδίνης, έχουν εντοπιστεί κατά καιρούς, σε μπαχαρικά,  μέλι, σιτηρά, γάλα, αυγά, κρέας, σαλάτες και τσάι ενώ περιστατικά δηλητηρίασης έχουν καταγραφεί και λόγω κατανάλωσης μολυσμένων δημητριακών. Και η κατανάλωση συμπληρωμάτων διατροφής με βάση φυτά παραγωγής αλκαλοειδών πυρρολιζιδίνης θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε επίπεδα έκθεσης που προκαλούν βραχυπρόθεσμη τοξικότητα με αποτέλεσμα δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία.

Πηγή: cibum.gr

Άλλη μία ανάκληση καλλυντικού λόγω αρσενικού αποκαλύπτει ένα υποτιμημένο και διαχρονικό πρόβλημα στην ευρωπαϊκή αγορά

Ακόμα μία ανάκληση καλλυντικού λόγω μόλυνσης από αρσενικό, δείχνει ότι το πρόβλημα αν και υποτιμημένο, τείνει να γίνει διαχρονικό. Η νέα ανάκληση υπογραμμίζει την ανάγκη ελέγχων στα εισαγόμενα στην ΕΕ καλλυντικά, καθώς εκτός από τους κινδύνους για τους καταναλωτές, ενισχύει τους κινδύνους για τις μάρκες που αναθέτουν την παραγωγή σε τρίτους, όπου η μη συμμόρφωση μπορεί να οδηγήσει σε ζημιά για τη φήμη τους αλλά και σε οικονομική ζημία στις αγορές της ΕΕ.

Η παλέτα με σκιές και ρουζ που ανακλήθηκε:

Πριν από λίγες ημέρες η αρμόδια υπηρεσία της Σλοβενίας ανακάλεσε από την αγορά παλέτα σκιών και ρουζ Wynie pick me eye shadow 002. Να σημειωθεί ότι προϊόντα αυτής της μάρκας πωλούνται και στην Ελλάδα. Το προϊόν που είναι “αγνώστου προέλευσης” κρίθηκε μη συμμορφούμενο με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1223/2009 για τα καλλυντικά, καθώς σε εργαστηριακούς ελέγχους ανιχνεύθηκε αρσενικό σε εξαιρετικά υψηλή συγκέντρωση. Συγκεκριμένα, στη λαμπερή καφέ-ροζ σκιά που αντιστοιχεί στη θέση 4 της παλέτας, καταγράφηκε επίπεδο αρσενικού που υπερέβαινε κατά πολύ το όριο της τεχνικά αναπόφευκτης συγκέντρωσης. Το προϊόν, με αριθμό παρτίδας LOT 155 και EAN 8433751118007, αποσύρθηκε άμεσα από την αγορά, ενώ οι καταναλωτές κλήθηκαν να το επιστρέψουν στο σημείο αγοράς λόγω σοβαρού χημικού και υγειονομικού κινδύνου.

Και η ιρλανδική μάρκα SOSU Cosmetics αναγκάστηκε να ανακαλέσει την παλέτα σκιών Peach Dreams, έπειτα από ειδοποίηση των ευρωπαϊκών αρχών για μη ασφαλή επίπεδα αρσενικού. Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης της ΕΕ εντόπισε πρόβλημα στην παρτίδα 20210405, η οποία είχε παραχθεί στην Κίνα, με υπερβολική περιεκτικότητα σε αρσενικό στις αποχρώσεις Creme, Sorbet και Peach. Οι αρχές έκριναν ότι το προϊόν παραβιάζει την ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα καλλυντικά, καθώς ο τοξικολογικός κίνδυνος του αρσενικού συνδέεται με καρκίνο, προβλήματα γονιμότητας και βλάβες σε ζωτικά όργανα. Ο διανομέας προχώρησε στην άμεση απόσυρση του προϊόντος.

Στο ίδιο πλαίσιο, η Γαλλία κοινοποίησε ειδοποίηση σοβαρού κινδύνου για μάσκα προσώπου με την ονομασία ANTI=IMPERFECTIONS της μάρκας KURKU-MA, η οποία διατίθεται διαδικτυακά και προέρχεται από την Κίνα. Οι εργαστηριακοί έλεγχοι αποκάλυψαν υπερβολικές συγκεντρώσεις αρσενικού αλλά και άλλων βαρέων μετάλλων, όπως αντιμόνιο, σελήνιο, βάριο, κοβάλτιο και ζιρκόνιο. Το αρσενικό μπορεί να προκαλέσει καρκίνο, μπορεί να βλάψει τη γονιμότητα ή το αγέννητο παιδί, προκαλεί βλάβες στα όργανα μέσω παρατεταμένης ή επαναλαμβανόμενης έκθεσης ανέφερε η προειδοποίηση του safety gate europe. Το προϊόν κρίθηκε μη συμμορφούμενο τόσο με τον Κανονισμό REACH όσο και με τον Κανονισμό για τα Καλλυντικά Προϊόντα της ΕΕ και χαρακτηρίστηκε επικίνδυνο για τους καταναλωτές.

Το μολύβι ματιών της Maybelline New York που ανακλήθηκε λόγω παρουσίας αρσενικού:

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και ευρωπαϊκή ειδοποίηση μέσω του Safety Gate, σύμφωνα με την οποία η γερμανική αρχή ασφάλειας καταναλωτικών προϊόντων ανακοίνωσε την ανάκληση του ιδιαίτερα δημοφιλούς μολυβιού ματιών Maybelline New York Crayon Khol 100 Color Show Ultra Black. Η ανάκληση αφορά την παρτίδα JYW03E με barcode 3600530905461. Το προϊόν παράγεται στη Γαλλία και οι έλεγχοι έδειξαν συγκεντρώσεις αρσενικού έως 0,00033% κατά βάρος, επίπεδο που υπερβαίνει σαφώς το επιτρεπόμενο όριο της ΕΕ, το οποίο ανέρχεται σε 0,5 mg/kg ή περίπου 0,00005% κατά βάρος. Και αυτό το προϊόν δεν συμμορφώνεται με τον Κανονισμό REACH και θεωρήθηκε επικίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

H μάσκα προσώπου με την ονομασία ANTI=IMPERFECTIONS της μάρκας KURKU-MA:

Το πρόβλημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στα καλλυντικά για ενήλικες. Η Γερμανία κοινοποίησε στις 22 Σεπτεμβρίου 2023 επικίνδυνο καλλυντικό προϊόν για βρέφη, τη βρεφική πούδρα Fulah Raneem Soft Baby Powder της μάρκας fulah, προερχόμενη από τη Συρία. Oι έλεγχοι αποκάλυψαν υπερβολικά υψηλές συγκεντρώσεις αρσενικού και καδμίου, καθώς και παρουσία μολύβδου, ουσίες που συσσωρεύονται στον οργανισμό και συνδέονται με καρκίνο, βλάβες στα όργανα, νευροτοξικότητα και σοβαρούς κινδύνους για έμβρυα και θηλάζοντα βρέφη. Αντίστοιχα, το 2022, η Γερμανία κοινοποίησε επικίνδυνη πούδρα σώματος με την ονομασία Enticing Perfumed Talc της μάρκας Enchanteur, η οποία αποδείχθηκε απομίμηση. Οι αναλύσεις έδειξαν υπερβολικά υψηλές συγκεντρώσεις αρσενικού, καδμίου, μολύβδου και αντιμονίου, ουσίες ιδιαίτερα τοξικές που συσσωρεύονται στον οργανισμό και συνδέονται με καρκίνο, βλάβες στα νεφρά και στα οστά, ερεθισμούς του δέρματος και σοβαρή αναπτυξιακή νευροτοξικότητα, ειδικά για έμβρυα και θηλάζοντα παιδιά.

Τα πιθανά σενάρια για το πως μολύνονται είδη μακιγιάζ από αρσενικό σαφής δεν περιλαμβάνουν σκόπιμη επιμόλυνση. Προκύπτει από συνδυασμό παραγόντων που σχετίζονται με τις πρώτες ύλες, τη διαδικασία παραγωγής και τον ανεπαρκή ποιοτικό έλεγχο. Το αρσενικό συχνά εντοπίζεται ως προσμείξη σε ορυκτές πρώτες ύλες, όπως μίκες και ανόργανα pigments, (βασικές πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται ευρέως στα καλλυντικά, κυρίως σε σκιές ματιών, ρουζ, πούδρες και προϊόντα με λάμψη) τα οποία εξορύσσονται από περιοχές με φυσικά αυξημένα επίπεδα βαρέων μετάλλων. Όταν ο καθαρισμός αυτών των υλικών είναι ελλιπής, το αρσενικό παραμένει στο τελικό προϊόν. Επιπλέον, διασταυρούμενη επιμόλυνση κατά την παραγωγή, χαμηλής ποιότητας νερό και χαλαρός έλεγχος στην αλυσίδα εφοδιασμού αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο.

Το αρσενικό είναι αναγνωρισμένο καρκινογόνο και η παρατεταμένη ή επαναλαμβανόμενη έκθεση, ακόμη και σε χαμηλές δόσεις, μπορεί να προκαλέσει σοβαρές και μακροχρόνιες βλάβες στην υγεία. Τα επαναλαμβανόμενα περιστατικά δείχνουν ότι, παρά το αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο έλεγχος της ασφάλειας των καλλυντικών, ιδιαίτερα αυτών που εισάγονται από τρίτες χώρες ή διακινούνται μέσω διαδικτυακών πλατφορμών, παραμένει κρίσιμο και ανεπίλυτο ζήτημα. Οι καταναλωτές καλούνται να μην αντιμετωπίζουν τέτοιες ανακλήσεις ως δευτερεύουσες ειδήσεις, αλλά ως σοβαρές προειδοποιήσεις για πραγματικούς και αποδεδειγμένους κινδύνους.