Στην πόλη Χοβ της Βρετανίας, μια μικρή εταιρεία παρασκευής και συσκευασίας καλλυντικών η Five Squirrels, είναι μια από τις 61 επιχειρήσεις που μετέχουν στο πρόγραμμα τετραήμερης εργασίας, με μισθό ολόκληρης εβδομάδας.
Ο ιδιοκτήτης της, Γκάρι Κονρόι απασχολεί 15 εργαζόμενους οι οποίοι εργάζονται από τον περασμένο Ιούνιο, από Δευτέρα έως Πέμπτη, πολλές φορές και υπερωρίες, έχοντας ρεπό την Παρασκευή, χωρίς να μειωθεί ο μισθός τους .
Το «εκκεντρικό» για ορισμένους πείραμα -είναι στο πλαίσιο μιας δοκιμής που γίνεται στη Βρετανία, για να διαπιστωθεί εάν μειώνεται ή αυξάνεται η αποδοτικότητα της τετραήμερης εργασίας- έχοντας προσελκύσει το ενδιαφέρον οικονομολόγων και επιχειρήσεων που επιθυμούν να βρουν μια λύση στην μείωση της παραγωγικότητας των εργαζομένων που παρατηρείται στη Βρετανία και σε άλλες δυτικές οικονομίες.
Η παραγωγικότητα – ή η οικονομική απόδοση ανά ώρα εργασίας – αυξήθηκε κατά μέσο όρο λίγο περισσότερο από 2% ετησίως στη Βρετανία από τη δεκαετία του 1970 μέχρι την οικονομική κρίση του 2008, υποστηρίζοντας μια σταθερή άνοδο του βιοτικού επιπέδου.
Όμως από το 2010 έως και το 2019, η αύξηση περιορίστηκε μόλις στο 0,75% κατά μέσο όρο, με την Τράπεζα της Αγγλίας να προβλέπει ότι η παραγωγικότητα θα παραμείνει αδύναμη τα επόμενα χρόνια, εν μέρει λόγω της μεγαλύτερης γραφειοκρατίας μετά το Brexit.
Σε αυτό το πλαίσιο, η μετάβαση σε μια τετραήμερη εργασία, όπου η παραγωγικότητα θα παραμένει στο ίδιο επίπεδο με αυτήν την πενθήμερης, είναι ένα από τα στοιχήματα των επιχειρήσεων ανάμεσα στους και η Five Squirrels.
Οι 56 από τις 61 εταιρείες μέχρι 25 υπαλλήλους, που μετείχουν στο πιλοτικό πρόγραμμα, δήλωσαν απόλυτα ικανοποιημένοι από το αποτέλεσμα του πειράματος και εφαρμόζουν πλέον αυτή την εργασιακή πολιτική.
Όπως ανέφεραν, η συνολική παραγωγικότητα και απόδοση διατηρήθηκαν, αν και ορισμένες εταιρείες αναγκάστηκαν να πληρώσουν υπερωρίες τις τέσσερις εργάσιμες ημέρες. Αυτό ωστόσο δείχνει μια αποτυχία στο να περικόψουν ένα πλήρες οκτάωρο από την εβδομάδα.
Απαραίτητες οι επενδύσεις
Οι εταιρείες 4 Day Week Campaign και η ερευνητική ομάδα Autonomy, που τρέχουν την πιλοτική δοκιμή, ανέφεραν στο Reuters ότι μετά την επιτυχία της πρώτης φάσης θα πραγματοποιήσουν μια δεύτερη στις 12 Ιουνίου, για την οποία έχουν ήδη λάβει εκατοντάδες αιτήσεις.
Όμως, δεν είναι μόνο η χαμηλή παραγωγικότητα των εργαζομένων που μειώνει την παραγωγή στη Βρετανία. Οι χαμηλές επενδύσεις των ίδιων των επιχειρήσεων σε νέα τεχνολογία και υποδομές, ήταν ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα στις χώρες των G7 το 2021, σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Τράπεζας.
Η εμπειρία που προέκυψε από την πρώτη δοκιμή δείχνει, ότι η μετάβαση σε τετραήμερη εργασία μπορεί να έχει εξαιρετικά αποτελέσματα εάν οι εταιρείες δαπανήσουν περισσότερα για νέο εξοπλισμό και εκπαίδευση.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Stellar Asset Management, Ντάριλ Χάιν, δήλωσε ότι η εταιρεία χρηματοοικονομικών υπηρεσιών εισήγαγε μια νέα τεχνολογία για τον εξορθολογισμό και την αυτοματοποίηση των διαδικασιών, όταν επέλεξε να εφαρμόσει την τετραήμερη εργασία.
Παρότι αρχικά αυτό είχε τον κίνδυνο να οδηγήσει σε απώλεια θέσεων εργασίας ο Χάιν είπε ότι «τα οφέλη είναι εντέλει πολλά και όλοι μπορούν να τα δουν».
Τα κέρδη της Five Squirrels αυξήθηκαν το διάστημα της τετραήμερης εργασίας, όχι μόνο γιατί οι εργαζόμενοι ήταν πιο ικανοποιημένοι αλλά και γιατί η επιχείρηση προχώρησε σε επενδύσεις.
Ο Κονρόι αγόρασε νέα μηχανήματα για να φτιάχνει μικρότερες παρτίδες αντηλιακών, αντιρυτιδικών κρεμών, προϊόντων καθαρισμού και ορών σύσφιξης του δέρματος και μια νέα μηχανή ετικετών.
Η εταιρεία δημιούργησε επίσης ένα εβδομαδιαίο πρόγραμμα, ομαδοποιώντας την εργασία με αποτέλεσμα να συσκευάζονται 120 προϊόντα ανά ώρα, από 25 που ήταν προηγουμένως.
Από την 6ήμερη στην 4ήμερη εργασία
Ο Jan-Emmanuel De Neve, καθηγητής οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, είπε ότι η αύξηση της παραγωγικότητας κατά 10% είναι ένας πιο ρεαλιστικός στόχος απ΄ ότι να στοχεύουν σε αύξηση παραγωγικότητας κατά 20% από τη μετάβαση σε τετραήμερη εργασία.
″Έχουν περάσει σχεδόν 100 χρόνια από τότε που περάσαμε από την εξαήμερη στην πενθήμερη εργασία .. οπότε είναι καιρός να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε τα επόμενα βήματα”, είπε, αναφερόμενος στην αμερικανική αυτοκινητοβιομηχανία Ford που πρώτη καθιέρωσε την πενθήμερη εργασία το 1926.
Ενώ οι μεγάλες εταιρείες ήταν πιο δύσπιστες σχετικά με την ιδέα, οι δοκιμές και η πανδημία του COVID, όταν εκατομμύρια άνθρωποι στράφηκαν ξαφνικά στην τηλεργασία, ανάγκασαν τους εργοδότες να είναι πιο ανοιχτόμυαλοι σχετικά με τις διαφορετικές εργασιακές πρακτικές.
″Υπάρχει μια προκατάληψη του status quo. Οι εργοδότες είναι πολύ επιφυλακτικοί στο να δοκιμάσουν κάτι νέο”, δήλωσε ο Jonathan Boys, ανώτερος οικονομολόγος στο Βρετανικό Chartered Institute of Personnel and Development, προσθέτοντας ότι υπάρχουν και οι εργαζόμενοι που προτιμούν να εργάζονται περισσότερες ώρες και να αμείβονται περισσότερο. Υπάρχουν όμως κι εκείνοι, κυρίως οι νέοι, που θεωρούν την τετραήμερη εργασία ως κίνητρο για να δεχθούν μια νέα θέση.
Η Ισπανία, ξεκινά κι αυτή ένα πρόγραμμα για τα επόμενα δύο χρόνια, όπου πρόκειται να ξοδέψει 10 εκατομμύρια ευρώ, για να επιδοτήσει μικρούς κατασκευαστές, ώστε να μπορούν να μειώσουν τις ώρες εργασίας των εργαζομένων κατά τουλάχιστον 10%, διατηρώντας παράλληλα τις αμοιβές τους.
Το μοντέλο αποδίδει στις πολυεθνικές
Μεταξύ των μεγάλων εταιρειών που εξετάζουν διαφορετικές επιλογές είναι η Unilever, ο παγκόσμιος γίγαντας καταναλωτικών αγαθών που απασχολεί 127.000 άτομα.
Η επιχείρηση πραγματοποίησε πιλοτικά μια τετραήμερη εργασία για 80 από τους εργαζομένους της στη Νέα Ζηλανδία για 18 μήνες. Έκτοτε, έχει επεκτείνει την τεράήμερη εργασία σε 500 εργαζόμενους στην Αυστραλία, μια κίνηση που ελπίζει να προσελκύσει νέους εργαζομένους.
Η Unilever είναι από τις πολυεθνικές που εφαρμόζει την τετραήμερη εργασίας σε Αυστραλία και Νέα Ζηλανδία.
Ο Nick Bangs, επικεφαλής της Unilever στην Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία, είπε ότι η κατάργηση των περιττών συναντήσεων (meetings) συνέβαλαν στην αύξηση των πωλήσεων στη Νέα Ζηλανδία, ενώ οι εργαζόμενοι ήταν λιγότερο αγχωμένοι και πιο ενεργητικοί. Επίσης, οι απουσίες μειώθηκαν κατά 34%.
Η Βρετανία υποφέρει από έντονη έλλειψη εργαζομένων και οι μεγαλύτερες εταιρείες είχαν συνήθως μεγάλο πλεονέκτημα όσον αφορά τις προσλήψεις. Τα τελευταία χρόνια όμως η καθιέρωση της τετραήμερης εργασίας λειτουργεί ως κίνητρο και ανατρέπει τις ισορροπίες..
Ισχυρό κίνητρο
Ο Nick South, ανώτερος συνεργάτης της Boston Consulting Group, είπε ότι οι μικρότερες εταιρείες μπορούν να γίνουν πιο ανταγωνιστικές εάν στραφούν σε ένα πιο ευέλικτο μοντέλο εργασίας που θα τους δώσει πλεονέκτημα στην πρόσληψη εξειδικευμένου προσωπικού.
Σε αντίθεση με κάθε άλλη μεγάλη οικονομία, το εργατικό δυναμικό της Βρετανίας στις αρχές του 2023 ήταν λιγότερο από ό,τι πριν από την πανδημία με τις κενές θέσεις να έχουν τριπλασιαστεί, λόγω της πρόωρης συνταξιοδότησης και της μακροχρόνιας ασθένειας.
Το βρετανικό πρακτορείο ευρέσεων εργασίας Reed.co.uk δήλωσε, ότι έχει δει αύξηση στον αριθμό των αγγελιών εργασίας που προσφέρουν τετραήμερη εργασία από την αρχή του έτους.
