Η ομιλία που θα εκφωνούσε η Μελάνια Τραμπ άλλαξε μετά από ελληνικό διάβημα
Ομιλία της Μελάνια Τραμπ διόρθωσε η ελληνική πρεσβεία στην Ουάσινγκτον, καθώς η Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ ετοιμαζόταν να προσφωνήσει τη σύζυγο του Σκοπιανού πρωθυπουργού, του Χρίστιαν Μίτσκοσκι, ως «Μακεδονία» σε εκδήλωση στον Λευκό Οίκο για την τεχνητή νοημοσύνη (AI).
Δείτε το βίντεο:
Ο πρέσβης της Ελλάδας στην Ουάσινγκτον, Αντώνης Αλεξανδρίδης ενημερώθηκε για τη… διπλωματική γκάφα που «ερχόταν» και προχώρησε σε διάβημα προτού η Μελάνια Τραμπ «βαφτίσει» τη Βόρεια Μακεδονία ως σκέτη «Μακεδονία».
Αμέσως, ο Λευκός Οίκος διόρθωσε την ομιλία της Πρώτης Κυρίας πριν την εκφώνηση και έτσι η σύζυγος του Αμερικανού Προέδρου, Ντόναλντ Τραμπ αναφέρθηκε τελικά στη χώρα ως «North Macedonia».
Απευθυνόμενη στους προσκεκλημένους της από 45 χώρες, η Μελάνια ετοιμαζόταν να προσφωνήσει σε εκδήλωση τη σύζυγο του πρωθυπουργού της Βόρειας Μακεδονίας με τη φράση «καλώς ορίζουμε τη Μακεδονία».
Όμως, ο Έλληνας πρέσβης, Αντώνης Αλεξανδρίδης, ενημερώθηκε εγκαίρως, προχώρησε σε διάβημα και ευτυχώς για τις… διπλωματικές σχέσεις Ελλάδας – ΗΠΑ η Μελάνια είπε: «Χαιρετίζω τη Βόρεια Μακεδονία».
Ο Ελληνικής καταγωγής Τζέιμς Καραγιάννης από το Μπάφαλο της Νέας Υόρκης πουλάει παγωτά κατά την διάρκεια του καλοκαιριού με το φορητό του τρέιλερ, γυρίζοντας σε πολλές περιοχές της Νέας Υόρκης με τα παιδιά να κάνουν ουρές για να δοκιμάσουν τις ιδιαίτερες γεύσεις παγωτού που πουλάει.
Πηγαίνοντας σε αρκετές υποβαθμισμένες περιοχές της πόλης, ο Τζέιμς έβλεπε ότι πολλά παιδιά δεν είχαν ούτε το ένα δολάριο που πούλαγε τα παγωτά του για να αγοράσουν ένα, έτσι σκέφτηκε ένα πρωτότυπο τρόπο για να δίνει σε όλα τα παιδιά δωρεάν παγωτά! Ξεκίνησε να τους κάνει απλές και εύκολες ερωτήσεις, από την Ιστορία ή τα μαθηματικά και με κάθε σωστή απάντηση κάθε παιδί έπαιρνε δωρεάν και από ένα παγωτό.
Ακόμα όμως και να μην γνωρίζει ένα παιδί την απάντηση.. ο Τζέιμς Καραγιάννης σχεδόν του την λέει για να πάρει και αυτό το δωρεάν παγωτό του.
Μέσα σε λίγες εβδομάδες και με την βοήθεια των κοινωνικών δικτύων, η συγκινητική αυτή προσπάθεια του Τζέιμς είχε γίνει γνωστή σχεδόν σε όλη τη Νέα Υόρκη με αποτέλεσμα να αρχίσουν οι απλοί πολίτες να χρηματοδοτούν το μοναδικό αυτό project και μέσα σε λίγες μέρες να έχει συγκεντρωθεί το ποσό των 6,000 δολαρίων το οποίο όμως θα έπρεπε να χρησιμοποιηθεί αποκλειστικά και μόνο στην αγορά παγωτών! Ο ίδιος μιλώντας σε τοπική εφημερίδα δήλωσε ενθουσιασμένος με την ανταπόκριση που είχε στον κόσμο η προσπάθεια του και ήδη αναρωτιέται πόσα παγωτά θα πρέπει να αγοράσει για να μοιράσει δωρεάν σε όλα τα παιδιά, με το μεγάλο ποσό που έχει συγκεντρωθεί!
Σαν να το θέλησε λες η μοίρα, ο άνθρωπος που θα αναβίωνε με κερί και τέχνη ζηλευτή τον αγώνα του έθνους μας το 1821 γεννήθηκε ανήμερα της επετείου της εθνικής μας παλιγγενεσίας, 25η του Μαρτίου.
Κι έτσι σήμερα, λίγα χιλιόμετρα έξω από τα Γιάννενα, μας περιμένει μια αξέχαστη περιπλάνηση στη νεοελληνική ιστορία μέσα από τα κέρινα ομοιώματα του Παύλου Βρέλλη, ένα έργο ζωής για τον ίδιο και μια εμπειρία μνήμης για τον επισκέπτη.
Ο γλύπτης Βρέλλης αναπαρέστησε τις μεγάλες στιγμές του τόπου μας υπενθυμίζοντας τις μορφές που σημάδεψαν τους αγώνες μας, αφήνοντάς μας να μένουμε με το στόμα ανοιχτό μπροστά στα κέρινα ομοιώματά του.
Για τον ίδιο βέβαια μόνο ρόδινη δεν ήταν η όλη περιπέτειά του, καθώς εργάστηκε κάτω από αντίξοες συνθήκες για να στήσει αυτό το μουσείο-στολίδι λαογραφίας, χτίζοντάς το κυριολεκτικά με τα χέρια του. Δεν ήταν μόνο το πάθος και το μεράκι του, ήταν και η έμφαση που ήθελε να δώσει στην ακρίβεια των αναπαραστάσεών του, σεβόμενος την πραγματική ιστορία.
Ο Βρέλλης, απόφοιτος του τμήματος Γλυπτικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, ήταν στα 60 του και συνταξιούχος γυμνασιάρχης το 1983 όταν αγόρασε μια άγονη έκταση 17 στρεμμάτων στο Μπιζάνι των Ιωαννίνων με το εφάπαξ επίδομα που πήρε από το ελληνικό Δημόσιο, κι αυτό για να δώσει υπόσταση στο όνειρο της ζωής του.
Τα επόμενα 13 χρόνια θα τα περνούσε δουλεύοντας ακατάπαυστα διαμορφώνοντας τόσο τον εξωτερικό όσο και τον εσωτερικό χώρο του μουσείου του, σχεδιάζοντας και χτίζοντάς το από την αρχή για να μοιάζει με αυθεντικό ηπειρώτικο οικοδόμημα του 18ου αιώνα. Δεν ήταν έτσι μόνο γλύπτης, καθώς λειτούργησε αναγκαστικά ως αρχιτέκτονας, ζωγράφος, ενδυματολόγος, λαογράφος, μιας και όλα μόνος του τα έκανε!
Η συγκέντρωση του ιστορικού και λαογραφικού υλικού για τα θέματα των κέρινων ομοιωμάτων του ήταν μια διαχρονική εξάλλου αναζήτηση για τον Παύλο Βρέλλη, μια κοπιώδης εργασία που κράτησε περισσότερο από τρεις δεκαετίες ενδελεχούς μελέτης. «Ευχαριστώ αυτούς που κράτησαν τη Θρησκεία μου, τη Γλώσσα μου και την Εθνικότητά μου, για να είμαι Χριστιανός και να λέγομαι Έλληνας.
Η αγάπη και η λατρεία που είχα, από μικρό παιδί, στους ήρωες της προεπανάστασης και της επανάστασης του 1821, έγινε αγάπη και θαυμασμός για τους μετέπειτα ήρωες. Αυτοί σφάχτηκαν, κρεμάστηκαν, γδάρθηκαν, ταπεινώθηκαν, για να κερδίσουμε εμείς σήμερα τον τόπο τούτο ελεύθερο, χωρίς σκλαβιά», γράφει τον χειμώνα του 1994/5 στο συνοδευτικό υπόμνημα του μουσείου του, για να συνεχίσει:
«Αυτός ο μικρός λαός της γης, έδειξε την ανδρεία του σε όλες τις εποχές. Αντικατέστησε το δόρυ με το καριοφίλι ή το σύγχρονο όπλο και βροντοφώναξε προς όλους τους λαούς της γης, “η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει”. Σα φόρο τιμής, αγάπης και πίστης, στους ανώνυμους και επώνυμους ήρωές μας, έφτιαξα τούτο το Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας με κέρινα ομοιώματα, στο χωριό Μπιζάνι Ιωαννίνων».
Τελειώνοντας, αποκαλύπτει τον σκοπό του: «Θέλω να κάνω Ιστορική Αγωγή, μνήμη Ιερή όλων των ηρωικών μορφών και γεγονότων που έζησαν μέσα μου. Οι συνθέσεις είναι όλες δικές μου. Δούλεψα, όχι μόνο με βάση τη βιβλιογραφία που συγκέντρωσα (για ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία), αλλά και τις πληροφορίες -στοιχεία- που πήρα από τα μέρη που περπάτησα, γνώρισα, φωτογράφησα και σχεδίασα επί χρόνια».
Ο Βρέλλης αναβίωσε σπουδαία ιστορικά γεγονότα της Ελλάδας σε φυσικό μέγεθος μέσα στο μουσείο του, μπλέκοντας κέρινες μορφές και πραγματικούς χώρους σε ένα συνεκτικό όλον που μυρίζει ελληνική ιστορία από άκρη σε άκρη και μας κάνει να βιώσουμε τα περασμένα γεγονότα σαν να είμασταν πράγματι εκεί.
Και η αλήθεια είναι πως ενώ τη ματιά κλέβει η Επανάσταση του 1821 και οι πολεμικές περιπέτειες του τόπου μας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα εκθέματα του Βρέλλη περιλαμβάνουν μορφές και αναφορές από την περίοδο των αρχαιοελληνικών χρόνων ως και την Κυρά της Ρω (1982)!
Ο μεγάλος αυτός «ξεναγός» της νεοελληνικής ιστορίας έφυγε από κοντά μας τον Ιούλιο του 2010, όταν και θυμήθηκαν ξαφνικά όλοι πως τόσο η πολιτεία όσο και η Ακαδημία Αθηνών είχαν παραλείψει να τον τιμήσουν…
Τα κέρινα ομοιώματά του περιλαμβάνουν το «Κρυφό Σχολειό», το οποίο έφτιαξε «σα φόρο Τιμής σε όσους κράτησαν τη γλώσσα και την Εθνική μας ταυτότητα, στους σκοτεινούς πρώτους χρόνους της Τουρκοκρατίας», έχοντας δουλέψει τα πρόσωπά του «στο εργαστήρι μου στην Αθήνα και στα Γιάννενα» ήδη από το 1954-55.
Τα έργα της προεπαναστατικής περιόδου απαρτίζουν ακόμα η «Φιλική Εταιρία», οι «Ηπειρώτες Ευεργέτες», που «έχουν ανθρωπιστική και εθνική συνείδηση και δράση μεγάλη», οι «Δάσκαλοι του Γένους», ο «Σκλαβωμένος Ελληνισμός στις Φυλακές», η «Ανατίναξη στο Κούγκι», οι «Κλέφτες και Αρματολοί», η «Σφαγή του Αλή-πασά» κ.ά.
Κάτω από τη γενική κατηγορία «Εκθέματα Επανάστασης», συναντάμε κέρινες δημιουργίες όπως τους «Πολεμιστές του 1821», αλλά και τα ομοιώματα του Μακρυγιάννη, του Κολοκοτρώνη, του Κανάρη, του Νικηταρά κ.ά. Ξεχωριστή θέση κατέχει τόσο στη ζωή του όσο και το έργο του η ταραγμένη εποχή της γερμανικής Κατοχής, την οποία αναπτύσσει σε έργα-σταθμούς της δουλειάς του, όπως οι «Πικρές θύμησες 1940-1941», το «Γράμμα από το Αλβανικό Μέτωπο», οι «Γυναίκες της Πίνδου», το «Στρατηγείο του 1940 στη Σπηλιά του Καλπακίου», το «Ρούπελ», η «Μάχη της Κρήτης» κ.ά.
Για το εξέχουσας καλλιτεχνικής, ιστορικής και λαογραφικής αξίας έργο του τιμήθηκε από πολιτιστικούς συλλόγους και πνευματικούς θεσμούς, όπως την Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας (1981), την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Ελλάδας (1982), την Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (1991), τον Δήμο Ιωαννιτών (1992), το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (1992), το ΤΕΙ Άρτας (2001) και την Εταιρεία Λογοτεχνών και Συγγραφέων Ηπείρου (2008)…
Πρώτα χρόνια
Ο Παύλος Βρέλλης γεννιέται την 25η Μαρτίου 1923 στα Γιάννενα, για να δει τη ζωή να του δείχνει από μικρό το σκληρό της πρόσωπο: στα 4 ορφανεύει από μητέρα και στα 13 από πατέρα. Αποκούμπι βρίσκει στη θεία του (αδερφή της μητέρας του), Σοφία Παραμυθιώτη, η οποία τον παίρνει υπό την προστασία της μεγαλώνοντας και σπουδάζοντάς τον. Δασκάλα μάλιστα η ίδια και πνεύμα φωτισμένο, θα αφήσει στο παιδί παρακαταθήκη την αγάπη για τις τέχνες και τα γράμματα.
Ο Παύλος την ανταμείβει δείχνοντας από μικρός την καλλιτεχνική του ιδιοσυστασία. Πριν καλά καλά καταλάβει τον εαυτό του, ζωγραφίζει και σμιλεύει στο ξύλο ή την πέτρα αγαπημένους του ήρωες. Οι δυσκολίες όμως είναι και πάλι εδώ: έφηβος πια, πέφτει στα χέρια του γερμανού κατακτητή, ο οποίος καθ’ όλη την περίοδο της Κατοχής τον βάζει με άλλα Γιαννιωτόπουλα να καθαρίζουν απομεινάρια πολεμικού υλικού που δεν είχε εκραγεί. Ζώντας τώρα ως μελλοθάνατος, σκαλίζει στη φυλακή το ξύλο και αποτυπώνει τις μορφές των συγκρατουμένων του, παιδιών που θα χάνονταν δηλαδή την επομένη, καθώς ζούσαν καθημερινά με τον κίνδυνο του θανάτου.
Μετά την απελευθέρωση το 1945, γίνεται δεκτός στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία, από την οποία αποφοιτά το 1947, έχοντας μέχρι τότε λατρέψει τη γλυπτική. Πριν μπει μάλιστα στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), στα 24 του τώρα, φιλοτεχνεί μια σειρά προτομών στρατηγών και μητροπολιτών που θα του φέρουν μια πρώτη φήμη στον χώρο της τέχνης.
Αυτοδίδακτος γλύπτης και χαράκτης, παρουσιάζει μερικά έργα του και το 1949 γίνεται δεκτός στην ΑΣΚΤ, στο Τμήμα Γλυπτικής. Τα χαρακτικά, γλυπτά και σκίτσα του λαμβάνουν εγκωμιαστικές κριτικές, την ίδια ώρα που ο Παύλος ασχολείται με πολλά και διάφορα: παρακολουθεί μαθήματα βυζαντινής μουσικής και ορθοφωνίας και είναι ταυτοχρόνως αθλητής του άλματος επί κοντώ, παίρνοντας μάλιστα πολλές διακρίσεις και πρωτιές (όπως στα «Άκτια» το 1950 και τα «Δωδωναία» την ίδια χρονιά).
Ο Βρέλλης αποφοιτά από την ΑΣΚΤ το 1954, έπειτα από ένα διάλειμμα για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία, δεν σταματά ωστόσο τη μαθητεία του. Σύντομα θα βρεθεί στη Φλωρεντία για να μάθει χαλκογλυπτική και στη Ραβέννα αμέσως μετά, για να διδαχθεί ψηφοθετική. Παράλληλα, ταξιδεύει πολύ για να έρθει σε επαφή με το πνεύμα και την τέχνη των μεγάλων δασκάλων που θαυμάζει. Επιστρέφει τελικά στην Ελλάδα για να δουλέψει σε έργα συντήρησης του Βράχου της Ακρόπολης και περνά άλλα τρία χρόνια στο Αρχαιολογικό Μουσείο, στο οποίο δημιουργεί το Τμήμα Αναπαραγωγής Κλασικών Αρχαιοτήτων.
Δεν ξεχνά βέβαια ποτέ πως είναι παιδαγωγός και βάζει σκοπό να αλλάξει την εκπαίδευση του τόπου του. Καταρτίζει λοιπόν ένα νέο πρόγραμμα μαθημάτων βασισμένο σε εκσυγχρονισμένες παιδαγωγικές μεθόδους, το οποίο εφαρμόζεται πράγματι στο Τζάνειο Πειραματικό Γυμνάσιο του Πειραιά, καθηγητής του οποίου υπήρξε εξάλλου για χρόνια.
Η πολυσχιδής εκπαιδευτική του δράση θα τον φέρει ακόμα και ξεναγό σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικά σημεία του τόπου μας, καθώς γι’ αυτόν η παιδεία είναι ένα πολύπλευρο φαινόμενο. Αρχαία Ολυμπία, Μιστράς, Δελφοί, Αρχαία Δωδώνη κ.ά. γίνονται έτσι κτήμα του. Το 1962 θα παντρευτεί την εδώ και χρόνια αγαπημένη του Μαρία Γιαννίση, επιστρέφοντας τελικά στα Γιάννενα…
Ένας γλύπτης στην επαρχία του 1960
Η ζωή του καλλιτέχνη στην ελληνική περιφέρεια αποδεικνύεται ωστόσο δυσκολότερη απ’ ό,τι περιμένει. Αναλαμβάνει μερικές παραγγελίες για προτομές και ηρώα, αλλά ως εκεί. Παίρνει μέρος σε μερικές ομαδικές εκθέσεις γλυπτικής ανά την Ελλάδα και περιοδεύει σε όλη την Ήπειρο για να δώσει διαλέξεις. Αλλά και για να μελετήσει φυσικά από πρώτο χέρι τη λαϊκή τέχνη της ιδιαίτερης πατρίδας του.
Η κύρια απασχόλησή του είναι όμως καθηγητής Τεχνικών σε γυμνάσια και λύκεια των Ιωαννίνων. Παράλληλα, λειτουργεί για πολλά χρόνια και μια σχολή προετοιμασίας υποψηφίων για την Καλών Τεχνών, διδάσκοντας γραμμικό και ελεύθερο σχέδιο. Την ίδια εποχή, αποκτά και τα δυο παιδιά του.
Αυτόν τον καιρό θα τον ανακαλύψει και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, στο οποίο θα διδάξει για μια επταετία ιστορίας της τέχνης. Μέχρι τότε βέβαια έχει θέσει, έστω και εν σπέρματι, το μακρόπνοο όραμά του…
Η δημιουργία του Μουσείου Βρέλλη
Το 1975, στο πλαίσιο των παιδαγωγικών του καθηκόντων στο σχολείο, παρουσιάζει αυτό που έμελλε να γίνει το πρώτο έκθεμα του μουσείου του, το περιβόητο «Κρυφό Σχολειό». Ο Βρέλλης πήρε έναν χώρο και τον μεταμόρφωσε στο κρυφό σχολειό της Τουρκοκρατίας, φιλοτεχνώντας τις πρώτες ανθρώπινες μορφές του από κερί. Και σαν γλύπτης που είναι, δημιουργεί πρώτα μοντέλα από πηλό, κατόπιν γύψινα εκμαγεία και στο τέλος τις κέρινες δημιουργίες του.
Οι πρώτες κριτικές για το έργο του είναι διθυραμβικές! Η συνέχεια θα φέρει στο μουσείο του κατά τα επόμενα χρόνια περισσότερους από 8 εκατ. επισκέπτες. Ο Βρέλλης ήταν ταυτοχρόνως και ποιητής, αν και αρχικά εμφανίζεται διστακτικός να δημοσιεύσει τις δημιουργίες του. Τελικά θα δουν το φως της έκδοσης οι συλλογές του «Θύμησες» (1969), «Φόρμες» (1972), «Σίδερα, Πέτρες και Λουλούδια» (1975), «Ήταν και Είναι» (1982) και «Λαμαρίνες και Παράνομοι» (1982).
Επιστρέφοντας στο έργο της ζωής του, μέχρι το 1981 έχει ήδη προσθέσει κι άλλα κέρινα ομοιώματα, διαμορφώνοντας ταυτοχρόνως και τις θεματικές αίθουσες που τα στεγάζουν. Ο χώρος είναι όμως πολύ μικρός για να στεγάσει τα έργα που έχει στα σκαριά. Το 1983 συνταξιοδοτείται ως γυμνασιάρχης και αποφασίζει να συγκεντρώσει το σύνολο των δυνάμεών του όχι στην αποστρατεία του, αλλά σε κάτι που θα άφηνε βαριά κληρονομιά στον τόπο μας!
Ο εξηντάχρονος πλέον Βρέλλης αγοράζει με το εφάπαξ επίδομά του έναν χώρο 17 στρεμμάτων στο χωριό Μπιζάνι, λίγο έξω από τα Γιάννενα. Και βάζει μπροστά το μουσείο του. Χαράζει δρόμους και πλατείες στο στέρφο οικόπεδο, διαμορφώνοντας τον περιβάλλοντα χώρο με σεβασμό στο τοπικό στοιχείο των Ιωαννίνων, το οποίο ξέρει εξάλλου καλά από τις περιηγήσεις του σε κάθε γωνιά της Ηπείρου.
Όσο για το κτίριο που θα φιλοξενήσει τα κέρινα όνειρά του, του δίνει τη μορφή της «αστικής φρουριακής αρχιτεκτονικής της ενδοχώρας της Ηπείρου κατά τον 18ο αιώνα», όπως μας λέει, φιλοτεχνώντας το με απόλυτο σεβασμό στην παράδοση. «Το Φλεβάρη του 1983, αγόρασα στο χωριό Μπιζάνι 17 στρέμματα γης, για να φτιάξω αυτό το Μουσείο. Ήμουνα τότε 60 χρονών. Μέτρησα την αντοχή μου και την ανοχή μου. Αυτά που βρήκα ήταν βράχια, ανώμαλο έδαφος με μεγάλες κλίσεις (πουθενά οριζόντια επιφάνεια), λίγες ασφάκες και πουρνάρια ‘δω και ‘κει και δυο μικρές γκορτσιές. Πουθενά δρόμος ή μονοπάτι δεν υπήρχε», εξομολογείται ο ίδιος για τις απαρχές του μουσείου του.
Το κυρίως κτίριο το διαιρεί σε ανάλογα επίπεδα («παράλληλα», «συνάλληλα» και «διάλληλα») φτιάχνοντας έναν χώρο το λιγότερο μοναδικό. Αποδεσμευμένος από τη συνήθη χωροταξία ενός μουσείου, συνθέτει ποικίλα σκηνικά που θα στεγάσουν σε πλήρη αρμονία τα ομοιώματά του. Τα οποία είναι όλα τους παρμένα από την ελληνική ιστορία.
Στο τιτάνιο αυτό έργο του αρχιτέκτονα και χτίστη τώρα στέκονται παραστάτες φίλοι και μαθητές του, που έχουν απαρτίσει τον σύλλογο «Φίλοι του Μουσείου Παύλου Βρέλλη». Η ελληνική πολιτεία ανακάλυψε το μουσείο του μόνο στα τελειώματά του, όταν η υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη και ο υπουργός Οικονομικών Αλέξανδρος Παπαδόπουλος τον στηρίζουν οικονομικά, καθώς τα έξοδα είναι δυσανάλογα για την τσέπη του.
Το ξεχωριστό μουσείο του Παύλου Βρέλλη αρχίζει να δέχεται επισκέπτες στα τέλη Ιουλίου του 1995 και τα σχόλια που εισπράττει ο καλλιτέχνης είναι εγκωμιαστικά. Ο ίδιος περιορίζεται απλώς να πει πως «πλούσιος δεν είναι αυτός που έχει χρήματα, αλλά αυτός που προσφέρει. Και εγώ είμαι πλούσιος, γιατί κατάφερα και πρόσφερα στον Έλληνα τούτο το έργο».
Το τέλος
Άλλα έργα του γλύπτη, ζωγράφου και χαράκτη Παύλου Βρέλλη κοσμούν ιδιωτικές συλλογές της Ελλάδας και του εξωτερικού, την ίδια ώρα που συλλογές του εκτίθενται και στην Πινακοθήκη Ιωαννίνων, ενώ κάποια έργα από πέτρα και μάρμαρο στολίζουν την ηπειρώτικη γη.
Κάποιοι έχουν υποδείξει με νόημα την εκκωφαντική σιγή που τήρησε απέναντί του η ελληνική πολιτεία και οι μεγάλοι φορείς του τόπου μας, αναζητώντας μια βράβευση για τον μεγάλο αυτό Έλληνα που δεν ήρθε ποτέ.
Ο Βρέλλης είχε ωστόσο όλους τους έλληνες και ξένους επισκέπτες του μουσείου του να τον τιμούν, με το έργο του να διαδίδεται μάλιστα περισσότερο από στόμα σε στόμα παρά από επίσημους φορείς και δημοσιεύματα του Τύπου.
Ένα έργο ανυπολόγιστης φυσικά εθνικής και καλλιτεχνικής αξίας που άφησε κληρονομιά σε όλο τον ελληνικό λαό. Ως μεγάλος δημιουργός αλλά και εξίσου μεγάλος παιδαγωγός έφυγε ο Παύλος Βρέλλης από τον κόσμο στις 23 Ιουλίου 2010, πηγαίνοντας πιθανότατα να συναντήσει όλους εκείνους τους ήρωες, αγίους αλλά και καθημερινούς ανθρώπους που τόσο θαύμασε και ύμνησε με το κερί του…
Περισσότερες πληροφορίες για το πως θα επισκεφθείτε το μουσείο στο vrellis.gr
Ο Στάθης Αντωνακόπουλος ζει εδώ και τρία χρόνια το δικό του αμερικανικό όνειρο μέσω του Stix. Της αλυσίδας εστιατορίων που σκοπεύει να φτάσει από τον Ατλαντικό έως τον Ειρηνικό
της Μαργαρίτας Πουρνάρα
Τον γνώρισα το 2009, περπατώντας στην Νέα Υόρκη. Ενας ψηλός συμπαθής τύπος μ’ ενα μπουφάν που έγραφε στην πλάτη «Ολυμπιακός – Ξυλόκαστρο», περίμενε δίπλα μου στο φανάρι. Παραμέρισα τα αντίπαλα οπαδικά μου αισθήματα και πιάσαμε κουβέντα. Τότε μόλις είχε κλείσει τα 30 και ήταν ο διευθυντής σε ένα από τα γνωστότερα ελληνικά εστιατόρια της Νέας Υόρκης το Kellari – Parea.
Σήμερα, έξι χρόνια μετά, είναι ο ιδιοκτήτης τριών εστιατορίων: του Stix bar & Grill στο ξενοδοχείο Indigo στο Μανχάταν, του Stix Mediterranean Grill στην περιοχή Γκράμερσι στο Μανχάταν και του Stix Mediterranean Grill στην Αστόρια, με σχέδια να αναπτύξει μια ολόκληρη αλυσίδα Franchise. Πολύ επώνυμοι Αμερικανοί αγαπούν το μενού του – ανάμεσά τους η Βανέσα Ουϊλιαμς και η Τζάνετ Τζάκσον – ενώ συσπειρώνει όλα τα μέλη της ελληνικής και ελληνοαμερικανικής κοινότητας, που σταματούν για έναν φρέντο, μια κοτόσουπα αυγολέμονο ή ενα πεντανόστιμο ζουμερό σουβλάκι.
Ο Στάθης Αντωνακόπουλος, είναι ένας από τους νεότερους και πιο επιτυχημένους εστιάτορες της Νέας Υόρκης. Γεννήθηκε στην Ελλάδα και έφυγε για την Αμερική όταν ήταν 21 ετών. Η εστίαση ήταν στα γονίδιά του.
Ο παππούς του διατηρούσε ένα βενζινάδικο την δεκαετία του ’50 στην Κορινθία στο οποίο πωλούσε και σουβλάκια στους διερχόμενους. Οταν οι ανταγωνιστές του αυξήθηκαν, ο Στάθης Κάσσιος αποφάσισε να ανοίξει ένα εστιατόριο στο χωριό του, την Λυκοπωριά, κοντά στο Ξυλόκαστρο. Υστερα έκτισε από πάνω και ένα μικρό ξενοδοχείο.
Eκεί μεγάλωσε και ο εγγονός του που σαν παιδί καθάριζε τα τραπέζια, ύστερα σέρβιρε και στην εφηβεία έφερνε βόλτα το μαγαζί μόνος του.
Στην Αμερική, έκανε πρώτο και δεύτερο πτυχίο στα οικονομικά και την διοίκηση επιχειρήσεων. Από την πρώτη ημέρα των σπουδών, εργαζόταν σαν γκαρσόνι σε εστιατόρια της Αστόριας, ανεβαίνοντας αργά τα σκαλιά της ιεραρχίας και γνωρίζοντας τα μυστικά κάθε πόστου. Το μόνο που του ξέφυγε ήταν η επαγγελματική εκπαίδευση σεφ αλλά είναι εξαιρετικός μάγειρας, ικανός στο να κρίνει ολόκληρη την ανθρώπινη αλυσίδα του προσωπικού των εστιατορίων του.
Πριν εργαστεί στο Kellari, είχε ήδη ανοίξει μια επιχείρηση με ντόνατς, μια εμπειρία που τον εξοικείωσε ακόμα περισσότερο με την αγορά. Η επιθυμία του ήταν όμως να αποκτήσει κάτι δικό του. Τον Δεκέμβριο του 2012, έκανε το όνειρό του πραγματικότητα με το Stix στο Γκράμερσι Παρκ, μια από τις καλύτερες γειτονιές του Μανχάταν. Αμέσως γνώρισε εμπορική επιτυχία και αποδοχή από το δύσκολο νεουρκέζικο κοινό.
«Το μεγαλύτερό μας πλεονέκτημα ήταν το κόνσεπτ του μαγαζιού, η γευστική και αισθητική μας πρόταση. Σερβίρουμε τα περισσότερά μας φαγητά σε καλαμάκι, είτε είναι κρέας, είτε είναι ψάρι είτε κομμάτια λαχανικών.
Θεωρητικά, θα μπορούσε να πει κανείς ότι περνάμε το σουβλάκι στον 21ο αιώνα μιας και μέχρι τώρα ήταν ταυτισμένο περισσότερο με την εικόνα του πρόχειρου, γρήγορου ενίοτε και λίγο ανθυγιεινού γεύματος. Εμείς αντιθέτως δώσαμε τρομερή έμφαση στην πρώτη ύλη, που είναι οργανική, βιολογική από εξαιρετικές φάρμες της περιοχής. Επίσης δώσαμε μεγάλη έμφαση στον καφέ. Φέραμε τον πρωταθλητή μπαρίστα Στέφανο Δωματιώτη από την Ελλάδα και μαθαίνουμε τους Νεουορκέζους τον φρέντο.
Πρέπει να σας πω ότι τρώνε 5 από τα 7 βράδια της εβδομάδας έξω και έχουν τρομερό αισθητήριο γεύσης και είναι ενημερωμένοι. Κανένας δεν διανοείται εδώ να ισχυριστεί λ.χ. ότι το κρέας του είναι βιολογικό ενώ δεν είναι όχι μόνον διότι θα γίνει αμέσως αντιληπτός από τους αυστηρούς ελέγχους αλλά διότι οι πελάτες ξέρουν και μπορούν να κρίνουν» λέει στο WE του news247.
«Το ελληνικό φαγητό γνωρίζει τεράστια άνθηση στην Αμερική. Οχι μόνον έχουμε παράδοση στον τομέα αυτό, από τους πρώτους Ελληνες μετανάστες αλλά έχουμε εξελιχθεί πολύ. Πιστεύω ότι οι επιχειρήσεις αυτές είναι ο καλύτερος πρεσβευτής για την χώρα μας, τα προϊόντα και τους ανθρώπους της. Προσωπικά όχι μόνο προωθώ το ελληνικό κρασί, γιαούρτι, μέλι, λάδι και ό,τι καλό παράγεται στην ελληνική φύση άλλα έχω πείσει και εκατοντάδες Αμερικανούς να έρθουν για διακοπές στα νησιά μας.
Γυρίζουν ενθουσιασμένοι και γίνονται οι πιο καλοί μας πελάτες. Το δικό μου μενού έχει δύο αναγνώσεις. Οι Ελληνες το βρίσκουν ελληνικό και οι Αμερικάνοι μεσογειακό, υπό την έννοια ότι έχουν ταυτίσει την μεσογειακή διατροφή με κάτι υγιεινό, νόστιμο και ποιοτικό. Κάθε ένα από τα μαγαζιά μου έχουν και άλλους πελάτες. Στην Αστόρια λ.χ. το 50% είναι Ελληνες. Στο Μανχάταν είναι Αμερικανοί».
Ανήσυχος και αεικίνητος, ο Στάθης Αντωνακόπουλος ετοιμάζει και άλλα εστιατόρια με απώτερο στόχο να δημιουργηθεί μια μεγάλη αλυσίδα franchise σε πολλές αμερικανικές πολιτείες: «Το πιο σημαντικό βήμα είναι η σύλληψη του Stix, η λογική πίσω από το μενού, την εξυπηρέτηση, την λειτουργία.
Εκεί έχουμε επιτύχει και μπορούμε να δοκιμάσουμε τις δυνάμεις μας στην απαιτητική αμερικανική αγορά, που βγάζει εκτός ανταγωνισμού ο,τι δεν είναι καλό. Ακόμα και το τοπ νεουορκέζικο εστιατοριο έχει το όριο ζωής τα 20 χρόνια.
Από την άλλη, οι καταναλωτές χρησιμοποιούν τα social media και εφαρμογές όπως το yelp, για να αποφασίσουν που θα πάνε για φαγητό ή ποτό. Συνεπώς η πληροφορία διαχέεται αμέσως και κανείς δεν μπορεί να κρυφτεί αν η ποιότητα ή συμπεριφορά του δεν είναι σωστή».
Τελικά, ποιο είναι το μυστικό της επιτυχίας; «Δεν είναι μόνον η σκληρή δουλειά. Ολοι δουλεύουν πολύ στην Νέα Υόρκη. Πρέπει να είσαι τολμηρός, προνοητικός, γνώστης και να μην επαναπαύεσαι ποτέ στις δάφνες σου.
Το σπουδαιότερο είναι να έχεις αξίες και να αγαπάς παθιασμένα αυτό που κάνεις. Εργάζομαι από το ξημέρωμα μέχρι και τα μεσάνυχτα, απολαμβάνω κάθε στιγμή και λυπάμαι πολλές φορές που δεν μου φτάνει το 24ωρο για να κάνω όλα αυτά που θέλω». Και οι στιγμές ηρεμίας; «Μόνο όταν παίζει ο Ολυμπιακός και βέβαια αγκαλιά με τον μερικών μηνών γιο μου»…
Οι ερευνητές του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας των ΗΠΑ, με επικεφαλής τον δρα Στίβεν Ρόζενμπεργκ και τη συμμετοχή του Έλληνα Νικόλαου Ζαχαράκη ανακάλυψαν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα έχει την δυνατότητα να πολεμήσει και να εξαλείψει τον καρκίνο του μαστού σε προχωρημένο στάδιο με πολλαπλές μεταστάσεις.
Η νέα θεραπεία κατάφερε να εξαφανίσει τελείως τον καρκίνο του μαστού σε μια γυναίκα που βρισκόταν στο τελικό στάδιο της ασθένειας και προετοιμαζόταν για το θάνατό της, καθώς της είχαν δοθεί μόνο τρεις μήνες ζωής. Δύο χρόνια αργότερα, όπως έγινε γνωστό, δεν υπάρχει πλέον κανένα ίχνος καρκίνου στο σώμα της.
Με τη θεραπεία αυτή απομόνωσαν κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος από το εσωτερικό του όγκου, τον οποίο αφαίρεσαν από την ασθενή. Τα κύτταρα αυτά εξετάστηκαν στο εργαστήριο και αυτά που φάνηκαν να αναγνωρίζουν μεταλλάξεις τα πολλαπλασίασαν και τα έδωσαν πίσω στην ασθενή, με σκοπό να πολεμήσουν τα «κακά» κύτταρα.
Αυτή η ασθενής είχε δεχθεί πολλές θεραπείες αλλά καμία δεν είχε διάρκεια. Με τη νέα θεραπεία, όλες οι μεταστάσεις εξαφανίστηκαν μέσα σε λίγες εβδομάδες και πλέον μετά από σχεδόν δύο χρόνια παραμένει χωρίς ίχνος καρκίνου στο σώμα της.
Είναι η πρώτη φορά που έχει γίνει κάτι τέτοιο, γι’ αυτό χαιρετίσθηκε ως αξιοθαύμαστο επίτευγμα, αν και προς το παρόν η θεραπεία έχει δοκιμασθεί με απόλυτη επιτυχία σε μία μόνο ασθενή. Πρόκειται λοιπόν για μια πειραματική θεραπεία, αλλά μπορεί μελλοντικά να φέρει επανάσταση στη θεραπεία όλων των καρκίνων, σύμφωνα με τους επιστήμονες.
“Ξέρουμε τον εχθρό και προσπαθούμε να βρούμε την καλύτερη τακτική για να νικήσουμε τον καρκίνο” δήλωσε μεταξύ άλλων στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1 ο Νικόλαος Ζαχαράκης.
Οι ερευνητές του Εθνικού Ινστιτούτου Υγείας των ΗΠΑ, με επικεφαλής τον δρα Στίβεν Ρόζενμπεργκ και τη συμμετοχή του Έλληνα Νικόλαου Ζαχαράκη ανακάλυψαν ότι το ανοσοποιητικό σύστημα έχει την δυνατότητα να πολεμήσει και να εξαλείψει τον καρκίνο του μαστού σε προχωρημένο στάδιο με πολλαπλές μεταστάσεις.
Η νέα θεραπεία κατάφερε να εξαφανίσει τελείως τον καρκίνο του μαστού σε μια γυναίκα που βρισκόταν στο τελικό στάδιο της ασθένειας και προετοιμαζόταν για το θάνατό της, καθώς της είχαν δοθεί μόνο τρεις μήνες ζωής. Δύο χρόνια αργότερα, όπως έγινε γνωστό, δεν υπάρχει πλέον κανένα ίχνος καρκίνου στο σώμα της. Με τη θεραπεία αυτή απομόνωσαν κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος από το εσωτερικό του όγκου, τον οποίο αφαίρεσαν από την ασθενή.
«Ξέρουμε τον εχθρό και προσπαθούμε να βρούμε την καλύτερη τακτική για να νικήσουμε τον καρκίνο» δήλωσε μεταξύ άλλων ο Νικόλαος Ζαχαράκης
Τα κύτταρα αυτά εξετάστηκαν στο εργαστήριο και αυτά που φάνηκαν να αναγνωρίζουν μεταλλάξεις τα πολλαπλασίασαν και τα έδωσαν πίσω στην ασθενή, με σκοπό να πολεμήσουν τα «κακά» κύτταρα. Αυτή η ασθενής είχε δεχθεί πολλές θεραπείες αλλά καμία δεν είχε διάρκεια. Με τη νέα θεραπεία, όλες οι μεταστάσεις εξαφανίστηκαν μέσα σε λίγες εβδομάδες και πλέον μετά από σχεδόν δύο χρόνια παραμένει χωρίς ίχνος καρκίνου στο σώμα της.
Είναι η πρώτη φορά που έχει γίνει κάτι τέτοιο, γι’ αυτό χαιρετίσθηκε ως αξιοθαύμαστο επίτευγμα, αν και προς το παρόν η θεραπεία έχει δοκιμασθεί με απόλυτη επιτυχία σε μία μόνο ασθενή. Πρόκειται λοιπόν για μια πειραματική θεραπεία, αλλά μπορεί μελλοντικά να φέρει επανάσταση στη θεραπεία όλων των καρκίνων, σύμφωνα με τους επιστήμονες. «Ξέρουμε τον εχθρό και προσπαθούμε να βρούμε την καλύτερη τακτική για να νικήσουμε τον καρκίνο» δήλωσε μεταξύ άλλων στο κεντρικό δελτίο ειδήσεων του ΑΝΤ1 ο Νικόλαος Ζαχαράκης.
Ο Μαρίνος Ριτσούδης αρνήθηκε να συμμετάσχει στους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ στη Γιουγκοσλαβία που ξεκίνησαν σαν σήμερα το 1999, με αποτέλεσμα να περάσει ναυτοδικείο.
Μαύρη μέρα η σημερινή για την Γιουγκοσλαβία και για τον κόσμο γενικότερα, καθώς σαν σήμερα το 1999, είχαν ξεκινήσει οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ εναντίον της, κατά διάρκεια του πολέμου στο Κοσσυφοπέδιο.
Αιτία, για την πρώτη επιχείρηση της Συμμαχίας εναντίον κυρίαρχου κράτους, με την κωδική ονομασία «Operation Allied Force», ήταν η άρνηση της να υπογράψει την συμφωνία για το μέλλον της συγκεκριμένης περιοχής.
Ήταν λοιπόν 24 Μαρτίου του 1999 στις 19:45, όταν οι εκτοξεύτηκαν οι πρώτοι πύραυλοι από την Αδριατική και έπληξαν συστήματα αεράμυνας, στο Κόσοβο, το Μαυροβούνιο και τη δυτική Σερβία. Κάτι που συνεχίστηκε για 78 ημέρες μέχρι να φτάσουμε στις 10 Ιουνίου που η επιχείρηση έλαβε τέλος.
Ο τραγικός απολογισμός
Στο διάστημα αυτό πραγματοποιήθηκαν 2300 αεροπορικές επιδρομές, χρησιμοποιήθηκαν 1130 πολεμικά αεροσκάφη και εκτοξεύτηκαν συνολικά 420.000 βλήματα, πύραυλοι και βόμβες. Από τα πλοία στην Αδριατική, όπως αναφέρει η Καθημερινή, εκτοξεύτηκαν 1300 πύραυλοι τύπου Cruise, ενώ το ΝΑΤΟ έριξε 37.000 βόμβες διασποράς που ευθύνονται για τον θάνατο πολλών αμάχων.
Πόσοι ήταν οι άμαχοι και γενικότερα οι ανθρώπινες ζωές που χάθηκαν στο διάστημα αυτό; Επίσημος απολογισμός δεν έχει υπάρξει μέχρι στιγμής, όμως η κυβέρνηση της χώρας υπολογίζει ότι συνολικά σκοτώθηκαν 2500 άνθρωποι, εκ των οποίων οι 1008 ήταν ένστολοι, αστυνομικοί και στρατιωτικοί. Παράλληλα υπήρξαν 12.500 τραυματίες, μεταξύ των οποίων 2700 παιδιά.
Αξίζει να σημειωθεί πως μόνο στην Σερβία, έχουν εντοπιστεί 14 σημεία που χτυπήθηκαν από βλήματα απεμπλουτισμένου ουρανίου και έχουν καθαριστεί από το Ινστιτούτο πυρηνικής ενέργειας του Βελιγραδίου.
Εκτός από το παραπάνω, όταν τελείωσε η στρατιωτική επιχείρηση, η Σερβία ουσιαστικά ήταν μία κατεστραμμένη χώρα, καθώς οι βομβαρδισμοί την είχε πληγώσει σε μεγάλο βαθμό σε υποδομές.
Το τετραήμερο 10-13 Αυγούστου έκανε σέντρα το πρωτάθλημα της κορυφαίας κατηγορίας του τουρκικού πρωταθλήματος. Στον αγώνα της Φενέρμπαχτσε με αντίπαλο την Μπούρσασπορ, στις εξέδρες του «Σουκρού Σαράτσογλου» κυριαρχούσε ένα τεράστιο κορεό με τη μορφή ενός ανθρώπου που στη γειτονική χώρα αποτελεί θρύλο. Το μήνυμα των οπαδών ήταν: «Αναπαύσου εν ειρήνη Λεφτέρ, η Φενέρμπαχτσε θα είναι πρωταθλήτρια».
Η μορφή αυτή ήταν του Λευτέρη Κιουτσουκαντωνιάδη (ή Λευτέρης Αντωνιάδης), γνωστού ως Λεφτέρ, ο οποίος τιμάται φέτος από την Ποδοσφαιρική Ομοσπονδία της Τουρκίας, δίνοντας στο πρωτάθλημα της Super Lig 2018-19 το όνομά του. Ένα γεγονός απόλυτα ενδεικτικό του πόσα πολλά σήμαινε αυτός ο άνθρωπος για τους γείτονες… Κι όμως, η θρυλική μορφή του τουρκικού ποδοσφαίρου και γενικότερα του τουρκικού αθλητισμού ήταν Έλληνας.
Ο γιος του Έλληνα ψαρά με τα άλλα δέκα αδέλφια…
O Λευτέρης Αντωνιάδης γεννήθηκε το 1925 στην Πρίγκηπο, σε ένα από τα εννιά νησιά των Πριγκηπονήσων της Προποντίδας. Ο πατέρας του ήταν ψαράς και ονομαζόταν Χριστοφής Αντωνιάδης, ενώ η μητέρα του λεγόταν Αργυρώ. Για τους γονείς του ήταν δύσκολο να τα φέρουν πέρα, καθώς είχαν άλλα δέκα παιδιά. Ένα από τα αδέλφια του, ήταν επίσης ποδοσφαιριστής: ο Παναγής Αντωνιάδης, ο οποίος αγωνίστηκε στην Πέρα Κλουμπ, τον «πρόγονο» της ΑΕΚ, με την οποία φρόντισε να «δεθεί» και εκείνος στη συνέχεια.
Ξεκίνησε την καριέρα του από την Ταξίμ Σπορ, σύλλογο που ίδρυσε η αρμένικη κοινότητα της Πόλης. Με τις εμφανίσεις του στη συνοικιακή ομάδα και έχοντας πετύχει 75 γκολ σε 90 αγώνες (1941-43) τράβηξε τα βλέμματα των ανθρώπων της Φενέρμπαχτσε. Η μεταγραφή του ήρθε να επιβεβαιώσει τις προσδοκίες, καθώς έβγαλε αμέσως το ταλέντο του στο γήπεδο. Σε 135 παιχνίδια σημείωσε 100 γκολ (1947-51), κατέκτησε δύο πρωταθλήματα Κωνσταντινούπολης και ο κόσμος της ομάδας άρχισε να τον λατρεύει. Έτσι, ήρθε και η μεταγραφή στο εξωτερικό, με τη Φιορεντίνα να τον εντάσσει στο δυναμικό της.
Ο ύψους 1,69 μέτρα Λευτέρης, εξού και το «κιουτσούκ», που σημαίνει «μικρός», δεν είχε ανάλογη παρουσία και στην Ιταλία. Αγωνίστηκε μια σεζόν με τη βιόλα φανέλα (1951-52), έχοντας σε 30 αναμετρήσεις μόλις 4 γκολ, ενώ την επόμενη σεζόν μετακόμισε στη Νις, όπου επίσης έμεινε για μια αγωνιστική χρονιά (1952-53). Στο γαλλικό πρωτάθλημα σημείωσε 2 γκολ σε 12 παιχνίδια και αποφάσισε να επιστρέψει στην Κωνσταντινούπολη και την αγαπημένη του Φενέρ.
Έγινε εμβληματική μορφή στη Φενέρμπαχτσε
Η επιστροφή του σήμανε την εκτόξευση της καριέρας του, αλλά και της δημοτικότητάς του τόσο στις τάξεις των οπαδών της Φενέρ όσο και στη συνείδηση του τουρκικού φίλαθλου κόσμου. Ο Λεφτέρ αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ του πρωταθλήματος 1953-54, ενώ αποτέλεσε και μέλος της Μικτής Κόσμου. Κατά τη διάρκεια της παρουσίας του στην ομάδα, μέχρι το 1964, πανηγύρισε ένα ακόμη πρωτάθλημα Κωνσταντινούπολης, τρία πρωταθλήματα και ακόμη ένα Κύπελλο (είχε κατακτήσει και ένα πριν φύγει στο εξωτερικό).
Η Turkish League ιδρύθηκε το 1959 και αυτός ήταν ο λόγος που αγωνίστηκε μόλις σε έξι σεζόν σε αυτήν. Παρόλα αυτά, είναι ένας από τους κορυφαίους της Φενέρ στη λίστα με τις συμμετοχές (151) και τα γκολ (74) σε επίπεδο εθνικού πρωταθλήματος. Συνολικά, με τα κίτρινα και μπλε του συλλόγου «έγραψε» 615 ματς και 423 τέρματα, από το 1947 μέχρι και το 1964. Οι οπαδοί της ομάδας ακόμα τραγουδούν το σύνθημα: «Ver Lefter’e, Yazsin Deftere», που σημαίνει «Δώσε στον Λευτέρη, να γράψει στο τεφτέρι».
Η ΑΕΚ, το τέλος της σπουδαίας καριέρας και το Αιγάλεω
Ως ο κορυφαίος εκπρόσωπος του ελληνισμού στην Πόλη και γενικότερα στη γειτονική χώρα, θα ήταν… κρίμα να μην φορέσει έστω και σε ένα παιχνίδι τα χρώματα της ΑΕΚ με τον δικέφαλο αετό στο στήθος. Πράγματι, αυτό έγινε όταν σε ηλικία 39 ετών, το 1964. Ο αστικός μύθος λέει ότι ένας άλλος Κωνσταντινουπολίτης, ο Κλεάνθης Μαρόπουλος, ήταν ο λόγος που συνέχισε το ποδόσφαιρο, παρόλο που ήρθε στην Ελλάδα για να αναλάβει πόστο προπονητή. Λέγεται ότι ο «κιτρινόμαυρος» θρύλος του ζήτησε να υπογράψει ένα αυτόγραφο, ωστόσο αυτό ήταν συμβόλαιο για να αποτελέσει κομμάτι του ρόστερ της Ένωσης.
Όπως και να έχει, ο Λεφτέρ αγωνίστηκε με την ΑΕΚ, αλλά ένας σοβαρός τραυματισμός σε αγώνα με τον Ηρακλή τον ανάγκασε να κρεμάσει τα ποδοσφαιρικά του παπούτσια. Στο διάστημα αυτό είχε 5 συμμετοχές με τα κιτρινόμαυρα και σημείωσε 2 γκολ. Δεν εγκατέλειψε το ποδόσφαιρο… Εργάστηκε ως προπονητής, αρχικά στο Αιγάλεω και στη συνέχεια στη Νότια Αφρική, στη Σούπερσπορτ Γιουνάιτεντ. Το 1967 επέστρεψε στην Τουρκία και στους πάγκους των Σαμσουνσπόρ, Ορντουσπόρ, Μερσίν Ιντμάν Γιουρντού και Μπολουσπόρ. Με την ομάδα της Σαμψούντας τελείωσε και τη σύντομη -επτάχρονη- προπονητική του καριέρα το 1972.
Θρύλος και του τουρκικού ποδοσφαίρου
Ο Κιουτσουκαντωνιάδης αγωνίστηκε 50 φορές με την εθνική Τουρκίας, αν και επισήμως αναφέρονται 46 συμμετοχές, τις 9 ως αρχηγός. Οι άλλες τέσσερις ήταν με την ολυμπιακή ομάδα της χώρας. Μετείχε στην Ολυμπιάδα του 1948 στο Λονδίνο και έπαιξε και στους δύο αγώνες με αντίπαλο τη Γιουγκοσλαβία (1-3) και την Κίνα (4-0). Στη διοργάνωση αυτή πέτυχε και ένα γκολ. Επίσης, αγωνίστηκε στα τελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου 1954, όπου βρήκε δύο φορές δίχτυα. Συνολικά πέτυχε 20 γκολ με το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα της γειτονικής χώρας, όντας μέχρι και σήμερα ο δεύτερος σκόρερ της όλων των εποχών.
Το παρατσούκλι του Λεφτέρ ήταν «Ordinaryus», δηλαδή «Προφέσορας», λόγω της άνεσής του στο σκοράρισμα, καθώς έβρισκε δίχτυα σχεδόν με κάθε τρόπο. Λέγεται, μάλιστα, ότι δεν είχε χάσει ποτέ πέναλτι. Με εκείνον μπροστάρη, καθώς σκόραρε δύο φορές, οι Τούρκοι κατάφεραν να νικήσουν το 1956 με 3-1 τη θρυλική ουγγρική ομάδα του Φέρεντς Πούσκας. Μετά το ματς οι Ούγγροι παραδέχτηκαν την ανωτερότητα των αντιπάλων τους, λέγοντας πως εάν είχαν παίξει έτσι και το 1954, θα είχαν σίγουρα μια θέση στην τετράδα εκείνου του Μουντιάλ.
«Προδότης της Ελλάδας» και παραλίγο θύμα των «Σεπτεμβριανών»
Υπήρξε ο πρώτος ποδοσφαιριστής στη γειτονική χώρα που τιμήθηκε με το Χρυσό Μετάλλιο της Τουρκικής Ομοσπονδίας. Παρόλα αυτά, όπως συμβαίνει με όσους έχουν… δύο πατρίδες, βρέθηκε στο στόχαστρο κάποιων που είναι λίγο παραπάνω θερμόαιμοι από την πλειοψηφία του εκάστοτε λαού. Ο Κιουτσουκαντωνιάδης έκανε το πρώτο θετικό «γκελ» στους Τούρκους, όταν στις 23 Απριλίου 1948 σκόραρε στη νίκη (3-1) επί του αντιπροσωπευτικού μας συγκροτήματος. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα μια μερίδα Ελλήνων του επιτέθηκαν φραστικά και τον χαρακτήρισαν «προδότη του έθνους».
Επτά χρόνια αργότερα, κατά τη διάρκεια των «Σεπτεμβριανών», στο οργανωμένο πογκρόμ της 6ης Σεπτεμβρίου 1955, κάποιοι Τούρκοι εξτρεμιστές έβαλαν στο στόχαστρό τους ακόμη και τον Λεφτέρ. Το εξαγριωμένο πλήθος είχε φτάσει έξω από το σπίτι του και απειλήθηκε η σωματική του ακεραιότητα, αν όχι η ίδια του η ζωή.
Παρόλα αυτά, οι οπαδοί της Φενέρμπαχτσε κατάφεραν να αποτρέψουν τα χειρότερα και υπερασπίστηκαν τον άνθρωπο που λάτρευαν όσο κανέναν. Τότε πολλοί θεώρησαν δεδομένο πως θα επέστρεφε στην Ελλάδα, όμως εκείνος δεν εγκατέλειψε την Κωνσταντινούπολη. Άλλωστε, για την πλειοψηφία των Τούρκων αποτελούσε ένα πραγματικό σύμβολο ήθους και ένας δυνατός συνδετικός κρίκος μεταξύ των δύο χωρών. Είναι χαρακτηριστικό πως όποιο κατάστημα κι αν επισκέπτονταν, δεν τον άφηναν να πληρώνει.
Ο θάνατος και η υπόκλιση στην προσφορά του
«Ξέρω πως όταν πεθάνω, θα τυλίξουν το φέρετρο μου με την ερυθρά ημισέληνο, αλλά η καρδιά μου θα είναι γαλάζια με σταυρό», είχε προβλέψει ο Λευτέρης Αντωνιάδης. Πράγματι, έτσι κι έγινε. Ωστόσο, παρά το γεγονός ότι ειδικά στα πρώτα χρόνια της ζωής του ένιωσε στο πετσί του την καχυποψία και τον ρατσισμό, σχεδόν ένας ολόκληρος λαός αποδέχθηκε την… ιδιαιτερότητά του να είναι ένας χριστιανός ορθόδοξος που τιμούσε τα ελληνικά ήθη και έθιμα, αλλά διέπρεπε με τα ερυθρόλευκα του αντιπροσωπευτικού συγκροτήματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι κατά την ανάκρουση του εθνικού ύμνου της Τουρκίας, πάντα έβγαζε τον σταυρό του έξω από τη φανέλα, αδιαφορώντας για τις αντιδράσεις που προκαλούσε μία τέτοια κίνηση.
Ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος, τον είχε αποκαλέσει «Μπουγιούκ Αντωνιάδη» δηλαδή «Μεγάλο Αντωνιάδη». Εκείνος ένιωσε άβολα από έναν τέτοιο χαρακτηρισμό, καθώς η ταπεινότητα ήταν κάτι που τον διέκρινε σε όλη του τη ζωή. Ο Χακάν Σουκούρ, ένας επίσης μεγάλος γκολτζής της γειτονικής χώρας και πλέον «εχθρός της κυβέρνησης», τον επισκεπτόταν συχνά για να τον συμβουλευθεί, παρά το γεγονός ότι αποτελούσε παίκτη της «μισητής» για τη Φενέρ, Γαλατασαράι. Επίσης, ο Ντέμης Νικολαΐδης είχε έρθει σε επαφή μαζί του το 2004, όταν η ΑΕΚ ταξίδεψε στην Πόλη για φιλικό με τη Γαλατά.
Ο Λεφτέρ άφησε την τελευταία του πνοή στις 13 Ιανουαρίου 2012, σε ηλικία 86 ετών, σε νοσοκομείο της Κωνσταντινούπολης, όπου νοσηλευόταν με προβλήματα υγείας. Η σορός του τέθηκε σε λαϊκό προσκύνημα στο «Σουκρού Σαράτσογλου», όπου παραπάνω από 10.000 κόσμου βρέθηκε να του πει το τελευταίο «αντίο». Ανάμεσά τους και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Μάλιστα, για να τον τιμήσουν οι Τούρκοι, έδωσαν σε δρόμο της Πριγκήπου, της γενέτειράς του, το όνομα του. Δεν μπορούσαν να κάνουν αλλιώς, παρά το γεγονός ότι ένας από τους εθνικούς τους ήρωες ήταν Έλληνας…
Οι άλλοι τρεις Έλληνες που έπαιξαν για την Τουρκία
Ο Λευτέρης Αντωνιάδης δεν ήταν ο μόνος Έλληνας που έπαιξε για λογαριασμό της εθνικής Τουρκίας. Ακόμη τρεις Ρωμιοί αγωνίστηκαν με το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα της γειτονικής χώρας σε επίπεδο ανδρών, κι ας μην απέκτησαν ποτέ τη φήμη του Λεφτέρ. Ο λόγος για τους Κώτσο Κασάπογλου, Αλέκο Ιορδάνου και Νίκο Κόβη.
Ο Κασάπογλου, γεννηθείς επίσης στην Πρίγκηπο το 1936, ξεκίνησε το ποδόσφαιρο από την τοπική ομάδα του νησιού, την Ανταλάσρσπορ, μεταπήδησε στην Πέρα Κλουμπ και στη συνέχεια στην Ιστανμπούλσπορ, με την οποία έκανε μεγάλη καριέρα ως επιθετικός. Διακρίθηκε για την ευστοχία του στα πέναλτι, ενώ έπαιξε μπάλα μέχρι το 1974, έχοντας και 11 συμμετοχές με την εθνική Τουρκίας. Απεβίωσε το 2016 στην Αθήνα.
Ο Ιορδάνου γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη το 1938 και ξεκίνησε την καριέρα του στην ελληνική ομάδα, Πράσινα Πουλιά. Ακολούθησαν η Πέρα Κλουμπ και η Μπέικοζσπορ, μέσω της οποίας κλήθηκε στην εθνική Τουρκίας. Το 1962 επέστρεψε στην Ελλάδα για λογαριασμό της ΑΕΚ, στην οποία έπαιξε επτά σεζόν (1962-69). Το 1965 ο κεντρικός αμυντικός της Ένωσης μπήκε στη λίστα των Μπάγερν Μονάχου και Μπεσίκτας, αλλά οι προτάσεις για εκείνον απορρίφθηκαν. Ακολούθησαν το Αιγάλεω και ο ΑΟ Κορωπίου, όταν και το 1972 κρέμασε τα παπούτσια του. Με την εθνική Τουρκίας «έγραψε» 3 συμμετοχές.
Ο Κόβης γεννήθηκε και εκείνος στην Κωνσταντινούπολη και έκανε καριέρα κυρίως σε Παναθηναϊκό (1978-83) και ΟΦΗ (1983-85), ενώ προτού φύγει από την Πόλη, αγωνίστηκε ως κεντρικός αμυντικός σε Βέφα και για μια πενταετία στην Μπεσίκτας (1973-78), με την οποία κατέκτησε και ένα Κύπελλο, σκοράροντας στον τελικό με αντίπαλο την Τράμπζονσπορ. Έπαιξε και για την Τουρκία, έχοντας 8 συμμετοχές σε επίπεδο ανδρών, 5 με την Α’ ομάδα και άλλες 3 με τη Β’. Έχει αξιοσημείωτη καριέρα και ως προπονητής σε Λεβαδειακό, Παναργειακό, Προοδευτική, ΠΑΣ Γιάννινα, Ρεθυμνιακό, Αθηναϊκό, και Απόλλωνα Σμύρνης. Επίσης, διετέλεσε τεχνικός διευθυντής στην ακαδημία του Παναθηναϊκού.
Τέλος, ο άλλοτε τεχνικός της ελληνικής εθνικής Ελπίδων, Αλέκος Σοφιανίδης, έκανε σπουδαία καριέρα στην Τουρκία, όπου κατέκτησε και το πρωτάθλημα με την Μπεσίκτας την σεζόν 1949-50, ωστόσο δεν αγωνίστηκε ποτέ με το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα της γειτονικής χώρας.
Από θαύμα γλίτωσαν οι δύο Ελληνες πιλότοι που είχαν καταλύσει στο ξενοδοχείο Intercontinental της Καμπούλ, το οποίο δέχθηκε επίθεση από τους Ταλιμπάν.
Μάλιστα, η ιστορία του πιλότου Βασίλη Βασιλείου και το πώς σώθηκε -κυριολεκτικά σαν από θαύμα- θα μπορούσε να αποτελεί σενάριο ταινίας.
Ουσιαστικά ο κ. Βασιλείου κρύφτηκε μέσα στο υπόστρωμα του κρεβατιού για να σωθεί, γλίτωσε σαν από θαύμα από τη φωτιά που άναψαν οι Ταλιμπάν στο δωμάτιό του, βάζοντας αρχικά πανιά στα ρουθούνια του και στη συνέχεια από τύχη, καθώς έκλεισε η μπαλκονόπορτα, δεν υπήρχε οξυγόνο και η φωτιά έσβησε. Σώθηκε επίσης από θαύμα όταν οι Ταλιμπάν που είχαν μπει στο δωμάτιό του, αγνοώντας ότι εκείνος βρίσκεται κρυμμένος ουσιαστικά μέσα στο στρώμα, άρχισαν να πυροβολούν το κρεβάτι! Για καλή τύχη του κ. Βασιλείου το διπλανό από το δικό του. Αυτό στο οποίο κρυβόταν, δεν το πείραξαν. Επίσης, επιβίωσε του ψύχους… Και αυτό γιατί οι φίλιες δυνάμεις έριξαν από κάτω νερό για να περιοριστεί η φωτιά με αποτέλεσμα εκείνος να γίνει μούσκεμα και να παραμείνει ακούνητος, βρεγμένος για ώρες σε εξαιρετικά χαμηλές θερμοκρασίες.
Οταν τελείωσε η ομηρεία και οι φίλιες δυνάμεις έκαναν έλεγχο στο ξενοδοχείο, στον πέμπτο όροφο όπου ήταν κρυμμένος ο κ. Βασιλείου και τον οποίο είχαν καταλάβει και διέλυσαν οι Ταλιμπάν, δεν πίστευαν απλά στα μάτια τους, όταν τον είδαν μπροστά τους.
Τώρα φωτογραφίζεται με το στρώμα που τον έσωσε και ο συνάδελφός του, που επίσης γλίτωσε, ποστάρει τις συγκλονιστικές φωτογραφίες στο Facebook:
Φωτογραφίες πόσταρε και ο δεύτερος πιλότος, που σώθηκε σαν από θαύμα, Μιχάλης Πουλικάκος:
Το διελυμένο ξενοδοχείο:
«Είχα ανέβει στο δωμάτιο, έκλεισα τα φώτα, είδα από το μπαλκόνι ότι η φρουρά άρχισε να τρέχει, άκουσα θορύβους», περιέγραψε ο κ. Βασιλείου. Ήταν η στιγμή που οι ένοπλοι επιτίθονταν στο ξενοδοχείο. Αρχικά πυροβόλησαν και έσπειραν το θάνατο, στη συνέχεια όμως ανέβηκαν στον όροφό μου, Ξεκίνησαν από το διπλανό δωμάτιο, σπάζοντας την πόρτα με βαρύ αντικείμενο και μετά ήρθαν στη δική μου πόρτα, σήκωσα το στρώμα, το έβαλα στην πόρτα, πέταξα τα σεντόνια, άνοιξα την μπαλκονόπορτα, για να φαίνεται ότι έχω φύγει και μπήκα κάτω από το κρεβάτι», περιγράφει συγκλονίζοντας.
Το δωμάτιό του είχε δύο κρεβάτια, το ένα το είχε ήδη αναστατώσει, για να φαίνεται πως έχει φύγει. Σήκωσε στη συνέχεια το στρώμα και μπήκε από κάτω. Δεν χώραγε και το κρατούσε να αιωρείται για δέκα εκατοστά στον αέρα.
«Τους είδα, ήταν και ο αρχηγός, πήγε στο μπαλκόνι, άρχισε να πυροβολά, ένας άλλος σήκωσε το διπλανό κρεβάτι», είπε λέγοντας ότι οι ένοπλοι Ταλιμπάν φώναζαν συνέχεια το όνομα του αρχηγού τους.
Στη συνέχεια, «φύγανε, ο ένας έμεινε για ώρα στο διπλανό δωμάτιο και οι πυροβολισμοί από το διπλανό δωμάτιο έρχονταν και στο δικό μου», λέει ο Βασίλης Βασιλείου.
Ο έτερος πιλότος, ο Μιχάλης Πουλικάκος, κάθε φορά που πηγαίνει στην Καμπούλ μένει στον 5ο όροφο του συγκεκριμένου ξενοδοχείου, αυτήν τη φορά έμεινε στον 4ο. Οι ένοικοι του 5ου ορόφου έπεσαν όλοι τους νεκροί από τα πυρά των εισβολέων (εκτός από τον Βασίλη Βασιλείου που ξεγέλασε τους Ταλιμπάν και το θάνατο).
«Κατά τις οκτώ μπήκαν από την κεντρική είσοδο της κουζίνας οι ένοπλοι, εξουδετέρωσαν τους φρουρούς του ξενοδοχείου και σκότωσαν δέκα άτομα», περιγράφει ο Μ. Πουλικάκος και συνεχίζει:
«Τρέξαμε στα δωμάτιά μας, μας κυνήγησαν και μας πυροβολούσαν στα δωμάτιά μας».
Και οι δύο πιλότου εξήγησαν ότι η σύγχυση που προέκυψε σχετικά με Έλληνα νεκρό ήταν αποτέλεσμα εσφαλμένης εντύπωσης. Επειδή κανένας για ώρες δεν είχε επικοινωνία με τον Βασίλη Βασιλείου, θεωρήθηκε θύμα.
Ο κ. Πουλικάκος ευχαρίστησε όλους τους φίλους και γνωστούς, που τους έχουν κατακλύσει με μηνύματα, αλλά ακόμα περισσότερο την Πρεσβεία και την ΕΥΠ, που τους έδινε οδηγίες μέσω μηνυμάτων τη στιγμή της επίθεσης, για το πώς να προφυλαχθούν.
Είναι από τις ιστορίες που δε θα σου διδάξει κανένα βιβλίο. Από αυτά τα σπουδαία που γίνονται από ανθρώπους και περνούν στα ψιλά της ιστορίας δυστυχώς. Ένας τέτοιος άνθρωπος ήταν και ο ανθυποσμηναγός Κώστας Κραββαρτόγιαννος. Υπηρετούσε στην 340 ΜΔΒ όταν στο οπλοστάσιό της είχε τα F-84F της Republic. Έδρα της Μοίρας το πολεμικό αεροδρόμιο Χανίων.
11 Αυγούστου του 1975 έγινε η μοιραία πτήση για τον ίδιο στα πλαίσια εκπαιδευτικής αποστολής αναγνωρίσεως του αεροδρομίου Καστελίου. Ήταν καλοκαίρι, τα παιδιά χάζευαν κι έπαιζαν με τα αεροπλάνα από ψηλά, χαιρετούσαν τους πιλότους. Είχαν συνηθίσει το καθημερινό πήγαινε έλα τους.
Το συγκεκριμένο αεροπλάνο όμως δεν ακολούθησε την ίδια πορεία κάτι έγινε πολύ κοντά από το διάδρομο προσγείωσης και το αεροπλάνο ξαφνικά έπεσε.
Ο κόσμος πάγωσε, ήταν το πρώτο πολεμικό αεροπλάνο που έπεφτε. Τα πιτσιρίκια που παρακολουθούσαν την πορεία του, σάστισαν.
Το αεροσκάφος κατευθυνόταν στο Μουχτάρω ή αλλιώς στον Ευαγγελισμό όπως είναι γνωστός.
Το χωριό έσφυζε από ζωή είχε περισσότερους από 600 κατοίκους τότε.
Ο πιλότος είχε επιλογή να σώσει τον εαυτό του αλλά δεν το έκανε. Προτίμησε να σώσει το χωριό κι έστριψε το πηδάλιο. Έτσι τον βρήκαν. Δεμένο στο κάθισμα με το χέρι του στο πηδάλιο σε δεξιά κλίση.
O Κώστας Κραββαρτόγιαννος
Ένα από τα παιδιά που είδαν αυτή τη σκηνή και μετά το άψυχο σώμα του πιλότου με το καθαρό πρόσωπο – το μόνο σημείο που δεν είχε απανθρακωθεί – δεν ξέχασαν ποτέ, και τη διηγούνται ακόμα, αν κάποιος ρωτήσει. Υπάρχουν ήρωες;

Αυτό το παιδί που μεγάλωσε και τίμησε το γενναίο ανθυποσμηναγό με την παρουσία και των συγγενών του που ήρθαν από την Άμφισσα είναι ο Γιώργος Καλογεράκης, Δ/ντής Δημοτικού Σχολείου Καστελλίου και Πρόεδρος του Πολιτιστικού Οργανισμού του Δήμου Μινώα Πεδιάδας.
Η διήγηση του συγκλονιστική:
«11 Αυγούστου 1975. Μιχαίου Προφήτου και Μαρκέλλου ιερομάρτυρος, γράφει το ημερολόγιο την ημέρα αυτή… ήμουνα παιδί και θυμάμαι. Το βλέπαμε να’ρχεται προς το αεροδρόμιο του Καστελλίου.
Μικροί ήμασταν τότε, δεκατριών χρόνων. Μας άρεσε να ανεβαίνουμε στις ταράτσες των σπιτιών και να αγναντεύουμε τα πολεμικά αεροπλάνα. Καθημερινές ήταν στο Καστέλλι οι ασκήσεις τους. Φάνηκε πάνω από την «Παπούρα». Μια στήλη μαύρου καπνού άφηνε πίσω του. Κάτι δεν πήγαινε καλά. Το αεροπλάνο άρχισε να χάνει ύψος. Σε λίγα δευτερόλεπτα θα βρισκόταν πάνω από το χωριό Μουχτάρω (Ευαγγελισμός).
Και τότε χάθηκε. Μια στήλη μαύρου πυκνού καπνού σηκώθηκε από το έδαφος. Τί έγινε; αναρωτιόμασταν. Ο Γιάννης Σμαριαννάκης, ένας καλός χωριανός, μας είπε ότι το αεροπλάνο έπεσε. Έπεσε; Και τί σημαίνει έπεσε; Δηλαδή; τον ρωτήσαμε. Έπεσε, μας είπε για δεύτερη φορά. Και τί έγινε ο αεροπόρος;
Πήραμε τότε τα ποδήλατα και τρέξαμε. Φτάσαμε στο Μουχτάρω. Μεγάλη αναστάτωση στο χωριό. Δε μας άφησαν να πλησιάσουμε. Μόνο το φορείο του ασθενοφόρου είδαμε. Και το πρόσωπο του πιλότου. Ένας νεαρός με κοντά μαλλιά και πεντακάθαρη όψη. Έχουν περάσει 38 χρόνια από τότε και δεν μπορώ να ξεχάσω αυτήν την όψη. Η πόρτα του ασθενοφόρου έκλεισε κι εμείς εκεί, ακούνητοι κι ασάλευτοι.
Πόση ώρα πέρασε δεν ξέρω. Ο Μανόλης, ο φίλος μου που πήγαμε μαζί με τα ποδήλατα, μου φώναξε. Το χωριό μας Διαβαϊδέ απέχει πέντε χιλιόμετρα από το Μουχτάρω. Θα μας αναζητούσε η μάνα μας. Έπρεπε να φύγουμε. Ήταν και μεσημέρι. Ανεβήκαμε στα ποδήλατα. Αμίλητοι φτάσαμε στο Διαβαϊδέ. Μπήκα στην κουζίνα του σπιτιού μας.
Ήντα θα σε κάνω που γυρίζεις όλη τη μέρα! μου φώναξε η μάνα μου. Πήγα και κάθισα στο μικρό μου γραφείο, εκεί που είχα τα βιβλία και τα τετράδιά μου. Απείραχτα όλο το καλοκαίρι. Έτσι όπως τα άφησα τον Ιούνιο, τα βρήκα. Δεν έρχεσαι να φας; με ρώτησε πάλι η μάνα μου. Όχι, της απάντησα. Είχε σφιχτεί η καρδιά μου. Δεν μπορούσα να περιγράψω τα συναισθήματά μου εκείνη τη στιγμή…
Αργότερα μάθαμε και τις λεπτομέρειες του ατυχήματος. Το αεροπλάνο, ένα F84, είχε έλθει από τα Χανιά με πιλότο τον Κώστα Κραββαρτόγιαννο. Μηχανική βλάβη έδειξαν τα όργανα. Πλησίαζε στο αεροδρόμιο του Καστελλίου. Η προσπάθεια του πιλότου ήταν να προσγειωθεί. Αυτό φαινόταν ακατόρθωτο. Ο Κώστας έπρεπε να εγκαταλείψει και να πέσει με αλεξίπτωτο.
Όμως υπήρχε κι άλλο εμπόδιο. Το αεροπλάνο κατευθυνόταν στο Μουχτάρω. Η απόφαση του Κώστα ήταν άμεση. Όχι, δεν θα έριχνε το αεροπλάνο στο χωριό. Προτίμησε να μείνει στο αεροσκάφος και να δώσει τη δική του ζωή για να σωθούν οι συνάνθρωποί του. Κι έστριψε το πηδάλιο. Έτσι τον βρήκαν. Δεμένο στο κάθισμα με το χέρι του στο πηδάλιο σε δεξιά κλίση».Και περνούσαν τα χρόνια. Η εικόνα του προσώπου του Κραββαρτόγιαννου ερχόταν ξανά και ξανά στο μυαλό του κ. Καλογεράκη ώσπου έγινε πράξη αυτό που ήθελε να κάνει.
Στην αίθουσα της 133 Σ.Μ. που έχει ονομαστεί αίθουσα Κώστα Κραβαρτόγιαννου, τα αδέλφια του Αργύρης, Τασούλα και Βαγγέλης
Κάλεσε τους δικούς του ανθρώπους. Τα αδέρφια του, τον Αργύρη, το Βαγγέλη και την Τασούλα. Σε μια πολύ συγκινητική εκδήλωση που έγινε το Σάββατο 9 Νοεμβρίου 2013, με την παρουσία πλήθους κόσμου για να τιμηθεί «το παλικάρι που χαλάλισε τη ζωή του για να σωθούν οι συνάνθρωποί του. Ρώτησα τον Αργύρη, αδερφό του Κώστα Κραββαρτόγιαννου.
-Μίλησέ μου για τον πατέρα σου.
-Όταν σκοτώθηκε ο Κώστας η μητέρα μας είχε πεθάνει. Δεν το έζησε. Ο πατέρας μου μετά την κηδεία, όποτε έβλεπε αεροπλάνα, γύριζε τα μάτια πάνω τους. Σήκωνε τα χέρια του κι άρχιζε να τα κουνά.
Ξεκίνησε να τους κάνει απλές και εύκολες ερωτήσεις, από την Ιστορία ή τα μαθηματικά και με κάθε σωστή απάντηση κάθε παιδί έπαιρνε δωρεάν και από ένα παγωτό.
Ο ίδιος μιλώντας σε τοπική εφημερίδα δήλωσε ενθουσιασμένος με την ανταπόκριση που είχε στον κόσμο η προσπάθεια του και ήδη αναρωτιέται πόσα παγωτά θα πρέπει να αγοράσει για να μοιράσει δωρεάν σε όλα τα παιδιά, με το μεγάλο ποσό που έχει συγκεντρωθεί!
