«Στην Σέριφο είχαν να δουν παιδίατρο τουλάχιστον 15 χρόνια» λέει ο Χρήστος Παβέλης.
Υπάρχουν γιατροί που υπηρετούν μια θέση. Και υπάρχουν γιατροί που επιλέγουν να γίνουν μέρος ενός τόπου. Ο κ. Χρήστος Παβέλης ανήκει στην δεύτερη κατηγορία.
Η διαδρομή του δεν ξεκίνησε στη Σέριφο, αλλά στην Πρέβεζα, όπου και γεννήθηκε, γνώρισε την σύζυγό του, και μεγάλωσε τις δύο κόρες του. Αργότερα, το 2007 διορίστηκε στο νοσοκομείο και έπειτα από αρκετά χρόνια αδιάκοπης προσφοράς ως παιδίατρος, η σωματική και ψυχική του κόπωση, που συχνά συνοδεύει τους ανθρώπους της πρώτης γραμμής, τον οδήγησαν να αναζητήσει μία νέα επαγγελματική στέγη, αλλά και ένα μέρος, όπου η παρουσία του θα μπορούσε να κάνει την διαφορά.
Κάθε καλοκαίρι, η συζήτηση για την υγειονομική θωράκιση των νησιών επανέρχεται στο προσκήνιο. Οι αυξημένες ανάγκες που δημιουργεί η μαζική προσέλευση των επισκεπτών, αναδεικνύουν τις χρόνιες ελλείψεις σε ιατρικό προσωπικό, ενώ δεν είναι λίγες και οι περιπτώσεις των τουριστών που περιγράφουν την ταλαιπωρία τους, όταν χρειάζονται μία ιατρική ειδικότητα που δεν είναι διαθέσιμη. Ωστόσο, το περιορισμένο ενδιαφέρον για την κάλυψη μόνιμων θέσεων εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση, με αποτέλεσμα το υπουργείο Υγείας να ενισχύει τα κίνητρα και να προσφέρει επιπλέον οικονομικές απολαβές σε γιατρούς που μετακινούνται από την υπόλοιπη Ελλάδα, ώστε να διασφαλίζεται η παροχή υπηρεσιών υγείας στα νησιά, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου.
«Στην Σέριφο είχαν να δουν παιδίατρο τουλάχιστον 15 χρόνια»
«Στην Σέριφο είχαν να δουν παιδίατρο τουλάχιστον 15 χρόνια» λέει στο tanea.gr ο Χρήστος Παβέλης. Ο ίδιος ταξίδεψε τρεις φορές στο νησί και έμεινε από 15 ημέρες. Παρατηρούσε, συζητούσε, και προσπαθούσε να αντιληφθεί τις ανάγκες του τόπου και να καταλάβει αν μπορούσε να προσφέρει ουσιαστικά. «Αυτό που πρέπει να κάνεις αρχικά είναι να εκτιμήσεις τις ανάγκες του τοπικού πληθυσμού και να είσαι παρών, ώστε οι άνθρωποι να καταλάβουν ότι ήρθες για να μείνεις» προσθέτει.
Οι κάτοικοι της Σερίφου είχαν μάθει να είναι επιφυλακτικοί. Είχαν δει πολλούς γιατρούς να έρχονται για 6 μήνες, ή για έναν χρόνο, και στη συνέχεια να αποχωρούν. Ο κ. Παβέλης, τον Σεπτέμβριο του 2023, αποφάσισε, με συνεχείς τρίμηνες μετακινήσεις μέχρι και σήμερα, να εγκατασταθεί μόνιμα στο νησί και πλέον έχει κάνει αίτηση στο υπουργείο Υγείας για να γίνει μόνιμος παιδίατρος. Μερικούς μήνες αργότερα, τον ακολούθησε και η σύζυγός του, η οποία είναι μαία. Μαζί, όπως λέει, οργάνωσαν το παιδιατρικό τμήμα και έγιναν κομμάτι μίας μικρής αλλά πολύτιμης ομάδας ανθρώπων που κρατούν «όρθια» την παροχή υπηρεσιών υγείας της Σερίφου.
«Μετά από τρία χρόνια και εκτιμώντας την κατάσταση, θεώρησα ότι είμαι ικανοποιημένος από την ζωή της Σερίφου, με την σύζυγό μου. Σκέφτηκα “μπορώ να τα καταφέρω, μπορώ να βοηθήσω”, και αυτό με έκανε να μείνω μόνιμα. Στο νησί, οι κάτοικοι ήταν χαρούμενοι, πόσω μάλλον οι οικογένειες με μικρά παιδιά, και πλέον έχει καλλιεργηθεί η εμπιστοσύνη μεταξύ μας, γιατί κατάλαβαν πως εγώ δεν ήθελα να είμαι ακόμη ένας περαστικός. Όπως είπα, ήρθα για να μείνω».
Όταν έφτασε, όπως περιγράφει, βρήκε ένα καλά οργανωμένο Πολυδύναμο Περιφερειακό Ιατρείο. Μαζί με τον γενικό γιατρό κ. Θανάση Κοντάρη, -ο οποίος πλέον έχει αποχωρήσει-, τους αγροτικούς γιατρούς και το υπόλοιπο προσωπικό, κατάφεραν να δημιουργήσουν μία ομάδα που λειτούργουσε αποτελεσματικά όλο τον χρόνο. Με αιματολογικό και βιοχημικό εργαστήριο, αλλά και ακτινολογικό τον τελευταίο χρόνο, η Σέριφος απέκτησε δυνατότητες που κάποια χρόνια νωρίτερα, έμοιαζαν αδιανόητες. «Οι οικογένειες με παιδιά, ιδιαίτερα στην βρεφική ηλικία, αναγκάζονταν να πηγαίνουν στην Αθήνα για να κάνουν ένα εμβόλιο. Αυτά πλέον, έχουν λυθεί». Κι όμως, οι δυσκολίες παραμένουν.
Το οικονομικό κίνητρο δεν είναι αρκετό
Σήμερα, σε ένα νησί με περίπου 1.300 μόνιμους κατοίκους, που το καλοκαίρι ξεπερνά τους 12.000, ο μοναδικός παιδίατρος καλείται να φροντίσει όχι μόνο τα περίπου 200 παιδιά της Σερίφου, αλλά και εκατοντάδες που φτάνουν στο νησί με τους γονείς, τους παππούδες και τις γιαγιάδες τους που έχουν σπίτι, καθώς και παραθεριστές και τουρίστες. «Το ιατρείο στελεχώνεται από 11 ανθρώπους. Είμαι εγώ, ο μοναδικός ειδικευμένος γιατροός, τρεις αγροτικοί, μία μαία, μία νοσηλεύτρια, μία τεχνολόγος για το αιματολογικό εργαστήριο και μία για το ακτινολογικό, ένας οδηγός, δύο στρατιωτικοί οδηγοί και μία καθαρίστρια. Αυτό είναι το προσωπικό μας. Από τους 11, οι 8 ήρθαμε από άλλα μέρη της Ελλάδας, και μόνο τρεις είναι ντόπιοι. Κατά την γνώμη μου, αυτό έχει την σημασία του, καθώς όταν ψάχνεις μία νοσηλεύτρια από αλλού, είναι δύσκολο να έρθει με 800-900 ευρώ, όταν τα ενοίκια είναι 500 ευρώ. Επίσης, δυστυχώς, αφού ο κ. Κοντάρης αποχώρησε, οι μετέπεια προκηρύξεις για την αναπλήρωση θέσης βγήκαν άγονες».
Στην πραγματικότητα, το ζήτημα δεν είναι όμως μόνο οικονομικό, όπως εξηγεί ο κ. Παβέλης. «Τα προβλήματα ξεκινούν, πρώτα από όλα, από την δυσκολία να βρεθούν καλά σπίτια. Δεν γίνεται, ένας γιατρός, που θέλει να φέρει και την οικογένειά του, να μείνει σε 25 τ.μ.. Εγώ ήμουν τυχερός και βρήκα σπίτι, όμως εάν φύγω από αυτό, δεν ξέρω αν μπορέσω να βρω κάτι που θα με ικανοποιεί. Δεύτερον, όλα είναι ακριβά. Το κόστος ζωής είναι 40-50% πάνω, και προστίθεται και η επιβάρυνση των ακτοπλοϊκών. Πάντα θα θέλεις να φύγεις κάποιες φορές, αφού όπως είπαμε, το προσωπικό δεν κατάγεται από την Σέριφο».
Όπως λέει, το να εγκατασταθεί ένας γιατρός μόνιμα στο νησί, είναι μία δύσκολη απόφαση. «Σκεφτείτε να έχει και οικογένεια. Στην Σέριφο δεν υπάρχει παιδικός σταθμός, αλλά έχουμε νηπιαγωγείο, Δημοτικό, Γυμνάσιο και Λύκειο. Οι δυνατότητες εκπαίδευσης δεν είναι οι ίδιες με κάποια πόλη. Ακόμη και αν έρθει μόνο με μία/έναν σύντροφο, πρέπει να βρει και εκείνος μία δουλειά. Εδώ, οι περισσότερες δουλειές είναι εποχιακές. Τα οικονομικά κίνητρα που δίνονται για τους γιατρούς, προφανώς και κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση, αλλά δεν είναι μόνο αυτό το πρόβλημα. Επιπλέον, υπάρχει ζήτημα με τις διακομιδές. Γιατί ένας γιατρός λοιπόν, να μπει στην λογική ότι δεν θα έρθει το ελικόπτερο λόγω κακοκαιρίας, και πρέπει να κρατήσει τον ασθενή, και να μην είναι στην ηπειρωτική Ελλάδα, που θα έχει δίπλα νοσοκομείο; Αυτές οι περιπτώσεις, θεωρώ ότι υπερκαλύπτουν τα οικονομικά κίνητρα, καθώς το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Γενικότερα, είναι ιδιαίτερη η κατάσταση στα νησιά των Κυκλάδων, κι όχι μόνο, αν προσθέσουμε και τον “αποκλεισμό” τον χειμώνα, αφού περνάει καράβι τρεις φορές την εβδομάδα, και αυτό αν είναι καλός ο καιρός».
«Θα στηρίξουμε οποιονδήποτε έρθει στο νησί»
Ωστόσο, τρία χρόνια αργότερα, ο κ. Παβέλης αισθάνεται δικαιωμένος για την απόφασή του. Δεν πήγε στη Σέριφο για να καλύψει ένα κενό σε ένα ιατρείο, αλλά για να γίνει κρίκος μίας αλυσίδας που δεν πρέπει να σπάσει. Γι’ αυτό και σήμερα προσπαθεί να στηρίξει τους νέους αγροτικούς γιατρούς που φτάνουν στο νησί, να τους καθοδηγήσει, να τους βοηθήσει να προσαρμοστούν, να νιώσουν ότι δεν είναι μόνοι.
«Παρόλο που εγώ δεν έχω την θέση του επιστημονικά υπεύθυνου, προσπαθώ να στηρίξω τα νέα παιδιά που θα έρθουν. Πρέπει να τους βοηθήσω να καταλάβουν τι γίνεται. Το γεγονός να ξεκινήσεις να πας αγροτικός γιατρός στις Κυκλάδες, δεν είναι εύκολη υπόθεση. Αυτό που θέλω να μαθευτεί και να ακουστεί, είναι ότι θα τους στηρίξουμε. Το ίδιο θα συμβεί προφανώς και εάν έρθει ένας γενικός οικογενειακός γιατρός».
Σε κάθε περίπτωση, ο ίδιος τονίζει πως δεν γίνεται να λειτουργήσει το σύστημα, εάν δεν υπάρχει ομάδα. «Αυτό που προσπαθώ εγώ, είναι να μεγαλώσει η ομάδα και να διατηρηθεί η αλυσίδα. Στο νησί, έχουν ζήσει χρόνια χωρίς γιατρό. Για παράδειγμα, ένας αγροτικός που δεν έβρισκε τώρα σπίτι, εν τέλει βρέθηκε λύση. Σε περίπτωση όμως που αποχωρούσε, και έμεναν οι υπόλοιποι δύο, με όλο το βάρος του καλοκαιριού στις πλάτες τους, θα είχαμε πρόβλημα. Μπορεί να χρειαστούν 3-4 μήνες για να έρθουν καινούργιοι» αναφέρει και καταλήγει:
«Εγώ προσπαθώ να τους κάνω στην ζωή πιο εύκολη στο νησί. Να είμαι κοντά τους, και να νιώθουν μία σιγουριά. Να γνωρίζουν πως θα συνεργαστούμε ομαλά. Εμείς προσπαθούμε και δεν το βάζουμε κάτω, και σίγουρα θέλουμε να γίνουμε περισσότεροι».
