Γκέλυ Μαυροπούλου: Η ζωή και το μοναχικό τέλος μίας κυρίας του θεάτρου
Ο γάμος, οι απιστίες και το διαζύγιο με τον άντρα της ζωής της.
Στις 21 Οκτωβρίου του 1932 γεννήθηκε η Γκέλυ Μαυροπούλου, μία καταξιωμένης ηθοποιός του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, που άφησε εποχή με το μοναδικό υποκριτικό της ταλέντο. Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 χρόνων, στο σπίτι της, έχοντας ως συντροφιά μόνο το σκυλάκι της.
Γεννήθηκε σε οικογένεια καλλιτεχνών
Η Γκέλυ Μαυροπούλου γεννήθηκε το 1932 σε ένα περιβάλλον όπου το απαρτούσαν καλλιτέχνες. Ήταν γέννημα θρέμμα ηθοποιός. Η προγιαγιά της, η γιαγιά της, η μητέρα, Μαρίκα Κρεβατά, ο πατέρας της, Άγγελος Μαυρόπουλος, ήταν όλοι ηθοποιοί. Ακόμη και όταν οι γονείς της αποφάσισαν να χωρίσουν και η μητέρα της σχετίστηκε με τον ηθοποιό, Γιώργο Γαβριηλίδη, η Γκέλυ δε θα μπορούσε να ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο, παρά αυτόν την υποκριτικής, ένας κόσμος που θαύμαζε και την είχε συνεπάρει.
Έτσι, το 1953 πρωτοεμφανίστηκε επίσημα στον κινηματογράφο συμμετέχοντας στην κωμωδία του Γιώργου Λαζαρίδη «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται» και συνέχισε με τον ρόλο που κυριολεκτικά εκτόξευσε στα ύψη τη δημοφιλία της, πρωταγωνιστώντας στην «Ωραία των Αθηνών». Στο θέατρο εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1955, και συγκεκριμένα στο θέατρο Κοτοπούλη, συμμετέχοντας στην πολύ πετυχημένη παράσταση «Επτά χρόνια φαγούρα».
Στο θέατρο έγινε γρήγορα πρωταγωνίστρια, είτε ως θιασάρχης είτε συμπράττοντας με άλλους θιάσους, παίζοντας από νεοελληνική κωμωδία έως κλασικό ρεπερτόριο, αλλά και αρχαίο δράμα.
Ο γάμος, οι απιστίες και το διαζύγιο με τον άντρα της ζωής της
Η Γκέλυ Μαυροπούλου παντρεύτηκε μόνο μία φορά στη ζωή της και ερωτεύτηκε έναν άντρα τον οποίο όταν πρωτοσυνάντησε, αντιπάθησε αμέσως, τον Στέφανο Στρατηγό. Η μοίρα, όμως είχε άλλα σχέδια για τους δυο τους, έτσι αγαπήθηκαν πολύ και ενώθηκαν με τα ιερά δεσμά του γάμου το 1955.
Στην αρχή το ζευγάρι ήταν πάρα πολύ αγαπημένο. Στην πορεία, όμως η σχέση τους είχε πολλά προβλήματα. Έτσι, αποφάσισαν να χωρίσουν από κοινού το 1967. Αργότερα, αποκαλύφθηκε ότι ο Στρατηγός είχε σχέση με μια άλλη γυναίκα. Αλλά και η Μαυροπούλου, σε μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις, είχε εξομολογηθεί πως ήταν άπιστη.
Οι σχέσεις τους μετά το διαζύγιό τους, ήταν ανύπαρκτες. Παρ’ όλα αυτά όταν ο Στέφανος Στρατηγός πληροφορήθηκε ότι είχε καρκίνο, εκείνος την αναζήτησε και εκείνη του συμπαραστάθηκε έως το τέλος. Όπως είχε δηλώσει η Γκέλυ Μαυροπούλου: «Μετά τον χωρισμό μας παντρεύτηκε και έκανε έναν γιο, που είναι ίδιος ο Στέφανος. Όταν τον συνάντησα στην κηδεία, του είπα: “Αν πάρεις και τον χαρακτήρα του πατέρα σου, θα είσαι ο τέλειος άνθρωπος…”».
Η Μαυροπούλου δεν ξαναπαντρέυτηκε και δεν απέκτησε ποτέ παιδιά. Μάλιστα, η μεγάλη πρωταγωνίστρια είχε μιλήσει το 2019 στην εκπομπή «Αλήθειες με τη Ζήνα» στο Star και είχε συγκλονίσει με όσα είπε για την πολυτάραχη ζωή της:
Όπως είχε αναφέρει, ο πρώτος μεγάλος έρωτας της ζωής της ήταν ο Αλέκος Αλεξανδράκης, για τον οποίο το έσκαγε από το παράθυρο του σπιτιού της προκειμένου να πάει να τον συναντήσει, ενώ είχε αναφερθεί με πολύ κολακευτικά λόγια και στο μοναδικό σύζυγό της, τον Στέφανο Στρατηγό. «Τον Στέφανο τον αγάπησα πάρα πολύ. Οι γονείς δεν χάρηκαν καθόλου για τη σχέση μας αυτή. Ήταν πολύ καλό παιδί, όμως χωρίσαμε πολύ γρήγορα».
Το μοναχικό τέλος της σπουδαίας ηθοποιού του ελληνικού θεάτρου
Στην ίδια συγκλονιστική συνέντευξη είχε μιλήσει και για τη μοναξιά: «Δεν έχω μοναξιά… Έχω ένα σκυλάκι που με λατρεύει και το λατρεύω. Μπορεί να έχω πολλούς συγγενείς και φίλους, ωστόσο κανείς δεν παίρνει ένα τηλέφωνο. Το τηλέφωνο δεν χτυπάει ποτέ».
Το 1991 ήταν η τελευταία φορά που ανέβηκε στο σανίδι. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, η μεγάλη κυρία του θεάτρου ζούσε μόνο με το σκυλάκι της, την Ιόλη. Η σύνταξη των 630 ευρώ δεν της επέτρεπε να προσλάβει κάποιον άνθρωπο να τη βοηθάει στην καθημερινότητα.
Τη Δευτέρα 19 Ιουλίου 2021, χωρίς να έχει επαφή με το περιβάλλον λόγω της άνοιας που την ταλαιπωρούσε, έφυγε από τη ζωή. Στα χέρια της κρατούσε μια φωτογραφία με τους γονείς της
Με τον Ντίνο Ηλιόπουλο και τη μητέρα της, Μαρίκα Κρεβατά, στην ταινία «Ο Ανακατωσούρας» / Φωτογραφία: Facebook – Eλληνικός Κινηματογράφος
Τι κάνουμε σε περίπτωση πυρηνικού πολέμου σύμφωνα με επίσημες οδηγίες
Κάθε οικογένεια να έχει πρόχειρο ένα απόθεμα ειδών πρώτης ανάγκης για τουλάχιστον τρεις-τέσσερις μέρες, όπως εμφιαλωμένα νερά, τρόφιμα διαρκείας, φάρμακα “καβάντζα” για τους ασθενείς που ακολουθούν ειδικές θεραπείες για τουλάχιστον δύο εβδομάδες, ραδιόφωνο με μπαταρίες και φακό (για την περίπτωση που δεν λειτουργούν κινητά και διαδίκτυο ή δεν υπάρχει και ηλεκτρικό ρεύμα).
Τα τρόφιμα καλό είναι να μην χρειάζονται μαγείρεμα (π.χ. κονσέρβες) και να προσφέρουν ενέργεια χωρίς να είναι βαριά. Η σοκολάτα προσφέρει περισσότερη ενέργεια από μια σαλάτα. Τα τρόφιμα με πολύ αλάτι δεν ενδείκνυνται γιατί προκαλούν δίψα και ίσως το νερό να μην είναι αρκετό. Το ίδιο ισχύει και για τα γλυκά. Οι ειδικοί συμβουλεύουν τους πολίτες αν έχουν εκτεθεί σε εξωτερικό χώρο να πετάξουν τα ρούχα που φορούσαν έξω μόλις βρεθούν σε κλειστό χώρο και να πλυθούν.
Να έχουν κλειστά πόρτες και παράθυρα και αν μπορούν να καταφύγουν σε υπόγεια. Εκεί, στο υπόγειο εκτός σπιτιού, αν χρειασθεί να μείνουν κάποιες μέρες, θα πρέπει να βρουν τρόπο οι φυσικές ανάγκες τους να μην δημιουργούν εστία προβλήματος, και καλό είναι να έχουν αρκετά μωρομάντιλα. Αν υπάρχει ρεύμα και αν λειτουργούν τα κινητά, χρήσιμος θα είναι και ο φορτιστής τους.
Πυρηνικός πόλεμος και απαραίτητα πράγματα
Θα πρέπει να υπάρχουν και είδη πρώτων βοηθειών, όπως επίδεσμοι και αντισηπτικά και θερμόμετρο, ψαλίδι και βασικά φάρμακα, όπως παυσίπονα ή αντιβιοτικά. Ίσως χρειαστεί και βελόνα και λαβίδα. Μια σφυρίχτρα χρειάζεται όπως και στην περίπτωση σεισμού. Καλό είναι να υπάρχουν σφιχτές μάσκες τριπλής επένδυσης. Επίσης μια σακούλα ή κουτί με βασικά εργαλεία, αλλά και σπίρτα και κερί.
Συνετό είναι οι πολίτες να έχουν προνοήσει και πού θα συναντηθούν με τα άλλα μέλη της οικογένειάς τους σε μια τέτοια περίπτωση. Μπορεί για παράδειγμα το ένα παιδί να είναι για καφέ στο Σύνταγμα, οπότε εύλογα θα τρέξει να μπει στο μετρό που είναι υπόγειο. Σε αυτές τις περιπτώσεις αν υπάρχει μια προσυνεννόηση, θα ξέρει ότι προτεραιότητα είναι να μείνει ασφαλές στο μετρό παρά να προσπαθήσει να φτάσει στο σπίτι του και στους οικείους του.
Μετά από μια πυρηνική έκρηξη ο κίνδυνος διαχέεται στην ατμόσφαιρα σε μεγάλες αποστάσεις και για μεγάλο χρονικό διάστημα, αλλά οι μεγαλύτερες βλάβες προκαλούνται το πρώτο δεκαπενθήμερο. Δεν καταναλώνουμε εν συνεχεία λαχανικά και φρέσκα τρόφιμα, καθώς έχουν εκτεθεί σε ραδιενέργεια. Όμως πρόβλημα υπάρχει και με το νερό της βρύσης, οπότε ίσως χρειασθεί να υπάρχουν αποθηκευμένα εμφιαλωμένα νερά για αρκετό καιρό.
Πυρηνικός πόλεμος και χάπια ιωδίου
Σε αυτές τις περιπτώσεις το κράτος θεωρητικά διαθέτει απόθεμα φαρμάκων ειδικά για να μειωθεί ο κίνδυνος καρκινογένεσης σε όσους έχουν εκτεθεί. Δεν ξέρουμε κατά πόσον αυτό ισχύει στην Ελλάδα. Σε όλα τα σχολεία της Αυστρίας για παράδειγμα υπάρχουν αποθέματα δισκίων ιωδιούχου καλίου, επειδή μπλοκάρουν την απορρόφηση του ραδιενεργού ιωδίου 131 και μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου σε περίπτωση πυρηνικού ατυχήματος.
Ήδη μάλιστα στην Αυστρία τα φαρμακεία άδειασαν από αυτά τα χάπια και υπάρχει έλλειψη, γιατί ο κόσμος έτρεξε να τα προμηθευτεί “καλού-κακού”. Οι άνω των 45 ή όσοι έχουν υπερθυρεοειδισμό ή άλλες ασθένειες θυρεοειδούς δεν πρέπει να λαμβάνουν πάντως αυτά τα δισκία.
Στους κλειστούς χώρους ο κλιματισμός πρέπει να κλείνει για να μην εισέρχεται απ’ έξω αέρας μολυσμένος με ραδιενεργά υλικά. Αν το σπίτι δεν είναι υπόγειο, πρέπει να κρεμαστούν αντί για κουρτίνες, κουβέρτες στις μπαλκονόπορτες ή στα παράθυρα. Σε όλες τις πόλεις της Ελλάδας υπάρχουν καταφύγια – αλλά αυτό είναι μάλλον θεωρητικό. Επίσης το προς τα πού θα πρέπει να κατευθυνθεί ο κάθε πολίτης, είναι κυριολεκτικά άγνωστο.
Ποτέ δεν έγινε πραγματική άσκηση στην Ελλάδα για περίπτωση πυρηνικής απειλής και μια δυο φορές μάλιστα που αποφασίστηκε να ηχήσουν σειρήνες (για να δοκιμαστούν απλά) την μια φορά αυτές δεν λειτούργησαν καν.
Yπάρχουν συγκεκριμένες οδηγίες που πρέπει να ακολουθηθούν για να αυξηθούν οι πιθανότητες επιβίωσης και να μειωθούν οι επιπτώσεις της ραδιενέργειας. Οι πιο σημαντικές οδηγίες είναι:
1. Άμεση Αναζήτηση Καταφυγίου
Καταφύγετε σε υπόγεια ή σε εσωτερικό χώρο κτηρίου μακριά από παράθυρα.
Οι υπόγειοι χώροι (υπόγεια, γκαράζ, υπόγειοι σταθμοί) παρέχουν τη μεγαλύτερη προστασία.
2. Μείνετε στο Καταφύγιο
Παραμείνετε σε κλειστό χώρο τουλάχιστον για τις πρώτες 48 ώρες μετά την έκρηξη, όταν η ραδιενεργή ακτινοβολία είναι πιο έντονη.
3. Προστατευτείτε από τη Ραδιενέργεια
Καλύψτε στόμα και μύτη με μάσκα ή υφάσματα, ώστε να αποφευχθεί η εισπνοή ραδιενεργής σκόνης.
Αποφύγετε την έκθεση της επιδερμίδας σας. Φορέστε ρούχα που καλύπτουν πλήρως το σώμα σας.
4. Πλύσιμο και Καθαρισμός
Εάν εκτεθείτε στη ραδιενεργή σκόνη, αφαιρέστε προσεκτικά τα ρούχα σας και πλυθείτε με σαπούνι και νερό.
Βάλτε τα μολυσμένα ρούχα σε σακούλα και απομακρύνετέ τα από το χώρο σας.
5. Αποφυγή Κατανάλωσης Μολυσμένων Τροφίμων και Νερού
Καταναλώστε μόνο τρόφιμα και νερό από κλειστά δοχεία ή φιάλες.
Μην τρώτε λαχανικά ή φρούτα που έχουν εκτεθεί απευθείας στην ατμόσφαιρα.
6. Ενημερωθείτε από Επίσημες Πηγές
Ακούστε οδηγίες από ραδιόφωνο ή επίσημες ενημερώσεις.
Αποφύγετε φήμες ή μη επιβεβαιωμένες πληροφορίες.
7. Προετοιμασία Έκτακτης Ανάγκης
Διατηρήστε σε ετοιμότητα βασικά είδη πρώτης ανάγκης: νερό, τρόφιμα μεγάλης διάρκειας, φάρμακα, φακό, ραδιόφωνο με μπαταρίες, κουτί πρώτων βοηθειών.
8. Ασφαλής Έξοδος
Εάν υπάρξει εντολή εκκένωσης, ακολουθήστε τις οδηγίες των αρμόδιων αρχών.
Αποφύγετε περιοχές που είναι πιθανό να έχουν υψηλά επίπεδα ραδιενέργειας.
Η βασικότερη οδηγία είναι η άμεση εύρεση ασφαλούς καταφυγίου και η πιστή τήρηση των οδηγιών που παρέχονται από τις επίσημες αρχές.
Πού βρίσκονται τα καταφύγια στην Αθήνα – Όλες οι περιοχές
Στην Αθήνα (Λυκαβηττός, Αρδηττός, Πολύγωνο κ.α.), στον Πειραιά (Προφ. Ηλίας, Καστέλα, Δραπετσώνα κ.α.), στα νότια προάστια (Ελληνικό, Βούλα, Γλυφάδα), στα βόρεια (Κηφισιά, Παπάγου, Ψυχικό), στο Σούνιο, στη Ραφήνα. Ανάμεσα σ’ αυτά τα καταφύγια υπάρχουν μερικά όπως της «Μεγάλης Βρετανίας», του Μεγάρου της Εθνικής Ασφαλιστικής, της Τραπέζης της Ελλάδος, του Μετοχικού Ταμείου Στρατού και το υπόγειο του Μεγάρου του Αρείου Πάγου.
Το 1999 υπολογιζόταν ότι στην Ελλάδα σώζονταν περίπου 200 δημόσια καταφύγια. Τα περισσότερα, όπως προκύπτει από την έρευνα που είχε κάνει στο παρελθόν η εφημερίδα «Έθνος», βρίσκονταν στο χείλος της κατάρρευσης, κι όμως έχουν ακόμη έντονα τα σημάδια του παρελθόντος με χαραγμένα συνθήματα στους τοίχους ή και παλαιά αντικείμενα.
Το κτήριο της οδού Κοραή 4
Στο κτίριο της οδού Κοραή 4, της Εθνικής Ασφαλιστικής, στα δύο υπόγεια (έξι μέτρα κάτω από την επιφάνεια της γης) οι μηχανικοί Ε. Κριεζής και Α. Μεταξάς είχαν κατασκευάσει τα πιο σύγχρονα αντιαεροπορικά καταφύγια, με μεταλλικές πόρτες (γερμανικής προέλευσης) που έκλειναν αεροστεγώς, αλλά και επικοινωνία μεταξύ των 2 ορόφων με εσωτερικό κλιμακοστάσιο.
Στην Κατοχή εγκαταστάθηκαν στο μέγαρο διάφορες υπηρεσίες των γερμανικών στρατευμάτων κατοχής και η Kommandatur και τα υπόγεια αντιαεροπορικά καταφύγια μετατράπηκαν σε φυλακές. Στους χώρους αυτούς κρατήθηκαν πολλοί Έλληνες πατριώτες , ενώ πέρασαν πολλοί Έλληνες πολίτες κάθε ηλικίας, μέχρι και παιδιά 14 ετών, για ασήμαντα παραπτώματα. Σε όλη την έκταση των τοίχων του δευτέρου και σε περιορισμένο τμήμα του πρώτου υπογείου οι κρατούμενοι έγραφαν ή χάραζαν με όποιο αιχμηρό αντικείμενο είχαν στη διάθεσή τους μηνύματα, ονόματα, χρονολογίες και σχέδια, κληροδοτώντας στις επόμενες γενιές ανεξίτηλη την ιστορική μνήμη. Οι Γερμανοί έβαφαν επανειλημμένα τους τοίχους, οι οποίοι κάθε φορά ξαναγέμιζαν με μηνύματα.
Το υπόγειο καταφύγιο του Λυκαβηττού είχε τηλεφωνικό κέντρο της εποχής του
Η στρατιωτική βάση του Λυκαβηττού κατασκευάστηκε πριν από τον πόλεμο του ’40 και περιλάμβανε καταφύγιο αλλά και θέσεις πολυβολείων λαξευμένες στο βράχο. Κατά τον πόλεμο χρησιμοποιήθηκε από τους Γερμανούς, ενώ μετά την απελευθέρωση παρέμεινε σε λειτουργία ως το 1970, κι έπειτα εγκαταλείφθηκε.
Το υπόγειο καταφύγιο του Λυκαβηττού κατασκευάστηκε γύρω στο 1936, κοντά στη σπηλαιοεκκλησιά των Αγ. Ισιδώρων. Εκτείνεται σε βάθος 100 μέτρων μέσα στο βράχο, διαθέτει δύο εισόδους, και είναι μεγαλύτερο και σε καλύτερη κατάσταση από το γνωστότερο μα εγκαταλειμμένο καταφύγιο του Αρδηττού.
Συντηρημένο, φρεσκοβαμμένο, αλλά με φανερά τα σημάδια του χρόνου, με ρεύμα, τουαλέτες και λουτρά. Οι εγκαταστάσεις του περιλαμβάνουν επίσης: δύο μεγάλες αίθουσες και άλλες μικρότερες, διαδρόμους, πολυβολείο (φωλιά πολυβόλου), αποθηκευτικούς χώρους, συσκευές και αγωγούς εξαερισμού, δεξαμενές, πίνακες και διακόπτες ηλεκτρικού, τηλεφωνικό κέντρο της εποχής του.
Και οι δύο είσοδοι, καταλήγουν στην κεντρική μεγάλη αίθουσα όπου και στεγάστηκε το Αρχηγείο Αντιαεροπορικής Άμυνας για τις ανάγκες του πολέμου του 1940. Πιο συγκεκριμένα, η αρχική χρήση του ήταν στρατιωτική και ξεκίνησε όταν εγκαταστάθηκε εκεί το 1936 ή 1937 η Υπηρεσία Επιτήρησης Συναγερμού Αέρος Θαλάσσης και ο Σταθμός Ασυρμάτου, της διεύθυνσης Ραδιοτηλεγραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού.
Σήμερα ο χώρος ανήκει στην υπηρεσία ΠΣΕΑ (Πολιτική Σχεδίαση Εκτάκτων Αναγκών) του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη (πρώην Δημοσίας Τάξεως).
Το καταφύγιο του Αρδηττού
Το καταφύγιο του Αρδηττού επιτάχθηκε από τους Γερμανούς κατά τη διάρκεια του πολέμου και με το τέλος του χρησιμοποιήθηκε σαν ορμητήριο των αντιστασιακών. Επί βασιλείας Παύλου αποτέλεσε βασιλικό καταφύγιο και ίσως εξαιτίας αυτού στη συνείδηση του κόσμου να επικράτησε η αντίληψη πως επικοινωνεί υπογείως με τα βασιλικά ανάκτορα.
Καταφύγιο Επτανήσων και Πιπίνου στην Κυψέλη
Στην πολυκατοικία των οδών Πιπίνου και Επτανήσων στην Κυψέλη, που χτίστηκε το 1938 σε σχέδια του αρχιτέκτονα Λεωνίδα Μπόνη για την οικογένεια του εφοπλιστή Βούλγαρη. Υπάρχει ένα ευρύχωρο υπόγειο καταφύγιο που μπορεί να φιλοξενήσει 63 άτομα και αποτελείται από μία κεντρική αίθουσα, δύο τουαλέτες, μία κουζίνα, ένα πλυσταριό και δύο μικρότερους βοηθητικούς χώρους.
Τα καταφύγια Βούλας – Γλυφάδας
Στα υπόγεια των εγκαταστάσεων του ΠΙΚΠΑ στη Βούλα υπάρχει καταφύγιο σε πάρα πολύ καλή κατάσταση, Διαθέτει διπλή είσοδο (και διπλή έξοδο) προς τους υπόγειους θαλάμους και διαδρόμους, οκτώ δωμάτια και δύο τουλάχιστον φωλιές για πολυβόλα. Τα τοιχώματα είναι κατασκευασμένα από λιθοδομή (πέτρα), ενώ η αψιδωτή (καμπυλωτή) οροφή από σκυρόδεμα (μπετόν). Κοντά στην έξοδο υπάρχει εγκατάσταση μιας τριπλής ανοικτής δεξαμενής νερού, υπάρχει πεπαλαιωμένη ηλεκτρική εγκατάσταση και ίχνη υδραυλικής εγκατάστασης.
Στην ίδια ευρύτερη περιοχή αλλά μέσα στα όρια της Γλυφάδας, υπάρχει ένα ακόμη (δίδυμο) καταφύγιο της εποχής του 1940. Το καταφύγιο της Γλυφάδας είναι σχεδόν πανομοιότυπο με αυτό της Βούλας, λίγο όμως μεγαλύτερο και εντελώς εγκαταλειμμένο και αφρόντιστο.
Το υπόγειο καταφύγιο του λόφου «Οχυρού» της Ραφήνας
Η ιστορία του οχυρού και του υπόγειου καταφυγίου της Ραφήνας ξεκινά την πρώτη Μαΐου του 1941 με την είσοδο των Γερμανών στην περιοχή, οι οποίοι κατασκεύασαν οχυρωματικά έργα για την επίβλεψη του παρακείμενου λιμένα στο λόφο Παναγίτσα που βρίσκεται νοτιοδυτικά από το κέντρο της πόλης της Ραφήνας και αποτελεί φυσική προέκταση των νοτιοανατολικών παρυφών του Πεντελικού όρους. Σήμερα καλύπτεται από πευκόφυτο δάσος που ονομάζεται Δάσος Οχυρό.
Για την ακρίβεια, πάνω στο λόφο δημιουργήθηκαν ανοικτές θέσεις πυροβόλων, αποθήκες, δεξαμενές, ορύγματα, καταλύματα και υπόγειες στοές. Παρόλο που κατασκευάστηκαν στις αρχές της δεκαετίας του ’40, οι σήραγγες και οι αίθουσες διατηρούνται σε εξαιρετικά καλή κατάσταση.
Οι Γερμανοί έφυγαν από τη Ραφήνα στις 12 Οκτωβρίου του 1944, αφού φρόντισαν πρώτα να πάρουν τα πάντα από το λόφο του οχυρού, και φεύγοντας να τον ανατινάξουν. Η μεγάλη αυτή έκρηξη κατέστρεψε μεγάλο μέρος του, με αποτέλεσμα να μείνει μόνο ό,τι βλέπουμε σήμερα περπατώντας στο λόφο: ορύγματα, τάφροι, φυλάκια και οχυρωματικά έργα κάτω από τα δέντρα, αλλά και το υπόγειο αυτό καταφύγιο. Οι τσιμεντένιες στοές του έχουν μείνει ανέπαφες από την έκρηξη, αφήνοντάς μας ένα ακόμη αττικό δείγμα υπόγειας οχυρωματικής αρχιτεκτονικής του Β΄ Παγκοσμίου.
Διαθέτει τρεις εισόδους, η μία από τις οποίες, η κεντρική, είναι κλειδωμένη με βαριά πόρτα και πάνω είναι γραμμένο «ΚΑΤΑΦ. 2-3». Η ακριβής τοποθεσία του είναι στη Δραπετσώνα, απέναντι από τις δεξαμενές του Βασιλειάδη στο λιμάνι και δίπλα ακριβώς από την Πυροσβεστική.
Είναι ένα αρκετά μεγάλο σύμπλεγμα υπόγειων διαδρόμων, που αποτελείται από δύο παράλληλες βασικές στοές και άλλες μικρότερες που τις συνδέουν μεταξύ τους, κάθετα προς αυτές, ενώ υπάρχουν και άλλες που είναι τυφλές (καταλήγουν σε βράχο). Υπάρχουν εσωτερικές μεταλλικές πόρτες και μερικά σημεία διαμορφωμένα και χτισμένα με σύγχρονα τούβλα.
Στο μεγαλύτερο μέρος τους οι γαλαρίες αυτές είναι λαξευμένες σε βράχο και μάλιστα σε κάποια σημεία πολύ σαθρό, κάτι που έχει ως αποτέλεσμα μεγάλα τμήματα της οροφής να έχουν σε διάφορες θέσεις καταπέσει, καθιστώντας την πρόσβαση αρκετά επικίνδυνη – ίσως να επρόκειτο για στοές παλιού λατομείου.
Την εποχή του Μεταξά που άρχισαν να κατασκευάζονται τα καταφύγια (τέλη δεκαετίας του 1930), ανακατασκευάστηκε και το συγκεκριμένο, μέρος των στοών του οποίου σήμερα είναι επενδυμένες από οπλισμένο σκυρόδεμα και διαθέτουν παλαιές εγκαταστάσεις φωτισμού και ύδρευσης. Υπάρχει μια μικρή μεταλλική υδατοδεξαμενή, που συνδέεται με ένα σωλήνα τροφοδοσίας, κι έναν άλλο που καταλήγει σε μια βρύση. Επίσης, παλαιές εγκαταστάσεις ηλεκτροδότησης στα τσιμεντένια τοιχώματα.
Το διώροφο εγκαταλειμμένο καταφύγιο της Καστέλας
Kαταφύγιο, κρυμμένο στο κέντρο της Καστέλας, που φαίνεται να έχει κατασκευαστεί την εποχή του Μεταξά. Η ιδιαιτερότητά του είναι η εξής: είναι ισόγειο διώροφο, αλλά και υπόγειο ταυτόχρονα, έχοντας κατασκευαστεί στα πρανή ενός υψώματος. Το συγκεκριμένο καταφύγιο καλύπτει σχετικά μικρή επιφάνεια (γι’ αυτό και διώροφο) αλλά διαθέτει υδραυλικές εγκαταστάσεις και ρεύμα (βρύσες, τουαλέτες, φωτισμός), που βρίσκονται σε πολύ κακή όμως κατάσταση σήμερα, ερειπωμένα και κατεστραμμένα.Σκάλες συνδέουν τα δύο κύρια επίπεδα μεταξύ τους, αλλά και άλλους συγκεκριμένης σημασίας χώρους του επάνω ορόφου, που βρίσκονται λίγο ψηλότερα (WC, δεξαμενή νερού).
Το υπόγειο πολεμικό καταφύγιο του Προφήτη Ηλία
Ένα άλλο υπόγειο πολεμικό καταφύγιο που κατασκευάστηκε για τις ανάγκες του Β΄ παγκοσμίου βρίσκεται στον λόφο του Προφήτη Ηλία. Είναι ένα μικρό αντιαεροπορικό καταφύγιο, χωρίς ιδιαίτερα μεγάλους χώρους, αφού στην ίδια περιοχή υπάρχει και το προηγούμενο της Καστέλας, με το οποίο μοιάζουν κατασκευαστικά (όχι αρχιτεκτονικά), αλλά αυτό εδώ δεν διατηρεί τις εγκαταστάσεις του (υδραυλικά, ηλεκτρικά κλπ.). Τα τοιχώματα των στοών του είναι λιθόκτιστα και η οροφή τους τοξωτή από μπετόν. Στους υπόγειους διαδρόμους καταλήγουν περίπου 50 σκαλοπάτια, που οδηγούν γύρω στα 10-12 μέτρα κάτω από την επιφάνεια.
Δύο μαχητικά αεροσκάφη Eurofighter Typhoon της RAF, μαζί με ένα αεροσκάφος ανεφοδιασμού Airbus KC2 Voyager, απογειώθηκαν από τη βάση
Μαχητικά αεροσκάφη Typhoon και άλλα μέσα ενεργοποιήθηκαν για αναχαίτιση πιθανών επιθέσεων – Μήνυμα στους κατοίκους της περιοχής – Άδεια Στάρμερ στις ΗΠΑ για «αμυντικά» πλήγματα από βρετανικό έδαφος
— Political Monitor (@PoliticalMonitr) March 1, 2026
Σε κατάσταση αυξημένου συναγερμού τέθηκαν τα μεσάνυχτα της Κυριακής (01.03.2026) οι βρετανικές βάσεις της RAF στην Κύπρο, μετά από κήρυξη «απειλής ασφαλείας». Βίντεο που «ανέβηκε» στα social media δείχνουν επίθεση με drone ή πύραυλο στη βάση στο Ακρωτήρι.
Σύμφωνα με την «Daily Mail», αναφέρθηκε ότι ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις κοντά σε βάση της Βασιλικής Πολεμικής Αεροπορίας (RAF) στην Κύπρο.
Υπάρχουν «υποψίες για συντριβή» στη βρετανική αεροπορική βάση στο Ακρωτήρι, στη Λεμεσό, σύμφωνα με τον Ισραηλινό δημοσιογράφο του Channel 14, τον Hallel Bitton Rosen.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, ακούστηκε δυνατή έκρηξη στην περιοχή, ενώ ενεργοποιήθηκαν και οι συναγερμοί στη βάση.
Δύο μαχητικά αεροσκάφη Eurofighter Typhoon της Βασιλικής Αεροπορίας, μαζί με ένα αεροσκάφος ανεφοδιασμού Airbus KC2 Voyager, έχουν αναχωρήσει από τη βάση.
Αφορμή, οι αναφορές ότι ένα ιρανικό drone ή πύραυλος χτύπησε τις εγκαταστάσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας «Cyprus Mail», το προσωπικό των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο ενημερώθηκε για την ύπαρξη απειλής και έλαβε οδηγίες να επιστρέψει άμεσα στα σπίτια του και να παραμείνει σε εσωτερικούς χώρους «μέχρι νεωτέρας».
Παράλληλα, ζητήθηκε από όσους βρίσκονταν εντός των εγκαταστάσεων να απομακρυνθούν από παράθυρα και να καλυφθούν πίσω ή κάτω από βαριά και συμπαγή έπιπλα, αναμένοντας περαιτέρω οδηγίες.
⚡️#BREAKING Israel's Channel 14 reports: A suspected plane crash at the British Royal Air Force base in Akrotiri, Cyprus. A loud explosion was heard in the area, and alarms were triggered at the base as aircraft took off.
Οι ίδιες πηγές δεν διευκρίνισαν τη φύση της απειλής, ούτε εάν πρόκειται για προληπτικό μέτρο στο πλαίσιο ευρύτερης περιφερειακής έντασης.
Κοντά στη Λεμεσό η βρετανική βάση
Η βρετανική βάση στο Ακρωτήρι βρίσκεται κοντά στην πόλη της Λεμεσού.
Νωρίτερα, ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ανακοίνωσε ότι αποδέχθηκε το αίτημα των ΗΠΑ για να χρησιμοποιηθούν βρετανικές βάσεις για αμυντικές επιθέσεις εναντίον ιρανικών πυραύλων.
«Οι εταίροι μας στον Κόλπο μάς ζήτησαν να κάνουμε περισσότερα για να τους υπερασπιστούμε και είναι καθήκον μου να προστατεύω τις βρετανικές ζωές», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός.
Η Αγία Εύθαλία ζούσε στη Σικελία και είχε μητέρα αιμορροούσα, που ονομαζόταν και αυτή Ευθαλία.
Κάποτε λοιπόν η μητέρα της, είδε στο όνειρο της τους Άγιους Μάρτυρες Αλφειό, Φιλάδελφο και Κυπρίνο, που τη μνήμη τους γιορτάζουμε στις 10 Μαΐου, οι όποιοι της είπαν ότι αν πιστέψει στον Χριστό και βαπτισθεί, θα γιατρευτεί και θα σωθεί.
Όταν ξύπνησε η μητέρα Ευθαλία πείστηκε στα λόγια των Αγίων Μαρτύρων. Έτσι, μαζί με τη θυγατέρα της Ευθαλία, πίστεψαν στον Χριστό και βαπτίσθηκαν.
Υπήρχε όμως και ο γιος της Σερμιλιανός, ο όποιος κόντεψε να την πνίξει, μόλις έμαθε ότι η μητέρα του έγινε χριστιανή. Γλύτωσε το βέβαιο θάνατο, με τη βοήθεια κάποιας υπηρέτριας και έφυγε. Η δε θυγατέρα της, η Αγία Ευθαλία, έκανε δριμύτατη παρατήρηση στον αδελφό της, που θέλησε να σκοτώσει τη μητέρα τους. Αυτός τότε, αφού την έδειρε δυνατά, έπειτα την παρέδωσε σ’ έναν δούλο του να τη βιάσει. Προσευχομένη τότε η Αγία τύφλωσε τον δούλο. Ο δε αδελφός της μόλις είδε το γεγονός, σαν άλλος Κάϊν, αποκεφάλισε την αδελφή του και έτσι η μακαριά πήρε το αμάραντο στεφάνι του μαρτυρίου.
Με αφορμή τη συμμετοχή της στο J2US, η ανιψιά της Χαράς Βέρρα, Ξένια, παραχώρησε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξη στο ένθετο Secret των Παραπολιτικών και τη Σάσα Σταμάτη.
Μέσα σ’ όλα, η γνωστή τραγουδίστρια αποκάλυψε πώς προέκυψε η συμμετοχή της στο φαντασμαγορικό show του Open, ενώ παράλληλα αποκάλυψε ότι δεν έχει επαφές με τη θεία της.
Όσα δήλωσε η Χάρα Βέρρα στη συνέντευξή της
Πώς προέκυψε το «J2US» στη ζωή σας και ποια είναι η γνώμη σας για τον Θανάση Βισκαδουράκη;
Με κάλεσαν από την παραγωγή και ξετρελάθηκα. Με πρότεινε η φιλενάδα μου Χαρά Τσιώλη να είμαι το ταίρι της, αλλά ο Νίκος Κοκλώνης είχε άλλα σχέδια για μένα. Η αλήθεια είναι ότι έχω ξετρελαθεί με όλη την παραγωγή, νιώθω η απόλυτη νικήτρια του φετινού παιχνιδιού, είτε φτάσω στον τελικό είτε όχι. Γνώρισα καινούργιους φίλους και επίσης γνώρισα τον Θανάση Βισκαδουράκη, μια υπέροχη ψυχή, έναν πολύ στοργικό φίλο, που γελάμε ασταμάτητα. Είμαι ευλογημένη που μπήκε ο Νίκος Κοκλώνης στη ζωή μου. Είναι υπέροχος με όλους μας και πολύ προστατευτικός απέναντί μας, ειδικά όταν είμαστε ενώπιον της κριτικής επιτροπής. Τον ευγνωμονώ που μου έδωσε τέτοιο βήμα.
Έχετε σχέση με τη Χαρά Βέρρα;
Ναι, είμαστε συγγενείς.
Μιλάτε;
Όχι, εδώ δεν βρίσκω ελεύθερο χρόνο να μιλήσω με τους γονείς μου και τα αδέλφια μου.
Σας έχει βοηθήσει στη δουλειά;
Η μόνη που με βοήθησε στη δουλειά είναι η θεία μου η Τασία Βέρρα, αδελφή του μπαμπά μου. Χάριν αυτής το όνομά μας είναι ευρέως γνωστό. Είναι η «Φαϊρούζ της Ελλάδας». Η θεία μου με πήρε μαζί της στη δουλειά στα πρώτα μου βήματα. Με ανέβασε στο πατάρι δίπλα της. Με έβαζε να πω πέντε τραγούδια και μετά με άφηνε να πάω στο αμάξι να διαβάσω Ιστορία κατεύθυνσης, γιατί το πρωί έγραφα πανελλήνιες. Την άκουγα να τραγουδάει μέσα από το αμάξι, ενώ εγώ μελετούσα ημερομηνίες, ονόματα στρατηγών και μάχες. Αυτή με πήρε μαζί της σε όλες τις εκπομπές που την καλούσαν στην τηλεόραση τότε και σχεδόν με επέβαλε.
Με πήρε στα μουσικά σόου της Σεμίνας Διγενή στον Alpha, του Άκη Παυλόπουλου στο τότε Alter, με πήρε στον γάμο της Πέγκυς Ζήνα, και εκεί γνωρίστηκα με τον Πασχάλη Τερζή, που ήρθε να μου δώσει συγχαρητήρια πίσω από το stage. Και όλα αυτά περίπου 20 χρόνια πίσω, εγώ τότε ήμουν 17 χρόνων. Το διανοείσαι πόσο μεγάλο ήταν όλο αυτό για μένα; Θυμάσαι πολύ καλά πόση τηλεθέαση και τι νούμερα έκαναν όλες αυτές οι εκπομπές τότε. Αν χρωστάω σε κάποιον, είναι σε αυτήν τη γυναίκα, που ό,τι έκανε το έκανε από μόνη της, χωρίς να της ζητήσω ποτέ τίποτα. Πίστεψε σε μένα από την πρώτη μέρα και με ζήλο. Αυτό είναι το μέγεθος της μεγαλοψυχίας της.
«Της είπα πως όταν ανέβω να μιλήσω, θα σας καλέσω στο βήμα και όταν πλησίαζε να τελειώσει η ομιλία μου, δεν την είδα πουθενά» ανέφερε ο κ. Παπαγγελής.
Ο Πάνος Ρούτσι και ο Ηλίας Παπαγγελής, που έχασαν τα παιδιά τους το σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη, μίλησαν στις «Εξελίξεις Τώρα» για τις χθεσινές μαζικές συγκεντρώσεις, για τη δίκη των Τεμπών αλλά και για τη Μαρία Καρυστιανού.
Δείτε το βίντεο:
Μιλώντας για τις μαζικές συγκεντρώσεις που έγιναν χθες στη χώρα για τη «μαύρη» επέτειο των τριών χρόνων από το σιδηροδρομικό δυστύχημα που στοίχιζαν τη ζωή στα παιδιά τους, ο Ηλίας Παπαγγελής και ο Πάνος Ρούτσι δήλωσαν πως νιώθουν ότι ο κόσμος παραμένει δίπλα τους.
«Μια βαθιά υπόκλιση σε όλους αυτούς τους ανθρώπους που είναι μαζί μας. Αυτό σημαίνει ότι έχουν καταλάβει, όσοι μπορούν και το παρακολουθούν, ότι κάτι δεν πάει καλά με την υπόθεση των Τεμπών. Με την εξέλιξη των πραγμάτων, με τη δικαιοσύνη. Και αυτό λέμε και εμείς σε κάθε ομιλία μας και γι’ αυτό είμαστε στις επάλξεις και θα είμαστε μέχρι το τέλος», είπε ο Ηλίας Παπαγγελής.
«Εγώ το έζησα και από πολύ κοντά με τον κόσμο στην πλατεία Συντάγματος και έχω ακόμα αυτή την αγάπη, αυτή τη ζεστασιά, της αγκαλιάς που μου δώσανε και τότε. Και χθες πάλι το ίδιο ένιωσα, ότι οι άνθρωποι αυτοί ποτέ δεν θα μας εγκαταλείψουν. Είναι μαζί μας», είπε ο Πάνος Ρούτσι.
Δείτε το βίντεο:
Απαντώντας σε ερώτηση για το εάν εμπιστεύονται την ελληνική Δικαιοσύνη, ο Πάνος Ρούτσι απάντησε: «Αν υπήρχε Δικαιοσύνη, δεν θα είχαμε φτάσει τώρα, τρία χρόνια μετά, για να βγούμε στους δρόμους και να την ψάξουμε. Αλλά έχω ελπίδες ότι κάποια στιγμή, στη μεγάλη δίκη που θα γίνει, κάποιος δικαστής, εισαγγελέας, να υπάρχει μέσα στην καρδιά του, στην ψυχή του, ανθρωπιά και να κάνει σωστά τη δουλειά του. Γιατί μέχρι τώρα αυτό δεν το έχουμε δει. Ακόμα και στα δικαστήρια στη Λάρισα».
Με τον Ηλία Παπαγγελή να συμπληρώνει: «Το ότι δεν λειτουργεί καλά η Δικαιοσύνη, το έχει πει ο ελληνικός λαός σε πολλές δημοσκοπήσεις και είναι πάνω από 70%. Ευελπιστούμε όμως, πιστεύουμε, ότι θα υπάρξουν έντιμοι δικαστές που δεν επηρεάζονται από την κυβερνητική εξουσία, να κάνουν σωστά τη δουλειά τους. Πρόκειται για τον θάνατο 57, στην πλειοψηφία τους, νέων ανθρώπων. Και ήδη έχει αργήσει πάρα πολύ η Δικαιοσύνη».
Σε σχέση με τις δηλώσεις της Μαρίας Καρυστιανού, πως δεν την άφησαν να μιλήσει στη συγκέντρωση στο Σύνταγμα, ο Πάνος Ρούτσι είπε:
«Εγώ της έλεγα, την παρακαλούσα να κάτσει να μιλήσει. Και εκείνη δεν ήθελε, ήθελε να φύγει. Αυτό είναι όλο. Μπορεί να το επιβεβαιώσει και η ίδια. Δηλαδή, όλο αυτό που βγήκε, δεν ξέρω πώς το βγάλανε και γιατί το βγάλανε, αλλά αυτό που της έλεγα εκείνη τη στιγμή: ”Μαρία σε παρακαλώ μην φύγεις, ήρθες που ήρθες, κάτσε να μιλήσεις”. ”Όχι” λέει, ”δεν μπορώ άλλο, φεύγω”. Απλώς δεν ήθελε άλλο να κάτσει. Αυτό, τίποτα άλλο».
Δείτε το βίντεο:
Ενώ ο κ. Παπαγγελής ανέφερε: «Λίγο πριν φτάσει, επειδή περίμενα και εγώ να την δω εκεί στο φυλασσόμενο χώρο, μίλησα με τον πρόεδρο, με τον κύριο Ασλανίδη. Και τον ρώτησα αν έχει πληροφορίες αν θα ‘ρθει. Και μου είπε δεν ξέρει. Τον ρώτησα αν θα μιλήσει. Μου είπε: ”Δεν ξέρει άλλα κάποιοι αντιδρούν και δεν θέλουν να μιλήσει, λόγω των θεμάτων που έχει κατά καιρούς αναδείξει’’. Του είπα ότι αν έρθει δεν μπορείς να εμποδίσεις μία μάνα να μιλήσει. Μου λέει: ”Όχι, βεβαίως να μιλήσει”. Κάποια στιγμή είδαμε ότι έφτασε, εκεί χαιρετήθηκε με τον κόσμο. Μου είπε ο κύριος Ασλανίδης ότι δεν είναι στη λίστα των ομιλητών. Όταν λοιπόν πήγα και τη χαιρέτησα, της είπα ότι επειδή δεν είστε στη λίστα, όταν ανέβω να μιλήσω, μόλις τελειώσω, θα σας καλέσω εγώ στο βήμα. Και μου λέει εντάξει. Όταν πλησίαζε να τελειώσει η ομιλία μου, κοίταξα προς τα εκεί που ήτανε και δεν την είδα πουθενά. Τέλος πάντων τέλειωσα την ομιλία μου, κατέβηκα και ρώτησα εδώ και τον Πάνο και τους άλλους ”πού είναι ρε παιδιά η κυρία Καρυστιανού;” Έφυγε. Γιατί έφυγε; Κουράστηκε. Είναι γεγονός ότι η μέρα εχθές ήταν αφιερωμένη στα Τέμπη και στα θύματα και στους συγγενείς και ήτανε πολύ μακρόσυρτες οι ομιλίες του Εργατικού Κέντρου, των σωματείων, των σιδηροδρομικών».
Το πρόσφορο είναι ένα ιερό ψωμί που χρησιμοποιείται στη Θεία Λειτουργία, αλλά μπορεί να προσφερθεί και ως ευλογία στο σπίτι.
Αυτή η παραδοσιακή συνταγή, φτιαγμένη με απλά υλικά και πολλή αγάπη, θα σας χαρίσει ένα αφράτο και ευωδιαστό πρόσφορο, κατάλληλο για κάθε ιερή περίσταση. Ακολουθεί η συνταγή από το syntagesmou.gr
Υλικά
•500 γρ. αλεύρι
•½ κ.γ. αλάτι
•Λίγη ζάχαρη (για την ενεργοποίηση της μαγιάς)
•15 γρ. νωπή μαγιά
•300 γρ. χλιαρό νερό (όσο πάρει για να γίνει η ζύμη σφιχτή)
Εκτέλεση
1. Ενεργοποίηση της μαγιάς:
Σε ένα μικρό μπολ, διαλύουμε τη νωπή μαγιά με λίγη ζάχαρη και λίγο χλιαρό νερό. Ανακατεύουμε καλά και σκεπάζουμε το μπολ με μεμβράνη. Αφήνουμε για 10 λεπτά, μέχρι να αφρίσει η επιφάνεια.
2. Προετοιμασία της ζύμης:
•Κοσκινίζουμε το αλεύρι σε μια λεκάνη και κάνουμε μια λακκούβα στο κέντρο.
•Διαλύουμε το αλάτι στο χλιαρό νερό.
•Προσθέτουμε τη μαγιά στο αλεύρι και αρχίζουμε να ζυμώνουμε, ρίχνοντας σταδιακά το νερό.
•Ζυμώνουμε δυνατά για 20 λεπτά, μέχρι να έχουμε μια σφιχτή και ελαστική ζύμη.
3. Ξεκούραση και δεύτερο ζύμωμα:
•Σκεπάζουμε τη λεκάνη με μια καθαρή πετσέτα και αφήνουμε τη ζύμη να ξεκουραστεί για 15 λεπτά.
•Ξαναζυμώνουμε για 10 λεπτά, σκεπάζουμε και αφήνουμε για άλλα 10 λεπτά.
•Ζυμώνουμε για τρίτη και τελευταία φορά, για 20 λεπτά.
4.Διαμόρφωση και σφράγισμα:
•Χωρίζουμε τη ζύμη στα δύο και πλάθουμε δύο στρογγυλά ψωμάκια.
•Τα τοποθετούμε σε δύο λαδωμένα ταψάκια.
•Αλευρώνουμε καλά τη σφραγίδα του προσφόρου και την πιέζουμε δυνατά πάνω στη ζύμη.
•Σκεπάζουμε με μια καθαρή πετσέτα και αφήνουμε τα πρόσφορα σε ζεστό μέρος, μέχρι να φουσκώσουν.
5. Τρύπημα & ψήσιμο:
•Με ένα ψιλό βελόνι, τρυπάμε τις τέσσερις γωνίες της σφραγίδας και το κέντρο, χωρίς να φτάσουμε μέχρι κάτω.
•Ψήνουμε σε προθερμασμένο φούρνο για 45 λεπτά, μέχρι να αποκτήσουν ένα χρυσαφένιο χρώμα.
Μόλις τα πρόσφορα κρυώσουν, είναι έτοιμα για την προσφορά τους στην εκκλησία ή για να ευλογήσουν το τραπέζι της οικογένειας.
Ανίχνευση Toxoplasma gondii σε έτοιμες προς κατανάλωση σαλάτες: Πανευρωπαϊκή μελέτη εκτίμησης κινδύνου
Τα τελευταία χρόνια, έχει παρατηρηθεί αύξηση των κρουσμάτων τοξοπλάσμωσης (Toxoplasma gondii ) σε ανθρώπους που σχετίζονται με την κατανάλωση φρέσκων προϊόντων.
Το παράσιτο Toxoplasma gondii μπορεί να προκαλέσει σοβαρή ασθένεια στους ανθρώπους, που μπορούν να μολυνθούν τρώγοντας ωμό ή μη καλά μαγειρεμένο μολυσμένο κρέας ή άπλυτα φρούτα ή λαχανικά που έχουν μολυνθεί με το παράσιτο. Ιδιαίτερα άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να εμφανίσουν σοβαρά νευρολογικά και αναπνευστικά συμπτώματα, τα οποία μπορεί να οδηγήσουν σε θάνατο.
Επιπλέον, οι λοιμώξεις κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορούν να προκαλέσουν συγγενή τοξοπλάσμωση (CT) που οδηγεί σε αποβολές, εμβρυϊκές δυσπλασίες και κακοήθειες στο νευρικό σύστημα. Η οξεία τοξοπλάσμωση είναι ασυμπτωματική περίπου στο 80% των ατόμων και τα συμπτώματα στο άλλο 20% περιλαμβάνουν πυρετό, συμπτώματα που μοιάζουν με μονοπυρήνωση, με αυχενική οπίσθια αδενοπάθεια, μυαλγία και εξασθένιση. Αν και αυτά τα συμπτώματα δεν είναι σχετικά σοβαρά, η σοβαρότητα της μόλυνσης εξαρτάται από τον γονότυπο του στελέχους του παρασίτου. Στην πραγματικότητα, οι λοιμώξεις με ένα εξαιρετικά λοιμογόνο στέλεχος μπορεί να προκαλέσουν θανατηφόρα πνευμονίτιδα, μυοκαρδίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα και πολυμυοσίτιδα.
Η συγγενής τοξοπλάσμωση είναι μία από τις ασθένειες με το υψηλότερο νοσολογικό φορτίο στις χώρες ΕΕ/ΕΟΧ (21η θέση). Συνεπώς, υπάρχει ανάγκη ποσοτικοποίησης της σχετικής συμβολής διαφόρων οδών μετάδοσης για το T. gondii , ώστε να καταστεί δυνατός ο σχεδιασμός κατάλληλων στρατηγικών παρέμβασης. Στόχος μελέτης που δημοσιεύτηκε στο eurosurveillance, ήταν η εκτίμηση της εμφάνισης και της επικράτησης των ωοκύστεων T. gondii σε έτοιμες προς κατανάλωση σαλάτες RTE στο λιανικό εμπόριο στην Ευρώπη. Δύο τύποι προϊόντων RTE επιλέχθηκαν για την επιτόπια έρευνα: μείγματα για μικρά φύλλα και μείγματα για κομμένες σαλάτες. Οι σαλάτες συλλέχθηκαν σε καταστήματα λιανικής πώλησης σε 10 χώρες στην ίδια ή σε κοντινή πόλη του συμμετέχοντος εργαστηρίου, περιορίζοντας έτσι τον χρόνο και το κόστος μεταφοράς των δειγμάτων.
Τα δείγματα συλλέχθηκαν εβδομαδιαίως, με μέσο όρο 7-8 δείγματα την εβδομάδα, που αντιστοιχεί σε 320 δείγματα ανά χώρα, από τον Οκτώβριο του 2021 έως τον Σεπτέμβριο του 2022. Ο συνολικός στόχος αριθμού δειγμάτων ήταν 3.200, με 400 δείγματα κομμένης σαλάτας και 400 δείγματα για μικρά φύλλα ανά εποχή. Τα δείγματα συλλέχθηκαν και υποβλήθηκαν σε επεξεργασία για ανάκτηση ωοκύστεων πριν από την ημερομηνία λήξης του προϊόντος και μεταφέρθηκαν από τα καταστήματα λιανικής στο εργαστήριο υπό συνθήκες ψύξης (π.χ. χρησιμοποιώντας πλαστικές σακούλες με ψυχρές συσκευασίες).
Χρησιμοποιώντας μοριακή μέθοδο, οι ερευνητές εντόπισαν T. gondii στο 4,1% των 3.293 δειγμάτων σαλάτας RTE από 10 ευρωπαϊκές χώρες. Τα περισσότερα θετικά αποτελέσματα προήλθαν από δείγματα που συλλέχθηκαν τον χειμώνα. Σχεδόν το 28,5% των δειγμάτων δεν είχε πληροφορίες για την περιοχή προέλευσης, ενώ το 37,5% προερχόταν από τη Νότια Ευρώπη (Ιταλία, Πορτογαλία και Ισπανία). Τα δείγματα που προέρχονταν από τη Δυτική Ευρώπη είχαν το υψηλότερο ποσοστό θετικού αποτελέσματος.
Καθώς το DNA του T. gondii ανιχνεύθηκε σε εμπορικά διαθέσιμα μείγματα σαλάτας RTE σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, οι ερευνητές ανέφεραν ότι, πρέπει να κατανοήσουμε καλύτερα τα συστήματα παραγωγής για να αξιολογήσουμε τους σχετικούς κινδύνους και να εφαρμόσουμε μέτρα πρόληψης και ελέγχου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό, δεδομένου ότι οι σαλάτες RTE προορίζονται για κατανάλωση ωμές χωρίς περαιτέρω επεξεργασία από τον καταναλωτή.
Πληροφορίες σχετικά με την εγκατάσταση συσκευασίας ήταν διαθέσιμες μόνο σε λίγες χώρες (Δανία, Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία), γεγονός που καταδεικνύει την απουσία εναρμονισμένης επισήμανσης των συσκευασιών σαλάτας στην Ευρώπη, γεγονός που παρεμποδίζει την ιχνηλάτηση του σημείου μόλυνσης. Από την 1η Ιανουαρίου 2025, ο κατ’ εξουσιοδότηση κανονισμός (ΕΕ) 2023/2429 της Επιτροπής ισχύει σε όλες τις χώρες της ΕΕ, βελτιώνοντας την επισήμανση στις συσκευασίες σαλάτας (συμπεριλαμβανομένης της χώρας προέλευσης) για να διασφαλιστεί η ιχνηλασιμότητα του προϊόντος.
Οι ερευνητές καταλήγουν στο συμπέρασμα πως, καθώς οι σαλάτες RTE προορίζονται για κατανάλωση ωμές χωρίς περαιτέρω επεξεργασία, το T. gondii σε σαλάτες από ευρωπαϊκές χώρες μπορεί να οδηγήσει σε λοιμώξεις στους ανθρώπους. Απαιτούνται μέτρα για την πρόληψη και τον έλεγχο της μόλυνσης των σαλατών. Περαιτέρω πλύσιμο των σαλατών RTE συνιστάται γενικά αλλά κυρίως για συγκεκριμένες ομάδες κινδύνου, όπως οι έγκυες σύμφωνα με τη μελέτη. Το πλύσιμο φρέσκων προϊόντων μετά τη συγκομιδή και πριν από την κατανάλωση είναι ένα σημαντικό μέτρο ελέγχου, καθώς τα χημικά απολυμαντικά δεν είναι αποτελεσματικά.
«Η Ελλάδα δεν κάνει καμία έκπτωση στα εθνικά της θέματα. Θωρακίζουμε τη χώρα με τον πιο ισχυρό αμυντικό εξοπλισμό που είχε ποτέ, ακολουθούμε σταθερά μία εξωτερική πολιτική με συνέπεια και προχωράμε μπροστά», τόνισε σε συνέντευξή της στο OPEN η εκπρόσωπος Τύπου της Νέας Δημοκρατίας.
Για τις εξελίξεις στα ελληνοτουρκικά και την παρουσία του πρωθυπουργού στις ΗΠΑ, η κυρία Σδούκου ανέφερε ότι «είναι καλό να αποτιμούμε τα πράγματα με ψυχραιμία και ρεαλισμό», καθώς «η πραγματικότητα απέχει πολύ από τις εντυπώσεις» τονίζοντας πως «ακόμα και η αντιπολίτευση στην Τουρκία κατηγόρησε τον Ερντογάν ότι δεν πήγε στις ΗΠΑ ως στρατηγικός εταίρος, αλλά ως πελάτης – πόσα θα ακουμπήσεις για να σε σεβαστούν».
Υπογράμμισε ακόμα ότι «στην Ελλάδα έχουμε την τάση να αντιδρούμε συναισθηματικά όταν συζητάμε τις σχέσεις ΗΠΑ-Τουρκίας ή όταν βλέπουμε τον αρχηγό της γειτονικής χώρας να συνομιλεί με την αμερικανική ηγεσία» κάτι που όμως «δεν επηρεάζει ούτε καθορίζει τη δική μας στάση σε επίπεδο πολιτικής», καθώς «η Ελλάδα έχει χτίσει τη δική της αξία και απέναντι στους εταίρους της στην ΕΕ και στο ΝΑΤΟ».
Ο πρωθυπουργός, με την παρουσία του στη Νέα Υόρκη, έστειλε πολύ σαφή μηνύματα: ενίσχυσε τη διεθνή παρουσία της Ελλάδας και έκανε ηχηρή τη φωνή μας σε όλες τις επίκαιρες προκλήσεις, όχι μόνο στα ελληνοτουρκικά».
«Είδατε ένα μπαράζ συναντήσεων και ομιλιών του πρωθυπουργού για πολλά θέματα που απασχολούν τη διεθνή κοινότητα. Από την τεχνητή νοημοσύνη και τον ρόλο της στη διεθνή ειρήνη και ασφάλεια, έως την Ουκρανία, την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, το Κυπριακό. Σε ό,τι αφορά τα ελληνοτουρκικά, το μήνυμά του ήταν ξεκάθαρο: εμείς πάντοτε θα επιδιώκουμε ειρηνική συνύπαρξη, με απόλυτο σεβασμό στα εθνικά μας δικαιώματα», επισήμανε η κυρία Σδούκου.
Και συνέχισε: «Ζούμε στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια γεωπολιτικά ταραγμένη περιοχή: Λίβανος, Ισραήλ, Συρία, Παλαιστινιακό, Κύπρος, ελληνοτουρκικά. Σε μια τέτοια περιοχή με αστάθειες, η Ελλάδα πορεύεται ως μία δύναμη σταθερότητας, χτίζοντας σχέσεις εμπιστοσύνης, με διπλωματία, διάλογο, ειρηνική συνύπαρξη αλλά και με αμυντική ισχύ. Ενισχύουμε την αποτρεπτική μας δύναμη όπως δεν έχει ξανασυμβεί. Ποτέ άλλοτε η Ελλάδα δεν είχε τόσο ισχυρές συμμαχίες».
Για την υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ
Η εκπρόσωπος Τύπου της ΝΔ κατηγόρησε το ΠΑΣΟΚ και την αντιπολίτευση ότι αντί να συζητήσει επί της ουσίας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, στοχεύει περισσότερο σε επικοινωνιακές εντυπώσεις.
Υπογράμμισε ότι «η ΝΔ φιλοδοξεί να αποκομίσουμε όλοι συμπεράσματα που θα μας καταστήσουν σοφότερους και πιο αποτελεσματικούς απέναντι στις διαχρονικές παθογένειες του κράτους που κόστισαν στη χώρα σχεδόν τρία δισ. ευρώ. Ο σκοπός της αντιπολίτευσης δεν είναι η αλήθεια αλλά οι εντυπώσεις».
«Η συζήτηση έχει ξεκινήσει με την κατάθεση των πρώτων μαρτύρων. Η επιτροπή διερευνά πολιτικές ευθύνες των πολιτικών προσώπων και διοικήσεων. Εφόσον κριθεί σκόπιμο, θα κληθούν και άλλοι. Ο κόσμος περιμένει την αλήθεια», ανέφερε.
Συμπλήρωσε: «Για πρόσωπα που είχαν στο παρελθόν λάβει παράνομα επιδοτήσεις, η Δικαιοσύνη έχει ήδη εκδώσει καταδικαστικές αποφάσεις. Μην έχει κανείς την εντύπωση ότι οι φραπέδες, οι χασάπηδες και τα ΑΦΜ που πήραν παράνομα χρήματα θα την βγάλουν καθαρή. Η Δικαιοσύνη διερευνά την υπόθεση και για όποιον προκύψει ευθύνη θα υπάρξουν συνέπειες».
Για την επιμονή της αντιπολίτευσης στην κλήτευση του Γιώργου Μυλωνάκη, τόνισε: «Ο κ. Μυλωνάκης έχει τοποθετηθεί ο ίδιος και απάντησε πολύ ξεκάθαρα στη Βουλή απέναντι στις συκοφαντίες για όλα όσα του προσάπτουν».
Για την υπόθεση Ρούτσι
Η κυρία Σδούκου δήλωσε: «Το πώς αισθάνεται κάθε γονιός και κάθε συγγενής είναι απολύτως σεβαστό. Είτε κάποιος σιωπά και περιμένει να ξεκινήσει η δίκη για να βρεθούν οι ένοχοι, είτε κάποιος βγαίνει μπροστά, διεκδικεί και αγωνίζεται – όπως εν προκειμένω ο κ. Ρούτσι».
«Οφείλουμε, ωστόσο, να τηρούμε τα κόμματα θεσμική στάση, αφήνοντας στην άκρη την ανθρώπινη διάσταση. Δεν μπορούμε να σχολιάζουμε αποφάσεις της Δικαιοσύνης. Η Δικαιοσύνη πήρε θέση χθες ως προς το αίτημα της εκταφής. Και οι δικαστές, δεν είναι αποκομμένοι, ζουν στην ίδια κοινωνία, και διαθέτουν ενσυναίσθηση και ευαισθησία στις αποφάσεις τους. Ταυτόχρονα όμως σταθμίζουν τα πραγματικά περιστατικά της υπόθεσης».
«Η Νέα Δημοκρατία έχει ξεκάθαρη θεσμική στάση. Δεν μπορούμε να λέμε ότι μια απόφαση της Δικαιοσύνης είναι σωστή μόνο όταν ικανοποιεί τις πολιτικές μας επιδιώξεις», σημείωσε η κυρία Σδούκου.
Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης τελέστηκε σήμερα, Κυριακή 1η Μαρτίου, το ετήσιο μνημόσυνο για τον Αλέξη Κούγια στο Α’ Νεκροταφείο Αθηνών, έναν χρόνο μετά τον θάνατό του.
Συγγενείς, φίλοι και συνεργάτες συγκεντρώθηκαν από νωρίς για να τιμήσουν τη μνήμη του ποινικολόγου και να παραστούν στο τρισάγιο. Η ατμόσφαιρα ήταν φορτισμένη, με όσους βρέθηκαν εκεί να θυμούνται στιγμές από τη ζωή και την πολυετή καριέρα του Αλέξη Κούγια.
Αλέξης Κούγιας: Η Εύη Βατίδου και ο Χρίστος με τη Μάιρα Κούγια τίμησαν τη μνήμη του
Στο μνημόσυνο παρευρέθηκαν τα δύο παιδιά του, Χρήστος Κούγιας και Μάιρα Κούγια, που στάθηκαν με αξιοπρέπεια και εμφανή συγκίνηση στο πλευρό συγγενών και φίλων. Φυσικά στο πλευρό τους ήταν και η πρώην σύζυγός του, Εύη Βατίδου, που έχει δείξει πως θέλει να τιμά τη μνήμη του πατέρα των παιδιών της.
Θυμίζουμε πως το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026 συμπληρώθηκε ένας χρόνος από τον θάνατο του Αλέξη Κούγια, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 74 ετών, μετά από μάχη με τον καρκίνο. Τις τελευταίες ημέρες της ζωής του νοσηλευόταν σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας ιδιωτικού θεραπευτηρίου των Αθηνών.
Ο Χρήστος Κούγιας είχε δηλώσει για τον πατέρα του: «Ο πατέρας μου ήταν έντονος άνθρωπος, ήταν μονίμως στην τσίτα και δεν ηρεμούσε ποτέ. Για αυτό λέγαν όλοι ότι ο Κούγιας ήταν νούμερο ένα, γιατί μόνο αυτός το έκανε έτσι (σ.σ ο τρόπος που δούλευε). Υπάρχουν κι άλλοι ποινικολόγοι που κάνουν μια πολύ φυσιολογική ζωή».
Σε ερώτηση για το αν του λείπει ο μπαμπάς του, ο Χρίστος Κούγιας είχε απαντήσει: «Δεν το καταλαβαίνεις αυτό. Προφανώς μου λείπει, αλλά είτε πεις ναι είτε πεις όχι, είναι σε άκυρες στιγμές. Το πρωί μπορεί να μίλαγα με κάποιον στον στρατό και να ήμουν απόλυτα οκ. Είναι οι στιγμές, δεν ξέρω πώς να στο πω. Δεν υπάρχει απάντηση σε αυτό»
Έναν χρόνο μετά την απώλειά του, η οικογένειά του εξακολουθεί να κρατά ζωντανή τη μνήμη του, σε μια ημέρα με ιδιαίτερο βάρος και συμβολισμό για όσους τον γνώριζαν και τον εκτιμούσαν.
