Τρύφων Καρατζάς: 62 χρόνια στο θέατρο- Αφιέρωμα με σπάνιο φωτογραφικό υλικό

Γεννήθηκε στις 5 Οκτωβρίου του 1935 και υπήρξε παιδί της κατοχής θεωρώντας πως αυτό έπαιξε καταλυτικό ρόλο στη μετέπειτα ζωή του. Ζούσε στην οδό Αλκαμένους στην Αθήνα με τους βιοπαλαιστές γονείς του, Γιώργο και Στέλλα, και τον μικρότερο αδερφό του Δημήτρη.

Από μικρο παιδί τραγουδούσε ώσπου το 1947 ένας γείτονας τον πήρε μαζί του στη χορωδία της Μητρόπολης Αθηνών. Ο Αρχιψάλτης του αναθέτει να ψέλνει κάθε Κυριακή τον ύμνο «Σε Υμνούμεν» κατά τη διάρκεια της Αγίας Κοινωνίας. Η λειτουργία μεταδιδόταν από το ραδιόφωνο και αυτό του έδωσε μεγάλη αναγνωρισιμότητα και αγάπη από τους Αθηναίους. Ο Αρχιεπίσκοπος και Αντιβασιλέας Δαμασκηνός τον χειροτόνησε ως Αναγνώστη (ο μοναδικός τίτλος που μπορεί να δοθεί σε κάποιον απλό άνθρωπο χωρίς να χρειαστεί να φορέσει ράσο). Επειδή η παιδική φωνή του ήταν «Σοπράνο» ζήτησαν από τους γονείς του να πάει στην Παιδική Χορωδία της Βιέννης. Εκείνοι αρνήθηκαν γιατί θα στερούνταν το παιδί τους. Στην πορεία, ακούγοντας τον ο περίφημος καθηγητής φωνητικής Κίμων Τριανταφύλλου (αδερφός του Αττίκ) τον χαρακτήρισε «Τενοροβαρύτονο». Αυτή η φωνή θα τον βοηθούσε να έχει τεράστιο ρεπερτόριο αλλά χρειαζόταν να σπουδάσει. Λόγω έλλειψης χρημάτων δεν μπόρεσε.

Τελειώνοντας το γυμνάσιο (με συμμαθητές τους Αλέκο Φασιανό, Θόδωρο Αγγελόπουλο και Λευτέρη Παπαδόπουλο) δούλεψε για να βοηθήσει οικονομικά την οικογένεια του. Ξαφνικά, αποφασίζει να δώσει εξετάσεις στη δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών. Στην επιτροπή είναι ο Δημήτρης Ροντήρης, ο ιστορικός του θεάτρου Γιάννης Σιδέρης και ο διευθυντής του Ωδείου Σαραντάκος. Γίνεται δεκτός με την υποτροφία «Αβέρωφ» και τελειώνει τη σχολή σε τρία χρόνια. Με την αποφοίτηση του ο δάσκαλος του Δημήτρης Ροντήρης τον συμπεριέλαβε στα ιδρυτικά στελέχη του Πειραϊκού Θεάτρου. Η πρώτη παράσταση που θα παίξει είναι η «Δωδέκατη νύχτα» του Σαίξπηρ στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά. Τα χρόνια εκείνα ο ηθοποιός δεν θεωρούνταν επάγγελμα. Μάλιστα, όταν για πρώτη φορά γράφτηκε το όνομά του στην εφημερίδα, όπως συνήθιζαν τότε να γράφουν στην αρχή της σεζόν για τους θιάσους, ήρθε ο πατέρας του από το καφενείο το μεσημέρι και τον ρώτησε «Μου είπαν ότι διάβασαν το όνομά σου στην εφημερίδα. Τι έκανες;», σαν να είχε διαπράξει έγκλημα. Η μητέρα του τον στήριξε πολύ.

Δείτε το βίντεο:

Η φωνή του ήταν το εισιτήριο για να προσληφθεί στην Εθνική Ραδιοφωνία. Παρέμεινε για 14 χρόνια ως εκφωνητής καταγράφοντας δεκάδες χιλιάδες ώρες πτήσεων. Αποφάσισε να το εγκαταλείψει καθώς είχε κουραστεί από τις δύσκολες συνθήκες. Το πρωί στο ραδιόφωνο για σίριαλ στη συνέχεια διπλές παραστάσεις (την εποχή εκείνη τα θέατρα λειτουργούσαν από Τρίτη ως και Κυριακή με δύο παραστάσεις) και πολλές φορές νυχτερινά γυρίσματα για κινηματογραφικές ταινίες.

Το 1958 τον βρίσκει στο Λαικό Θέατρο του Μάνου Κατράκη να υποδύεται έναν γάλλο πρεσβευτή στο έργο του Γεωργίου Ρούσσου «Βασίλισσα Αμαλία», δίπλα στους Μάνο Κατράκη και Μαίρη Αρώνη. Οι ταξιθέτριες τον καλησπέριζαν με μια φράση από το ρόλο του. «Όταν συμβεί αυτό και οι ταξιθετριες έχουν αποστηθίσει μια φράση από το ρόλο σου κάτι συμβαίνει» θα πει χαρακτηριστικά. Την ίδια εποχή εντελώς τυχαία θα πάρει μέρος στην πρώτη του κινηματογραφική ταινία, εξαιτίας του Ανδρέα Ζησιμάτου. «Αύριο έχω γύρισμα στον Ασπρόπυργο για μια ταινία με την Αλίκη Βουγιουκλάκη και θέλουν νέους και νέες για μια σκηνή που γίνεται ένα πάρτι να χορεύουν. Θα πάρεις και ένα 50άρι. Θες να έρθεις;» Πήγα. Κάποια στιγμή ο σκηνοθέτης μου έδωσε και μια φράση να πω. Η ταινία λεγόταν «Ερωτικές ιστορίες». 

Για δέκα χρόνια παραμένει στο θίασο του Κώστα Μουσούρη, συνεργασία την οποία θεωρούσε αξέχαστη. «Επί 10 χρόνια ήμουν στον θίασό του με μικρούς και μεγάλους ρόλους. Η ατμόσφαιρα, ο τρόπος συμπεριφοράς, αντιμετώπισης των ανθρώπων, η συνέπεια στην πληρωμή, όλα αυτά με έκαναν να περνάω υπέροχα. Ηταν ένας άνθρωπος με πολύ μεράκι για το θέατρο. Να σκεφτείς ότι πήγαινε το καλοκαίρι στο Λονδίνο για να αγοράσει τις ταπετσαρίες και τα έπιπλα για τον χειμώνα, γιατί το έργο ήταν εγγλέζικο».

Για αρκετά χρόνια στο θέατρο τα χαρακτηριστικά του αλλοιώνονταν με την προσθήκη περούκας, φαβορίτας, μαλλιών κτλπ καθώς έπαιζε ρόλους μεγαλύτερων ηλικιακά. Μετά τα 40 plus αρχίζει να παίζει με την αληθινή του φυσιογνωμία.

«Το παρουσιαστικό παίζει κάποιο ρόλο. Ο Δαλιανίδης με πήρε και με πήγε στο Φίνο επειδή θα γύριζε μια ταινία με τεντιμπόιδες και ήθελε να βάλει και εμένα. Και του λέει ο Φίνος είισαι στα καλά σου; Δε το βλέπεις έχει ένα τζάκι που κουβαλάει. Εννοώντας κάτι αριστοκρατικό».

Πολλές ήταν οι εμφανίσεις του στο ιστορικό Θέατρο της Δευτέρας. «Πολλοί άνθρωποι αγάπησαν το θέατρο και ξαναπήγαν στο θέατρο εξαιτίας της παραγωγής αυτής. Κάναμε με σοβαρότητα πρόβες εβδομάδων. Παρόλα αυτά οι συνθήκες ήταν τραγικές πολλές φορές. Μια φορά η Ρίκα Διαλυνά με μια έξωμη τουαλέτα και εγώ με ένα πολύ λεπτό σμόκιν κάνουμε μια σκηνή στο στούντιο Ατα και έχουμε παγώσει, έχουμε γίνει παγάκια. Σε ένα διάλειμμα, είναι μέσα ο Γιώργος Ράλλης ο ιδιοκτήτης και του λέω βρε Γιώργο μου εδώ έχετε θέρμανση και μου λέει: Tα μηχανήματα έχουν εκατομμύρια, εσύ αν πάθεις κάτι παίρνω άλλον. Τόσο καλά. Μια άλλη φορά έχουμε γράψει το έργο με σκηνοθέτη τον Γρηγόρη Γρηγορίου και με ειδοποιούν ξαφνικά και μου λένε δυστυχώς το δεύτερο μέρος σβήστηκε γιατί γράψαμε ποδόσφαιρο απάνω. Κάνανε και οικονομία στις ταινίες. Βάζουν λοιπόν το πρώτο μέρος και εμείς ήμασταν εκεί, βαμμένοι, έτοιμοι και το δεύτερο μέρος το παίξαμε ζωντανά και ό,τι προλάβαινε η κάμερα».  

Σε μια συνέντευξη τύπου της παράστασης «Οι 12 ένορκοι» ρωτήθηκε, αν έχει κάνει ποτέ ένορκος.  «Όχι αλλά και το φονιά μπορώ να παίξω χωρίς να έχω κάνει φόνο. Και τον Χίτλερ αν χρειαστεί θα τον παίξω χωρίς να είμαι ο Χίτλερ. Αυτή είναι η δουλειά μου. Να παίρνω ένα κείμενο με δακτυλογραφημένες σειρές και να του βάζω αίμα, σάρκα, φωνή, κίνηση και να τον κάνω άνθρωπο. Το θέμα δεν είναι να έχεις ζήσει κάτι για να το ερμηνεύσεις». 

Στενός του φίλος ο ηθοποιός Δημήτρης Τσούτσης με τον οποίο μιλούσαν καθημερινά. Είχαν συνεργαστεί σε αρκετές θεατρικές παραστάσεις και στην μεγάλη τηλεοπτική επιτυχία «Λαβ Σόρυ» το 1994 όπου ερμήνευσαν τον πατέρα και τον νονό της Λίλη αντίστοιχα. H σειρά αυτή ήταν πρώτη σε θεαματικότητα τη σεζόν που προβλήθηκε. Την Λίλη υποδύθηκε στην αρχή της καριέρας της η Κωνσταντίνα Μιχαήλ, η οποία τον αποχαιρέτησε μέσω του προφίλ της στο instagram γράφοντας τα εξής συγκινητικά λόγια: «Αχ! Μπαμπά!». Η αρχή μου και το φινάλε σου. Να αναπαυθείς αγαπημένε μου Τρύφωνα Καρατζά. Ήταν τιμή μου και καμάρι μου να παίξω την κόρη σου, πάντα με γέμιζε χαρά το γύρισμα μαζί σου. Εσύ με πήρες από το χέρι για να ξεκινήσω την δουλειά αυτή. Σε ευχαριστώ. Δεν σου το είπα ποτέ. Συγγνώμη μπαμπά».

Oι πιο ξεχωριστές τηλεοπτικές στιγμές του η συμμετοχή του το 1975 στη «Βασίλισσα Αμαλία» με την Αλίκη Βουγιουκλάκη, στην μεγάλη επιτυχία «Ο θάνατος του Τιμόθεου Κώνστα» (στο ρόλο του Μελαχρινού, 1987), στην καλογυρισμένη «Αλτάνα της Πάργας» (1990), η ξεχωριστή εμφάνιση του στις «Τρεις Χάριτες» σε τρια επεισόδια στο ρόλο του Κώστα Σακελλαρίου (1991), στο «Χάι Ροκ» το 1992, σε δυο ιδιαίτερα επεισόδια στο «Τμήμα Ηθών» (1993). Τα τελευταία χρόνια μεγάλη επιτυχία σημείωσε στις σειρές «Πήρα κόκκινα γυαλιά» ως Αργύρης Μελάς (2007), «Σαράντα Κύματα» ως Γιάννης Χτυποκάρδης και στην «Ονειροπαγίδα» στο ρόλο του μπάτλερ Ξενοφώντα (2010). Αξέχαστος έχει μείνει στο κοινό ως Βύρων Δελαφράγκας στην κινηματογραφική κωμωδία του 2001 «Το κλάμα βγήκε από τον παράδεισο».

Δυο φορές στην πολύχρονη καριέρα του κινδύνεψε να παρασυρθεί από τον θεατρικό ρόλο που ερμήνευε. «Το 1975 έπαιζα τον ψυχίατρο Ντίζαλ στο έργο «Έκβους» που είχα κάνει με τον Δημήτρη Ποταμίτη. Είχε επιβληθεί ο ρόλος στην προσωπικότητα μου, φερόμουν όπως ο ρόλος. Και στην παράσταση «Ο άνθρωπος για όλες τις δουλειές» που υποδυόμουν τον Ερρίκο τον όγδοο. Άρχισα να φέρομαι υπεροπτικά σα βασιλέας. Ευτυχώς βρέθηκαν φίλοι και με σώσανε. Μου είπαν σύνελθε, τι είναι αυτα που κάνεις. Δεν πήγα σε ψυχίατρο η ψυχαναλυτή. Ευτυχώς που υπήρχαν φίλοι γύρω μου και με βοήθησαν». 

Ο Τρύφων Καρατζάς δεν έμπλεξε ποτέ σε ίντριγκες. Δεν θα άλλαζε επάγγελμα αν γύριζε το χρόνο πίσω γιατί το επάγγελμα του ηθοποιού του είχε χαρίσει έντονες συγκινήσεις. Ποτέ δεν τον ενδιέφερε αν θα είχε μικρο η μεγάλο ρόλο καθώς σκοπός του ήταν να υπηρετήσει τη θεατρική τέχνη. Δεν αισθανόταν μοναξιά απολάμβανε το σπίτι του διαβάζοντας βιβλία η ακούγοντας μουσική. Δεν παντρεύτηκε ποτέ γιατί το μόνο που αγάπησε υπέρτατα ήταν το θέατρο. Το έβλεπε σαν μοναχός και ο,τι έχει καθήκον να υπηρετήσει την τέχνη. Και τι πιο ωραίο για έναν αληθινό θεατρίνο να παραμείνει ενεργός μέχρι το τέλος της ζωής του. 

Μεγάλη λατρεία είχε στον ανιψιό του και στα δύο παιδιά του τον Δημήτρη και την Τζωρτζίνα τους οποίους επισκεπτόταν τακτικά.

Εκτός από το θέατρο που εμφανιζόταν συχνά τον συναντούσα τυχαία στο κέντρο κοντά στην Ομόνοια να περιμένει στη στάση το τρόλει. Δεν αρνιόταν ποτέ σε μικρούς η μεγάλους θαυμαστές του μια φωτογραφία μαζί τους. Θυμάμαι μου είχε πει «Παλαιότερα ήταν της μόδας τα αυτόγραφα και όλοι μας ζητούσαν, τώρα ζητούν να βγαίνουμε φωτογραφίες».

Αμέτρητοι οι ρόλοι στο σανίδι και ακούραστος εργάτης του θεάτρου. «Είμαι προετοιμασμένος γενικά για οποιοδήποτε ρόλο. Αυτή είναι η πεμπτουσία της θεατρικής τέχνης. Και βεβαίως, εγώ έταξα ως σκοπό της ζωής μου να υπηρετήσω το θέατρο και όχι τον εαυτό μου. Έχω φτάσει σε μία ηλικία που, ενώ έχω λίγο κουραστεί, δεν έχω βαρεθεί. Νιώθω ιδιαίτερα ευχαριστημένος, για να μην πω καμιά πιο βαριά λέξη, που μου δόθηκε η ευκαιρία από την Κωνσταντίνα Νικολαΐδη να παίξω αυτό το ρόλο (12 ένορκοι), να λάβω μέρος σε αυτήν την παράσταση και να συνεργαστώ με πολύ άξιους και πολύ νεότερους από μένα συναδέλφους. Αυτό μου δίνει μια ιδιαίτερη χαρά. Θυμάμαι κάποια χρόνια που, όταν έφτανε η ώρα της παράστασης, έβγαζα φτερά να φτάσω στο θέατρο. Το ίδιο κάνω και τώρα, μετά από εξήντα χρόνια».

Αν και συνήθιζε να λέει πως «Ο ηθοποιός είναι ένα μοιραίο επάγγελμα. Μόλις φύγει από τη σκηνή ξεχνιέται. Εκτός αν μείνει στις αναμνήσεις». Το σίγουρο είναι ο,τι θα μείνει χαραγμένος στη μνήμη μας για την παρουσία του μέσα από ρόλους που τον είχαμε αγαπήσει, και για την αξιοπρέπεια του, το ταλέντο του, τη φινέτσα του και το χαμόγελο του.

Τον αποχαιρετούμε με ένα στίχο του Καβάφη που του άρεσε: «ΚΑΙ ΜΕΣ ΣΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΠΑΛΙ, ΞΕΚΟΥΡΑΖΟΜΑΙ ΑΠ’ ΤΗΝ ΔΟΥΛΕΨΗ ΤΗΣ»

Δείτε το βίντεο:

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

* Οι φωτογραφίες με το σήμα texnes-plus είναι από το προσωπικό αρχείο θεατρικών προγραμμάτων του Σπύρου Σιακαντάρη.

Ο Γιάννης Σμυρναίος γεννήθηκε το 1940 και υπήρξε ένας ηθοποιός που άφησε το αποτύπωμά του μέσα από πλήθος εμφανίσεων στο θέατρο, τον κινηματογράφο και την τηλεόραση.

Μεγάλωσε σε μια εποχή όπου η ελληνική σκηνή γνώριζε μεγάλη άνθηση, και ο ίδιος κατάφερε να ενταχθεί ενεργά σε αυτό το δημιουργικό κύμα, χτίζοντας μια καριέρα διακριτική αλλά σταθερή.

Από την ελληνική ταινία «Ο Αισιόδοξος»

Η επαγγελματική του πορεία ξεκίνησε αφού ολοκλήρωσε τις σπουδές του στη δραματική τέχνη, όπου έδειξε από νωρίς ότι διαθέτει ταλέντο και συνέπεια.

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

Η πρώτη του εμφάνιση στο θέατρο έγινε στα τέλη της δεκαετίας του ’60, σε μια παράσταση που του έδωσε την ευκαιρία να δείξει τις δυνατότητές του σε μια απαιτητική κωμωδία. Την ίδια χρονιά έκανε και το ντεμπούτο του στον κινηματογράφο, ανοίγοντας τον δρόμο για μια μακρόχρονη διαδρομή.

Στη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών συνεργάστηκε με πολλούς γνωστούς θιάσους και συμμετείχε σε έργα κάθε είδους. Έπαιξε σε κωμωδίες, δράματα, αλλά και σε ταινίες της εποχής που έμειναν χαρακτηριστικά παραδείγματα του ελληνικού κινηματογράφου. Αν και οι περισσότεροι ρόλοι του ήταν δεύτεροι, κατόρθωσε να δημιουργήσει μια αναγνωρίσιμη παρουσία και να αποκτήσει σεβασμό μέσα στον καλλιτεχνικό χώρο.

Ο Σμυρναίος ήταν ο τύπος του ηθοποιού που δεν κυνηγούσε τη δημοσιότητα. Προτιμούσε να εργάζεται αθόρυβα, με συνέπεια και επαγγελματισμό, χωρίς να επιδιώκει μια προβολή μεγαλύτερη από το ίδιο το έργο του. Αυτή η στάση τον χαρακτήριζε σε όλη του τη ζωή και αντικατοπτρίζει την ευγένεια και τη σεμνότητα που τον διέκριναν.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Ο θάνατός του έγινε γνωστός με καθυστέρηση, γεγονός που συγκίνησε βαθιά όσους γνώριζαν την πορεία του και εκτίμησαν την προσφορά του στην τέχνη.

Η ιστορία του θυμίζει πως υπάρχουν καλλιτέχνες που, χωρίς να προβάλλονται έντονα, αφήνουν πίσω τους ένα ουσιαστικό έργο που αξίζει να θυμόμαστε.

Πέθανε στα τέλη Μαρτίου του 2019, στο σπίτι του στην Κυψέλη. Η είδηση του θανάτου του έγινε γνωστή μια εβδομάδα μετά.

To σημερινό μας αφιέρωμα στον σπουδαίο Έλληνα ηθοποιό Δήμο Σταρένιο που έπαιξε κακούς ρόλους

Ο Δήμος Σταρένιος που λίγο έλειψε να πεθάνει από την πείνα στην Κατοχή – Ένας καλός άνθρωπος που έπαιξε τέλεια τον προδότη και τον “Γερο-Λαδά”

Μία ημέρα, στις 23 Οκτωβρίου 1983, πέθανε ο Δήμος Σταρένιος ο ηθοποιός που αγαπήθηκε ως «δωσίλογος» αλλά η πραγματική του ιστορία είναι εντελώς διαφορετική.

Στη χρυσή εποχή του ελληνικού κινηματογράφου, το ονοματεπώνυμο Δήμος Σταρένιος έγινε συνώνυμο με τον δωσίλογο, τον προδότη, τον ρουφιάνο της Κατοχής. Οι σκηνοθέτες τον ήθελαν για τα πιο σκοτεινά πρόσωπα: τον Γερμανοντυμένο, τον καταδότη, τον τύπο που ξεπουλούσε τους δικούς του για ένα κομμάτι ψωμί. Και εκείνος, με εκείνη τη λεπτή αλλά ταυτόχρονα ανατριχιαστική φωνή και το διεισδυτικό βλέμμα, τους έδινε σάρκα και οστά τόσο πειστικά, που το κοινό σχεδόν τον ταύτισε με τους ρόλους του.

Ο εξαίρετος ηθοποιός έφυγε από τη ζωή στις 23 Οκτωβρίου του 1983 . Γεννήθηκε στο Κάιρο τον Σεπτέμβριο του 1909. Εκανε το κινηματογραφικό του ντεμπούτο το 1943 με ένα μικρό ρόλο στην ταινία “Μάγια η τσιγγάνα”. Συνήθως ενσάρκωνε ρόλους τοκογλύφου , προδότη η μισανθρώπου. Ιστορική έχει μείνει η ατάκα του στην ταινία του 1971 “Η χαραυγή της νίκης” Μας αγαπάνε οι γερμανοί….σαν φίλοι ήρθανε. Την δεκαετία του 70 εμφανίστηκε και στην τηλεόραση με κορυφαία στιγμή την συμμετοχή του στο σήριαλ “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται” στο ρόλο του γερο Λαδά

Μόνο που η ζωή του Σταρένιου υπήρξε το ακριβώς αντίθετο των ρόλων του. Στη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και την Κατοχή, ο ίδιος συμμετείχε ενεργά στην Αντίσταση μέσα από τις γραμμές του Εθνικού Απελευθερωτικού Μετώπου (ΕΑΜ) και όχι μόνο δεν πρόδωσε, αλλά πλήρωσε το τίμημα της αφοσίωσής του στον Αγώνα για τη λευτεριά.

Μετά την απελευθέρωση, σε μια Ελλάδα διχασμένη, βρέθηκε διωκόμενος για τις πολιτικές του πεποιθήσεις. Στην περίοδο της Χούντας η συμμετοχή του στις αναγκαστικά κρατικά χρηματοδοτούμενες κινηματογραφικές ταινίες, αλλά και στις παραστάσεις του Εθνικού Θεάτρου, ήταν απαγορευμένες.

Ο Σταρένιος ήταν τόσο στιγματισμένος από το καθεστώς που ούτε η αναφορά του ονόματός του δεν επιτρεπόταν!

Ο άνθρωπος που υποδυόταν με τόση επιτυχία τον «καταδότη» στην οθόνη, υπήρξε στην πραγματικότητα θύμα του ίδιου μηχανισμού καταδίωξης. Έπαιζε τους σκοτεινούς τύπους με τέτοια αλήθεια, ίσως γιατί γνώριζε από πρώτο χέρι πώς φαίνεται το πρόσωπο της εξουσίας όταν στραγγαλίζει έναν άνθρωπο.

Ένας από τους πιο πειστικούς κακούς του κινηματογράφου

Ο Δήμος Σταρένιος γεννήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1909 στο Κάιρο και ήταν γόνος εύπορης οικογένειας. Το 1932 ήρθε στην Αθήνα, με παρότρυνση του Αιμίλιου Βεάκη για να σπουδάσει θέατρο.

Αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου ως εξαιρετικό ταλέντο και οι πρώτες του εμφανίσεις στο θέατρο σημειώθηκαν το 1929 με τον Καλλιτεχνικό Όμιλο του Βεάκη.

Έκανε το θεατρικό του ντεμπούτο με τον θίασο της Αλίκης (Θεοδωρίδου) στην κομεντί του Μπέρνσταϊν Ευτυχία. Ήταν μόλις 23 ετών. Από τους πλέον πειστικούς «κακούς» του ελληνικού κινηματογράφου και της τηλεόρασης, ο Δήμος Σταρένιος ήταν ένας ταλαντούχος και παθιασμένος ηθοποιός, που υπηρέτησε την υποκριτική τέχνη για 35 και πλέον χρόνια.

Στο διάστημα της θεατρικής καριέρας του, που σταμάτησε το 1973 για λόγους υγείας, συνεργάστηκε με τους καλύτερους πρωταγωνιστές όπως: Μελίνα Μερκούρη, Μάνο Κατράκη, Τίτο Βανδή, Αλέκο Αλεξανδράκη, Λάμπρο Κωνσταντάρα, Δημήτρη Χορν, Αλίκη Βουγουκλάκη κ,α.

Την ίδια χρονιά που πρωτοεμφανίστηκε στο θέατρο έκανε και το ντεμπούτο του στον ελληνικό κινηματογράφο, με ένα μικρό ρόλο στην ταινία «Μάγια η Τσιγγάνα» (Γιάννης Χριστοδούλου, 1943).

Από εκεί και πέρα και ως το 1978 έπαιξε σε περισσότερες από 70 ταινίες σε ρόλους συνήθως του τσιγκούνη, του τοκογλύφου, του καταδότη και γενικότερα του κακού.

Κάποιες από αυτές τις ταινίες ήταν διεθνείς παραγωγές, όπως: «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται» (1957), «Ποτέ την Κυριακή» (1960), «Λέων της Σπάρτης» (1961), «Ο Τεν Τεν και το Χρυσόμαλλο Δέρας» (1961), «Αμέρικα Αμέρικα» (1963), «Η Ζωή του Ωνάση» (The Greek Ticoon 1978), κ.α.

Θα είναι για πάντα αξέχαστος στη μνήμη του κοινού για την πασίγνωστη φράση του «Μας αγαπάνε οι Γερμανοί! Σα φίλοι ήρθανε!» στην πολεμική ταινία «Η Χαραυγή της Νίκης», του 1971.

Στην ταινία αυτή, ο Σταρένιος υποδύθηκε τον Φρατζέσκο Πετράκη, προδότη και συνεργάτη των Γερμανών κατακτητών στην Κρήτη.

Εμβληματική, θεωρείται και η ερμηνεία του στο ρόλο του Γερό-Λαδά στο έργο του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός Ξανασταυρώνεται». Έπαιξε τον συγκεκριμένο ρόλο στο θέατρο με τον Μάνο Κατράκη το 1956, στον κινηματογράφο στην ομώνυμη ταινία του Ζυλ Ντασέν το 1957 αλλά και στην τηλεοπτική σειρά του Βασίλη Γεωργιάδη το 1975.

Ήταν τέτοια η επιτυχία του συγκεκριμένου ρόλου που η έκφραση «γερο – Λαδάς» μπήκε στο «λεξικό» των Ελλήνων ως συνώνυμο του τσιγκούνη και του φιλοχρήματου και τη χρησιμοποιούμε ακόμα και σήμερα.

Ο Δήμος Σταρένιος αποσύρθηκε από το θεατρικό σανίδι το 1977, λόγω βαριάς αγγειοπάθειας. Πέθανε μια ημέρα σαν σήμερα στις 23 Οκτωβρίου του 1983, σε ηλικία 74 ετών. Κηδεύτηκε στο Β’ Νεκροταφείο Αθηνών. Δεν είχε παιδιά, ενώ σύζυγος του υπήρξε η ηθοποιός Νίνα Βαρβέρη-Σταρένιου η οποία πέθανε ένα χρόνο μετά από αυτόν.

Όταν ο «γερό – Λαδάς» κόντεψε να πεθάνει από την πείνα

Αντίθετα με τα όσα έκανε και έλεγε στους ρόλους του, ο Σταρένιος ήταν ένας άνθρωπος ο οποίος πάλεψε σκληρά στη ζωή του και διώχθηκε για τις ιδέες και τη δράση του.

Στα χρόνια της Κατοχής δραστηριοποιήθηκε στις γραμμές του ΕΑΜ και μέχρι το τέλος της ζωής του παρέμεινε πιστός στην Αριστερά. Το 1945 πρωτοστάτησε στην ίδρυση του εαμικού θιάσου «Ενωμένοι Καλλιτέχνες» μαζί με τους Αιμίλιο Βεάκη, Λυκούργο Καλλέργη, Νάσο Κεδράκα, Θόδωρο Μορίδη, Τίτο Βανδή, Αλέξη Δαμιανό και Αλέκα Παΐζη.

Υπέστη διώξεις και κυνηγήθηκε αλλά δεν το έβαλε κάτω. Δεν υποχώρησε ακόμα και όταν κόντεψε να πεθάνει από την πείνα.

Ο ηθοποιός, όπως και η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων της Αθήνας, το δύσκολο χειμώνα του 1943-44 με το ζόρι κατάφερνε να βρίσκει λίγο φαγητό προκειμένου να ξεγελάει την πείνα του. Και αυτό δεν γινόταν κάθε ημέρα. Υπήρχαν φορές που έκανε και δυο και τρεις ημέρες να φάει κάτι αξιόλογο.

Ένα βράδυ ενώ βρισκόταν στη σκηνή και ερμήνευε το ρόλο του στην παράσταση «απόψε θα γελάσουμε», κατέρρευσε.

Σύμφωνα με το σενάριο, ο Σταρένιος έπρεπε να σκοτώσει την αδερφή του για λόγους… Τιμής επειδή εκείνη παραστράτησε. Η πονηρή αδερφή του, τον έπεισε να δέσει τα μάτια του την ώρα που θα την πυροβολούσε προκειμένου να μην τη δει να πέφτει ματωμένη στο έδαφος.

Κάθε βράδυ σε κάθε παράσταση η αδερφή κατάφερνε να τη γλιτώνει με αυτόν τον τρόπο και να χαρίζει άπλετο γέλιο όταν ο Σταρένιος πυροβολούσε στο κενό.

Εκείνο το βράδυ, ωστόσο, κανείς δε γέλασε όταν ο Σταρένιος πυροβόλησε. Με το πάτημα της σκανδάλης, τον εγκατέλειψαν και οι τελευταίες του δυνάμεις και σωριάστηκε στη σκηνή. Η πείνα τον είχε νικήσει.

Ο ηθοποιός μεταφέρθηκε στο Σταθμό Πρώτων Βοηθειών όπου οι γιατροί με χρήση ορών κατάφεραν να τον επαναφέρουν. Την επόμενη ημέρα ο Σταρένιος ήταν ξανά στο θέατρο.

Ο «δωσίλογος» Δήμος Σταρένιος ήταν τόσο στιγματισμένος για τα πιστεύω του που στην περίοδο της χούντας απαγορευόταν να πάρει οποιαδήποτε δουλειά σε κρατικές παραγωγές ή παραστάσεις του Εθνικού.

Είναι ενδεικτικό πως όταν ο αξέχαστος Φρέντυ Γερμανός κατά λάθος τον είχε αναφέρει σε μια εκπομπή η λογοκρισία… τον έκοψε Ο αγαπημένος ηθοποιός έμεινε μέχρι το τέλος της ζωής του πιστός στην κομμουνιστική ιδεολογία.

«Ρομαντικό κομμουνιστή» τον χαρακτήριζε ο συγγενής του, ποιητής Γιάννης Βαρβέρης ο οποίος εξηγούσε πως ο Σταρένιος ακόμα και όταν το ΚΚΕ διασπάστηκε σε «εξωτερικού» και «εσωτερικού», εκείνος δεν δεχόταν αυτόν τον διαχωρισμό και ενίσχυε και τα δυο «στρατόπεδα» με οποιον τρόπο μπορούσε, αρνούμενος να λάβει μέρος σε αυτή την εσωκομματική σύγκρουση, ελπίζοντας πως κάποια στιγμή θα ενωθούν ξανά.

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

Γκέλυ Μαυροπούλου: Η ζωή και το μοναχικό τέλος μίας κυρίας του θεάτρου

Ο γάμος, οι απιστίες και το διαζύγιο με τον άντρα της ζωής της.

Στις 21 Οκτωβρίου του 1932 γεννήθηκε η Γκέλυ Μαυροπούλου, μία καταξιωμένης ηθοποιός του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου, που άφησε εποχή με το μοναδικό υποκριτικό της ταλέντο. Έφυγε από τη ζωή σε ηλικία 88 χρόνων, στο σπίτι της, έχοντας ως συντροφιά μόνο το σκυλάκι της.

Γεννήθηκε σε οικογένεια καλλιτεχνών

Η Γκέλυ Μαυροπούλου γεννήθηκε το 1932 σε ένα περιβάλλον όπου το απαρτούσαν καλλιτέχνες. Ήταν γέννημα θρέμμα ηθοποιός. Η προγιαγιά της, η γιαγιά της, η μητέρα, Μαρίκα Κρεβατά, ο πατέρας της, Άγγελος Μαυρόπουλος, ήταν όλοι ηθοποιοί. Ακόμη και όταν οι γονείς της αποφάσισαν να χωρίσουν και η μητέρα της σχετίστηκε με τον ηθοποιό, Γιώργο Γαβριηλίδη, η Γκέλυ δε θα μπορούσε να ακολουθήσει διαφορετικό δρόμο, παρά αυτόν την υποκριτικής, ένας κόσμος που θαύμαζε και την είχε συνεπάρει.

Έτσι, το 1953 πρωτοεμφανίστηκε επίσημα στον κινηματογράφο συμμετέχοντας στην κωμωδία του Γιώργου Λαζαρίδη «Ο μπαμπάς εκπαιδεύεται» και συνέχισε με τον ρόλο που κυριολεκτικά εκτόξευσε στα ύψη τη δημοφιλία της, πρωταγωνιστώντας στην «Ωραία των Αθηνών». Στο θέατρο εμφανίστηκε για πρώτη φορά το 1955, και συγκεκριμένα στο θέατρο Κοτοπούλη, συμμετέχοντας στην πολύ πετυχημένη παράσταση «Επτά χρόνια φαγούρα».

Στο θέατρο έγινε γρήγορα πρωταγωνίστρια, είτε ως θιασάρχης είτε συμπράττοντας με άλλους θιάσους, παίζοντας από νεοελληνική κωμωδία έως κλασικό ρεπερτόριο, αλλά και αρχαίο δράμα.

Ο γάμος, οι απιστίες και το διαζύγιο με τον άντρα της ζωής της

Η Γκέλυ Μαυροπούλου παντρεύτηκε μόνο μία φορά στη ζωή της και ερωτεύτηκε έναν άντρα τον οποίο όταν πρωτοσυνάντησε, αντιπάθησε αμέσως, τον Στέφανο Στρατηγό. Η μοίρα, όμως είχε άλλα σχέδια για τους δυο τους, έτσι αγαπήθηκαν πολύ και ενώθηκαν με τα ιερά δεσμά του γάμου το 1955.

Στην αρχή το ζευγάρι ήταν πάρα πολύ αγαπημένο. Στην πορεία, όμως η σχέση τους είχε πολλά προβλήματα. Έτσι, αποφάσισαν να χωρίσουν από κοινού το 1967. Αργότερα, αποκαλύφθηκε ότι ο Στρατηγός είχε σχέση με μια άλλη γυναίκα. Αλλά και η Μαυροπούλου, σε μια από τις τελευταίες της συνεντεύξεις, είχε εξομολογηθεί πως ήταν άπιστη.

Οι σχέσεις τους μετά το διαζύγιό τους, ήταν ανύπαρκτες. Παρ’ όλα αυτά όταν ο Στέφανος Στρατηγός πληροφορήθηκε ότι είχε καρκίνο, εκείνος την αναζήτησε και εκείνη του συμπαραστάθηκε έως το τέλος. Όπως είχε δηλώσει η Γκέλυ Μαυροπούλου: «Μετά τον χωρισμό μας παντρεύτηκε και έκανε έναν γιο, που είναι ίδιος ο Στέφανος. Όταν τον συνάντησα στην κηδεία, του είπα: “Αν πάρεις και τον χαρακτήρα του πατέρα σου, θα είσαι ο τέλειος άνθρωπος…”».

Η Μαυροπούλου δεν ξαναπαντρέυτηκε και δεν απέκτησε ποτέ παιδιά. Μάλιστα, η μεγάλη πρωταγωνίστρια είχε μιλήσει το 2019 στην εκπομπή «Αλήθειες με τη Ζήνα» στο Star και είχε συγκλονίσει με όσα είπε για την πολυτάραχη ζωή της:

Όπως είχε αναφέρει, ο πρώτος μεγάλος έρωτας της ζωής της ήταν ο Αλέκος Αλεξανδράκης, για τον οποίο το έσκαγε από το παράθυρο του σπιτιού της προκειμένου να πάει να τον συναντήσει, ενώ είχε αναφερθεί με πολύ κολακευτικά λόγια και στο μοναδικό σύζυγό της, τον Στέφανο Στρατηγό. «Τον Στέφανο τον αγάπησα πάρα πολύ. Οι γονείς δεν χάρηκαν καθόλου για τη σχέση μας αυτή. Ήταν πολύ καλό παιδί, όμως χωρίσαμε πολύ γρήγορα».

Το μοναχικό τέλος της σπουδαίας ηθοποιού του ελληνικού θεάτρου

Στην ίδια συγκλονιστική συνέντευξη είχε μιλήσει και για τη μοναξιά: «Δεν έχω μοναξιά… Έχω ένα σκυλάκι που με λατρεύει και το λατρεύω. Μπορεί να έχω πολλούς συγγενείς και φίλους, ωστόσο κανείς δεν παίρνει ένα τηλέφωνο. Το τηλέφωνο δεν χτυπάει ποτέ».

Το 1991 ήταν η τελευταία φορά που ανέβηκε στο σανίδι. Τα τελευταία χρόνια της ζωής της, η μεγάλη κυρία του θεάτρου ζούσε μόνο με το σκυλάκι της, την Ιόλη. Η σύνταξη των 630 ευρώ δεν της επέτρεπε να προσλάβει κάποιον άνθρωπο να τη βοηθάει στην καθημερινότητα.

Τη Δευτέρα 19 Ιουλίου 2021, χωρίς να έχει επαφή με το περιβάλλον λόγω της άνοιας που την ταλαιπωρούσε, έφυγε από τη ζωή. Στα χέρια της κρατούσε μια φωτογραφία με τους γονείς της

Με τον Ντίνο Ηλιόπουλο και τη μητέρα της, Μαρίκα Κρεβατά, στην ταινία «Ο Ανακατωσούρας» / Φωτογραφία: Facebook – Eλληνικός Κινηματογράφος

Αφιέρωμα στην σπουδαία Φρόσω Κοκκόλα: Ο ευτυχισμένος γάμος με τον Λαυρέντη Διανέλλο, σχέση με την Κοτοπούλη, η ζωή στο ορφανοτροφείο και το μοναχικό τέλος.

Η Φρόσω Κοκκόλα – Διανέλλου υπήρξε μια ηθοποιός της παλιάς γενιάς, ταυτόχρονα υπήρξε και μια σπουδαία τραγούδια, διαπρέποντας στην ερμηνεία παραδοσιακών και δημοτικών τραγουδιών

Η Φρόσω Κοκκόλα γεννήθηκε στη Σμύρνη στις 6 Φεβρουαρίου 1912, αλλά καταγόταν από τα Κύθηρα. Ήταν κόρη των Μάρκου και της Μαρίας Κοκόλα, αλλά ως μικρή έμεινε ορφανή και έζησε για 13 χρόνια σε ορφανοτροφείο.

Εκεί ξεκίνησε να παίζει σε θεατρικές παραστάσεις, και σε μία από αυτές της τύχης, ο Κάρολος Κουν την ανακάλυψε. Με μεγάλο ενθουσιασμό μιλούσε για εκείνον και την ευκαιρία που της έδωσε να παίξει στην “Λαϊκή Σκηνή” του. Το 1934, πρωταγωνίστησε στην “Ερωφίλη” του Χορτάτζη, παίζοντας τον ομώνυμο ρόλο δίπλα σε βασιλιά Παντελή Ζερβό και Πανάρετο Λυκούργο Καλλέργη και έζησε την χαρά της πρώτης της σκηνικής εμφάνισης.

Φρόσω Κοκκόλα: Τι δεν ξέραμε για την ηθοποιό

Δεν είναι γνωστές οι λαμπρές κριτικές που έγραψαν για εκείνη μεγάλες πνευματικές προσωπικότητες της εποχής. Μαζί με τον Κουν έπαιξε και στα έργα : «Παντρολογήματα» του Γκόγκολ, «Άλκηστη» του Ευριπίδη, «Πλούτο» του Αριστοφάνη, «Κατά φαντασία ασθενή» του Μολιέρου, «Βυσινόκηπο» του Τσέχωφ.

Επίσης, πολλοί δεν γνωρίζουν Την στοργή και την αγάπη που της έδειξε η μεγάλη Μαρίκα Κοτοπούλη από το 1937 έως το 1941 που ήταν κοντά της. Στα πρώτα χρόνια της κατοχής η μεγάλη ηθοποιός είχε παραχωρήσει το καμαρίνι της στο θέατρο «Ρεξ» στην Φρόσω.

Εκεί κοιμόταν τα βράδια μετά την παράσταση για να αποφεύγει τα μπλόκα των Γερμανών στους δρόμους, μια και έμενε στην Λεωφόρο Συγγρού. Την φρόντιζε η Κοτοπούλη σαν παιδί της. Της έφερνε φαγητό, την σκέπαζε και μετά έφευγε από το θέατρο. Μαζί της στο «Ρεξ» και τι δεν έπαιξε: «Μάκβεθ», «Εκτο πάτωμα», «Δον Ζουάν», «Το μεράκι του άρχοντα», «Πολεμικές εικόνες», «Τιτάνικ βαλς», «Θερμή αγκαλιά», «Φρενίτιδα» κα.

Φρόσω Κοκκόλα: Ο γάμος με τον Λαυρέντη Διανέλλο

Πολύ σημαντική στιγμή στη ζωή της υπήρξε το 1938. Ήταν μια καθοριστική χρονιά για αυτή και την καριέρα της Κοκόλα. Παντρεύεται τον ηθοποιό Λαυρέντη Διανέλλο – τον αγαπημένο «πατέρα» του Ελληνικού σινεμά. Τον είχε γνωρίσει τρία χρόνια πριν στον Κουν όταν μαζί έπαιζαν στον «Πλούτο». Μαζί έζησαν σαράντα τρία χρόνια και απέκτησαν την κόρη τους Μαρία. Για την Κοκόλα ο «Λαυρεντάκος» της ήταν ο αγαπημένος σύντροφος, ήταν ο καλός φίλος.. «Θα θελα να περνάγαμε τα στερνά μας χρόνια μαζί» σιγοψιθύρισε και ένα δάκρυ κύλισε στο χαραγμένο από το χρόνο πρόσωπο της…

Δείτε αυτή τη δημοσίευση στο Instagram.

Η δημοσίευση κοινοποιήθηκε από το χρήστη Elena’s Diary Blog (@elenasdiary_blog)

Ο Λαυρέντης αρρώστησε το 1977 και η Κοκόλα έπρεπε να είναι κοντά του. Από την «κακιά αρρώστια» που τον βασάνισε έφυγε το 1978.Τον έφερε κοντά της στο νεκροταφείο της Ραφήνας.. Συνέχισε να μένει στο σπιτάκι που με κόπους έκτισαν μαζί.. «Κουράστηκα για να το φτιάξω», μας λέει. «Μέχρι τούβλα και λάσπη κουβάλησα! Ηθελα να ήταν τώρα κοντά μου ο Λαυρέντης.»

Τέλος, η Φρόσω Κοκκόλα αποτελεί μια σημαντική φιγούρα στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου, καθώς η καριέρα της ήταν λαμπρή και αναγνωρίστηκε για το χαρακτήρα και το ήθος της.

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

Έφυγε ήσυχα από τη ζωή σε ηλικία 87 ετών. Η είδηση του θανάτου της δεν απασχόλησε ούτε ένα μονόστυλο στις εφημερίδες.

Αφιέρωμα στην υπέροχη ηθοποιό Τζόλυ Γαρμπή

• Όταν αποφοίτησε από τη Δραματική Σχολή, θέλησε να συνεχίσει τις σπουδές της στο εξωτερικό και έτσι το 1938 πήγε στο Παρίσι. Την πρόλαβε όμως ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος και αναγκάστηκε να γυρίσει στην Ελλάδα
• Την περίοδο 1940-41 προσέφερε τις υπηρεσίες της ως νοσοκόμα στον ελληνοϊταλικό πόλεμο, ενώ αργότερα πήρε μέρος στην Αντίσταση
• Προτού φύγει για το Παρίσι και ενώ ήταν ακόμα σπουδάστρια της Δραματικής Σχολής, έκανε το κινηματογραφικό της ντεμπούτο στη βουβή ταινία «Κοινωνική Σαπίλα» (1932)

• Η αναγνωρισιμότητα για εκείνη ήρθε έπειτα από 21 χρόνια όταν το 1953 συμμετείχε στην ταινία «Ο δρόμος με τις ακακίες».

Οι ρόλοι της ώριμης κυρίας και τα… λίφτινγκ

Όπως προαναφέρθηκε, οι ταινίες που την έκαναν γνωστή ήρθαν τη δεκαετία του 1960, οπότε η ηθοποιός ήταν ήδη ώριμη. Γι’ αυτό ερμήνευσε αρκετές φορές τη μητέρα ή τη θεία νεότερων πρωταγωνιστών.

Ωστόσο, η ηθοποιός, προσπαθούσε να απαλύνει τα σημάδια του χρόνου με μικροεπεμβάσεις, κάτι που έχει κατακρίνει στο παρελθόν η ηθοποιός Σαπφώ Νοταρά στον Σπύρο Μπιμπίλα, ο οποίος δήλωσε ότι: «Μου έλεγε συνέχεια: “Μην κάνεις παρέα την Τζόλυ Γαρμπή. Αυτή κάνει τη νέα”. Δε χώνευε καθόλου τη Τζόλυ γιατί έκανε λίφτινγκ, για να φαίνεται νεότερη».

Ο γάμος σε μεγάλη ηλικία με τον ηθοποιό Θεόδωρο Μαυρίδη

Η Γαρμπή παντρεύτηκε σε μεγάλη ηλικία τον επίσης ηθοποιό Θεόδωρο Μαυρίδη, με τον οποίο έζησε τελευταία 20 χρόνια της ζωής της. Το ζευγάρι δεν απέκτησε ποτέ παιδιά.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της ζούσε με τον σύζυγό της στο εξοχικό τους στο Μάτι, αποτραβηγμένη από τη δημοσιότητα. Πέθανε σε οίκο ευγηρίας ώστε να έχει την απαραίτητη φροντίδα και ο θάνατός της δημοσιοποιήθηκε δέκα ημέρες αργότερα. Έναν χρόνο μετά την «ακολούθησε» και ο Μορίδης, ο οποίος πέθανε σε ηλικία 100 ετών.

Δείτε το βίντεο:

Δείτε το βίντεο:

Δείτε το βίντεο:

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα: