Η πιο κλασική ερώτηση που μου κάνουν οι άνθρωποι, όταν μαθαίνουν τι δουλειά κάνω, είναι αν έχω πάθει ποτέ δηλητηρίαση από χόρτα.

Ευτυχώς, τα χόρτα που μπορούν να σε στείλουν στο νοσοκομείο ή και στον άλλο κόσμο είναι πολύ λίγα στη χώρα μας.

Η γνώση σε κάθε περίπτωση είναι χρήσιμη, αν θέλουμε να μαζεύουμε χόρτα με ασφάλεια.
Ας δούμε μερικά από τα πιο συνηθισμένα τοξικά χόρτα που μπορούμε να συναντήσουμε:

1. Το φιδόχορτο ή δρακοντιά (Arum italicum) 

Η δρακοντιά είναι ένα πολυετές ποώδες φυτό των εύκρατων περιοχών. Φυτρώνει σε χωράφια, χαντάκια και άκρες δρόμων σε χαμηλό υψόμετρο. Αν και ύστερα από κατάλληλη επεξεργασία έχει φαρμακευτικές ιδιότητες, η κατανάλωσή του ως έχει προκαλεί οίδημα γλώσσας, εμετούς, σπασμούς, διαστολή κόρης και αναισθησία. Τα φύλλα του ερεθίζουν το δέρμα, ενώ επίσης περιέχει ένα δηλητήριο χημικώς ασταθές, την αροίνη, η οποία είναι ερεθιστική για το δέρμα.

Ήδη από τον 17ο αι., οι γυναίκες παρασκεύαζαν από τις ρίζες της δρακοντιάς ένα απόσταγμα που χρησιμοποιούσαν ως καλλυντικό προσώπου, για ανανέωση του γερασμένου δέρματος.

2. Ο φλόμος («Με φλόμωσες» που λέμε!) 

Οι παλιοί κάτοικοι του χωριού μου συνήθιζαν να ψαρεύουν στο ποτάμι χρησιμοποιώντας το γάλα του φλόμου. Είναι τόσο τοξικό που τα ψάρια κολυμπούσαν πανικόβλητα προς την επιφάνεια, όπου ο επίδοξος ψαράς παραμόνευε με την απόχη του. Αν τύχει και το γάλα του φλόμου έρθει σε επαφή με τη γλώσσα σας, θα καίγεστε για 2-3 μέρες και θα χάσετε την αίσθηση της γεύσης. Πολύ καλή λύση αν θέλετε να παρευρίσκεστε σε γεύματα με κακό φαγητό! Αν φτάσει και στο στομάχι σας, τότε η επίσκεψη στα εξωτερικά ιατρεία είναι αναπόφευκτη.

3. Το κώνειο (Conium maculatum L) 

Το φυτό που έστειλε στον Άδη τον μέγα φιλόσοφο Σωκράτη είναι σχεδόν παντού. Μοιάζει αρκετά με το αγριοκάροτο, αλλά είναι λιγότερο «χνουδωτό» και ο κορμός του έχει μαύρα στίγματα. Θέλει αρκετή προσοχή, γιατί είναι πολύ διαδεδομένο στην Ελλάδα και στην όψη μοιάζει με πολλά βρώσιμα χόρτα.

Περιέχει ουσίες, οι οποίες δεν έχουν ακόμα προσδιοριστεί, που μπορεί να προκαλέσουν παροδική μείωση στη αντίληψή μας. Εξ ου και ο χαρακτηρισμός «βλίτο» για κάποιους ανθρώπους. Επίσης, ο χαρακτηρισμός «δεν τρώω κουτόχορτο» , στο βλίτο αναφέρεται.

4. Το διαβολόχορτο (Datura) 

Το διαβολόχορτο χρησιμοποιείται συχνά από θανάσιμες πεθερές που θέλουν να θανατώσουν τους γαμπρούς τους με μια χορτόπιτα. Το βρίσκουμε το καλοκαίρι να φυτρώνει σε καλλιεργήσιμα χωράφια ανάμεσα σε βλίτα, κολοκυθάκια, μπάμιες και άλλα κηπευτικά.

Ο μύθος ότι μοιάζει με βλίτο αναπαράγεται από τις πεθερές που θέλουν να καλύψουν τα φονικά τους ένστικτα. Ακόμα και αν δεν το ξεχωρίσεις από τα φύλλα του, το χαρακτηριστικό «καστανάκι» που κυοφορεί το επίσης ευδιάκριτο λουλούδι του κάνει μπαμ.

Το επιστημονικό του όνομα (“Εκβάλλιον το ελατήριον”), το φυτό το πήρε επειδή όταν κάποιος αγγίξει τους καρπούς, αυτοί εκτοξεύονται παντού. Ωραίο παιχνίδι!

5. Η πικραγγουριά (Ecballium elaterium) 

Η πικραγγουριά μοιάζει λίγο με μικρή πεπονιά και τη συναντάμε τόσο σε καλλιεργήσιμα χωράφια όσο και στο βουνό. Η κατανάλωσή της σε μικρές ποσότητες αρχικά θα σας φέρει σε μια κατάσταση χαλάρωσης. Αν το παρακάνετε, όμως, θα ακολουθήσει λιποθυμία και θα χρειαστείτε πλύση στομάχου.

Τα σπόρια της κρύβονται σε ένα χαρακτηριστικό στρογγυλό μπαλάκι που μοιάζει με λάμπα και κάνει την πικραγγουριά ευδιάκριτη από τα 500 μ. μακριά. Δεν το καταναλώνουμε σε καμία περίπτωση!

Τέλος, πρέπει να σημειώσουμε ότι στην αρχαία Ελλάδα τα παραπάνω φυτά μπορούσαν με την ανάλογη επεξεργασία να μετατραπούν σε ελιξίρια που θεράπευαν δεκάδες ασθένειες, γεγονός που επιβεβαιώνει και την παροιμία «από το αγκάθι βγαίνει ρόδο». Αφήνουμε, όμως, αυτές τις δουλειές στους ειδικούς και απολαμβάνουμε τα υπόλοιπα εκατοντάδες βρώσιμα χόρτα που μας χαρίζει η ελληνική γη.

Η κεράτωση είναι μια συχνή πάθηση του δέρματος που χαρακτηρίζεται από υπερβολική παραγωγή κερατίνης, μιας βασικής πρωτεΐνης που βρίσκεται στο δέρμα, τα μαλλιά και τα νύχια.

Αυτή η συσσώρευση οδηγεί στο σχηματισμό τραχιών, φολιδωτών ή παχύρρευστων κηλίδων στο δέρμα. Αν και οι περισσότερες μορφές κεράτωσης είναι αβλαβείς, ορισμένοι τύποι μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικό σημάδι προκαρκινικών αλλαγών και δεν πρέπει να αγνοούνται.

Τύποι Κεράτωσης

Υπάρχουν αρκετοί τύποι κεράτωσης, ο καθένας με τα δικά του χαρακτηριστικά και επιπτώσεις:

Σμηγματορροϊκή Κεράτωση

Πρόκειται για έναν καλοήθη (μη καρκινικό) σχηματισμό στο δέρμα που εμφανίζεται ως καφέ, μαύρη ή μπεζ κηλίδα. Συνήθως έχει κηρώδη ή μυρμηγκιώδη εμφάνιση και μπορεί να εμφανιστεί οπουδήποτε στο σώμα. Η σμηγματορροϊκή κεράτωση είναι πολύ συχνή σε ηλικιωμένους και αυξάνεται με την ηλικία. Είναι αβλαβής και συνήθως δεν απαιτεί θεραπεία, εκτός αν προκαλεί ερεθισμό ή αισθητικό πρόβλημα.

Ακτινική κεράτωση (Ηλιακή Yπερκεράτωση)

Αυτός ο τύπος θεωρείται προκαρκινικός. Συνήθως εμφανίζεται ως τραχιές, ξηρές ή φολιδωτές κηλίδες σε περιοχές του δέρματος που εκτίθενται συχνά στον ήλιο, όπως πρόσωπο, αυτιά, τριχωτό της κεφαλής, χέρια και πήχεις. Η ακτινική κεράτωση προκαλείται από μακροχρόνια έκθεση στην υπεριώδη (UV) ακτινοβολία και μπορεί να εξελιχθεί σε ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα αν δεν αντιμετωπιστεί.

Θυλακική υπερκεράτωση

Γνωστή επίσης ως «δέρμα κότας», αυτή η αβλαβής πάθηση προκαλεί μικρά, τραχιά σπυράκια, συνήθως στα χέρια, τους μηρούς, τα μάγουλα ή τους γλουτούς. Προκύπτει από την απόφραξη των τριχοθυλακίων από κερατίνη. Δεν αποτελεί κίνδυνο για την υγεία αλλά μπορεί να είναι αισθητικά ενοχλητική. Η θυλακική κεράτωση είναι πιο συχνή σε παιδιά και εφήβους και συνήθως βελτιώνεται με την ηλικία.

Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου

Τα αίτια της κεράτωσης διαφέρουν ανάλογα με τον τύπο:

• Η έκθεση στον ήλιο είναι η κύρια αιτία της ακτινικής κεράτωσης.

• Γενετικοί παράγοντες μπορεί να παίζουν ρόλο στη σμηγματορροϊκή και τη θυλακική κεράτωση.

• Το ξηρό δέρμα, οι ορμονικές αλλαγές ή άλλες παθήσεις όπως το έκζεμα μπορεί να συμβάλλουν στη θυλακική κεράτωση.

• Άτομα με ανοιχτόχρωμο δέρμα, όσοι περνούν πολύ χρόνο σε εξωτερικούς χώρους ή όσοι έχουν οικογενειακό ιστορικό δερματικών παθήσεων, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο ανάπτυξης ορισμένων τύπων κεράτωσης.

Διάγνωση

Ένας δερματολόγος συνήθως μπορεί να διαγνώσει την κεράτωση με κλινική εξέτασή. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να γίνει βιοψία δέρματος για τον αποκλεισμό του καρκίνου, ειδικά αν η βλάβη αλλάζει σχήμα, μέγεθος ή χρώμα.

Θεραπευτικές Επιλογές

Η θεραπεία εξαρτάται από τον τύπο της κεράτωσης:

• Η σμηγματορροϊκή κεράτωση συνήθως δεν απαιτεί θεραπεία, αλλά μπορεί να αφαιρεθεί με κρυοθεραπεία (κατάψυξη), απόξεση, θεραπεία με λέιζερ ή ηλεκτροχειρουργική.

• Η ακτινική κεράτωση πρέπει να αντιμετωπίζεται για την πρόληψη του καρκίνου του δέρματος. Επιλογές είναι η κρυοθεραπεία, τοπικά φάρμακα όπως η 5-φθοριοουρακίλη ή η ιμικουιμόδη, η φωτοδυναμική θεραπεία και τα χημικά peeling.

• Η θυλακική κεράτωση αντιμετωπίζεται συνήθως με ενυδατικές κρέμες, ήπια απολέπιση και κρέμες που περιέχουν γαλακτικό οξύ, σαλικυλικό οξύ ή ουρία.

Πρόληψη και Αντιμετώπιση

Για να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης κεράτωσης, ειδικά της ακτινικής:

• Χρησιμοποιήστε καθημερινά αντηλιακό με SPF 30 ή υψηλότερο.

• Αποφεύγετε το σολάριουμ και περιορίστε την έκθεση στον ήλιο τις ώρες αιχμής.

• Χρησιμοποιείτε τακτικά ενυδατικές κρέμες για τη διαχείριση της θυλακικής κεράτωσης.

• Ελέγχετε τακτικά το δέρμα σας για νέες ή αλλαγμένες κηλίδες και συμβουλευθείτε δερματολόγο για αξιολόγηση.

Πότε να Δείτε Γιατρό

Αν και οι περισσότερες μορφές κεράτωσης είναι αβλαβείς, ζητήστε ιατρική συμβουλή εάν:

• Μια βλάβη πονάει, αιμορραγεί ή αλλάζει γρήγορα.

• Δεν είστε σίγουροι αν μια κηλίδα είναι καλοήθης ή καρκινική.

• Θέλετε να αφαιρέσετε βλάβες για αισθητικούς λόγους.

Η κατανόηση του τύπου της κεράτωσης που έχετε είναι το πρώτο βήμα για αποτελεσματική θεραπεία και ηρεμία.

Ένα μικρό τσίμπημα μετατράπηκε γρήγορα σε έναν τρομακτικό ιατρικό εφιάλτη.

H φωτογραφία δείχνει ένα χέρι έντονα πρησμένο και μαυρισμένο—σημάδια μιας μόλυνσης που εξαπλώνεται ραγδαία. Οι γιατροί υποπτεύονται ότι μπορεί να προέρχεται από δάγκωμα αράχνης ή εντόμου, ή από σοβαρή βακτηριακή μόλυνση όπως η νεκρωτική απονευρωσίτιδα, γνωστή και ως βακτήριο που «τρώει τη σάρκα».

Εάν ποτέ παρατηρήσετε πρήξιμο, έντονο πόνο ή αλλαγή χρώματος όπως αυτή μετά από δάγκωμα ή τραυματισμό, ζητήστε ΑΜΕΣΩΣ ιατρική βοήθεια.

Αυτές οι μολύνσεις μπορούν να εξαπλωθούν με μεγάλη ταχύτητα και ενδέχεται να απαιτήσουν επείγουσα χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση των προσβεβλημένων ιστών. Κάθε καθυστέρηση στη θεραπεία μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμες βλάβες ή ακόμα και στον θάνατο.

Η ταχύτητα αντίδρασης είναι εξαιρετικά σημαντική, ειδικά όταν πρόκειται για βακτηριακές μολύνσεις που εξελίσσονται γρήγορα. Οι ειδικοί τονίζουν πως τα πρώτα συμπτώματα, όπως ο πόνος που μοιάζει δυσανάλογα έντονος σε σχέση με το τραύμα, μπορεί να είναι το πρώτο σημάδι μιας σοβαρής επιπλοκής.

Οι περιπτώσεις νεκρωτικής απονευρωσίτιδας είναι σπάνιες, αλλά εξαιρετικά επικίνδυνες. Συνήθως οφείλονται σε κοινά βακτήρια που εισέρχονται στο σώμα μέσω ανοιχτών πληγών ή ακόμα και από μικρά τσιμπήματα που μπορεί να φανούν αρχικά ακίνδυνα.

Η πρόληψη είναι σημαντική. Καθαρίζετε και απολυμαίνετε πάντα καλά οποιοδήποτε τραύμα ή τσίμπημα, όσο μικρό και αν σας φαίνεται. Παρακολουθήστε στενά το σημείο τις επόμενες ώρες και ημέρες για οποιαδήποτε επιδείνωση ή ασυνήθιστα συμπτώματα.

Αυτό το άρθρο προτρέπει τους πολίτες να παραμείνουν σε εγρήγορση και να δράσουν άμεσα. «Μια απλή προειδοποίηση μπορεί να σώσει μια ζωή.»