Εκρηξη στις αιτήσεις συνταξιοδότησης (κυρίως στις πρόωρες) ήδη παρατηρείται και εκτιμάται ότι θα κορυφωθεί τα επόμενα χρόνια, κυρίως λόγω της συζήτησης που έχει ανοίξει για ενδεχόμενη νέα αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης από το 2027 και μετά. Σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης ΑΤΛΑΣ Φεβρουαρίου, οι αιτήσεις του πρώτου διμήνου είναι οι περισσότερες που έχουν καταγραφεί τα τελευταία χρόνια.

Οσοι ασφαλισμένοι δεν θεμελίωσαν ή κατοχύρωσαν συνταξιοδοτικό δικαίωμα πριν από τις 31/12/2021 δεν εμπίπτουν στα μεταβατικά όρια ηλικίας και από 1/1/2022 συνταξιοδοτούνται με τους εξής βασικούς κανόνες: 67ο έτος ηλικίας με 15 έτη ασφάλισης ή 62 ετών με 40 έτη ασφάλισης ή 62 ετών με λιγότερα έτη, αλλά με μειωμένη σύνταξη. Ωστόσο, συνεχίζουν να ισχύουν ειδικότερες προβλέψεις για συγκεκριμένες κατηγορίες ασφαλισμένων (π.χ. μητέρες ανηλίκων, βαρέα ανθυγιεινά) όπου εξειδικεύονται για υπάλληλοι Δημοσίου, τραπεζών, ΟΤΑ, ΔΕΚΟ, στρατιωτικοί κ.ά., όπως:

1. Ανδρας στο ΙΚΑ που δεν συμπληρώνει τις 10.500 ημέρες έως το 2012.

2. Γυναίκα μητέρα ανηλίκου που δεν συμπλήρωσε 5.500 ημέρες έως το 2012 ή δεν συμπλήρωσε το 60ό έτος της ηλικίας της μέχρι το 2021 για πλήρη σύνταξη ή το 55ο έτος της ηλικίας της μέχρι το 2021 για μειωμένη σύνταξη.

3. Ανδρας δημόσιος υπάλληλος που έχει 35 έτη ασφάλισης, αλλά δεν συμπληρώνει τα 58 έτη έως το 2021. 

Πλήρεις συντάξεις

Δικαιούνται άνδρες και γυναίκες με τις εξής προϋποθέσεις:

• Δημόσιο με 35ετία (κατοχύρωση το 2010). Πρέπει να έχουν συμπληρώσει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2021 τόσο τα 35 έτη ασφάλισης – ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών – αλλά και τα 58 έτη.
• Δημόσιο με 36ετία (κατοχύρωση το 2011). Πρέπει να έχουν συμπληρώσει μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2021 τα 36 έτη ασφάλισης – ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών – αλλά και τα 58 έτη.
• Δημόσιο με 37ετία. Οι ασφαλισμένοι του Δημοσίου εφόσον είχε συμπληρωθεί 25ετία έως τις 31/12/2010 είχαν τη δυνατότητα συνταξιοδότησης με 37ετία χωρίς όριο ηλικίας, πλην όμως θα πρέπει η 37ετία να έχει συμπληρωθεί ακόμη και με εξαγορά πλασματικών ετών (μόνο στρατού ή τέκνων) έως τις 31/12/2021.
• Δημόσιο βαρέα – ΟΤΑ. Συνταξιοδοτούνται φέτος εάν έχουν συμπληρώσει συνολικά τουλάχιστον 12 έτη ασφάλισης:
• στα βαρέα των ΟΤΑ μέχρι τις 31/12/2012, τότε όριο ηλικίας συνταξιοδότησης παραμένει το 58ο έτος της ηλικίας.
• στα βαρέα των ΟΤΑ μετά την 1η/1/2013, τότε όριο ηλικίας συνταξιοδότησης είναι το 60ό έτος της ηλικίας.

Μειωμένη σύνταξη

• Οσοι έχουν κλείσει το 62ο έτος και έχουν 4.500 ένσημα (3.600 πραγματικά και τουλάχιστον 900 πλασματικά). Ταυτόχρονα την τελευταία 5ετία (57ο – 61ο) έχουν τουλάχιστον 100 ένσημα κάθε χρόνο (750 ένσημα για ασφαλισμένους μετά τις 31/12/1992, καθώς και οι ασφαλισμένοι των ΔΕΚΟ, τραπεζών κ.ά.). Η μείωση είναι 115 ευρώ τον μήνα στις συντάξιμες αποδοχές.
• Οσοι έχουν βαρέα και ανθυγιεινά (ΒΑΕ) και βγαίνουν στο 60ό (αντί το 62ο) έτος. Ως προϋπόθεση τίθεται η συμπλήρωση 7.500 ΒΑΕ ενσήμων, εκ των οποίων τα 1.000 τα τελευταία 17 χρόνια. Εδώ η μείωση είναι 46 ευρώ τον μήνα.
• Οι μητέρες που είχαν ανήλικο τέκνο την περίοδο 2010-2012 και τουλάχιστον 5.500 ένσημα. Με ανήλικο και 5.500 το 2010 λάμβαναν μειωμένη στο 50ό έτος και πλέον το έτος που προκύπτει (ορίστηκε) κατά τη συμπλήρωση του 50ού έτους με βάση τις αυξήσεις των ηλικιακών ορίων που αποφασίστηκαν το 2015 (3ο Μνημόνιο).
• Μειωμένη σύνταξη λαμβάνουν και οι ανάπηροι, όπου το πέναλτι είναι το πιο αυστηρό και φτάνει ακόμη και τα 182 ευρώ. Οσοι έχουν ποσοστό αναπηρίας κάτω από 67% λαμβάνουν το 50% της εθνικής σύνταξης (345 ευρώ για 15ετία και 384 ευρώ για 20ετή ασφάλιση). Οι ανάπηροι με ποσοστό αναπηρίας από 67% έως και 79,99% λαμβάνουν το 75% της εθνικής σύνταξης. Ολόκληρη την εθνική σύνταξη λαμβάνουν όσοι έχουν αναπηρία άνω του 80%.

Διαφορά έως 115 ευρώ

Το πέναλτι πρόωρης συνταξιοδότησης με μειωμένες αποδοχές κυμαίνεται στο 6% για κάθε χρόνο πρόωρης εξόδου. Αρα η μείωση φτάνει έως 30% εάν κάποιος συνταξιοδοτηθεί το 62ο έτος της ηλικίας του (αντί του 67ου). Ομως υπάρχει πλαφόν στη μείωση.

Η μείωση περιορίζεται μόνο στο ποσό της εθνικής σύνταξης των 345 ευρώ για 15ετή περίοδο ασφάλισης έως 384 για 20ετή ασφάλιση (η περικοπή ξεκινά από 21 ευρώ ανά έτος). Κατ’ αυτόν τον τρόπο η μείωση «περιορίζεται» στα 115,2 ευρώ τον μήνα. Σε καμία περίπτωση δεν μπορεί η μείωση να ξεπεράσει το ποσό αυτό.