23 Ιουλίου 2018. Τρία χρόνια μετά. Η καταστροφική μανία της πυρκαγιάς, στοίχισε τη ζωή σε 102 ανθρώπους σε Μάτι, Νέο Βουτζά και Κόκκινο Λιμανάκι.
Η πύρινη λαίλαπα, που ξεκίνησε από την φωτιά που άναψε ένας 65χρονος στο Νταού Πεντέλης για να κάψει κλαδιά, σάρωνε τα πάντα στο πέρασμα της, σπέρνοντας το θάνατο και προκαλώντας μια άνευ προηγουμένου φυσική καταστροφή.
Μέσα σε λίγα λεπτά, η φωτιά έχει κατακάψει στρέμματα ολόκληρα και συνεχίζει να σπέρνει την καταστροφή .
Η ενημέρωση σχεδόν ανύπαρκτη για τους κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι προσπαθούν να ξεφύγουν από τις φλόγες που καταστρέφουν σπίτια, αυτοκίνητα και ό,τι άλλο βρεθεί στο διάβα τους.
Κι ενώ όλοι κάνουν λόγο – επίσημα – για 102 νεκρούς η πραγματικότητα είναι διαφορετική. Φίλος που εργάζεται στο Κοιμητήριο του Σχιστού, είχε αποκαλύψει ότι περίπου ένα χρόνο μετά την πυρκαγιά διατηρούσαν στα ψυγεία των εγκαταστάσεων υπολείμματα σορών που δεν ταυτοποιήθηκαν ποτέ. Κάποια στιγμή δόθηκε εντολή να ταφούν. Η ερώτηση ήρθε διστακτικά: και πόσοι άνθρωποι μπορεί να ήταν εκεί μέσα; «Πάνω από δέκα»!
Τρία χρόνια από την τραγωδία στο Μάτι και η δικογραφία βρίσκεται πλέον στο Συμβούλιο Πλημμελειοδικών, το οποίο θα αποφανθεί αν και ποιοι κατηγορούμενοι θα παραπεμφθούν σε δίκη για τις ενέργειες και παραλείψεις τους που στοίχισαν τη ζωή σε 102 ανθρώπους.
Είναι 23 Ιουλίου του 2018 και η Ανατολική Αττική – αν όχι ολόκληρη η χώρα- πρόκειται να βιώσει μία από τις σημαντικότερες καταστροφές του τόπου με τη φωτιά στο Μάτι.
Η αρχή του δράματος, που θα ολοκληρωθεί με 102 συμπολίτες μας να χάνουν τη ζωή τους εξαιτίας της πύρινης λαίλαπας, τοποθετείται στο Νταού Πεντέλης, όταν ένας 65χρονος άνδρας αποφασίζει παρά τις απαγορευτικές καιρικές συνθήκες, να καθαρίσει τα ξερά χόρτα. Σχεδόν αυτόματα, μερικές σπίθες δραπετεύουν και αρχίζουν να απλώνονται στο δάσος και με τους ανέμους, στρέφεται προς τον οικισμό του Νέου Βουτζά.
Μέσα σε λίγα λεπτά, η φωτιά έχει κατακάψει στρέμματα ολόκληρα και συνεχίζει να σπέρνει την καταστροφή μέχρι και αφού πέσει ο ήλιος. Η ενημέρωση σχεδόν ανύπαρκτη για τους κατοίκους της περιοχής, οι οποίοι ασύντακτα και αυτοβούλως προσπαθούν να ξεφύγουν από τις φλόγες που καταστρέφουν σπίτια, αυτοκίνητα και ό,τι άλλο βρεθεί στο διάβα τους.
Άλλοι θα προσπαθήσουν να διαφύγουν με τα αυτοκίνητά τους, άλλοι θα τρέξουν στην παραλία, με την ελπίδα ότι η φωτιά δεν θα κατέβει τόσο χαμηλά ή έστω το θαλασσινό νερό, θα τους σώσει. Σε αυτή τη μέγιστη τραγωδία, 102 άνθρωποι δεν θα τα καταφέρουν. Βρέφη, παιδιά, ηλικιωμένοι αλλά και νέοι θα δουν τις δυνάμεις τους να τους εγκαταλείπουν.
Πίσω τους θα μείνει μόνο ο όλεθρος. Μία γυναίκα έχασε το γιο της και μια φίλη της, μέσα στη θάλασσα, ύστερα από 5 ώρες κολύμπι. Αν και ήλπιζαν ότι κάποιος θα του περισυλλέξει κάτι τέτοιο άργησε υπερβολικά πολύ. «Μετά από δύο ώρες, η φίλη μου είπε «…να πεις στα παιδιά μου ότι τα αγαπώ» και αφού με απομάκρυνε κατέληξε. Οι συνθήκες στη θάλασσα καθ’ όλη τη διάρκεια ήταν δυσμενείς με έντονο κυματισμό και ρεύματα. Μετά από περίπου μία ώρα από το θάνατο της φίλης μου, ο γιος μου άρχισε να παραπονιέται για έντονη δυσφορία, κράμπες και ότι δεν έβλεπε, ενώ κάποιες στιγμές μου έλεγε “δεν θα αντέξω μαμά”, ενώ λίγο αργότερα κατέληξε στα χέρια μου», περιέγραψε. Η μάρτυρας κατέθεσε ότι «περίπου στις 18:15 που φύγαμε από το σπίτι, η φίλη μου επικοινώνησε με το Δήμο Ραφήνας όπου κάποιος που σήκωσε το τηλέφωνο, πιθανόν υπάλληλος, της είπε: «Δεν γνωρίζουμε κάτι, εμείς μαζεύουμε και εγκαταλείπουμε».
Το πόρισμα του έκτου τακτικού ανακριτή, Αθ. Μαρνέρη.
«Η αδιαφορία που επιδείχτηκε συναρτώμενη με την αυξημένη ευθύνη των υπαιτίων συνιστά ενδεχόμενο δόλο επίτασης του κινδύνου, στον οποίο βρίσκονταν οι πολίτες, οι οποίοι σε περίπτωση πυρκαγιάς σε κατοικημένη περιοχή εξαρτώνται φυσικά άμεσα κυρίως από την Πυροσβεστική Υπηρεσία και όχι π.χ από τον Δήμαρχο ή την Αστυνομία, που προφανώς έχουν ευθύνη, αλλά κατώτερου βαθμού και σημασίας. Αυτό το γνώριζαν οι αρμόδιοι και παρόλα αυτά αδιαφόρησαν επιδεικτικά και παρακολουθούσαν αμέτοχοι επί της ουσίας τις εξελίξεις στο Νταού Πεντέλης – Νέο Βουτζά – Μάτι ωσάν τον Ξέρξη, όταν παρακολουθούσε τη ναυμαχία της Σαλαμίνας από το χρυσό του θρόνο στο όρος Αιγάλεω».
Το χρονικό
12:03: Ξεσπάει φωτιά στα Γεράνεια Όρη στην Κινέτα. Στο σημείο επιχείρησαν αρχικά 35 πυροσβέστες με 15 οχήματα, 2 πεζοπόρα τμήματα, 3 αεροσκάφη και 2 ελικόπτερα.
14:07: Ενισχύονται οι δυνάμεις στα Γεράνεια Όρη. Επιχειρούν 70 πυροσβέστες με 30 οχήματα, 2 ομάδες πεζοπόρο, 2 ελικόπτερα & 3 αεροσκάφη.
15:00: Τα ΜΜΕ ενημερώνουν ότι έχουν καεί σπίτια. Επίσης, τα ΜΜΕ ενημερώνουν ότι οι άνεμοι είναι ισχυροί και δυτικοί και δείχνουν με χάρτη προς τα που κατευθύνονται.
15:15: Φωτιά στα Χανιά όπου οι Πυροσβεστικές Υπηρεσίες δεν μπορούν να υπολογίσουν το μέγεθός της.
16:55: Λίγα λεπτά πριν από τις 5 το απόγευμα ξεσπά πυρκαγιά στα σύνορα Πεντέλης με Καλλιτεχνούπολη Ραφήνας-Πικερμίου, μεταξύ Νταού Πεντέλης και Διώνης. Επιχειρούν 50 πυροσβέστες με 20 οχήματα, 3 αεροσκάφη & 1 ελικόπτερο.
17:00: Ο δήμαρχος Ραφήνας με δηλώσεις του στον ΣΚΑΪ υποστήριξε ότι η φωτιά κατευθύνεται προς το Διόνυσο, κατακαίει χαμηλή βλάστηση αλλά έχει κάψει τουλάχιστον 3 σπίτια!
18:06: Λίγα λεπτά πριν κλείσει η Μαραθώνος και ο αρμόδιος υπουργός δεν αναφέρεται στη φωτιά στη Νέα Μάκρη. «Δεν είναι και τόσο αθώες αυτές οι πυρκαγιές. Σήμερα το απόγευμα και ενώ η φωτιά στην Κινέτα έχει πάρει μεγάλες διαστάσεις, εκδηλώθηκε και άλλη πυρκαγιά πάνω από τα διυλιστήρια Ασπροπύργου. Και αυτή αντιμετωπίστηκε γρήγορα, όμως όλα αυτά δεν μπορεί να μην μας βάζουν σε σκέψεις. Το σημαντικό είναι να μην υπάρξουν ανθρώπινα θύματα, γι’ αυτό πρέπει να προσέξουν και οι ίδιοι οι πολίτες».
18:12: Δίνεται εντολή στον ασύρματο να κλείσει η Μαραθώνος.
18:20: Από την Πυροσβεστική έγινε έκκληση να απομακρυνθούν οι κάτοικοι από τους οικισμούς Άγιο Νικόλαο, Γαλήνη και Πανόραμα 1 και 2 στην Κινέτα, ενώ κάποιοι απομακρύνθηκαν με πυροσβεστικά οχήματα.
18:52: Ξεσπά φωτιά στον Κάλαμο.
19:08: Το Λιμεναρχείο Ραφήνας στέλνει σήμα στο Θάλαμο Επιχειρήσεων. Σύμφωνα με το Σήμα: «πραγματοποιήθηκαν συνεχείς ροές διασωθέντων στο λιμένα Ραφήνας καθώς και ανευρεθέντων σορών ατόμων από την περιοχή έξωθεν λιμένα Ραφήνας και Ν.Ο. Μάτι Αττικής καθώς και της ευρύτερης θαλάσσιας περιοχής»
19:30: Ενημέρωση από την ΕΛΑΣ ότι εξαιτίας της πυρκαγιάς στην Πεντέλη, η αστυνομία εκτρέπει την κυκλοφορία των οχημάτων.
19:49: Δήλωση του πρωθυπουργού, Αλέξη Τσίπρα, από τη Βοσνία και tweet.
20:08: Live μετάδοση τηλεοπτικών σταθμών από τη Λ. Μαραθώνος, όπου φαίνεται περιπολικό να έχει κλείσει το δρόμο και τα οχήματα εκτρέπονται στην οδό Δημοκρατίας. Μεταδίδουν ότι η φωτιά είναι ανεξέλεγκτη. Οι κατασκηνώσεις έχουν ήδη εκκενωθεί.
20:14: Πυροσβεστική: Προσπαθούμε να απεγκλωβίσουμε ανθρώπους στο Μάτι.
20:19: Κάτοικοι επικοινωνούν τηλεφωνικά με τηλεοπτικό σταθμό και δηλώνουν πως κατευθύνθηκαν στην παραλία για να σωθούν και παραμένουν εκεί.
20:23: Η Δημοτική Σύμβουλος Ραφήνας Σίσσυ Κατσούδα ενημερώνει live ότι πάνω από 400 σπίτια έχουν καεί! Κάτοικος αναφέρει live ότι οι κάτοικοι του Ματιού που έχει σχεδόν όλο καεί είναι εγκλωβισμένοι στην παραλία. Κάνει έκκληση να σταλούν φουσκωτά.
20:30: Η Πυροσβεστική ενημερώνει ότι στο μέτωπο στην Κινέτα που έχει ξεπεράσει τα 6 χλμ επιχειρούν 150 πυροσβέστες, 60 οχήματα, 60 άτομα πεζοπόρο τμήμα, 20 υδροφόρες με εθελοντές και από αέρος επιχειρούν 2 ελικόπτερα & 1 αεροσκάφος. Στο μέτωπο στο Ν. Βουτζά επιχειρούν 20 οχήματα με 55 πυροσβέστες, 15 εθελοντικά οχήματα, 3 αεροσκάφη και 1 ελικόπτερο. Στα Χανιά επιχειρούν 60 πυροσβέστες με 20 οχήματα και 2 ελικόπτερα. Έφτασε τα 10χλμ. Νέο μέτωπο στον Κάλαμο όπου επιχειρούν 20 πυροσβέστες με 10 οχήματα. Μέτωπο στο Ζεμενό Κιάτου όπου επιχειρούν 20 πυροσβέστες με 10 οχήματα. Μέτωπο στο Σουσάκι Αγ. Θεοδώρων Κορινθίας όπου επιχειρούν 20 πυροσβέστες με 10 οχήματα. Μέτωπο στα Ίσθμια στο Λουτράκι όπου επιχειρούν 15 πυροσβέστες με 7 οχήματα.
20:47: Σταματούν να επιχειρούν τα εναέρια μέσα. Έχει πέσει το σκοτάδι.
20:58: Τα ΜΜΕ μεταδίδουν ότι ο κ. Τσίπρας επιστρέφει εκτάκτως από Βοσνία.
20:59-21:03: Ο δήμαρχος Ραφήνας τηλεφωνικά αναφέρει ότι το Κόκκινο Λιμανάκι έχει καεί ολοσχερώς και προσπαθεί να απεγκλωβίσει την οικογένειά του καθώς και το σπίτι του έχει καεί. Επίσης αναφέρει ότι υπάρχουν πολλοί εγκλωβισμένοι στις παραλίες στο Μάτι και το Κόκκινο Λιμανάκι. Η φωτιά είναι μέσα στη Ραφήνα και καίει οικοδομικά τετράγωνα 600μ. από το λιμάνι. Επισημαίνει ότι η Πυροσβεστική δεν επιχειρεί μέσα στους οικισμούς γιατί η κατάσταση είναι ανεξέλεγκτη. Προσπαθούν μόνο να απεγκλωβίσουν ανθρώπους. Για πρώτη φορά αναφέρει ότι με τα μάτια του έχει δει ένα νεκρό στο δρόμο (καμένο) και πολλούς με ολικά εγκαύματα! Υπάρχουν επίσης πολλοί αγνοούμενοι! Η ΕΛΑΣ ενημερώνει μόνο για τραυματίες!
21:08: Εκκενώνεται το τουριστικό θέρετρο Αγ. Ανδρέα.
21:18: Τηλεφωνική σύνδεση με κάτοικο που καταγγέλλει ότι βρίσκεται εγκλωβισμένη με πολύ κόσμο στο Ναυτικό Όμιλο Ματιού, δεν υπάρχει ρεύμα και δεν έχει προσεγγίσει κανένα σκάφος του Λιμενικού!
21:21: Η πρώτη επίσημη ενημέρωση από την εκπρόσωπο Τύπου του Πυροσβεστικού Σώματος.
21:29: Ενημέρωση ότι πολεμικό πλοίο θα παραλάβει πολίτες από το Ζούμπερι. Ο στρατός συνδράμει με μηχανήματα ενώ μάχεται κόντρα στις φλόγες στις εγκαταστάσεις του στον Αγ. Ανδρέα.
21:53: Πρόεδρος Εργαζομένων ΕΚΑΒ κ. Μαθιόπουλος: «Έχουμε δεχθεί κλήση να παραλάβουμε νεκρό απανθρακωμένο άτομο από το Νέο Βουτζά! Έχουμε επίσης μεταφέρει αρκετά άτομα στα Νοσοκομεία που εφημερεύουν».
21:56: Αγνοούνται 10 αλλοδαποί (Δανοί τουρίστες) που πάνω στον πανικό τους επιβιβάστηκαν σε βάρκα από το Μάτι και πήγαν προς άγνωστη κατεύθυνση. Γίνονται έρευνες από σκάφος του Λιμενικού για τον εντοπισμό αυτών αλλά και άλλων ανθρώπων που είχαν καλέσει στο 199 αλλά είναι άκαρπες.
22:00: «Είμαστε αβοήθητοι! Στο έλεος της πυρκαγιάς. Εκκενώσαμε το Ίδρυμα από τα 200 παιδιά. Η φωτιά είναι στα 300μ. και κινδυνεύουν οι εγκαταστάσεις», δήλωσε ο πρόεδρος του Ιδρύματος Παμμακάριστος.
22:01: Η Περιφερειάρχης Αττικής κήρυξε τις Περιφερειακές Ενότητες Δυτικής και Ανατολικής Αττικής σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης! Η Περιφέρεια έχει στείλει λεωφορεία, υδροφόρες και μηχανήματα έργου. Η Δούρου βρίσκεται στο Κέντρο Επιχειρήσεων.
22:02: Ζευγάρι ηλικιωμένων εγκλωβισμένο σε δωμάτιο του σπιτιού τους στην οδό Αρίωνος 3 στο Νέο Βουτζά. Οι συγγενείς καλούσαν επανειλημμένως στο 199 και καταγγέλλουν ότι δεν έβγαλαν άκρη. Απηύδησαν και κάλεσαν τα κανάλια.
22:06: Μαρτυρία ότι καίγονται σπίτια στη Ραφήνα και δεν υπάρχει πουθενά πυροσβεστικό όχημα.
22:21: Καπετάνιος Super Runner: «2,5-3 μίλια έξω από τη Ραφήνα στο Κόκκινο Λιμανάκι μόλις περισυλλέξαμε και σώσαμε μια οικογένεια με 2 παιδιά από τη θάλασσα».
22:41: Πληροφορίες για 2 νεκρούς που δεν έχουν επιβεβαιωθεί επισήμως. 25 τραυματίες, οι 3 διασωληνωμένοι. Εντοπίστηκαν οι 5 αλλοδαποί στη θάλασσα και σώθηκαν.
23:24: «Έχουμε δύο νεκρούς ως τώρα. Μακάρι να μην υπάρχουν άλλοι αλλά ίσως να υπάρχουν κι άλλοι. Δεν ξέρουμε ακόμα», δήλωσε ο πρόεδρος των εργαζομένων του ΕΚΑΒ.
23:40: Ο Τσίπρας καταφθάνει στο Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων. Σύσκεψη με τους υπουργούς Π.Σκουρλέτη, Χρ. Σπίρτζη Σ.Φάμελλο, Ν.Τόσκα, Π.Πολάκη και Δ. Τζανακόπουλο. Εκεί τον ενημερώνουν. Αξιωματικός του ΠΣ λέει ότι δεν υπάρχει ενεργό μέτωπο και η φωτιά είναι σε ύφεση αλλά επειδή η φωτιά πέρασε καίγονται κάποια σπίτια. Του λένε ότι έχουν στείλει φερι μποτ και πλωτά μέσα για να μεταφερθούν «κάτι άτομα» από το λιμάνι τους Ραφήνας! Ο κ. Τσίπρας ρωτά: «Τους τα στείλαμε; Στρατός;» και ο Τόσκας απαντά σαστισμένος «από το Λιμενικό συν μια φρεγάτα του ΠΝ συν ένα αρματαγωγό που θα φτάσει λίγο αργότερα». Ρωτά ο κ. Τσίπρας: «δηλαδή είναι εγκλωβισμένος κόσμος στο λιμάνι;» και απαντά ο Τόσκας «ήταν εγκλωβισμένος κόσμος στο λιμάνι στο Μάτι και στο κόκκινο Λιμανάκι, τους μεταφέραμε από κει, συνεχίζεται η επιχείρηση»! Ο κ. Τσίπρας ρωτά: «Αύριο το πρωί τι ώρα θα ξεκινήσουν τα εναέρια μέσα;» και του απαντούν 6 το πρωί με τον Τόσκα να λέει «έχουμε ήδη ενημερώσει ποια μέσα θα πάνε που από τώρα».
Τρίτη 24/7/2018
00:27: «Είναι μια δύσκολη στιγμή για την Αττική, μια δύσκολη νύχτα για την Ελλάδα. Όλα τα Σώματα είναι σε συντονισμό, η Πυροσβεστική, η Αστυνομία, το Λιμενικό, ο Στρατός. Όλος ο μηχανισμός βρίσκεται επί ποδός και βρίσκεται σε εξέλιξη πολύ μεγάλη επιχείρηση για την αντιμετώπιση των πυρκαγιών», δηλώνει έξω από το Συντονιστικό Κέντρο ο Νίκος Τόσκας.
01:03: «Έχουμε 56 εγκαυματίες που έχουν μεταφερθεί στα Νοσοκομεία, εκ των οποίων οι 11 είναι σε σοβαρότερη κατάσταση, διασωληνωμένοι. Έχουν επίσης Ο κ. Παπαευσταθίου, Διοικητής του ΕΚΕΠΥ σε τηλεοπτικό σταθμό δηλώνει «ως Υπουργείο» ότι υπάρχουν δύο νεκροί. Μεταφερθεί στο Σισμανόγλειο δύο απανθρακωμένοι σοροί», είπε διοικητής του ΕΚΕΠΥ.
03:30: Ο κ. Τσίπρας αποχώρησε από το Συντονιστικό Κέντρο Επιχειρήσεων της Πυροσβεστικής, στο Χαλάνδρι χωρίς άλλη δήλωση.
05:50: Επίσημα 24 νεκροί, 100 τραυματίες, 10 διασωληνωμένοι
14:50: Δήλωση – Διάγγελμα Τσίπρα.
15:00: Έκτακτη σύσκεψη για την εξέλιξη και αντιμετώπιση των πυρκαγιών, την περίθαλψη των πληγέντων και τη λήψη μέτρων για τη φύλαξη των σπιτιών στις πληγείσες περιοχές, στο Μέγαρο Μαξίμου.
Τελικός απολογισμός: 102 νεκροί επίσημα, άγνωστος αριθμός νεκρών σε ανώνυμο ταφικό μνημείο στο κοιμητήριο Νέας Μάκρης. Περίπου 4000 σπίτια κατεστραμμένα. Συνολική καμένη έκταση: 12.759 στρέμματα από τα οποία 6.934 σε οικιστικές περιοχές και 5.825 σε δάση!
Με πληροφορίες από το ΕΘΝΟΣ
Τι έχει γίνει
Πριν ακόμα στεγνώσουν τα δάκρυα, και με ζωντανά ακόμα τα σημάδια του πόνου και του ολέθρου, οι μελέτες για την αποκατάσταση των περιοχών για την ταχεία επούλωση των πληγών έχουν ήδη ολοκληρωθεί και μάλιστα σε χρόνο «ρεκόρ».
Μέσα σε δύο χρόνια, με τη συνεργασία του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας και του ΥΠΕΝ, έχει ήδη ολοκληρωθεί το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) για περιοχές που συνολικά καλύπτουν έκταση 7.935 στρεμμάτων στις δημοτικές ενότητες Νέας Μάκρης και Ραφήνας: Μάτι, Κόκκινο Λιμανάκι, Αγία Μαρίνα, Σκουφέικα, και Πευκώνας.
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστας Σκρέκας: «Σε καμία περιοχή, ποτέ στο παρελθόν δεν υπήρξε σε τέτοιο χρόνο, ολοκλήρωση του σχεδιασμού. Η ολοκλήρωση του πολεοδομικού, χωροταξικού και ρυμοτομικού σχεδιασμού στις περιοχές που υπέστησαν τεράστιο πλήγμα από την καταστροφική πυρκαγιά της 23ης Ιουλίου το 2018 αποτελεί βασική προτεραιότητα και δέσμευση της κυβέρνησης».
Ενώ, δίνοντας έμφαση στην πολιτική βούληση για την προώθηση των έργων, η οποία αποτυπώνεται στην ταχύτητα υλοποίησης των μελετών ο κ. Σκρέκας επισήμανε ότι σύμφωνα με την εμπειρία του παρελθόντος, για την εκπόνηση ΕΠΣ χρειαζόταν χρονικό διάστημα πάνω από 10 χρόνια.
Σύμφωνα με τα πλάνα του ΥΠΕΝ, από το καλοκαίρι του 2019 μέχρι του χρόνου το καλοκαίρι, σε τρία χρόνια δηλαδή, θα έχει διαμορφωθεί ένας ολοκληρωμένος σχεδιασμός και στις δύο φάσεις και ΕΠΣ και Πολεοδομικό Σχέδιο Εφαρμογής.
Ενώ προσέθεσε, ότι «η διαβούλευση που προηγήθηκε ήταν διαρκής και πρωτοφανής. Με εκατοντάδες επιστολές, συναντήσεις, τηλεδιασκέψεις με όλους τους εμπλεκόμενους. Και οφείλαμε να το κάνουμε αυτό».
Ειδικότερα, με το ΕΠΣ, το οποίο προωθείται στο ΣτΕ, μπαίνει τάξη στις χρήσεις γης στην περιοχή και ξεκινά η διαδικασία εφαρμογής προγράμματος αστικής ανάπλασης, περιβαλλοντικής προστασίας και αντιμετώπισης των συνεπειών από τη μεγάλη φυσική καταστροφή ώστε το Μάτι να αποτελέσει οδηγό και για άλλες περιοχές.
Μετά την ολοκλήρωση του ΕΠΣ, τίθεται σε εφαρμογή η δεύτερη φάση του σχεδιασμού, η οποία αφορά στην εκπόνηση του Ρυμοτομικού Σχεδίου και στην Πράξη Εφαρμογής που αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του 2022.
Όπως έκανε γνωστό ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Νίκος Ταγαράς: «Το Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο για αυτές τις περιοχές είναι “πιλοτικό” και με την έγκριση από το ΣτΕ θα αποτελέσει τη βάση για περιοχές με παρόμοια χαρακτηριστικά σε όλη την Επικράτεια».
Η περιοχή επέμβασης συνολικά φθάνει τα 7.935 στρέμματα. Τα 3.028 θα είναι τελικά πολεοδομημένα και από αυτά τα 452 είναι ήδη στο σχέδιο πόλεως. Άρα νέα επιφάνεια που μπαίνει σε σχέδιο πόλης που πολεοδομείται είναι 2.600 στρέμματα.
Οι ζώνες που πολεοδομούνται είναι η Αγία Μαρίνα, το Μάτι, το Κόκκινο Λιμανάκι, τα Σκουφέικα και ο Πευκώνας, ενώ σε μία περιοχή 17,5 στρεμμάτων θα δημιουργηθούν περίπου 100 κοινωνικές κατοικίες των 80 τετραγωνικών μέτρων.
Το ΕΠΣ θα αποσταλεί στο ΣτΕ για την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος και έτσι ολοκληρώνεται η πρώτη φάση σχεδιασμού. Στη δεύτερη και τελευταία φάση του σχεδιασμού, που περιλαμβάνει το Ρυμοτομικό Σχέδιο και την Πράξη Εφαρμογής, θα υπάρξει ο χώρος στον οποίο θα εξελιχθούν οι διαδικασίες κατασκευής κοινωνικών κατοικιών για την αποκατάσταση των πληγέντων.
Για την ολιστική ανάπλαση της περιοχής, σύμφωνα με τον Ευθύμη Μπακογιάννη, τον γενικό γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος έχει γίνει πολύ μεγάλη προσπάθεια για τα έργα της βιώσιμης κινητικότητας, τα οποία θα τα δούμε να περνούν σε επίπεδο εφαρμογής στην επόμενη φάση.
Υπάρχει η πρόβλεψη για τον παραλιακό πεζόδρομο- ποδηλατόδρομο και ταυτόχρονα υπάρχει και μια ιεράρχηση του οδικού δικτύου η οποία δίνει τη δυνατότητα να έχουμε και ποδηλατοδρόμους αλλά και μεγάλα πεζοδρόμια με φύτευση.
Στόχος δεν είναι μόνο να αναπτυχθούν οι ποδηλατικές υποδομές στο Μάτι και γενικότερα στην ευρύτερη περιοχή, αλλά να τις συνδεθούν με τους κοινόχρηστους χώρους και να υπάρχει ένα πλαίσιο, ένα σύμπλεγμα δρόμων ήπιας κυκλοφορίας.
Παράλληλα, από τον σχεδιασμό έχουν γίνει διανοίξεις για την πρόσβαση στην παραλία που θα συνδέεται με το εσωτερικό τοπικό δίκτυο.
Το ιστορικό των ενεργειών
· Στις 16 Σεπτεμβρίου 2019 ανατέθηκε η εκπόνησή του ΕΠΣ στο ΤΕΕ το οποίο προκήρυξε και ανέθεσε το Α Στάδιο του Σχεδιασμού.
· Μέσα σε περίοδο 6 μηνών ολοκληρώθηκε και κατατέθηκε στο ΥΠΕΝ το σύνολο των μελετών (Ιούνιος 2020).
· Στις 17 Ιουνίου 2020 παρουσιάστηκε αναλυτικά στους φορείς και την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
· Με τον ν. 4685/2020 ρυθμίστηκε νομοθετικά ο μη δασικός χαρακτήρας εκτάσεων εντός της περιοχής επέμβασης, και απεμπλάκησαν από την ομηρία και ταλαιπωρία πολλών χρόνων οι ιδιοκτήτες τους.
· Στις 2 Ιουλίου 2020 αναρτήθηκε προς διαβούλευση η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ).
· Στις 27 Ιουλίου 2020 πραγματοποιήθηκε επί τόπου ενημέρωση των φορέων της τοπικής αυτοδιοίκησης και της τοπικής κοινωνίας, παρουσία της πολιτικής ηγεσίας, των υπηρεσιακών φορέων του ΥΠΕΝ και των μελετητών, έγινε διάλογος και δόθηκαν απαντήσεις σε απορίες και διευκρινίστηκαν ζητήματα που άπτονται της μελέτης του ΕΠΣ.
· Τον Σεπτέμβριο και Οκτώβριο οι Υπηρεσίες του ΥΠΕΝ επεξεργάστηκαν τον μεγάλο όγκο των αιτημάτων και υπομνημάτων που κατατέθηκαν στο πλαίσιο της διαβούλευσης.
· Τον Δεκέμβριο του 2020 ολοκληρώθηκε η διαβούλευση κατά το νόμο της μελέτης οριοθέτησης των ρεμάτων που διατρέχουν την περιοχή μελέτης.
· Τον Ιανουάριο και Φεβρουάριο 2021 γνωμοδότησαν επί της ΣΜΠΕ οι Δ/νσεις Δασών της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και το Υπ. Πολιτισμού (Αρχαιολογία).
· Τον Απρίλιο του 2021 μεσολαβεί η ανάρτηση του αναμορφωμένου δασικού χάρτη της Ελλάδας.
· Τον Απρίλιο 2021 γνωμοδοτεί επί της ΣΜΠΕ η Διεύθυνση Προστασίας Δασών του ΥΠΕΝ στο οποίο διατυπώνεται η θετική γνωμοδότηση της Υπηρεσίας επί της ΣΜΠΕ με όρους για την προστασία των δασικών εκτάσεων εντός του ΕΠΣ, όπως αυτές προκύπτουν από την πρόσφατη ανάρτηση του δασικού χάρτη Ραφήνας και Νέας Μάκρης.
· Στη συνέχεια το ΥΠΕΝ ζητά από το ΤΕΕ την προσαρμογή της μελέτης του ΕΠΣ σύμφωνα με τον πρόσφατα αναρτηθέντα αναμορφωμένο δασικό χάρτη.
· Το ΤΕΕ καταθέτει Τεύχος Συμπληρωματικών Στοιχείων της ΣΜΠΕ του ΕΠΣ, το οποίο η αρμόδια Διεύθυνση Περιβαλλοντικής Αδειοδότησης (ΔΙΠΑ) του ΥΠΕΝ διαβιβάζει στο Περιφερειακό Συμβούλιο Αττικής για την διατύπωση γνώμης και στη Δ/νση Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών του ΥΠΕΝ, για την τήρηση της διαδικασίας διαβούλευσης με το ενδιαφερόμενο κοινό.
· Η ανάρτηση στον ιστότοπο του ΥΠΕΝ γίνεται στις 5 Μαΐου 2021 και ξεκινάει η διαβούλευση του συμπληρωματικού τεύχους της ΣΜΠΕ.
· Αυτή ολοκληρώνεται με τη γνωμοδότηση του Περιφερειακού Συμβουλίου που διαβιβάστηκε από τη ΔΙΠΑ στη Δ/νση Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών στις 13 Ιουλίου 2021.
· Ακολουθεί η εισήγηση της ΔΙΠΑ για την περιβαλλοντική έγκριση του ΕΠΣ και η εισήγηση της Δ/νσης Σχεδιασμού Μητροπολιτικών, Αστικών και Περιαστικών Περιοχών του θέματος «Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο για την πυρόπληκτη περιοχή των Δημοτικών Ενοτήτων Νέας Μάκρης και Ραφήνας των Δήμων Μαραθώνος και Ραφήνας-Πικερμίου» στο Κεντρικό Συμβούλιο Πολεοδομικών Θεμάτων και αμφισβητήσεων (ΚΕΣΥΠΟΘΑ).
· Στις 6 Ιουλίου 2021 πραγματοποιήθηκε επίσκεψη του Υφυπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκου Ταγαρά και του Γενικού Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιου Μπακογιάννη, στην περιοχή μελέτης για αυτοψίες και συναντήσεις με εκπροσώπους φορέων.
· Στις 7 Ιουλίου 2021 πραγματοποιήθηκε τηλεδιάσκεψη του κ. Μπακογιάννη με τη Γενική Γραμματεία του Υπουργείου Υποδομών, την ΕΥΔΑΠ και τον ΔΕΔΔΗΕ για το συντονισμό του σχεδιασμού και ενεργειών του ΕΠΣ και των παράλληλων σχεδιασμών από τους άλλους φορείς έργων υποδομών και δικτύων στην περιοχή, προκειμένου να αποφευχθούν ασυμφωνίες.
· Το ΚΕΣΥΠΟΘΑ συνεδρίασε στις 19 Ιουλίου 2021 και θα ακολουθήσει η αποστολή του σχεδίου Προεδρικού Διατάγματος στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Ξεκινά η δεύτερη κρίσιμη φάση του σχεδιασμού – Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής (ΡΣΕ)
Ταυτόχρονα, σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, την προηγούμενη εβδομάδα με απόφαση της Διοικούσας Επιτροπής του ΤΕΕ κηρύχθηκε ο ανάδοχος για το δεύτερο επίπεδο σχεδιασμού που αφορά στο Ρυμοτομικό Σχέδιο Εφαρμογής (ΡΣΕ) για τις περιοχές που υπέστησαν πλήγμα. Με το ΡΣΕ στόχος είναι να:
* Να καθοριστούν επακριβώς οι κοινόχρηστοι, κοινωφελείς και οικοδομήσιμοι χώροι των προς πολεοδόμηση περιοχών.
* Να εξειδικευτούν οι ρυθμίσεις και οι ειδικές προβλέψεις του Α’ σταδίου ΕΠΣ για την περιοχή Μάτι Αττικής περί χρήσεων γης και όρων δόμησης.
* Να δημιουργηθούν τα οικόπεδα μέσω της πράξης εφαρμογής.
* Να καθοριστούν τα διαγράμματα των δικτύων υποδομής, σύμφωνα με την κείμενη νομοθεσία.
Οι μελέτες που θα εκπονηθούν κατά το ΡΣΕ
1) Μελέτη Ρυμοτομικού Σχεδίου – Πολεοδομική Μελέτη, 2) Τοπογραφική Μελέτη – Πράξη Εφαρμογής, 3) Μελέτη Γεωλογικής Καταλληλότητας, 4) Γεωλογική – Γεωτεχνική Μελέτη Αντιμετώπισης Κατολισθητικών Φαινομένων Παράκτιων Πρανών, 5) Μελέτη Διευθέτησης Υδατορεμάτων, Έργων Αντιπλημμυρικής Προστασίας και στατική μελέτη, 6)Περιβαλλοντική Μελέτη, 7)Συγκοινωνιακή – Κυκλοφοριακή Μελέτη, 8)Ακτομηχανική Μελέτη – Μελέτη Λιμενικών Έργων.
Η δεύτερη φάση σχεδιασμού χαρακτηρίζεται κρίσιμη καθώς σε αυτήν θα εξεταστούν ζητήματα που αφορούν: στο ιδιοκτησιακό καθεστώς, τη νομιμότητα οικοδομικών αδειών, τη νομιμοποίηση αυθαιρέτων, το μέγεθος οικοδομικών τετραγώνων, την εισφορά σε γη και χρήμα, τις διόδους πρόσβασης στην παραλία, τις θέσεις στάθμευσης, τη μετακίνηση περιφράξεων, το δίκτυο ομβρίων, το δίκτυο ακαθάρτων.
«Πράσινο Φως» για τη στεγαστική αποκατάσταση πληγέντων – Περιοχή «Σκουφέικα» Δήμου Ραφήνας – Πικερμίου
Με κοινωνική ευαισθησία και μέριμνα για τους ανθρώπους που έχασαν την κύρια κατοικία τους από τη φονική πυρκαγιά και σε συνέχεια της δέσμευσης του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη για τη στεγαστική τους αποκατάσταση, προκρίνεται η περιοχή «Σκουφέικα» έκτασης περί των 18 στρεμμάτων.
Η εν λόγω περιοχή έχει συντελεστή δόμησης 0,5 και στόχος είναι να κατασκευασθούν περί τις 100 κατοικίες των 80 τ.μ. και σύμφωνα με τον σχεδιασμό. Έως τον Νοέμβριο θα έχει ολοκληρωθεί το Τοπικό Ρυμοτομικό Σχέδιο.
