Οι πληρωμές αφορούν κυρίως παλαιούς συνταξιούχους, ασφαλισμένους με μεγάλο εργασιακό βίο, καθώς και όσους είχαν προσωπική διαφορά.
Σε 6 κατηγορίες συνταξιούχων καταβάλλονται – σταδιακά και εντόκως – αναδρομικά έως και 7 ετών. Η γνωστή ελληνική γραφειοκρατία αλλά και η προβληματική λειτουργία του ΕΦΚΑ καθυστερούν σημαντικά τις καταβολές.
Τα ποσά τα οποία καταβάλλονται αναδρομικά διαφέρουν σημαντικά από περίπτωση σε περίπτωση και μπορεί να κυμαίνονται από λίγες εκατοντάδες έως αρκετές χιλιάδες ευρώ, ανάλογα με τα χρόνια ασφάλισης και το ύψος της σύνταξης. Οι πληρωμές γίνονται σταδιακά και αφορούν κυρίως παλαιούς συνταξιούχους, ασφαλισμένους με μεγάλο εργασιακό βίο, καθώς και όσους είχαν προσωπική διαφορά ή ανοιχτά ζητήματα από τον επανυπολογισμό.
Ειδικότερα:
1. Επανυπολογισμός συντάξεων
Εκκρεμεί ο επανυπολογισµός συντάξεων «παλαιών» συνταξιούχων. Κι εδώ καταγράφεται τεράστια καθυστέρηση. Πρόκειται για περίπου 40.000 συνταξιούχους οι οποίοι συνταξιοδοτήθηκαν µετά τον Μάιο του 2016 και δικαιούνται αναδρομικά κύριων συντάξεων από τον νόµο Βρούτση (ν. 4670/2020), καθώς έχουν πάνω από 30 έτη ασφάλισης τα οποία δεν έχουν λάβει. Δηλαδή δεν τους έχει γίνει ο απαραίτητος επανυπολογισµός της σύνταξής τους και ως εκ τούτου δεν έχουν λάβει ούτε τα αυξημένα µηνιαία ποσά ούτε τα αναλογούντα αναδρομικά.
Σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα και επίσημα στοιχεία του e-ΕΦΚΑ, πρόκειται για 39.449 κύριες συντάξεις που αντιστοιχούν σε 39.129 συνταξιούχους που δεν έχουν ακόμη λάβει τα αναδρομικά που δικαιούνται, καθώς εκκρεμεί ο επανυπολογισμός τους. Τα μεγαλύτερα υπόλοιπα εντοπίζονται στους συνταξιούχους του πρώην ΙΚΑ με 11.540 συντάξεις σε εκκρεμότητα, στο Δημόσιο με 9.162 και στον πρώην ΟΑΕΕ-ΤΕΒΕ με 13.005 περιπτώσεις. Ακολουθούν οι επιστημονικοί φορείς του πρώην ΕΤΑΑ – το ΤΣΑ με 1.476 και το ΤΣΜΕΔΕ με 858 εκκρεμότητες –, ενώ μικρότερα Ταμεία όπως ο ΟΓΑ Υπαλλήλων (482) και το ΝΑΤ (81) συνθέτουν το υπόλοιπο μωσαϊκό.
2. Αναδρομικά παράλληλης ασφάλισης
Μια ακόμη κατηγορία δικαιούχων είναι αυτή που αφορά περίπου 10.000 συνταξιούχους με παράλληλη ασφάλιση.
Πρόκειται για ασφαλισμένους που είχαν ταυτόχρονα εισφορές σε περισσότερα από ένα καθεστώτα (π.χ. μισθωτοί με παράλληλη δραστηριότητα ως ελεύθεροι επαγγελματίες). Η προσαύξηση που προβλέπεται για τον παράλληλο χρόνο, σε αρκετές περιπτώσεις είτε δεν αποδόθηκε είτε αποδόθηκε ελλιπώς, δημιουργώντας δικαίωμα για αναδρομικά. Τα ποσά από τις διορθώσεις συνοδεύονται από μόνιμη αύξηση της σύνταξης και αναδρομικά που κυμαίνονται από 2.500 έως και 12.500 ευρώ.
3. Αναδρομικά 11μήνου
Σταδιακά και με μεγάλη καθυστέρηση (λόγω γραφειοκρατίας) καταβάλλονται τα αναδρομικά του 11μήνου (μεταξύ 11 Ιουνίου 2015 και 12 Μαΐου 2016) με δικαιούχους 370.000 συνταξιούχους οι οποίοι έχουν καταθέσει αγωγές. Τα αναδρομικά δικαιούνται συνταξιούχοι που είχαν προσφύγει στη Δικαιοσύνη και κερδίζουν στα Πρωτοδικεία, αφού ο ΕΦΚΑ δεν ασκεί εφέσεις. Εκτός διεκδικήσεων έμειναν οριστικά συνταξιούχοι που δεν κατέθεσαν προσφυγές. Οι συνταξιούχοι που κατέθεσαν προσφυγές παίρνουν τα αναδρομικά με τόκους έως και 7 ετών. Οι τόκοι μπορεί να φτάσουν ή και να ξεπεράσουν τα 1.000 ευρώ ανάλογα με το ύψος των αναδρομικών, καθώς υπολογίζονται από την ημερομηνία κατάθεσης της αγωγής μέχρι την ημερομηνία εξόφλησης. Σύμφωνα με εργατολόγους που χειρίζονται αυτές τις υποθέσεις, ένα 5%, δηλαδή περίπου 10.000-20.000 δικαιούχοι έχουν εισπράξει ποσά τα οποία κυμαίνονται από 2.500 έως 3.000 ευρώ συν τους τόκους 6%. Κάποιοι μάλιστα έλαβαν τα ποσά με δύο χρόνια καθυστέρηση.
Πάντως επισημαίνεται ότι τα αναδρομικά αυτής της κατηγορίας καταβάλλονται με 6 κρατήσεις-κόφτες, γεγονός που μειώνει τα καταβαλλόμενα ποσά ακόμη και στο μισό!
4. Αναδρομικά ΕΑΣ (ΕΙΣΦΟΡΑ ΑΛΛΗΛΕΓΓΥΗΣ)
Σε 460.000 συνταξιούχους του Δημοσίου θα πρέπει να επιστραφεί η Εισφορά Αλληλεγγύης (ΕΑΣ) για τη διετία 2017-2018, που κρίθηκε αντισυνταγµατική από το Ελεγκτικό Συνέδριο. Ετσι όλοι οι συνταξιούχοι, ακόµα και όσοι δεν έκαναν αγωγές, δικαιούνται επιστροφές, καθώς η αντισυνταγµατικότητα αφορά όλους ανεξαιρέτως για το εν λόγω διάστηµα. Αντίθετα, οι νέοι συνταξιούχοι µετά τις 13 Μαΐου 2016 δεν έχουν δικαίωμα σε αναδροµικά, αφού οι περικοπές, µεταξύ αυτών και η ΕΑΣ, ενσωµατώθηκαν στον επανυπολογισµό του νόµου Κατρούγκαλου, καθιστώντας τις κρατήσεις νόµιµες. Πρόκειται για ποσά που κινούνται µεταξύ 1.300 ευρώ και 8.000 ευρώ, ανάλογα µε το ύψος της σύνταξης. Εξάλλου έχουν ήδη υποβληθεί 40.000 αιτήσεις από συνταξιούχους που παράλληλα εργάζονται προκειµένου να τους καταβληθεί η προσαύξηση που αναλογεί στα επιπλέον χρόνια εργασίας. Στην περίπτωση αυτή τα αναδροµικά υπολογίζονται από 50 έως 180 ευρώ για κάθε µήνα καθυστέρησης.
5. Αναδρομικά συντάξεων χηρείας
Πληρωμές αναδρομικών για συντάξεις χηρείας του Δημοσίου στις οποίες κατόπιν απόφασης του Ελεγκτικού Συνεδρίου αποδίδεται μεγαλύτερο ποσό για το διάστημα από 13/5/2016 έως 30/4/2019, καθώς το δικαστήριο έκρινε ότι οι συντάξεις χηρείας που απονεμήθηκαν σε αυτό το διάστημα έπρεπε να πάρουν το 50% επί της αρχικής σύνταξης που λάμβαναν οι θανόντες σύζυγοι, ενώ ο ΕΦΚΑ τους κατέβαλλε το 50%, αφού προηγουμένως είχε επανυπολογίσει τη σύνταξη των θανόντων σε μικρότερο ποσό από την αρχική. Οι διαφορές που θα πάρουν οι χήρες που δικαιώθηκαν στο Ελεγκτικό Συνέδριο είναι από 4.000 ευρώ έως και τα 7.789 ευρώ.
6. Απόστρατοι
Τα αναδρομικά σε περίπου 6.000 αποστράτους προέρχονται από την επιστροφή κρατήσεων 27 μηνών που επιβάλλονταν στις κύριες συντάξεις των αποστράτων των Ενόπλων Δυνάμεων, που μαζί με τα μερίσματα των μετοχικών ταμείων ξεπερνούσαν σε άθροισμα τα 1.000 ευρώ. Τα ποσά που θα επιστραφούν κατά μέσο όρο φτάνουν τα 2.800 ευρώ. Η μείωση που επιβαλλόταν βάσει του Ν. 4093/2012 σε άθροισμα συντάξεων άνω των 1.000 ευρώ καταργήθηκε από τον Απρίλιο του 2023 για τα στρατιωτικά μερίσματα.
Με την κατάργηση της μείωσης από τα μερίσματα, οι συνταξιούχοι απόστρατοι έλαβαν αυξήσεις στην κύρια σύνταξη από 1/4/2023 και ήταν σε εκκρεμότητα η πληρωμή των αναδρομικών για το διάστημα από 1/1/2021 έως 31/3/2023, δηλαδή για 27 μήνες. Υπενθυμίζεται ότι ο ΕΦΚΑ κατέβαλε αναδρομικά σε 47.055 συνταξιούχους αποστράτους τον Αύγουστο. Για παράδειγμα, απόστρατος με κύρια σύνταξη 1.940 ευρώ και άθροισμα 2.528 ευρώ μαζί με το μέρισμα είχε αρχικά μείωση 15% και έχανε 291 ευρώ στην κύρια σύνταξη. Χωρίς το μέρισμα, η μείωση περιοριζόταν στο 10%, δηλαδή 194 ευρώ, αφού επιβάλλεται μόνο στην κύρια σύνταξη.
Από την αλλαγή αυτή ο απόστρατος κέρδισε αύξηση 97 ευρώ στη σύνταξη, την οποία έλαβε από τον Απρίλιο του 2023, όμως δικαιούται και αναδρομικά της τάξεως των 2.619 ευρώ.
