Στόχος η τήρηση των υγειονομικών κανόνων

Η αλλαγή «χτυπά» εκεί που πονούσε χρόνια η θητεία: στο ποιος πάει Π.Ν. και Π.Α. και γιατί

Με την Α’ ΕΣΣΟ 2026 να μπαίνει στα κέντρα κατάταξης 24 έως 27 Φεβρουαρίου, τίθεται σε εφαρμογή το νέο μοντέλο θητείας που το υπουργείο Εθνικής Άμυνας εντάσσει στην «Ατζέντα 2030».

Ο υπουργός, Νίκος Δένδιας, έχει περιγράψει τη νέα θητεία ως έναν από τους βασικούς πυλώνες της μεταρρύθμισης, με φόντο τις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, τις τεχνολογικές εξελίξεις και το νέο επιχειρησιακό περιβάλλον των σύγχρονων συρράξεων.

Στο επίκεντρο των αλλαγών μπαίνει ένα σημείο που «έκαιγε» διαχρονικά: η είσοδος στο Πολεμικό Ναυτικό και την Πολεμική Αεροπορία. Από εδώ και πέρα, το πλαίσιο γίνεται σαφές: όλοι κατατάσσονται αρχικά στον Στρατό Ξηράς και μόνο όσοι διαθέτουν εξειδικευμένα επαγγελματικά προσόντα θα μπορούν να μετατάσσονται εσωτερικά στους άλλους δύο κλάδους.

Μετατάξεις μόνο με προσόντα

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό:

Οι ΕΣΣΟ μειώνονται από 6 σε 4: Φεβρουάριος, Μάιος, Αύγουστος, Νοέμβριος.

Το σύνολο των στρατευσίμων κατατάσσεται στον Στρατό Ξηράς.

Μόνο οπλίτες με εξειδικευμένα επαγγελματικά προσόντα μετατάσσονται εσωτερικά σε Πολεμική Αεροπορία και Πολεμικό Ναυτικό.

Η κατάταξη γίνεται σε 13 Κέντρα Εκπαίδευσης.

Το υπουργείο «δείχνει» έτσι ένα μοντέλο όπου ο κλάδος δεν επιλέγεται με «παραθυράκια», αλλά με βάση το τι μπορεί να προσφέρει ο στρατεύσιμος: ειδικότητα, πιστοποιήσιμες δεξιότητες, συγκεκριμένο γνωστικό αντικείμενο.

Κεντρικός πυλώνας είναι η βασική εκπαίδευση διάρκειας 10 εβδομάδων, αποκλειστικά στον Στρατό Ξηράς, με:

• περισσότερη πρακτική εκπαίδευση,
• πολλαπλασιασμό βολών, πορειών και ασκήσεων,
• προσθήκες όπως νυχτερινή βολή, βολή πιστολίου και ρίψη εκπαιδευτικής χειροβομβίδας,
• περισσότερες νυχτερινές εκπαιδεύσεις και «σύνθετα» σενάρια (π.χ. πορεία με βολή, νυχτερινή πορεία-βολή-διανυκτέρευση).

Παράλληλα, εντάσσονται και «οριζόντιες» δεξιότητες για την καθημερινότητα και την πολιτική ζωή μετά τη θητεία:

• Πρώτες βοήθειες
• πυροπροστασία
• περιβαλλοντική εκπαίδευση
• Drones, εξομοιωτές και ειδικό σήμα στη στολή

Σημαντική καινοτομία είναι η εκπαίδευση στα Συστήματα μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (ΣμηΕΑ): θεωρία, μέθοδοι εντοπισμού/αντιμετώπισης, εξάσκηση σε εξομοιωτή με σενάρια αυξανόμενης δυσκολίας και τελική δοκιμασία σε εκπαιδευτικό ΣμηΕΑ. Όσοι περάσουν επιτυχώς, ολοκληρώνουν εκπαίδευση στις δύο τελευταίες εβδομάδες, αποκτούν δεξιότητα χειριστή ΣμηΕΑ και λαμβάνουν ειδικό διακριτικό σήμα.

Μετά τη βασική εκπαίδευση ακολουθεί ειδική εκπαίδευση 4 εβδομάδων σε επιχειρησιακές μονάδες, σχολές, εξειδικευμένα κέντρα και Κέντρα Δια Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ).

Εδώ μπαίνει δεύτερη μεγάλη αλλαγή:

• Καταργούνται ειδικότητες που δεν ταιριάζουν στο σύγχρονο επιχειρησιακό περιβάλλον.
• Οι ειδικότητες ομαδοποιούνται σε 19 εκπαιδευτικές, από 46 κύριες που ίσχυαν έως τώρα.

Και για την Α’ ΕΣΣΟ προβλέπεται πιλοτική εφαρμογή δεξιοτήτων/προγραμμάτων στα ΚΔΒΜ, όπως:

• Χειριστής Μηχανημάτων
• Ναυαγοσώστης
• Οπλουργός
• Χειριστής Drone
• ειδικό πρόγραμμα Κυβερνοασφάλειας στη σχολή προγραμματιστών ηλεκτρονικών υπολογιστών

Υπάρχουν επίσης ειδικότητες που μετατίθενται απευθείας σε μονάδες (π.χ. ιατροί, φαρμακοποιοί, νοσηλευτές, φυσικοθεραπευτές, μικροβιολόγοι, οπλίτες πληροφορικής, μουσικοί, χημικοί κ.ά.).

Η θητεία

Το νέο πλαίσιο προβλέπει:

• 12 μήνες θητεία για τους οπλίτες,
• 9 μήνες για όσους καταταγούν ως πρότακτοι/πρωτόκλητοι και για όσους επιλεγούν ή επιλέξουν να υπηρετήσουν σε Θράκη, νησιά Ανατολικού Αιγαίου, ΕΛΔΥΚ και Λόχο Ευζώνων της Προεδρικής Φρουράς.
• Μετά την εκπαίδευση: επιχειρησιακές μονάδες και 70% προς Θράκη-Ανατολικό Αιγαίο

Μετά την ολοκλήρωση βασικής και ειδικής εκπαίδευσης, οι οπλίτες τοποθετούνται σε Μονάδες Επιχειρησιακής Ετοιμότητας (ελιγμού, υποστήριξης μάχης, διοικητικής μέριμνας), υψηλών απαιτήσεων, με απόλυτη προτεραιότητα στη Θράκη και το Ανατολικό Αιγαίο, όπου προβλέπεται να υπηρετήσει το 70%.

Οι τοποθετήσεις και οι μεταθέσεις γίνονται με μοριοδότηση (γνώσεις, δεξιότητες, τόπος προτίμησης/εντοπιότητα). Οι οπλίτες αποκτούν δικαίωμα τακτικής μετάθεσης μετά τους 6 μήνες από την κατάταξη, για:

• 12 εβδομάδες (σε 9μηνη θητεία) ή
• 26 εβδομάδες (σε 12μηνη θητεία).

Αλλάζει η αποζημίωση

Η μηνιαία αποζημίωση αναβαθμίζεται:

• 100 ευρώ στην παραμεθόριο (Θράκη & νησιά Ανατολικού Αιγαίου)
• 50 ευρώ στην ενδοχώρα
  από 8,80 ευρώ έως σήμερα.

Επιπλέον αυξήσεις:

• 150 ευρώ για τέκνα πολύτεκνων οικογενειών (από 35)
• 150 ευρώ για γονείς με 1 τέκνο, 200 ευρώ για 2 τέκνα (+50 για κάθε επιπλέον)
• 200 ευρώ για άγαμους ορφανούς και από τους δύο γονείς (από 100)

Νέο συσσίτιο

Στη διοικητική μέριμνα, προχωρά:

• νέο διατροφολόγιο με βάση σύγχρονα διατροφικά πρότυπα,
• δυνατότητα εξατομικευμένων μερίδων,
• και αύξηση του αντιτίμου της τροφοδοτικής μερίδας από 4,50 ευρώ σε 6,40 ευρώ, με στόχο ποιοτική και ποσοτική αναβάθμιση και ενιαία εφαρμογή σε όλα τα κέντρα.

Μετά από οκτώ δεκαετίες, το κληρονομικό δίκαιο στην Ελλάδα αλλάζει ριζικά, προσαρμοζόμενο στις σύγχρονες κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες.

Οι νέες διατάξεις στοχεύουν να περιορίσουν την απαξίωση περιουσιών που παραμένουν ανεκμετάλλευτες και να αποτρέψουν περιπτώσεις όπου οι κληρονόμοι αδυνατούν ή δεν επιθυμούν να τις διαχειριστούν.

Ιδιαίτερη σημασία έχει η ρύθμιση που καταργεί ουσιαστικά το λεγόμενο «εξ αδιαιρέτου» ή τα γνωστά «αδελφομοίρια». Πρόκειται για περιπτώσεις όπου οι συγκληρονόμοι δεν συμφωνούν στην αξιοποίηση της κοινής περιουσίας, με αποτέλεσμα τα ακίνητα να παραμένουν αναξιοποίητα. Με τη νέα ρύθμιση, αντί να κατανέμεται ποσοστό συγκυριότητας σε κάθε κληρονόμο, ένας αποκτά το ακίνητο και οι υπόλοιποι αποζημιώνονται χρηματικά ή με άλλο περιουσιακό στοιχείο.

Για παράδειγμα, όταν ένας γονιός αφήνει ένα ακίνητο σε ένα από τα παιδιά του, το άλλο παιδί δεν θα καθίσταται πλέον συγκύριος βάσει της νόμιμης μοίρας. Αντί αυτού, θα λαμβάνει αποζημίωση ή άλλο περιουσιακό στοιχείο ίσης αξίας. Σε περίπτωση διαφωνίας, ο ενδιαφερόμενος κληρονόμος θα μπορεί να προσφύγει στο δικαστήριο, το οποίο θα καθορίζει την αποζημίωση και θα επιλύει τη συγκυριότητα.

Στόχος της αλλαγής είναι να αποφευχθεί ο κατακερματισμός των περιουσιών σε μικρά μερίδια, φαινόμενο που έχει οδηγήσει χιλιάδες ακίνητα σε αδράνεια και εγκατάλειψη. Παράλληλα, οι νέες ρυθμίσεις επανακαθορίζουν τα ποσοστά που κληρονομούν σύζυγοι και παιδιά.

Αλλαγές στα ποσοστά και στα δικαιώματα των συζύγων

Όταν κληρονομούν από κοινού παιδιά και ο επιζών σύζυγος, το ποσοστό του συζύγου αυξάνεται από 25% σε 33%, εφόσον υπάρχει ένα παιδί. Αν τα παιδιά είναι δύο ή περισσότερα, παραμένει η υφιστάμενη αναλογία 25% για τον επιζώντα γονέα και 75% για τα παιδιά.

Επιπλέον, θεσπίζεται δικαίωμα παραμονής στην κοινή κατοικία για τον ή τη σύντροφο που μένει πίσω μετά τον θάνατο του άλλου, ακόμη και χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Ο/η σύντροφος θα μπορεί να παραμείνει στο σπίτι για τουλάχιστον τρία χρόνια, εκτός αν υπάρξει διαφορετική συμφωνία με τους κληρονόμους.

Νέες προβλέψεις για τους συντρόφους και τη διαχείριση περιουσίας

Μία ακόμη καινοτομία αφορά τα ζευγάρια που ζουν μαζί χωρίς γάμο ή σύμφωνο συμβίωσης. Εφόσον δεν υπάρχουν παιδιά ή άλλοι συγγενείς, ο επιζών σύντροφος θα μπορεί να κληρονομεί ολόκληρη την περιουσία, αποτρέποντας τη μεταβίβασή της στο Δημόσιο, όπως ισχύει σήμερα.

Τέλος, εισάγεται ρύθμιση που επιτρέπει σε ιδιοκτήτη να πουλήσει όσο ζει το σπίτι ή το εξοχικό του, να εισπράξει τα χρήματα και να συμφωνήσει με τον αγοραστή να παραμείνει στο ακίνητο για το υπόλοιπο της ζωής του. Εναλλακτικά, μπορεί να επιλέξει να παραμείνει στο ίδιο ακίνητο καταβάλλοντας ενοίκιο, αποφεύγοντας έτσι τη μετακόμιση και την αναστάτωση της καθημερινότητας.

Στενοί συγγενείς βρίσκονται σε… θέση μάχης ως αντίδικοι σε αντίπαλα στρατόπεδα διεκδικώντας μεγαλύτερο μερίδιο κληρονομιάς ή άλλες φορές προσβάλλοντας το περιεχόμενο μιας διαθήκης.

Και όπως έχει δείξει η δικαστηριακή πρακτική, δεν είναι λίγες οι φορές που μέχρι να εκδοθεί τελεσίδικη απόφαση για τέτοιες υποθέσεις χρειάζεται οι συγγενείς – αντίδικοι να έχουν… σπαταλήσει δέκα, ακόμα και δεκαπέντε χρόνια με μεγάλο οικονομικό και ψυχικό κόστος, που ούτως ή άλλως κουβαλούν αυτές οι δικαστικές διαφορές.

Το νέο κληρονομικό δίκαιο, που έρχεται να μεταρρυθμίσει ολιστικά αυτό το κρίσιμο πεδίο και αφορά το σύνολο της κοινωνίας, περιλαμβάνει διατάξεις που αποτελούν ισχυρό θεσμικό ανάχωμα για τις δικαστικές διαμάχες μεταξύ των συγγενών. Οι νομοθετικές προβλέψεις που περιλαμβάνονται στο σχέδιο νόμου, το οποίο η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης ανέθεσε σε ομάδα εγνωσμένου κύρους δικαστών πανεπιστημιακών, συμβολαιογράφων και δικηγόρων, υπό τον ομότιμο καθηγητή του ΕΚΠΑ και ακαδημαϊκό Απόστολο Γεωργιάδη, στοχεύουν όχι μόνο στον εκσυγχρονισμό του, αλλά και στην αντιμετώπιση τέτοιων οικογενειακών συγκρούσεων.

Η εισαγωγή των κληρονομικών συμβάσεων, η προσαρμογή στη σύγχρονη οικογένεια με ξεκάθαρες γραμμές ως προς τα κληρονομικά δικαιώματα, ο εξορθολογισμός της νόμιμης μοίρας και ο διαχωρισμός της ατομικής περιουσίας του κληρονόμου από αυτή του κληρονόμου σε συνδυασμό με το ψηφιακό μητρώο διαθηκών, που λειτουργεί ήδη από την 1η Νοεμβρίου 2025, αποτελούν τα πέντε βασικά νομοθετικά εργαλεία που μπορούν να οδηγήσουν στη δραστική μείωση των σκληρών και πολυετών δικαστικών διενέξεων μεταξύ συγγενών για κληρονομικά θέματα.

Τα πέντε νομοθετικά εργαλεία που μπορούν να αποτρέψουν τις πολυετείς ενδοοικογενειακές μάχες είναι:

1.Κληρονομικές συμβάσεις. Με τις κληρονομικές συμβάσεις καθιερώνεται για πρώτη φορά η δυνατότητα ο κληρονομούμενος όσο είναι εν ζωή να συμφωνεί με συμβολαιογραφική πράξη με πρόσωπα που επιλέγει (π.χ. παιδιά, σύντροφο, τρίτο πρόσωπο) για το ποιος θα κληρονομήσει και τι ακριβώς θα κληρονομήσει μετά τον θάνατό του.

Ετσι, μειώνονται οι μεταθανάτιες συγκρούσεις, οι πλαστές διαθήκες, οι δικαστικές διαμάχες, και η κατανομή της περιουσίας γίνεται δικαιότερη, σύμφωνη με την ελεύθερη βούληση του διαθέτη και πιο προβλέψιμη για τους κληρονόμους.

2.Προσαρμογή στη σύγχρονη οικογένεια. Οι ρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο νομοσχέδιο λαμβάνουν υπόψη τις νέες μορφές οικογένειας και σχέσεων. Ετσι, για πρώτη φορά εισέρχεται στην κληρονομική διαδοχή, εκτός από τον σύζυγο με γάμο, θρησκευτικό ή πολιτικό, εκτός από τον σύντροφο με σύμφωνο συμβίωσης, και ο σύντροφος σε ελεύθερη ένωση, αρκεί να έχουν συμπληρωθεί τρία χρόνια κοινής ζωής με τον κληρονομούμενο. Η διάταξη αυτή ξεκαθαρίζει το τοπίο για το τι ακριβώς μπορεί και υπό ποιες προϋποθέσεις ο σύντροφος σε ελεύθερη συμβίωση, με αποτέλεσμα να μη χρειάζεται να ξεκινούν πολυετείς δικαστικοί αγώνες κυρίως όταν υπάρχουν παιδιά από προηγούμενο γάμο.

3.Εξορθολογισμός της νόμιμης μοίρας. Αλλαγές στον τρόπο υπολογισμού της νόμιμης μερίδας, που συχνά προκαλεί διαμάχες. Στο πλαίσιο της αναμόρφωσης του κληρονομικού δικαίου, αλλάζει ριζικά η νόμιμη μοίρα καθώς μετατρέπεται από εμπράγματο δικαίωμα σε χρηματική αξίωση, αποτρέποντας τον τεμαχισμό ακινήτων, η διεκδίκηση των οποίων – ακόμα και για μικρά μερίδια – οδηγεί σε δικαστικές διαμάχες ετών.

Με αυτόν τον τρόπο μπαίνει τέλος στα αποκαλούμενα «αδελφομοίρια», δηλαδή στις εξ αδιαιρέτου κληρονομιές, γεγονός που σημαίνει πρακτικά πως αντί να μοιράζονται ένα ακίνητο πολλοί κληρονόμοι, το ακίνητο μπορεί να περάσει σε έναν, ο οποίος αποζημιώνει τους υπόλοιπους, μειώνοντας έτσι τις διαφωνίες για τη διαχείριση και την πώληση.

Με τις προωθούμενες διατάξεις οι κληρονόμοι – μεριδιούχοι παύουν να αποκτούν συγκυριότητα σε ακίνητα και θα έχουν πλέον μόνο δικαίωμα χρηματικής αποζημίωσης από τους κληρονόμους, γεγονός που ξεκαθαρίζει το κληρονομικό τοπίο και μειώνει τις συγκρούσεις.

4. Διαχωρισμός κληρονομικής από ατομική περιουσία. Προστασία της κληρονομικής περιουσίας από χρέη του κληρονόμου, περιορίζοντας τις οικονομικές συγκρούσεις.

Η ρύθμιση αυτή αποτελεί ανάσα για χιλιάδες κληρονόμους που βρίσκονταν φορτωμένοι με χρέη και μέσα σε ένα δικαστικό τούνελ από τους δανειστές του κληρονόμου που στρέφονταν εναντίον τους. Με τις νέες διατάξεις η περιουσία που κληρονομεί ο κληρονόμος (κληρονομική) ξεχωρίζει από την ήδη υπάρχουσα δική του (ατομική), και έτσι, με αυτόν τον τρόπο, υψώνεται τείχος προστασίας στην ατομική περιουσία από κληρονομικές οφειλές.

5. Ψηφιακή πλατφόρμα δημοσίευσης διαθηκών. Η πλατφόρμα με την ονομασία diathikes.gr είναι το ψηφιακό εργαλείο που λειτουργεί από την 1η Νοεμβρίου 2025 και παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να αναζητήσουν με ασφάλεια την ύπαρξη διαθηκών, να αιτηθούν τη λήψη πιστοποιητικού περί δημοσίευσης ή μη δημοσίευσης διαθήκης, τη λήψη πρακτικού δημοσίευσης διαθήκης και να ζητήσουν την κήρυξη ιδιόγραφης διαθήκης ως κύριας.

Ολες αυτές οι διαδικασίες μέχρι πριν από λίγο καιρό γίνονταν μέσω των δικαστηρίων και απαιτούσαν ακόμα και ενάμιση χρόνο, ενώ τώρα πια έχουν περάσει υπό την ομπρέλα του Συμβολαιογραφικού Συλλόγου και πολίτης – κληρονόμος δεν χρειάζεται να προσφεύγει στα δικαστήρια αλλά μπορεί σε διάστημα από 3 έως 7 ημέρες να έχει στα χέρια του όλα τα αναγκαία έγγραφα. Επιπλέον, με τη θεσμοθέτηση και τη λειτουργία του Μητρώου Αδημοσίευτων Διαθηκών επιχειρείται να μπει φραγμός στις πλαστές διαθήκες, η ύπαρξη των οποίων οδηγεί σε πολυετείς δικαστικές διενέξεις ολόκληρες οικογένειες.