Θυμάστε την παρουσιάστρια Μαρία Χούκλη, η οποία κάποτε ήταν η «βασίλισσα» των δελτίων ειδήσεων; Η ίδια έχει εξαφανιστεί από το προσκήνιο τα τελευταία χρόνια, αλλά συνεχίζει να δουλεύει σκληρά, μην έχοντας αλλάξει στο ελάχιστο.
Η Μαρία Χούκλη γεννήθηκε στις Σέρρες το 1961. Σπούδασε νομικά στη Θεσσαλονίκη, και εργάστηκε ως δικηγόρος επί δύο χρόνια. Το 1987 άρχισε να εργάζεται στην ΕΤ3, αργότερα δούλεψε σε ιδιωτικούς τηλεοπτικούς σταθμούς και το 2001 επέστρεψε στην κρατική τηλεόραση. Παρουσίασε εκπομπή για βιβλία (Για μια θέση στο ράφι), και την εκπομπή Ομιλείτε Ελληνικά; η οποία ασχολήθηκε με τη σωστή χρήση της ελληνικής γλώσσας. Το 2007 ορίσθηκε συντονίστρια στην «τηλεμαχία» πριν από τις εκλογές του Σεπτεμβρίου. Δούλεψε ως εκφωνήτρια στο ραδιόφωνο. Μέχρι το καλοκαίρι του 2010 ήταν η παρουσιάστρια του κεντρικού δελτίου ειδήσεων στον κρατικό τηλεοπτικό σταθμό ΝΕΤ. Στις 2 Σεπτεμβρίου 2010 ανακοινώθηκε η ένταξή της στον τηλεοπτικό σταθμό ΑΝΤ1 ως παρουσιάστριας του κεντρικού καθημερινού δελτίου ειδήσεων του σταθμού. Αργότερα εργάστηκε στον ραδιοφωνικό σταθμό Αθήνα 9.84.
Έχει εκλεγεί «Δημοσιογράφος της χρονιάς» για πολλές συνεχόμενες χρονιές.
Τον Απρίλιο του 2016 επιβλήθηκε η ποινή της επίπληξης στη Μαρία Χούκλη από την ΕΣΗΕΑ για τη μεροληπτική της στάση την περίοδο πριν από το δημοψήφισμα του 2015.
Σήμερα είναι ειδική σύμβουλος του Υφυπουργού στον Πρωθυπουργό Ακη Σκέρτσου της κυβέρνησης Κ. Μητσοτάκη και πρόσφατα είχαν υπάρξει μέχρι και φήμες επιστροφής της.
«Ο καρκίνος σε αλλάζει»
Η Μαρία Χούκλη είχε βρεθεί με τις Μάγια Τσόκλη και Ρέα Βιτάλη στο 6ο Πανελλήνιο Φόρουμ με τίτλο «Γυναίκες στην Ογκολογία: Διευρύνοντας τα Σύνορα» στη Θεσσαλονίκη και συγκλόνισαν με τις δικές τους ιστορίες για τον καρκίνο.
«Στο μυαλό μας να μην έχουμε την εντύπωση ότι καρκίνος ίσον θάνατος. Δεν είναι έτσι. Ήταν μεγάλο το σοκ. Έκλαιγα επί ώρες. Ταλαιπωρήθηκα έναν μηνά με εξετάσεις μέχρι να πούμε είναι καρκίνος στο μαστό. Χρειάζεται οι γιατροί να μη μείνουν στη διάγνωση αλλά να εξηγήσουν τι μπορεί να σημαίνει αυτό που διέγνωσαν.
Ο καρκίνος σε αλλάζει και προς το καλύτερο και προς το χειρότερο. Μαθαίνεις, όμως, να εκτιμάς τα καλά πράγματα. Θυμάμαι έκλαιγα για ώρες. Φρόντισα, όμως, να μην κλειστώ στο σπίτι μου. Να μη νιώσω άρρωστη ακόμη και όταν ήμουν πολύ άρρωστη. Γιατί πίστευα με αυτό τον τρόπο ότι κοροϊδεύω τον καρκίνο. Δεν ήταν καθόλου εύκολο. Τα βλέμματα του κόσμου σε κοιτάζουν στο στήθος όταν ξέρουν πως έχεις κάνει μαστεκτομή.
Συνέχισα κανονικά την επαγγελματική μου δραστηριότητα και την κοινωνική μου ζωή. Δεν ήταν καθόλου εύκολο. Δεκαεπτά χρόνια πέρασαν και ακόμη είμαι αγχωμένη όταν έρχεται η ώρα για το τσεκ απ. Τώρα έρχεται η ώρα για το τσεκ απ. Τώρα πια μιλάω για τον καρκίνο. Αυτό που σε φοβίζει περισσότερο είναι το άγνωστο. Μπορώ να πω με λένε Μαρία και είμαι καλά», είπε συγκινημένη η δημοσιογράφος.
Μερικές πρακτικές τροποποιήσεις στις διατροφικές συνήθειες του πάσχοντος από αϋπνίες ατόμου μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην έλευση και την απρόσκοπτη συνέχιση του ύπνου
Η μελατονίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται από την επίφυση, στον εγκέφαλο. Βοηθά τον οργανισμό μας να γνωρίζει πότε είναι ώρα για ύπνο και πότε είναι η ώρα για να ξυπνήσουμε. Η σύνθεση και έκκρισή της, ενεργοποιούνται από το σκοτάδι και απενεργοποιούνται από το φως. Για τον λόγο αυτό καλείται και «ορμόνη του ύπνου» ή «βιολογικό ρολόι» του οργανισμού.
Επιπλέον, έχει και αυτή αντιοξειδωτικές και ενισχυτικές του ανοσολογικού μας συστήματος ιδιότητες. Η μείωση της παραγωγής της μελατονίνης στους ανθρώπους λόγω του ότι στην εποχή μας εκτίθενται πολύ περισσότερες ώρες στο φως -εξαιτίας του τεχνητού φωτισμού τη νύχτα- έχει προταθεί ως μια από τις αιτίες της μεγάλης αύξησης των προβλημάτων που σχετίζονται με την αϋπνία στο γενικό πληθυσμό, αλλά και των καρκίνων.
Η θεωρία αυτή ισχυροποιείται από έρευνες που έδειξαν σημαντική αύξηση περιστατικών καρκίνου σε εργαζόμενους τη νύχτα που εκτίθενται για πολύ περισσότερες ώρες στο φως. Υπάρχουν χάπια μελατονίνης (φυσικής ή συνθετικής) τα οποία δεν είναι, ούτε χαρακτηρίζονται ως συμπληρώματα διατροφής και πωλούνται ελεύθερα, χωρίς ιατρικής συνταγή.
Ωστόσο, δεδομένου ότι οι μακροχρόνιες επιδράσεις της πρόσθετης πρόσληψης μελατονίνης δεν έχουν πλήρως διακριβωθεί, πρέπει να επιζητείται η ανάλογη ιατρική συμβουλή. Ακόμα και για όσους επιθυμούν την αναδιοργάνωση του βιολογικού τους κύκλου, που παρατηρείται όταν οι άνθρωποι ταξιδεύουν σε διαφορετικές ζώνες ώρας (jet lag).
Προφανώς, το καλύτερο διατροφικό συμπλήρωμα αποτελούν οι φυσικές πηγές της μελατονίνης που είναι:
τα κεράσια,
οι πορτοκαλί πιπεριές,
τα καρύδια,
η μουστάρδα,
ο λιναρόσπορος,
το κάρδαμο,
τα κρεμμύδια,
η ντομάτα και
η γαλοπούλα.
To αφιέρωμα μας στον Περικλή Περάκη: Έναν τραγουδιστή με σημαντική διαδρομή στις δεκαετίες του ’70 και του ’80 που έφυγε πρόσφατα
O Περικλής Περάκης είχε πρωτοστατήσει στο ελαφρολαϊκό τραγούδι, στην ελληνόφωνη disco και στην αναβίωση της οπερέτας.
Ο Περικλής Περάκης (αν και το σωστό είναι «Περράκης», με δύο «ρ», παρότι υπέγραφε άλμπουμ και ως «Περάκης») ήταν για πολλά χρόνια εκτός δουλειάς. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα οι νεότεροι φίλοι του ελληνικού τραγουδιού να μην τον γνωρίζουν. Να μην ξέρουν τα τραγούδια του, αγνοώντας, εντελώς, κάποιες πολύ ιδιαίτερες στιγμές της πορείας του, στα καλλιτεχνικά πράγματα, που έχουν πολύ μεγάλη σημασία.
Κατ’ αρχάς λίγοι ξέρουν πως ο καλλίφωνος Περικλής Περάκης είχε ξεκινήσει επαγγελματικά (και) ως λυρικός τραγουδιστής.
Και αυτός, και η αδελφή του, η αγαπητή σε πολλούς τραγουδίστρια Ξανθή Περάκη, είχαν σπουδάσει τραγούδι και μάλιστα σε τρία ωδεία –όπως είχε πει η ίδια η Ξ. Περάκη, στον Αλκίνοο Μπουνιά της Espresso, το 2016–, στο Εθνικό, στο Ελληνικό και στο Ορφείο!
Ο ίδιος ο Περικλής Περάκης στο εξώφυλλο ενός δίσκου του είχε γράψει πως ήδη από το 1967 τραγουδούσε λυρικό τραγούδι, με τη Εθνική Λυρική Σκηνή, στο Ηρώδειο!
Η φωνή του Περικλή Περάκη είναι εντυπωσιακή. Σε χρώματα, σε έκταση, σε πάθος, με ιδιαίτερη υπογράμμιση των λέξεων και των νοημάτων – και κάπως έτσι, ως ερμηνευτής, μόνο με τους πολύ μεγάλους συναδέλφους του, από την ίδιαν εποχή, θα μπορούσε να συγκριθεί.
Και όντως, αφού συμμετείχε στο ανέβασμα των οπερών, του μεγάλου ανανεωτή του είδους, Christoph Willibald Gluck (1714-1787) «Ιφιγένεια η Εν Αυλίδι» και «Ιφιγένεια η Εν Ταύροις», που είχαν παρουσιαστεί στο Φεστιβάλ Αθηνών, στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, τον Ιούνιο του 1967, ενώ είχε εμφανισθεί και το 1969 στην όπερα του Giuseppe Verdi «Μάκβεθ». Βεβαίως όχι στους κεντρικούς ρόλους, τους οποίους είχαν «καπαρώσει» οι αναγνωρισμένοι λυρικοί τραγουδιστές της εποχής (Βασίλης Γιαννουλάκος, Ευθύμιος Μιχαλόπουλος, Κική Μορφωνιού κ.ά.), μα στην χορωδία.
Είχε προηγηθεί, όμως, η παρουσία του Περικλή Περάκη στις μπουάτ της εποχής. Όπως μας είπε η τραγουδοποιός Μαίρη Δαλάκου:
«Στο ξεκίνημά μου στις μπουάτ της Πλάκας γνώρισα τον Περικλή, όταν βρεθήκαμε να τραγουδάμε μαζί, ένα χειμώνα στο Συμπόσιον του Γιώργου Μπουκουβάλα. Ερχόταν σπίτι μου για πρόβες, καθώς και η ηθοποιός Ελένη Κυπραίου, που απήγγειλε. Συνόδευα και τους δύο στο πιάνο –εκτός από τον εαυτό μου, όταν έλεγα τα τραγούδια μου–, γιατί δεν υπήρχε άλλος πιανίστας. Ο Περικλής ερμήνευε εξαιρετικά Μάνο Χατζιδάκι, τα τραγούδια από τον “Κύκλο με την Κιμωλία” και τον “Κύκλο του C.N.S.”. Έγινε υπέροχος φίλος και συνεργάτης!».
Στα πρώτα χρόνια του ’70 κυριαρχεί στις πίστες και στην δισκογραφία το ελαφρολαϊκό τραγούδι. Ο Περικλής Περάκης, που έχει τέλεια φωνή γι’ αυτό το στυλ τραγουδιού, ξεκινά με δύναμη, με μερικά πολύ ωραία τραγούδια, το 1973.
Είναι η εποχή όπου κυριαρχούν μερικές αξιοθαύμαστες φωνές στο χώρο, καθώς πέρα από το ηγετικό δίδυμο Τόλης Βοσκόπουλος-Μαρινέλλα, υπάρχουν ακόμη ο Γιάννης Πάριος, ο Κωστής Χρήστου, η Τζένη Βάνου, ο Λευτέρης Μυτιληναίος, η Λίτσα Διαμάντη, ο Λάκης Αλεξάνδρου και άλλοι βεβαίως, που λένε ωραιότατα τραγούδια. Μέσα σ’ αυτή την ομάδα των ερμηνευτών εντάσσεται, με άνεση, και ο Περικλής Περάκης.
Παρότι ο Περάκης ηχογραφούσε για μικρή εταιρεία, την Sonora, οι δίσκοι του πουλάνε αρκετά (ιδίως τα 45άρια) και ακούγονται παντού. Και πώς να μην ακούγονται, όταν σ’ αυτούς χαράζονται τραγούδια όπως τα «Απονιά» και «Έλα ένα βράδυ» των (Στ. Σωτηρίου-Καλ. Μαρμαρινού), το «Ποιος θα το πίστευε» (Στ. Σωτηρίου-Αλ. Καγιάντα-Καλ.Μαρμαρινού) και λοιπά;
Λέμε για την αφρόκρεμα του ελαφρολαϊκού, για σπουδαία κομμάτια, που αποδίδονται από την δυνατή, λαμπερή, αρρενωπή, καθαρή, αισθαντική και πάνω απ’ όλα άνετη και αβίαστη φωνή του Περικλή Περάκη.
Όχι τυχαία τα τραγούδια αυτά θα τα έλεγαν τα μεταγενέστερα χρόνια πολλοί και διάφοροι (Μανώλης Λιδάκης, Βασίλης Τερλέγκας, Βασίλης Καρράς, Χριστίνα Μαραγκόζη κ.ά.), κάνοντάς τα γνωστά στους νεότερους ακροατές, αλλά, ως συνήθως, καμία απ’ όλες αυτές τις εκτελέσεις δεν θα μπορούσε να ξεπεράσει εκείνες του Περάκη…
Μέσα σε δυο-τρία χρόνια ο Περικλής Περάκης θα κάνει κάμποσα άλμπουμ στην Sonora είτε προσωπικά, όπως το «Κάτι Τελειώνει…» (1974), με τις επιτυχίες «Κάτι τελειώνει…» (Δ. Μηλιού-Ξεν. Φιλέρη) και «Κυρία μου» (Στ. Σωτηρίου), είτε σε συνεργασία με την τραγουδίστρια Γεωργία Λόγγου – λέμε για τα LP «Οι Ρωμηοί» σε μουσική Μπάμπη Πραματευτάκη και στίχους Αλέκου Καγιάντα, «Χθες Σήμερα Πάντα» με τραγούδια του Βασίλη Τσιτσάνη, «Τα Ωραιότερα Τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη» και «Να με Θυμάσαι» με μουσικές του Μιχάλη Καρρά και στίχους διαφόρων.
Το 1975 οι «μετοχές» του Περικλή Περάκη έχουν ανεβεί κι έτσι «μετακομίζει» σε μια μεγάλη εταιρεία πια, την Columbia.
Εκεί θα κάνει έναν πρώτο δίσκο με τον Γιώργο Χατζηνάσιο, τις «Αντιθέσεις» (τραγουδούσε και η Αιμιλία Νομικού), που θα δώσει σπουδαία τραγούδια και μεγάλες επιτυχίες.
Η επιτυχία ήταν το «Τώπε το ναι» (σε στίχους Σέβης Τηλιακού), που ακουγόταν συνεχώς στο ραδιόφωνο και στα τζουκ-μπόξ, αλλά τα μεγάλα τραγούδια ήταν άλλα. Ήταν το «Εκεί στην άκρη» (στίχοι Γιώργος Κανελλόπουλος), το «Άνοιξε το παράθυρο» (στίχοι Ερρίκος Θαλασσινός) –είχε ακουστεί από τον Αντώνη Καλογιάννη στην ταινία του Ε. Θαλασσινού «Ένας Νομοταγής Πολίτης» (1974), αλλά ο Περικλής Περάκης φαίνεται πως είναι ο πρώτος που το περνάει στην δισκογραφία– και ακόμη το έξοχο «Της μοίρας τ’ αδράχτι», σε στίχους Νίκου Γκάτσου.
Η φωνή του Περικλή Περάκη είναι εντυπωσιακή. Σε χρώματα, σε έκταση, σε πάθος, με ιδιαίτερη υπογράμμιση των λέξεων και των νοημάτων – και κάπως έτσι, ως ερμηνευτής, μόνο με τους πολύ μεγάλους συναδέλφους του, από την ίδιαν εποχή, θα μπορούσε να συγκριθεί.
Το 1976 ο Περάκης έχει δημιουργήσει πλέον μεγάλο όνομα, τραγουδάει στο κέντρο Αντιθέσεις, στο Σύνταγμα (Ξενοφώντος & Φιλελλήνων) μαζί με τους Πρόδρομο Τσαουσάκη, Ξανθή Περάκη, Γιάννη Μπογδάνο κ.ά., ενώ κυκλοφορεί και το άλμπουμ του «Ερωτικοί Διάλογοι» (τραγουδούσαν και οι Αρετή Κυπραίου, Μάριος) με συνθέσεις του Γιώργου Κατσαρού και στίχους του Κώστα Ρουβέλα. Στον δίσκο υπήρχαν καλά τραγούδια, αλλά λίγα ακούστηκαν πλατύτερα. Τα ωραιότερα ήταν τα «Αξιότιμη κυρία» και «Πού πήγε».
Σταθερά στην EMI / Columbia, το 1977, ο Περικλής Περάκης κυκλοφορεί το LP «Θέλεις ή Δεν Θέλεις», με τραγούδια των Τάκη Σούκα-Ηρακλή Παπασιδέρη, Στέλιου Βαμβακάρη και Μιχάλη Καρρά. Έξοχες ερμηνείες για μιαν ακόμη φορά και ωραία τραγούδια γενικώς, που δεν ακούστηκαν πολύ – όπως το «Αυτή δεν λέγεται αγάπη».
Είναι η εποχή όπου η Columbia ψάχνεται από πλευράς ρεπερτορίου, αισθητικά κ.λπ. Η MINOS και η Polydor κυριαρχούν στην αγορά με τις εκδόσεις και τις προτάσεις τους και η κάποτε ισχυρή πολυεθνική εταιρεία, το ελληνικό παράρτημά της, από το οποίο έχει αποχωρήσει φυσικά ο Τάκης Β. Λαμπρόπουλος, βρίσκεται σε… κώμα. Κώμα, από το οποίο θα βγει πρόσκαιρα μέσω του παραγωγού (και βεβαίως μουσικού) Γιώργου Πετσίλα.
Ο Πετσίλας (σύζυγος της Νάνας Μούσχουρη μέχρι το 1975 και για πολλά χρόνια συνεργάτης της – βασικά ο άνθρωπος που συνέβαλε τα μέγιστα στην διεθνή καταξίωσή της) είναι ανοικτό πνεύμα και αυτό φαίνεται όχι γιατί βγάζει το «Φλου» του Παύλου Σιδηρόπουλου και της Σπυριδούλας, μα γιατί βγάζει τον πρώτο δίσκο του Χάρρυ Κλυνν, το «Για Δέσιμο…» και τα «DISCOΜΕΡΑΚΙΑ».
Πιάνει δηλαδή τον χαμό που γίνεται με την disco στη χώρα, και ως παραγωγός προτείνει ένα ευχάριστο άλμπουμ για τον πολύ κόσμο, που ξελασπώνει και την εταιρεία και που κυρίως κομίζει μια νέα λαϊκή αισθητική πρόταση.
Η disco έπρεπε να περάσει στο λαϊκό πάλκο. Το άξιζε. Μπορούσε να συνδεθεί χωρίς πρόβλημα με το μπουζούκι και μπορούσε να αναμορφώσει τα παλιά λαϊκά και ελαφρολαϊκά, δίνοντάς τους μια νέα πνοή, ώστε να μπορεί να καταναλωθούν ξανά. Με μηδέν νέο ρεπερτόριο δηλαδή, αλλά με μερικές καλές ιδέες, το πράγμα θα μπορούσε να κυλήσει, αφού θα δουλευόταν άκρως επαγγελματικά.
Ο Πετσίλας δεν φείδεται χρημάτων, στην παραγωγή. Έχει μπροστά τον Περικλή Περάκη, βαρύ πυροβολικό, με την φωνάρα και το μπρίο του, αλλά πίσω έχει κόσμο και κοσμάκη. Στον δίσκο διαβάζουμε… «παίζει η Συμφωνική Ορχήστρα της Columbia», ενώ συμμετέχει και το γκρουπ Naked Venus, με τον άξιο Νέστορα Δάνα να αναλαμβάνει τις ενορχηστρώσεις και την διεύθυνση όλου αυτού του κόσμου.
Όταν λέμε «Συμφωνική Ορχήστρα της Columbia» λέμε, βασικά, για τα βιολιά και τα πνευστά της. Ονόματα μουσικών δεν υπάρχουν στο άλμπουμ, αλλά δεν αποκλείεται στα βιολιά να είναι οι Δημήτρης Βράσκος, Παντελής Δεσποτίδης κ.ά., στα πνευστά οι Άρης Καραντάνης, Γιάννης Θεοδωρίδης κ.ά., στα σύνθια ο Χρήστος Ζερμπίνος κ.λπ.
Και στο ροκ γκρουπ, στους Naked Venus, ποιοι να έπαιζαν άραγε; Πάντως δεν αποκλείεται στην funky κιθάρα να είναι ο Τίτος Καλλίρης… Ποιος ξέρει…
Πάντως, όποιοι και να ήταν οι οργανοπαίκτες η δουλειά που είχε γίνει ήταν εξαιρετική. Τα disco και funky vibes ήταν ατελείωτα και το γεγονός πως ουσιαστικά μιλάμε για ένα άλμπουμ με τραγούδια ποτ-πουρί σημαίνει πως από την αρχή είχε γίνει, αυτό, για να καταναλωθεί στις ντίσκο-πίστες. Όχι στις «επαγγελματικές» των αναγνωρισμένων ντισκοτέκ, γιατί εκεί λόγω άγνοιας, αφέλειας και ασυνείδητης υποτέλειας κυριαρχούσαν τα ξένα ονόματα, αλλά στις λαϊκές, των λαϊκών μαγαζιών εννοούμε, και βασικά στις… σπιτικές.
Με τα «DISCOΜΕΡΑΚΙΑ» γινόταν χαμός στις γειτονιές και δεν υπήρχε αρραβώνας, γάμος, βάπτιση, γενέθλια, ονομαστική γιορτή, παιδικό / εφηβικό πάρτυ κ.λπ., που να μην παίζει ο δίσκος «εμπλοκή», δυο, τρεις και τέσσερις φορές το βράδυ και τη νύχτα.
Είναι η εποχή όπου η απόκτηση ενός στερεοφωνικού συγκροτήματος έχει γίνει προσβάσιμη στον πολύ κόσμο. Κοινώς, στερεοφωνικό πια έχουν οι πάντες. Και κάπως έτσι η «μπότα» από τα «DISCOΜΕΡΑΚΙΑ» δεν θα μπορούσε παρά να τεστάρει τα γούφερ των λαϊκών στερεοφωνικών στις συνοικίες.
«Μαντουμπάλα», «Όσο αξίζεις εσύ», «Ό,τι αρχίζει ωραίο», «Πήρε φωτιά μια καρδιά», «Τα μαύρα μάτια σου», «Κάτω απ’ το πουκάμισό μου», «Άναψε το τσιγάρο», «Ο μαχαραγιάς», «Ένα τραγούδι απ’ τ’ Αλγέρι», «Άμα θες να κλάψεις κλάψε» κ.λπ.
Ο Περικλής Περάκης περνάει ανεπαίσθητα απ’ όλα, καθώς με την φωνή που διαθέτει μπορεί να υποστηρίξει τα πάντα, ολισθαίνοντας από το ένα στο άλλο, χωρίς να αντιλαμβάνεσαι το πώς – αλλάζοντας «κοστούμι» στον αέρα και επί το έργον. Πραγματικά σπουδαίος! Το είχαν καταλάβει, δε, και οι Τούρκοι, καθότι το άλμπουμ θα έβγαινε και στην γείτονα!
Από την εποχή της παράστασης «Αλλαγή και Πάσης Ελλάδος», στην Διαγώνιο της Πλάκας, σεζόν 1982-83. Να αναφέρουμε όσους αναγνωρίζουμε. Πρώτη σειρά, κάτω, από αριστερά: Ζωρζ Πιλαλί, Τόνυ Άντονυ. Δεύτερη σειρά από αριστερά: Νάσος Πατέτσος, Αιμιλία Σαρρή, Περικλής Περάκης, Ρένα Βιολάντη. Τρίτη σειρά, από αριστερά: Σίσσυ Αλατά (δεύτερη), Χάρρυ Κλυνν (τρίτος), Νίκος Στρατηγός (τέταρτος). Τέταρτη σειρά, από αριστερά: Δημήτρης Μαργιολάς (τρίτος), Τάκης Μπουγάς (πέμπτος)
Δύο χρόνια αργότερα, το 1980, ο Περικλής Περάκης επιχειρεί να το ξανακάνει με τα «Ευρωλαϊκά», πάλι με τον Γιώργο Πετσίλα στην παραγωγή, ενώ στο εξώφυλλο σημειώνεται: «Ο δίσκος αυτός ηχογραφήθηκε με τα πιο σύγχρονα μηχανήματα σε DOLBY A System και σε FULL STEREO».
Όντως η παραγωγή είναι εξαιρετική, με τους Πετσίλα και Δάνα στα πόστα τους και με τον Γιάννη Κιουρκτσόγλου στην κονσόλα του ήχου. Ο Περικλής Περάκης πάντα στη θέση 1 είναι για άλλη μια φορά αχτύπητος.
Το άλμπουμ αυτό καινοτομεί, μάλιστα, ως προς ένα σημείο. Στην πρώτη πλευρά δεν υπάρχει ποτ-πουρί, αλλά πρωτότυπα τραγούδια του Βασίλη Βασιλειάδη και της Λούλας Παπαγιαννοπούλου.
Αν τα «Ευρωλαϊκά» είχαν και στην δεύτερη πλευρά πρωτότυπα και όχι μία… τρίτη πλευρά ποτ-πουρί, σε στυλ «DISCOΜΕΡΑΚΙΑ», θα μιλάγαμε, σήμερα, για έναν άλλου τύπου δίσκο, δηλαδή δισκάρας λαϊκής disco, κατά πολύ ανώτερο των αντιστοίχων του Γιάννη Φλωρινιώτη, της Λίτσας Διαμάντη κ.λπ. Το «Κατηγορώ» είναι φοβερό τραγούδι.
Το 1980, όμως, ο Περικλής Περάκης θα εμφανιζόταν και στο θέατρο, παίρνοντας μέρος στην επιθεώρηση του Ναπολέοντα Ελευθερίου «Μέσα κι έξω πάμε πρίμα – κολυμπήσαμε στο χρήμα» (με Γιάννη Βογιατζή, Νέλλη Γκίνη, Γιώργο Κοινούση κ.ά.), ενώ το 1982 θα συνεργαζόταν με τον Χάρρυ Κλυνν, στην Διαγώνιο, στην Πλάκα (Αδριανού), στο σώου «Αλλαγή και Πάσης Ελλάδος», μαζί με τους Αιμιλία Σαρρή, Νάσο Πατέτσο, Ρένα Βιολάντη, Τόνυ Άντονυ, Γιώργο Πιλάλα και την… Εμπροσθοδρομική Κομπανία.
Το τελευταίο άλμπουμ του Περικλή Περάκη στην Columbia θα είχε τίτλο «Δώσε Λύση» και θα κυκλοφορούσε το 1981. Λέμε για έναν καθαρά λαϊκό δίσκο, με πρωτότυπες συνθέσεις των Αντώνη Ρεπάνη, Νάκη Πετρίδη και Γιώργου Ζαμπέτα.
Ο δίσκος μπορεί να ήταν «μια χαρά» για λαϊκός, με πολλά καλά τραγούδια δηλαδή («Από τότε που έφυγες», «Δεν μπορώ να ξεχάσω» κ.λπ.), αλλά δεν θα ακουγόταν σχεδόν καθόλου. Έπεσε πάνω στους πρώτους μήνες του ΠΑΣΟΚ, όταν οι διαφημιστικές εκπομπές των εταιρειών κόβονται από το ραδιόφωνο και οι δίσκοι αφήνονταν… αβοήθητοι στο πέλαγο.
Εκείνη την εποχή ο Περικλής Περάκης, που έχει ακόμη υψηλό στάτους, δίνει μια συνέντευξη στο περιοδικό «Μουσική» (τεύχος #44, Ιούλης ’81), στην οποία μιλούσε γενικότερα, για το πώς έβλεπε, τότε, τα πράγματα στη μουσική και το τραγούδι μας. Λέει κάπου:
«Η ελληνική μουσική, δυστυχώς, αυτή τη στιγμή δεν έχει αμυντική γραμμή. Πρέπει να πάμε ή στα παλιά δημοτικά τραγούδια ή στα παλιά λαϊκά ή να πάρουμε τις οπερέτες του Σακελλαρίδη, μέχρι την εποχή του Μουζάκη, του συγχωρεμένου του Μαρκέα, μέχρι των ελληνικών επιθεωρήσεων ή να προχωρήσουμε σε ορισμένα τραγούδια, που σήμερα γράφονται πάνω σε ποιητικές συλλογές. Δεν νομίζω ότι οι ποιητικές συλλογές μπορούν να μας σώσουν από το τέλμα, ούτε οι δουλειές του Σαββόπουλου. Εντάξει, είναι ένας μεγάλος συνθέτης-τραγουδιστής ή μάλλον ένας μεγάλος άνθρωπος της μουσικής, αλλά δεν νομίζω ότι με έργα σαν την “Ρεζέρβα”, που είναι ένα πάρα πολύ μεγάλο έργο, ο κόσμος μπορεί να κατανοήσει τα βαθιά του νοήματα απόλυτα. Γιατί μπορεί να τα κατανοήσω εγώ, που έτυχε να έχω παιδευτεί στη δουλειά(…), αλλά ο κόσμος δεν τα κατανοεί δυστυχώς, γιατί το επίπεδο του μέσου Έλληνα δεν παύει να είναι εκεί που ήτανε, άσχετα αν απόκτησε και μια “μερσεντέ”, όπως λένε, και ρετιρέ, που το στόλισε με χρυσές κορνίζες».
Ήταν δύσκολη η εποχή για το ελληνικό τραγούδι, εκεί στις αρχές του ’80 και αυτά που έλεγε τότε ο Περικλής Περάκης περιέγραφαν, σωστά, την κατάσταση. Και φυσικά, τότε, ο καλός τραγουδιστής δεν θα μπορούσε να προβλέψει το νέο τραγούδι που ερχόταν, για να καταλάβει, σιγά-σιγά, τις μπροστινές θέσεις.
Το τραγούδι των νεότερων τραγουδοποιών (Κατσιμιχαίοι, Β. Γερμανός, Παπάζογλου κ.ά.) και των συγκροτημάτων, που λειτουργούσαν με όρους τραγουδοποιού (π.χ. Φατμέ, Τερμίτες – Πορτοκάλογλου, Μαχαιρίτσας δηλαδή).
Αυτά θα ολοκληρώνονταν, θα έπαιρναν σχήμα, μετά το ’85, γιατί μέχρι τότε, στα πρώτα πέντε χρόνια της δεκαετίας του ’80, εκείνο που κυριαρχούσε ήταν το νεορεμπέτικο και το νεολαϊκό (η Γλυκερία, η Οπισθοδρομική και η Αθηναϊκή Κομπανία, Τα Παιδιά απ’ την Πάτρα, ο Μπάμπης Γκολές κ.ά.), δηλαδή συνέβαινε εκείνο που έλεγε και ο Περάκης, το 1981, πως θα «πρέπει να πάμε ή στα παλιά δημοτικά τραγούδια ή στα παλιά λαϊκά ή να πάρουμε τις οπερέτες».
Ο ίδιος δεν πήρε μόνον τα παλιά λαϊκά, ανατρέποντάς τα, μέσα από την ντισκοποίησή τους, αλλά πήρε και τις παλιές οπερέτες, όχι ντισκοποιώντας τες, αλλά παρουσιάζοντάς τες μ’ ένα νέο πρόσωπο. Λέμε για το άλμπουμ «Αφιέρωμα στην Ελληνική Οπερέττα», που θα έβγαινε από την CBS, το 1984.
Σ’ αυτό το άλμπουμ, σε νέα πια εταιρεία, ο Περικλής Περάκης είχε δίπλα του τον ενορχηστρωτή και διευθυντή ορχήστρας Νίκο Στρατηγό, με τον οποίον είχε δουλέψει και στην Διαγώνιο, αλλά βασικά είχε τον σπουδαίο Αλέκο Σακελλάριο (1913-1991). Ο ίδιος (ο Α. Σακελλάριος) θα έγραφε και το σημείωμα του δίσκου, το οποίον αξίζει να το μεταφέρουμε κι εδώ:
«Είναι παρήγορο και συγκινητικό να βλέπεις νέους ανθρώπους, όπως είναι ο Περικλής Περάκης και οι συνεργάτες του, να αγκαλιάζουνε με τόση τρυφερότητα και τόση στοργή τις παλιές μελωδίες, που βάλανε τα θεμέλια στο καλώς εννοούμενο ελληνικό τραγούδι.
Ο Περικλής Περάκης με αυτό το δίσκο του μας θυμίζει ένα μουσικό είδος, που πριν από πολλά χρόνια εξαφανίστηκε από το μουσικό μας θέατρο, την οπερέττα. Κανένας θεατρικός επιχειρηματίας δεν θα τολμούσε στις μέρες μας ν’ ανεβάσει μιαν οπερέττα. Στις μέρες μας, που οι θεατρικοί επιχειρηματίες αναζητάνε έργα με δυο-τρία πρόσωπα, θα ήτανε οικονομική αυτοκτονία να ανεβάσει κανείς οπερέττα με τριάντα όργανα ορχήστρα, με μπαλέτα, χορωδίες και πολυπρόσωπους θιάσους. Και στον “Παναθηναϊκό” να ανέβαινε ένα τέτοιο θέαμα και να ήτανε γεμάτο κάθε βράδυ, ο θεατρικός επιχειρηματίας δεν θα μπορούσε να βγάλει τα τεράστια έξοδά του.
Έτσι, θα πρέπει να θεωρηθεί η προσφορά αυτή του Περικλή Περάκη, σαν ένα δώρο στους νέους, που δεν γνωρίσανε την οπερέττα και που τα τραγούδια αυτά τα ’χουνε ίσως διατηρήσει τρυφερά στις μνήμες τους από τον πατέρα τους, την μητέρα τους και ίσως-ίσως την γιαγιά τους.
Περικλής Περάκης και Αλέκος Σακελλάριος. Φωτ.: Δημήτρης Αλεξιάδης
Η ελληνική οπερέττα γεννήθηκε στα παρασκήνια του θιάσου που έπαιζε τα “Παναθήναια” του Δημητρακόπουλου, του Τσοκόπουλου και του Άννινου. Ένας νέος τότε ηθοποιός, ο Γιάννης Παπαϊωάννου, και ένας νεαρός επίσης συνθέτης, που μόλις είχε γυρίσει από την Γερμανία, όπου σπούδασε μουσική, ο Θεόφραστος Σακελλαρίδης, συνδυάσανε τα νεανικά τους όνειρα και τις ωραίες τους φιλοδοξίες και βάλανε το θεμέλιο της ελληνικής οπερέττας, που γνώρισε στους Έλληνες τότε τον Κάλμαν, τον Λέχαρ, τον Αμπράαμς και τόσους άλλους, αλλά συγχρόνως δημιούργησε και την ελληνική, την καθαρά ελληνική οπερέττα με τον Θεόφραστο Σακελλαρίδη, τον Νικόλαο Χατζηαποστόλου, αλλά και Γιανίδη, Στάθη Μάστορα και λοιπά.
Σαν παλιός κι εγώ αισθάνομαι την υποχρέωση να συγχαρώ τον Περικλή Περάκη όχι μόνο προσωπικά, αλλά και εκ μέρους των συνθετών που οπερεττικά τραγούδια τους τραγουδάει, και που δεν ζούνε πια. Ακούω τα τραγούδια τους από την συγκινημένη φωνή του Περικλή Περάκη, με δάκρυα στα μάτια, μια και οι πιο πολλοί απ’ αυτούς ήτανε συνεργάτες μου. Τον ευχαριστώ για λογαριασμό όλων».
Ο Περάκης που είχε σπουδάσει κλασικό τραγούδι και που στα νιάτα του, όπως είδαμε και στην αρχή του κειμένου, τραγουδούσε σε παραγωγές της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, προφανώς πραγματοποιεί εδώ ένα από τα… ομολογημένα όνειρά του. Να ξανατραγουδήσει σε δίσκο μεγάλες στιγμές της ελληνικής οπερέτας. Και το πράττει με την τέχνη του αληθινού μάστορα.
Ειδικά η δεύτερη πλευρά του δίσκου είναι εκπληκτική (παίζουν και μεγάλοι μουσικοί εν τω μεταξύ: Γιάννης Θεοδωρίδης τρομπέτα, Βαγγέλης Χριστόπουλος όμποε, Τάσος Διακογιώργης σαντούρι, Γιώργος Ζηκογιάννης μπάσο, Κώστας Νικολόπουλος κιθάρες, οι Δεσποτίδηδες βιολιά κ.ά.) με την μπάντα να σουινγκάρει τρελά, ανά φάσεις!
Ο τελευταίος δίσκος του Περικλή Περάκη ήταν λαϊκός, θα κυκλοφορούσε σε νέα ετικέτα, την Pan-Vox, το 1988, θα είχε τίτλο «Σημερινά Ακούσματα» και θα περιλάμβανε τραγούδια των Νικηφόρου Καραγιάννη, Παναγιώτη Κόγκα και Άγγελου Καλαβρυτινού, με στίχους από τον Ηλία Φιλίππου. Κι εδώ πολύ καλοί μουσικοί στην ορχήστρα (Δημήτρης Μαργιολάς μπουζούκι, Παναγιώτης Σαμαράς κιθάρες, Στέλιος Βήχος πνευστά κ.ά.).
Εντελώς ευπρόσωπο άλμπουμ, που πέρασε, εννοείται, απαρατήρητο. Ανάμεσα κι ένα τραγούδι για την Θεσσαλονίκη, που, όπως διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο του δίσκου (λόγια του Π. Περάκη): «το τραγούδι αυτό το αφιερώνω στις φίλες και στους φίλους τής Θεσσαλονίκης, στον κόσμο του βορειοελλαδίτικου αθλητισμού και στην αγαπημένη μου ποδοσφαιρική ομάδα του Απόλλωνα Καλαμαριάς». Δεν ξέρω, προσωπικά, αν είχε κάποια σχέση με τον Πόντο ο Περάκης – εκτός και αν τον είχε μυήσει στα της Καλαμαριάς ο Χάρρυ Κλυνν.
Κατά τα χρόνια του ’90, σταδιακά, ο Περικλής Περάκης αποσύρεται από τα καλλιτεχνικά πράγματα. Όπως είχε πει η αδελφή του Ξανθή Περάκη στην Espresso, το 2016:
«Ο Περικλής, που είναι ένας μεγάλος τραγουδιστής και, κατά τη γνώμη μου, έχει αδικηθεί, άφησε την καριέρα που είχε για σαράντα χρόνια για να φροντίζει τη μητέρα μας. Άφησε το ξενύχτι και δούλευε ως δημοσιογράφος, από το πρωί έως το μεσημέρι, για να είναι μετά κοντά της. Έτσι, η μάνα μας έφτασε ενενήντα οκτώ χρόνων».
Ο Περικλής Περάκης όντως ασχολήθηκε με την τηλε-δημοσιογραφία (όπως είχε ασχοληθεί και με τα συνδικαλιστικά των τραγουδιστών) προσχωρώντας στους… ελληνόψυχους και παίρνοντας εκπομπές στα κανάλια του Γιώργου Καρατζαφέρη (TELECITY και ΤΗΛΕΑΣΤΥ), αλλά εδώ, φρονούμε, πως η δική μας αποστολή –να φιλοτεχνήσουμε, δηλαδή, το καλλιτεχνικό πορτρέτο αυτής της μάλλον άγνωστης φωνητικής προσωπικότητας– τελειώνει.
Η ιστορία της Eιρήνης Ψαλίδα θα μπορούσε να είναι μια από δεκάδες χιλιάδες ιστορίες νέων Ελλήνων που κάνουν ένα τυπικό μεταπτυχιακό στο εξωτερικό: θα σπούδαζε, θα δούλευε λίγο, θα μάζευε εμπειρίες και μετά θα επέστρεφε στην Ελλάδα
Σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο, μια Ελληνίδα προσπαθεί με ρομποτικά συστήματα ανύψωσης να φέρει την επανάσταση στον τρόπο που χτίζουμε, δουλεύουμε και σκεφτόμαστε τη θέση της γυναίκας στην τεχνολογία.
H Eιρήνη Ψαλλίδα είναι η συνιδρύτρια και επικεφαλής λογισμικού της Kewazo
Κάθε τρία χρόνια στην κορυφαία έκθεση του κατασκευαστικού κλάδου Bauma στο Μόναχο ανάμεσα σε ρομποτικούς βραχίονες, κράνη ασφαλείας, γερανούς και χιλιάδες επισκέπτες – κυρίως άνδρες μέσης ηλικίας – η Ειρήνη Ψαλλίδα ακούει την ίδια ερώτηση περισσότερες φορές απ’ όσες μπορεί να μετρήσει. «Δουλεύετε στην γκαρνταρόμπα;» ή, στην καλύτερη περίπτωση, «είστε η γραμματέας;».
Όταν απαντά ότι είναι η συνιδρύτρια και επικεφαλής λογισμικού της Kewazo, μιας νεοφυούς επιχείρησης ρομποτικής στον κατασκευαστικό κλάδο με έδρα τη βαυαρική πρωτεύουσα, τα αδιάκριτα βλέμματα μαλακώνουν με αμηχανία. «Δεν το κάνουν για να με υποτιμήσουν. Απλά είναι το πρώτο που τους έρχεται στο μυαλό, γιατί δεν είναι εκτεθειμένοι στην ιδέα ότι μια γυναίκα μπορεί να έχει τη δική της εταιρεία.»
Το πανεπιστήμιο του Μονάχου ως καταλύτης
Oι γυναίκες ιδρύτριες, ιδίως στον χώρο του deep tech, αντιμετωπίζουν δομικά εμπόδια
Ούτε η ίδια η Ειρήνη Ψαλλίδα θα μπορούσε βέβαια να φανταστεί ότι θα ίδρυε τη δική της εταιρεία. Τουλάχιστον όχι η Ειρήνη προ δεκαετίας, όταν σπούδαζε Πληροφορική στην Αθήνα, πριν φύγει για μια πρακτική στο CERN στη Γενεύη. Στη συνέχεια έφτασε στο Μόναχο για το μεταπτυχιακό της στο Τεχνικό Πανεπιστήμιο του Μονάχου (TUM). «Προσωπικά, δεν ήταν στα σχέδιά μου – καθόλου», λέει στην DW.
Η ιστορία της Eιρήνης θα μπορούσε να είναι μια από δεκάδες χιλιάδες ιστορίες νέων Ελλήνων που κάνουν ένα τυπικό μεταπτυχιακό στο εξωτερικό: θα σπούδαζε, θα δούλευε λίγο, θα μάζευε εμπειρίες και μετά θα επέστρεφε στην Ελλάδα. «Ναι μαμά, μέχρι τα τριάντα θα έχω γυρίσει», θυμάται να λέει γελώντας.
Όμως ένας συνδυασμός από περιέργεια, ικανότητα και τη σωστή συγκυρία έφεραν τα πράγματα αλλιώς. Ήταν η εποχή που το Μόναχο άρχιζε να μετατρέπεται σε κόμβο για τεχνολογικά startups. Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρισκόταν το Πανεπιστήμιο TUM, που στήριζε και ενθάρρυνε τεχνολογικές και επιχειρηματικές προσπάθειες: «Ήταν το πανεπιστήμιο καθαρά που έδωσε όλο αυτό το ερέθισμα και τη βοήθεια», θυμάται. Το δεύτερο εξάμηνο των σπουδών της γνώρισε τους μελλοντικούς συνιδρυτές της: την Εκατερίνα και τον Αρτέμ από τη Ρωσία, τον Σεμπάστιαν από τη Γερμανία, τον Αλιμζάν από το Καζακστάν και τον άλλο Έλληνα της Kewazo, τον Λεωνίδα Ποζικίδη – μαζί αποφάσισαν να πάρουν μέρος σε ένα «hackathon».
«Έξυπνες πόλεις»… αλλά εργοτάξια του 1950
Στο event αυτό, όπου προγραμματιστές και ερευνητές συνεργάζονται εντατικά για μέρες ή εβδομάδες για να αναπτύξουν ένα λογισμικό ή μια πρωτότυπη τεχνολογική καινοτομία, δημιούργησαν ένα έξυπνο σύστημα ανύψωσης που μπορούσε να ανεβάζει και να κατεβάζει εξαρτήματα σε οικοδομές με ασφάλεια και ακρίβεια. Δεν υπήρχε τότε καμία «μεγάλη ιδέα», κανένα επιχειρηματικό σχέδιο – μόνο η παρατήρηση ότι ο κατασκευαστικός κλάδος, σε αντίθεση με κάθε άλλο τομέα, έμενε πίσω στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης και της αυτοματοποίησης. Ο κόσμος είχε «έξυπνες πόλεις» και «έξυπνα σπίτια», αλλά στα εργοτάξια οι άνθρωποι συνέχιζαν να κουβαλούν σωλήνες και πλατφόρμες όπως το 1950.
«Δεν είχα φανταστεί ότι θα γίνει εταιρεία, και έτσι ονομάσαμε το σύστημα μάλλον απερίσκεπτα ‘Kewazo’ από το κατασκευάζω», λέει η Ψαλλίδα. «Για μένα ήταν ένα πανεπιστημιακό πρότζεκτ, τίποτα παραπάνω».
Όμως το TUM και το κέντρο επιχειρηματικότητας του – το UnternehmerTUM – είδαν κάτι παραπάνω σε αυτό το πρότζεκτ. Έδωσαν στην ομάδα της Kewazo χώρο, συμβούλους, πρόσβαση σε τεχνολογία και κυρίως, πίστη. «Μας βοήθησαν επίσης πολύ να πάρουμε τις πρώτες χρηματοδοτήσεις, οι οποίες ήταν δημόσιες, χωρίς να πρέπει να παραχωρήσουμε μερίδιο της εταιρείας», θυμάται η Eιρήνη Ψαλλίδα.
Στο Μόναχο ιδρυτές και ιδρύτριες έχουν πρόσβαση σε τεχνολογία
Εκεί, σε ένα οικοσύστημα που ενθαρρύνει το ρίσκο και τη συνεργασία, η ιδέα απέκτησε σάρκα και οστά. Ακολουθώντας αυτή τη συνταγή το UnternehmerTUM κατάφερε να γίνειτο πιο αναγνωρισμένο κέντρο καινοτομίας στην Ευρώπη – ένα είδος «θερμοκοιτίδας» για τεχνολογικά οράματα – εστιάζοντας την προσοχή του στην ποικιλομορφία των ομάδων και υποστηρίζοντας γυναίκες ιδρύτριες σε νεοσύστατες επιχειρήσεις με τεχνολογικό προσανατολισμό.
Τα γυναικεία πρότυπα στην τεχνολογία είναι ελάχιστα
Η Γκούντα Όπιτς, διευθύντρια του Entrepreneurial Network στο UnternehmerTUM, εξηγεί: «Ακόμη και στο καινοτομικά ισχυρό οικοσύστημα του Μονάχου, οι γυναίκες ιδρύτριες, ιδίως στον χώρο του deep tech, αντιμετωπίζουν δομικά εμπόδια. Η πρόσβαση στο κεφάλαιο είναι δυσκολότερη, τα δίκτυα επενδυτών παραμένουν ανδροκρατούμενα και τα γυναικεία πρότυπα ηγεσίας είναι ελάχιστα». Για να αντιστρέψει αυτή τη δυναμική, το UnternehmerTUM δημιούργησε προγράμματα όπως το Women Start-up Initiative και το Women Start-up Award, παρέχοντας coaching, mentoring, δίκτυα χρηματοδότησης και δημόσια ορατότητα. «Ορατότητα και πρότυπα είναι καθοριστικά για να φέρουμε περισσότερες γυναίκες στο επιχειρείν», τονίζει η Όπιτς στη DW.
Και η Γερμανία χρειάζεται περισσότερες γυναίκες στο επιχειρείν: «Το ποσοστό των γυναικών ιδρυτριών στο γερμανικό τοπίο των νεοσύστατων επιχειρήσεων παραμένει χαμηλό στο 20%», δηλώνει στη DW o επικεφαλής έρευνας της γερμανικής ένωσης startup και συντάκτης της μελέτης Female Founders Monitor, Αλεξάντερ Χίρσφελντ. «Ενώ οι γυναίκες εξακολουθούν να έχουν σημαντικά λιγότερη πρόσβαση σε επενδυτικά δίκτυα και κεφάλαια, αντιμετωπίζουν συχνότερα προβλήματα εξισορρόπησης οικογένειας και επιχειρηματικότητας και συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν προκαταλήψεις με βάση τους παραδοσιακούς ρόλους των φύλων.»
Funds επιχειρηματικών κεφαλαίων, που αυτοαποκαλούνται ακτιβιστές επενδυτές, όπως η Auxxo και η Fund F προσπαθούν να καλύψουν την ανισότητα πρόσβασης σε κεφάλαια, επενδύοντας αποκλειστικά σε ιδρυτικές ομάδες με τουλάχιστον μία γυναίκα. «Συνολικά όμως, είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα επόμενα χρόνια να ευαισθητοποιήσουμε τους άνδρες σχετικά με το πρόβλημα αυτό, καθώς αυτοί συνήθως βρίσκονται σε καίριες θέσεις», εξηγεί ο Χίρσφελντ. Η Ειρήνη Ψαλλίδα φαίνεται να συμφωνεί. «Είναι κυρίως πρόβλημα μεγαλύτερων ηλικιών», λέει στη DW. «Με τη νέα γενιά θα γίνουν καλύτερα τα πράγματα.»
Έξυπνα ρομποτικά συστήματα ανύψωσης που αντικαθιστούν γερανούς
«Εγώ ίδρυσα την εταιρεία, όχι ο πατέρας μου»
Οκτώ χρόνια μετά την ίδρυση της, η Kewazo, διατηρεί γραφεία στο Μόναχο και στο Τέξας και συνεργάζεται με μεγάλες βιομηχανικές μονάδες στην Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, ενώ αναπτύσσει έξυπνα ρομποτικά συστήματα ανύψωσης που αντικαθιστούν γερανούς και βαριές χειρωνακτικές εργασίες. Με μια ομάδα 40 ατόμων η εταιρεία βοηθά πελάτες, όπως οι BASF, Chevron και Shell να βελτιώσουν την ασφάλεια και την αποδοτικότητα στον χώρο εργασίας.
Τα συστήματα της εταιρείας έχουν σχεδιαστεί ώστε να λειτουργούν με μπαταρία, εξαλείφοντας την ανάγκη για εξωτερικά καλώδια τροφοδοσίας ή γεννήτριες, τα οποία συχνά συνδέονται με κινδύνους πρόκλησης ατυχημάτων και κινδύνους ανάφλεξης σε δυνητικά εκρηκτικές περιοχές βιομηχανικών εγκαταστάσεων. Το ρομπότ της Kewazo μπορεί να δουλεύει κάθετα, μεταφέροντας υλικά στα διάφορα επίπεδα των κατασκευών με μεγαλύτερη ταχύτητα και ασφάλεια.
«Σε ένα έργο όπου χρειάζονταν δέκα εργάτες, τώρα αρκούν δύο, κάτι που συμβάλλει στην έλλειψη εργατικού δυναμικού σε αυτό το χώρο. Κι επιπλέον μειώνεται δραστικά ο κίνδυνος ατυχημάτων», εξηγεί η Eιρήνη Ψαλλίδα. «Οι εταιρείες εξοικονομούν χρόνο και κόστος, γιατί δεν χρειάζονται γερανούς ή μεγάλες ομάδες. Έτσι μπορούν να ολοκληρώσουν τα έργα τους εβδομάδες νωρίτερα.»
Εξοπλισμένη με αυτές τις επιτυχίες θα παρουσιάσει την Kewazo ξανά σε περίπτερο της επόμενης έκθεσης Bauma. Και σε όσους άνδρες – πάντα μέσης ηλικίας – την ρωτήσουν, αν κληρονόμησε την εταιρεία από τον πατέρα της, θα απαντήσει με κάτι που πριν μια δεκαετία μάλλον δε θα θεωρούσε πιθανό: «Όχι, εγώ την ίδρυσα.»
AΓΙΟΣ ΛΟΥΚΑΣ Ο ΙΑΤΡΟΣ: Παρακολουθήστε την ταινία «Θεραπεύοντας τον φόβο» για τον Άγιο Λουκά Αρχιεπίσκοπο Συμφερουπόλεως και Κριμαίας τον Ιατρό που εορτάζει 11 Ιουνίου.
Η ταινία «Θεραπεύοντας τον φόβο», για τον Άγιο Λουκά Αρχιεπίσκοπο Συμφερουπόλεως και Κριμαίας τον Ιατρό, είναι παραγωγή του 2013.
Πρόκειται για μία κινηματογραφική βιογραφία του επισκόπου που έζησε μέσα σε ένα καθεστώς εχθρικό προς την ορθόδοξη πίστη και την ελευθερία και αντιστάθηκε απέναντι στο κομμουνιστικό κόμμα, τους καταδότες, την αστυνομία, ακόμα και τον ίδιο τον Στάλιν με αποτέλεσμα την δίωξη, φυλάκιση και εξορία του.
Έζησε και πάλεψε σαν οικογενειάρχης, ιατρός και αργότερα αρχιερέας, δύο παγκοσμίους πολέμους και δεκάδες κινήματα και επαναστάσεις. O υποτιτλισμός και η επεξεργασία έγιναν από εθελοντές της ενορίας Αγίου Παντελεήμων Χαλέπας Χανίων.
Δείτε το βίντεο:
Ποιος ήταν ο επιστήμων και θαυματουργός Άγιος Λουκάς – Η θαυματουργή ευχή του για τους ασθενείς
Ο Άγιος Λουκάς (κοσμικό όνομα, Βαλεντίν Βόϊνο-Γιασενέτσκι) είναι άγιος της Ορθόδοξης Ουκρανικής Εκκλησίας και γεννήθηκε στις 14 Απριλίου του 1877 στο Κέρτς της Κριμαίας. Στο τέλος της δεκαετίας του 1880 η οικογένειά του μετακόμισε στο Κίεβο.
Το 1920 εξελέγη καθηγητής της ανατομίας και χειρουργικής στο Πανεπιστήμιο της Τασκένδης. Σε όλη του τη ζωή ήταν από λίγο έως εξαιρετικά φτωχός, καθώς είτε ο μισθός του ήταν μικρός, είτε βρισκόταν στη φυλακή, είτε όταν του πρόσφεραν χρήματα για κάποια θεραπεία υποδείκνυε άλλα πρόσωπα και ζητούσε τα χρήματα να δοθούν απ’ ευθείας σε αυτά. Ο άγιος Λουκάς ως ιατρός δημοσίευσε σαράντα επιστημονικά έργα.
Άγιος Λουκάς -Έκανε μεγάλες ανακαλύψεις σε αντίξοες συνθήκες.
Εργαζόταν εντατικά στα εξωτερικά ιατρεία, περιόδευε στα χωριά και ανέλαβε και το χειρουργικό τμήμα. Το 1904, με το ξέσπασμα του Ρωσο – Ιαπωνικού πολέμου, βρέθηκε στην Άπω Ανατολή, όπου εργάστηκε ως χειρουργός με μεγάλη επιτυχία. Εκεί συναντήθηκε και με την Άννα Βασιλίεβνα Λάνσκαγια, τη μέλλουσα σύζυγό του, με την οποία απέκτησε τέσσερα παιδιά. Μετά το τέλος του πολέμου εργάζεται σε διάφορα επαρχιακά νοσοκομεία. Οι επιτυχίες του είναι τόσες πολλές που η φήμη του εξαπλώνεται γρήγορα και ασθενείς καταφθάνουν από παντού.
Ο άγιος Λουκάς ήταν πάντοτε πιστός Χριστιανός.
Δεν έχανε λειτουργία και παρακολουθούσε όρθιος όλες τις παννυχίδες και τους όρθρους, τα Σάββατα, τις Κυριακές και τις ημέρες των ορθοδόξων γιορτών. Στο χειρουργείο είχε πάντα την εικόνα της Παναγίας μπροστά στην οποία προσευχόταν για λίγα λεπτά πριν από κάθε επέμβαση.
Όμως στις αρχές του 1920 μία από τις επιτροπές ελέγχου του νοσοκομείου όπου εργαζόταν τότε, έδωσε εντολή να ξεκρεμάσουν την εικόνα της Παναγίας, με αποτέλεσμα ο άγιος Λουκάς να αρνείται να μπει στο χειρουργείο. Παράλληλα η σύζυγος ενός από τα στελέχη του κόμματος εισήχθη στο νοσοκομείο ως έκτακτο περιστατικό, και ζητούσε να χειρουργηθεί μόνο από τον Βόινο-Γιασενέτσκι, κι έτσι ο σύζυγός της του υποσχέθηκε ότι αν η εγχείρηση γινόταν, την επόμενη μέρα η εικόνα θα ήταν στη θέση της. Η εγχείρηση έγινε κι ήταν επιτυχής, και ο σύζυγος της άρρωστης κράτησε την υπόσχεσή του.
Το 1921 ο Άγιος Λουκάς χειροτονήθηκε ιερέας και αργότερα (1923) Επίσκοπος Τασκένδης.
Από τότε συνδύαζε ποιμαντικά και ιερατικά καθήκοντα. Παρέμεινε αρχίατρος του Γενικού Νοσοκομείου Τασκένδης, χειρουργούσε καθημερινά και παρέδιδε μαθήματα στην Ιατρική Σχολή, πάντα με το ράσο και το σταυρό του. Από το 1922 και μέχρι την τελευταία του πνοή γνώρισε συλλήψεις, βασανιστήρια, εξορίες και κακουχίες. Φυλακίστηκε και εξορίστηκε συνολικά έντεκα χρόνια. Σε όλο αυτό το διάστημα εξασκούσε την ιατρική βοηθώντας όσους είχαν ανάγκη.
Οι λόγοι των διώξεών του ήταν, οι γενικοί διωγμοί κατά των Ορθοδόξων και η ιδιαίτερη άρνηση του επισκόπου Λουκά να υποστηρίξει τη «Ζωντανή Εκκλησία», ένα εκκλησιαστικό πραξικόπημα μέσω του οποίου το σοβιετικό καθεστώς προσπαθούσε να ελέγξει τους πιστούς. Οι ταλαιπωρίες αυτές ουσιαστικά κατέστρεψαν την υγεία του. Την Άνοιξη του 1952 επιδεινώνεται η όρασή του, ενώ στις αρχές του 1956 τυφλώνεται οριστικά από γλαύκωμα. Τα τελευταία εννέα έτη της ζωής του ήταν τυφλός.
Στη διάρκεια του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου διηύθυνε το στρατιωτικό νοσοκομείο του Κρασνογιάρσκ, ενώ ήταν και επίσκοπος της πόλης αυτής. Από το 1946 μέχρι το 1961 που πέθανε, ήταν μητροπολίτης της Συμφερούπολης.
Παράλληλα το 1947 του απαγορεύθηκε να μιλά στους φοιτητές, σταμάτησαν να τον καλούν στα ιατρικά συμβούλια και τον απέλυσαν από ιατρικό σύμβουλο, επειδή «γνώριζαν ότι δεν είχε καθαρό παρελθόν: φυλακές, εξορίες, κηρύγματα» κι επειδή αρνιόταν να πηγαίνει χωρίς το ράσο και το σταυρό του στην εργασία του και σε αυτές τις εκδηλώσεις. Καθώς όμως εκείνος ενδιαφερόταν για τον ανθρώπινο πόνο, έβγαλε ανακοίνωση ότι «δέχεται καθημερινά έκτος Κυριακών και εορτών, κάθε άνθρωπο που θέλει τη βοήθειά του» με αποτέλεσμα να καταφθάνουν στο διαμέρισμά του καθημερινά αμέτρητοι άνθρωποι απ’ όλη την Κριμαία.
Υπάρχουν μαρτυρίες ότι ο άγιος Λουκάς εμφάνισε πολλά πνευματικά χαρίσματα όσο ακόμα ζούσε.
Ασθενείς ομολόγησαν ότι έκανε ορθή διάγνωση της ασθένειάς τους με το που τους έβλεπε, ότι είχε διορατικό χάρισμα, κι ότι τους θεράπευσε με την προσευχή του, ιδίως κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του, που δεν έβλεπε πλέον για να χειρουργεί.
Ο Άγιος Λουκάς είναι ήδη 84 ετών. Διαισθάνεται πως το τέλος του πλησιάζει. Τα Χριστούγεννα του 1960 λειτουργεί για τελευταία φορά και για τον καιρό που απομένει, περιορίζεται στο να κηρύττει. Τελικά την Κυριακή 11 Ιουνίου 1961, ημέρα που γιορτάζουν οι Άγιοι Πάντες της Αγίας Ρωσίας, κοιμήθηκε ο αρχιεπίσκοπος – γιατρός Λουκάς.
Οι αρχές απαγόρευσαν την εκφορά του νεκρού με τα πόδια από τους κεντρικούς δρόμους της πόλης, πράγμα που προκάλεσε τη λαϊκή αγανάκτηση ακόμα και των αλλοδόξων.
Τελικά αναγκάστηκαν να υποχωρήσουν, η εκφορά έγινε στην κεντρική λεωφόρο της Συμφερούπολης και διήρκεσε τρεισήμισι ώρες. Τη νεκρική πομπή ακολούθησε πλήθος κόσμου, η κυκλοφορία σταμάτησε, ενώ τα μπαλκόνια, οι ταράτσες και τα δέντρα ακόμα, ήταν γεμάτα ανθρώπους. Παράλληλα φέρεται να σημειώθηκε ένα παράδοξο γεγονός, με ένα σμήνος περιστεριών που έκανε επί ώρες κύκλους πάνω από το λείψανο, μέχρις ότου η πομπή έφτασε στο νεκροταφείο.
Τον Νοέμβριο του 1995 ανακηρύχτηκε άγιος με απόφαση της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας, αφού πρώτα ειδική επιτροπή ασχολήθηκε με τη ζωή, τα έργα και τα θαύματά του τα οποία καταγράφονταν και μετά τον θάνατό του. Στις 17 Μαρτίου 1996 έγινε η ανακομιδή των λειψάνων του από τον αρχιεπίσκοπο Λάζαρο και μέλη της επιτροπής, μπροστά σε 40.000 περίπου παρευρισκόμενους. Τρείς μέρες αργότερα, στις 20 Μαρτίου 1996, τα λείψανά του μεταφέρθηκαν στον Ι. Ναό Αγ. Τριάδος. Λέγεται ότι βρέθηκαν η καρδιά του και τμήματα του εγκεφάλου του αδιάφθορα, ενώ άρρητη ευωδία εξερχόταν από τα λείψανά του.
Το ίδιο έτος αποφασίστηκε να διοργανώνεται κάθε χρόνο Ιατρικό Συνέδριο στην Συμφερούπολη σε συνεργασία της Ιεράς Μητροπόλεως με το Κρατικό Πανεπιστήμιο της Κριμαίας προς τιμήν του. Η μνήμη του εορτάζεται στις 11 Ιουνίου.
Τα τελευταία λόγια του Αγίου Λουκά:
«Παιδιά μου πολύ σας παρακαλώ, ντυθείτε με την πανοπλία που δίνει ο Θεός, για να μπορέσετε να αντιμετωπίσετε τα τεχνάσματα του διαβόλου. Δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο πονηρός είναι. Δεν έχουμε να παλέψουμε με ανθρώπους, αλλά με αρχές και εξουσίες, δηλαδή με τα πονηρά πνεύματα. Προσέξτε! Τον διάβολο δεν τον συμφέρει να δεχθεί κανείς την ύπαρξή του, να σκέφτεται και να αισθάνεται ότι είναι κοντά στον άνθρωπο. Ένας κρυφός και άγνωστος εχθρός είναι πιο επικίνδυνος από έναν ορατό εχθρό. Ω πόσο μεγάλος και τρομερός είναι ο στρατός των δαιμόνων! Πόσο αμέτρητο είναι το μαύρο τους πλήθος! Αμετάβλητα, ακούραστα, μέρα και νύχτα, επιδιώκουν να σπρώξουν όλους εμάς που πιστεύουμε στο όνομα του Χριστού, να μας παρασύρουν στο δρόμο της απιστίας της κακίας και της ασέβειας. Αυτοί οι αόρατοι εχθροί του Θεού, έχουν βάλει ως μοναδικό τους σκοπό μέρα και νύχτα να επιδιώκουν την καταστροφή μας. Όμως μη φοβάστε, πάρτε δύναμη από το όνομα του Ιησού».
Σας παρουσιάζουμε παρακάτω την “Ευχή Εις Ασθενούντα” του Αγίου, η οποία μπορεί να βοηθήσει πολλούς συνανθρώπους μας που ταλαιπωρούνται από διάφορες ασθένειες, όπως αναφέρει το pemptousia.
Ευχή Εις Ασθενούντα:
“Άγιε Ιεράρχα, ομολογητά, διδάσκαλε της αληθείας και ανάργυρε ιατρέ Λουκά, σοι κλίνομεν τα γόνατα της ψυχής και του σώματος και προσπίπτοντες τοις τιμίοις και ιαματικοίς λειψάνοις σου, σε παρακαλούμεν, ως τα τέκνα τους πατέρας αυτών.
Εισάκουσον ημών των αμαρτωλών, τίμιε πάτερ, και προσάγαγε την δέησιν ημών τω ελεήμονι και φιλανθρώπω Θεώ, ως εστώς ενώπιον αυτού μετά πάντων των αγίων.
Πιστεύομεν ότι αγαπάς ημάς δια της αυτής αγάπης ην ηγάπησας τους αδελφούς σου κατά την εν τω κόσμω βιοτήν σου.
Την τέχνην των ιατρών μετιών, των ασθενούντων τα αρρωστήματα, τη αρωγή της χάριτος, πλειστάκις εθεράπευσας.
Μετά δε την σεπτήν σου κοίμησιν, τα σα χαριτόβρυτα λείψανα, ο των όλων Δεσπότης, πηγήν ιατρείας ανέδειξεν.
Ποικίλας γαρ ιώνται ασθενείας καί δύναμιν δωρούνται τοις ευλαβώς ταύτα ασπαζομένοις και αιτουμένοις την θείαν πρεσβείαν σου.
Διό αιτούμεν σε και θερμώς παρακαλούμεν σε, τον την χάριν της ιατρείας κομισάμενον· τον ασθενούντα και δεινώς χειμαζόμενον αδελφόν ημών (….) επίσκεψαι και θεράπευσον εκ της συνεχούσης αυτόν ασθενείας.
Πάντιμε και αγιώτατε πάτερ Λουκά, ελπίς αρραγής των ασθενούντων και κεκμηκότων, μη επιλάθου δωρήσασθαι τω αδελφώ ημών (….) την ίασιν και πάσιν ημίν τα ευφρόσυνα.
Ίνα και ημείς συν σοι δοξάζωμεν τον Πατέρα και τον Υιόν και το Άγιον Πνεύμα, την μίαν θεότητα τε και βασιλείαν, νυν και αεί και εις τους αιώνας των αιώνων.
Πρόκειται για κινήσεις που πολλές γυναίκες κάνουν μετά από τη σeξουαλική επαφή, χωρίς να σκέφτονται ότι μπορεί να βάζουν σε κίνδυνο την υγεία τους – Τι ισχύει στην πραγματικότητα;
Σύμφωνα με τους ειδικούς, υπάρχουν τρία πράγματα που οι γυναίκες θα πρέπει να αποφεύγουν μετά τη σeξουαλική επαφή, προκειμένου να διατηρήσουν την υγιεινή της ευαίσθητης περιοχής.
«Όταν ο κóλπικός ιστός λιπαίνεται, διογκώνεται και τρίβεται κατά τη διάρκεια της σeξουαλικής επαφής, αλλάζει ο τρόπος που αντιδρά στο περιβάλλον, δημιουργώντας πολύ μεγαλύτερο κίνδυνο μόλυνσης», εξηγεί η γυναικολόγος Leslie E. F. Page.
Διαβάστε, λοιπόν, τρία πράγματα που δεν πρέπει ποτέ να κάνετε, ακόμα και μετά από μια παθιασμένη, γεμάτη ένταση σeξουαλική επαφή.
Μην πλένεστε με αντισηπτικό υγρό καθαρισμού
Το πλύσιμο μετά τη σeξουαλική επαφή επιβάλλεται, αλλά το αντισηπτικό υγρό καθαρισμού δεν είναι απαραίτητο όπως εξηγούν οι ειδικοί. Ίσως ακούγεται παράδοξο, όμως το πλύσιμο με αντισηπτικό υγρό στις ευαίσθητες περιοχές μπορεί να κάνει περισσότερη ζημιά παρά καλό, καθώς είναι πιθανό να προκαλέσει αλλεργική αντίδραση στην περίπτωση που το δέρμα αντιδράσει διαφορετικά στις χημικές ουσίες που περιέχονται στα σαπούνια, αλλά και ερεθισμό και ξηρότητα στον κóλπο. Επίσης, είναι πολύ σημαντικό να είστε σίγουρες ότι το νερό που χρησιμοποιείτε είναι απόλυτα καθαρό. «Αν δε μπορείτε να το πιείτε, δεν μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε ούτε και για να πλυθείτε μετά το σeξ», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι ειδικοί.
Μην αμελήσετε την επίσκεψη στην τουαλέτα
Η ούρηση μετά το σeξ συνιστάται για τον περιορισμό του κινδύνου της ουρολοίμωξης. Όπως τονίζουν οι επιστήμονες, κατά τη διάρκεια του σeξ τα διάφορα βακτήρια που κυκλοφορούν στον οργανισμό οδηγούνται στην κύστη, με αποτέλεσμα ο κίνδυνος μόλυνσης εκεί μετά το σeξ να είναι μεγάλος. Ωστόσο δεν είναι απαραίτητο να σπεύσετε στην τουαλέτα αμέσως μετά την επαφή. Μην νιώθετε πιεσμένοι από τον χρόνο. Από την άλλη μεριά μην αφήσετε τον χρόνο να κυλήσει και αποκοιμηθείτε αφήνοντας αυτή τη σημαντική κίνηση για το πρωί, επειδή μπορεί να αποδειχθεί μεγάλο σφάλμα.
Μην κάνετε μπάνιο με τον σύντροφό σας
Μπορεί ένα ρομαντικό αφρόλουτρο να ακούγεται τέλειο μετά από τη σeξουαλική επαφή, όμως δεν ισχύει το ίδιο και για τα ευαίσθητα σημεία του γυναικείου σώματος. Η συνεύρεση με τον ερωτικό σας σύντροφο στη μπανιέρα με το ζεστό νερό σημαίνει ότι εκτίθεστε στα βακτήρια του δέρματος και του πρωκτού του, ενώ και η εκτενής έκθεση στο νερό μπορεί να μειώσει την αποτελεσματικότητα του αντιμικροβιακού φράγματος του δέρματός σας. «Όταν το αιδοίο διογκώνεται ως απόκριση στη σeξουαλική διέγερση, αποκαλύπτει το άνοιγμα του κóλπου, πράγμα που σημαίνει ότι υπάρχουν περισσότερες πιθανότητες μόλυνσης», εξηγεί τέλος η Δρ. Page.
Ο ήλιος και οι ζεστές θερμοκρασίες προσελκύουν πλήθος κόσμου στις παραλίες.
Ωστόσο, είναι απαραίτητο να γνωρίζουμε έναν κρυφό κίνδυνο που μπορεί να μετατρέψει το ήρεμο κολύμπι σε επικίνδυνη κατάσταση: τα θαλάσσια ρεύματα.
Οι πληροφορίες που παρουσιάζονται είναι χρήσιμες, σωστές και ιδιαίτερα σημαντικές για όποιον θέλει να απολαμβάνει τη θάλασσα με ασφάλεια.
Τι είναι τα θαλάσσια ρεύματα;
Τα θαλάσσια ρεύματα είναι ισχυρά, στενά ρεύματα που κινούνται από την ακτή προς το ανοιχτό πέλαγος και μπορούν πολύ γρήγορα να παρασύρουν έναν κολυμβητή μακριά από τη στεριά. Παρότι η θάλασσα μπορεί να φαίνεται ήρεμη, αυτά τα ρεύματα είναι ιδιαίτερα επικίνδυνα.
Συνήθως κινούνται με ταχύτητα περίπου μισού μέτρου το δευτερόλεπτο, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις μπορεί να είναι τόσο ισχυρά που ούτε ένας έμπειρος κολυμβητής δεν είναι σε θέση να τα αντιμετωπίσει. Εμφανίζονται πιο συχνά όταν η θάλασσα είναι ταραγμένη, καθώς και σε περιοχές κοντά σε εκβολές ποταμών, λιμνοθάλασσες ή δίπλα σε τεχνητές κατασκευές όπως προβλήτες.
Γιατί είναι επικίνδυνα;
Η βασική απειλή που προκαλούν τα ρεύματα αυτά είναι ότι παρασύρουν γρήγορα και απρόβλεπτα τους κολυμβητές στα βαθιά. Πολλοί άνθρωποι πανικοβάλλονται και εξαντλούνται στην προσπάθειά τους να επιστρέψουν στην ακτή, κάτι που αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο πνιγμού. Στην πραγματικότητα, αυτά τα ρεύματα ευθύνονται για μεγάλο ποσοστό πνιγμών στις παραλίες κάθε χρόνο.
Πώς μπορείτε να εντοπίσετε ένα θαλάσσιο ρεύμα;
Κενά στη γραμμή των κυμάτων: Τα ρεύματα συνήθως βρίσκονται σε σημεία όπου δεν σκάνε κύματα ή όπου η θάλασσα φαίνεται πιο ήρεμη συγκριτικά με τις γύρω περιοχές.
Σκούρο ή θολό νερό: Το ρεύμα μπορεί να παρασύρει άμμο και φύκια, δημιουργώντας μια περιοχή που δείχνει πιο σκοτεινή ή πιο θολή από το υπόλοιπο νερό.
Αφρός ή φύκια: Μια στενή γραμμή αφρού ή φυκιών που κινείται σταθερά προς τα βαθιά μπορεί να δείχνει την ύπαρξη ρεύματος.
Ταραγμένη επιφάνεια: Σε ορισμένα σημεία, το νερό μπορεί να φαίνεται ιδιαίτερα ταραγμένο, σαν να «βράζει».
Τι να κάνετε για να είστε ασφαλείς
Κολυμπάτε μόνο σε παραλίες με ναυαγοσώστη: Προτιμάτε πάντα παραλίες που επιβλέπονται από ειδικούς.
Μάθετε να αναγνωρίζετε τα ρεύματα: Παρατηρείτε προσεκτικά τη θάλασσα πριν μπείτε στο νερό.
Μην προσπαθείτε να παλέψετε το ρεύμα: Αν σας παρασύρει ρεύμα, μη χάνετε την ψυχραιμία σας. Κολυμπήστε παράλληλα προς την ακτή για να ξεφύγετε από το σημείo του ρεύματος.
Χρησιμοποιείτε βοηθητικά μέσα: Αν δεν είστε εξοικειωμένοι με τις συνθήκες, χρησιμοποιείτε πάντα σωσίβιο ή άλλο μέσο πλεύσης.
Αν βρεθείτε παγιδευμένοι σε ρεύμα:
Διατηρήστε την ψυχραιμία σας, καθώς το ρεύμα δεν σας τραβάει προς τον βυθό.
Κολυμπήστε παράλληλα προς την ακτή μέχρι να βγείτε από την περιοχή του ρεύματος.
Αν δεν μπορείτε να βγείτε μόνοι σας, φωνάξτε δυνατά και κάντε σήματα με τα χέρια σας για να σας δουν.
Αν δείτε κάποιον άλλο να παρασύρεται από ρεύμα:
Ενημερώστε αμέσως τον ναυαγοσώστη ή καλέστε βοήθεια (112).
Μην επιχειρήσετε να τον σώσετε εάν δεν είστε εκπαιδευμένοι. Πετάξτε του ένα σωσίβιο ή κάποιο αντικείμενο που επιπλέει.
Επιπλέον συμβουλές ασφαλείας:
Προσέχετε τις προειδοποιητικές πινακίδες στις παραλίες.
Ρωτάτε τους ναυαγοσώστες για τις πιο ασφαλείς περιοχές κολύμβησης.
Παρακολουθείτε τις αλλαγές στις συνθήκες της θάλασσας και βγείτε έγκαιρα έξω εάν αισθανθείτε ότι το νερό γίνεται πιο επικίνδυνο.
Το να γνωρίζετε πώς να αναγνωρίζετε και να αντιμετωπίζετε τα θαλάσσια ρεύματα μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα σε μια όμορφη μέρα στη θάλασσα και σε μια επικίνδυνη κατάσταση. Απολαύστε τη θάλασσα με ασφάλεια και σεβαστείτε πάντα τη δύναμή της.
Σύνοψη:
Τα θαλάσσια ρεύματα είναι πραγματικός κίνδυνος που ευθύνεται για πολλά περιστατικά πνιγμών κάθε χρόνο.
Ο τρόπος εντοπισμού των ρευμάτων, μέσω διακοπής των κυμάτων, χρώματος νερού ή αφρού και φυκιών, είναι αξιόπιστος και συστήνεται από ειδικούς.
Οι συμβουλές για την ασφάλεια (π.χ. κολύμβηση παράλληλα στην ακτή για να ξεφύγει κανείς από το ρεύμα, επιλογή παραλιών με ναυαγοσώστη) είναι αποδεδειγμένα αποτελεσματικές πρακτικές.
Το πιο σημαντικό είναι η πρόληψη και η σωστή ενημέρωση για να αποφευχθούν δυσάρεστες καταστάσεις.
Μια συγκλονιστική αληθινή ιστορία: Το 1992 υπηρετούσα σε μια Μονάδα του Έβρου και διέμενα στο Διδυμότειχο. Την εποχή εκείνη η σύζυγός μου, Μαρία, ήταν έγκυος στο δεύτερο παιδί και διένυε τον έκτο μήνα της εγκυμοσύνης της.
Το θετικό αποτέλεσμα ενός τεστ ελέγχου αντισωμάτων ερυθράς, μας αναστάτωσε. Μετά από μερικές ήμερες η επανάληψη του τεστ, σε άλλο μικροβιολογικό εργαστήριο, επιβεβαίωσε εκ νέου ότι η σύζυγός μου είχε νοσήσει από ερυθρά, ενώ εγκυμονούσε.
Να σημειωθεί ότι κατά την πρώτη εγκυμοσύνη, πριν από 3 χρόνια περίπου, το αποτέλεσμα του τεστ αντισωμάτων ερυθράς ήταν αρνητικό. Όπως ήταν επόμενο απευθύνθηκα σε ιατρούς γυναικολόγους, πού εμμέσως μας προέτρεπαν σε διακοπή κυήσεως, δεδομένου ότι ο ιός της ερυθράς προσβάλλει τα μάτια, τα αυτιά και τον εγκέφαλο του εμβρύου.
Οι στατιστικές συνηγορούσαν ότι υπήρχαν πιθανότητες στο 80% – 85% το παιδί πού θα γεννιόταν να είναι τυφλό, κωφάλαλο ή και με διανοητική στέρηση. Με όλα αυτά πού άκουγα είχα χάσει πραγματικά τον ύπνο μου, ενώ προσπαθούσα να μη μεταφέρω στη σύζυγό μου τις αγωνίες μου, για να μην επιβαρύνω την κατάστασή της.
Τον Αύγουστο του ’92 πήρα μετάθεση από τον Έβρο στη Μυτιλήνη (ιδιαίτερη πατρίδα μου). Η σύζυγός μου είχε φύγει 10 ημέρες περίπου νωρίτερα για να μπορέσω να μαζέψω την οικοσκευή μας.
Ήταν Παρασκευή προς Σάββατο και ενώ κοιμόμουν είδα στον ύπνο μου έναν Γέροντα ρασοφόρο να με προσκαλεί πάραυτα, να πάω στο Άγιον Όρος. Μέχρι τότε δεν είχα ποτέ επισκεφθεί, αλλά και ούτε γνώριζα το δρομολόγιο πού έπρεπε να ακολουθήσω για να φτάσω εκεί. Η απάντηση πού του έδωσα μέσα στον ύπνο μου ήταν: «Μα δεν ξέρω πώς να πάω», και μου απαντά: «Έλα, θα σε οδηγήσω εγώ». Τρόμαξα, ξύπνησα και νόμισα ότι τον έβλεπα μπροστά μου. Άναψα τα φώτα, αλλά δεν υπήρχε τίποτα. Μονολόγησα, «δεν βαριέσαι, όνειρο είναι» και έκλεισα το φως για να συνεχίσω τον ύπνο μου. Πέρασε λίγη ώρα και είδα ξανά τον ίδιο Γέροντα να με προσκαλεί να πάω στο Άγιον Όρος. Ξαφνιάστηκα και φοβήθηκα. Άναψα αμέσως τα φώτα, αλλά δεν είδα τίποτα. Κάθισα στο κρεββάτι μου και κοίταξα το ρολόι μου πού έδειχνε περασμένες 02:00 η ώρα. Προβληματίστηκα και δεν ήξερα τινά κάνω. Να ξεκινήσω από το Διδυμότειχο να πάω στο Άγιον Όρος και ποιο δρομολόγιο να ακολουθήσω. Ξημέρωνε Σάββατο και έπρεπε να ενημερώσω το νέο Διοικητή, πού αναλάμβανε για τις υποχρεώσεις της Μονάδας. «Να ξεκινήσω νά φύγω κρυφά χωρίς να τον ενημερώσω και αν με αναζητήσουν τί θα πω;». Όλα αυτά και άλλα πολλά ερωτήματα βασάνιζαν το μυαλό μου.
Τελικά πήρα την απόφαση. Ξεκίνησα περίπου στις 02:30 πιστεύοντας ότι ολα θα πάνε καλά αφού άλλωστε με προσκάλεσε ο Γέροντας.
Φθάνοντας στην Ασπροβάλτα κατευθύνθηκα αριστερά αφήνοντας την εθνική οδό Καβάλας – Θεσσαλονίκης και οδηγώντας βρέθηκα σε μία διασταύρωση με πινακίδες τοπωνυμίων και χωριών. Χωρίς πλέον να γνωρίζω την κατεύθυνση προς την οποία θα έπρεπε να κινηθώ, αναγκάστηκα να σταματήσω, ενώ ακόμα δεν είχε ξημερώσει. Μέσα σε ελάχιστο χρόνο περνά ένα όχημα και του έκανα σήμα να σταματήσει για να το ρωτήσω προς ποιά κατεύθυνση να κινηθώ για να φτάσω στην Ουρανούπολη. Με μεγάλη μου χαρά πληροφορήθηκα ότι και αυτοί εκεί κατευθύνονταν και να τους ακολουθήσω. Πράγματι 15 λεπτά περίπου πριν αναχωρήσει το πλοίο για τη Δάφνη, φθάσαμε στην Ουρανούπολη.
Εκεί υπήρχε το αδιαχώρητο από το μεγάλο αριθμό των επισκεπτών πού πήγαινε στο Άγιον Όρος και συνεπώς μεγάλη δυσκολία στην εξεύρεση χώρου στάθμευσης. Εκείνη ακριβώς τη στιγμή πλησίον της αποβάθρας έφυγε ένα αυτοκίνητο και οι Θεσσαλονικείς για να με διευκολύνουν, επειδή δεν ήξερα την περιοχή με άφησαν να παρκάρω για να προλάβω γρήγορα να επιβιβαστώ στο πλοίο πού θα έφευγε.
Όταν ξεκίνησε το πλοίο τους αναζήτησα ανάμεσα στους επιβάτες για να τους ευχαριστήσω, αλλά δεν ήταν μέσα. Πιθανόν να μην πρόλαβαν να παρκάρουν έγκαιρα και να επιβιβασθούν. Ενώ καθόμουν μόνος χωρίς παρέα μέσα στο πλοίο, με πλησίασε κάποιος Παναγιώτης, από την Αττική (Μάνδρα ή Ελευσίνα) και με ρώτησε πού συγκεκριμένα θα πάω στο Άγιον Όρος και αν πάω για πρώτη φορά. Του απάντησα ότι πρώτη φορά πηγαίνω και δεν ξέρω πού να πάω. Αλλά του διηγήθηκα ότι, όταν υπηρετούσα στη Θεσσαλονίκη το ’87 είχα ακούσει από έναν φίλο μου στρατιωτικό δικαστή για κάποιον γέροντα Παΐσιο και ήθελα να τον δω. Ο Παναγιώτης τότε μου είπε, «είσαι τυχερός γιατί και εγώ σ΄ αυτόν θα πάω. Για να πάμε όμως εκεί πρέπει να βγούμε στη Δάφνη, να πάμε με λεωφορείο στις Καρυές και να μείνουμε στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου, για να προλάβουμε πριν δύσει ο ήλιος να φτάσουμε με τα πόδια στο Κελλί του».
Όταν φτάσαμε με πολλούς άλλους προσκυνητές (αφού βγάλαμε διαμονητήρια), στην είσοδο της Ιεράς Μονής ο υπεύθυνος μοναχός δεν δέχτηκε να φιλοξενήσει κανέναν, διότι είχε πολλούς προσκυνητές και έπρεπε να είχαμε εξασφαλίσει τη διαμονή μας τηλεφωνικά από την προηγούμενη ημέρα. Τον πλησίασα και εγώ με τη σειρά μου και τον ρώτησα αν υπάρχει κάποιο κρεββάτι για σήμερα και με έκπληξή μου απάντησε: «Ναι», ενώ σε όλους τους άλλους προσκυνητές τους έλεγε άλλη μέρα. Του είπα ότι δεν ήμουν μόνος μου, αλλά και πάλι μας δέχθηκε. Πράγματι, αφού τακτοποιηθήκαμε και αφήσαμε τα προσωπικά μας αντικείμενα στη Μονή, ξεκινήσαμε για το Κελλί του γέροντα Παϊσίου. Φθάνοντας στο Κελλί συναντήσαμε πάρα πολύ κόσμο, οι οποίοι κάθονταν και άκουγαν τις συμβουλές του Γέροντα.
Κάποιοι από τους επισκέπτες του έκαναν διάφορες επίκαιρες για την εποχή εκείνη ερωτήσεις, όπως: «Τί θα γίνει με το 666, αν θα αναγραφεί στις ταυτότητες μας, τι θα γίνει με το Κυπριακό, αν λυθεϊ κ.λπ».
Όταν ο γέροντας Παϊσιος τελείωσε τις συμβουλές του μας είπε να τον αφήσουμε να πάει στο Κελλί του να εκτελέσει τα καθήκοντά του. Τότε πολλοί από τους επισκέπτες μπήκαμε σε μία γραμμή για να μπορέσουμε να τον πλησιάσουμε και να του πει καθένας το πρόβλημά του. Όλους όμως πού ήταν μπροστά στη σειρά, τους έλεγε ότι δεν έχει χρόνο.
Όταν έφτασε η δική μου σειρά του είπα: «Γέροντα και εγώ ήθελα να σας δω για λίγο» και μου απαντά: «Πήγαινε εκεί και κάτσε, είσαι κουρασμένος, από τον Έβρο ήρθες και περίμενε». Αφού τελείωσε με όλους ήρθε κοντά μου και μου είπε: «Είσαι Στρατιωτικός» και με ρώτησε αν γνωρίζω κάποιο συνάδελφο το όνομα του οποίου δεν θυμάμαι τώρα. Μετά του μίλησα για το πρόβλημα πού αντιμετώπιζα με την εγκυμοσύνη της συζύγου μου και αν θα έπρεπε να γίνει διακοπή της κυήσεως της (ήδη ήταν 6 μηνών). Μου απάντησε: «Δεν πιστεύω ότι ο Θεός θα σου δώσει εσένα να ανέβεις Γολγοθά, αλλά, και αν ακόμη αυτό είναι το θέλημά Του, θα σου δώσει τη δύναμη να το αντιμετωπίσεις. Εγώ όμως θα προσευχηθώ να μην ανέβεις τον Γολγοθά και να γεννήσει η γυναίκα σου ένα γερό παιδί. Πρόσεξε όμως μη δεχθείς η γυναίκα σου να γίνει πειραματόζωο. Γι΄ αυτό ρώτησε και έναν ιατρό στην Γερμανία ή στην Αμερική αλλά κυρίως στην Γερμανία τί κάνουν εκεί».
Μετά από τις συμβουλές του αυτές έφυγα και πήγα στην Ιερά Μονή Κουτλουμουσίου για να διαμείνω, αλλά προβληματιζόμουν για το πού θα βρω γυναικολόγο γιατρό στη Γερμανία, σε ποιά γλώσσα θα του μιλήσω αφού δεν γνωρίζω γερμανικά για να επικοινωνήσω μαζί του και άλλα πολλά.
Την επόμενη ημέρα, Κυριακή πρωί, μετά τη Θεία Λειτουργία και την τράπεζα, ξεκίνησα να ξαναπάω στο Κελλί του μαζί με το φίλο μου τον Παναγιώτη.
Στο δρόμο συναντήσαμε λίγο πριν φθάσουμε στο Κελλί έναν κληρικό που επέστρεφε. Αφού χαιρετηθήκαμε μας λέει: «Μή συνεχίζετε, διότι από εκεί έρχομαι και δεν άνοιξε, μάλλον έχει φύγει». Εμείς όμως συνεχίσαμε και, όταν φτάσαμε χτυπήσαμε τρεις φορές το αυτοσχέδιο κουδούνι του και εμφανίστηκε στην είσοδο του Κελλιού του κάνοντας μας νεύμα να πλησιάσουμε. Πράγματι ανέφερα εκ νέου τους προβληματισμούς μου και ο γέροντας Παΐσιος μου επανέλαβε αυτά πού μου είχε πει το προηγούμενο απόγευμα. Αφού του ζήτησα κάποια ευλογία μου έδωσε δύο εικόνες μικρές ξυλόγλυπτες, οπού στη μία ήταν η Παναγία Βρεφοκρατούσα και στην άλλη ο Ιησούς Χριστός Εσταυρωμένος και τη μία να τη βάλω στο κρεββάτι του παιδιού πού θα γεννιόταν και την άλλη στης μητέρας. «Δεν έχω να σου δώσω, ευλογημένε κάτι παραπάνω, γιατί έχω γεράσει και δεν κάνω εργόχειρο». Αφού ασπάσθηκα τη χείρα του πήρα τον δρόμο της επιστροφής.
Το βράδυ της ίδιας μέρας έφτασα στο Διδυμότειχο. Επειδή ήμουν μόνος πήγα και περπάτησα στην πλατεία της κωμόπολης, όπου είναι και το τέμενος. Εκεί με βρίσκει ο ιδιοκτήτης ενός φούρνου, ο κ. Νίκος με τον όποιον είχαμε συνδεθεί και οικογενειακά, επειδή με βοήθησε, όταν πρωτοπήγα στο Διδυμότειχο στην εξεύρεση κατοικίας. Συμφωνήσαμε να πιούμε ένα ποτήρι κρασί, αφού πρώτα μιλήσει στο τηλέφωνο με το γυιό του στη Γερμανία, ο οποίος τελείωσε ιατρική και πήρε την ειδικότητα του γυναικολόγου και ο καθηγητής του τον προέτρεπε να σταδιοδρομήσει εκεί. Εκείνη τη στιγμή θυμήθηκα τα λόγια του π. Παϊσίου («ρώτα γιατρό στη Γερμανία»). Τον παρακάλεσα, πριν κλείσει το τηλέφωνο να μιλήσω κι εγώ μαζί του.
Αφού ολοκλήρωσαν τη συνομιλία τους, με φώναξε και με σύστησε στον γυιό του. Πράγματι του είπα το πρόβλημα και όλα τα μικροβιολογικά δεδομένα πού είχα και ζήτησα την επιστημονική του άποψη. Μου απάντησε ότι είμαι τυχερός, διότι τα αποτελέσματα των εξετάσεων αποδεικνύουν ότι ο συγκεκριμένος τύπος του ιού της ερυθράς, δεν είχε τη δύναμη να διαπεράσει το αμνιακό υγρό που περιβάλλει το έμβρυο μέσα στο σάκκο, ο οποίος λειτουργεί σαν προστατευτικό κέλυφος και κατά συνέπεια δεν είχε προσβληθεί το έμβρυο. Το πρόβλημα πού αντιμετωπίζαμε, ήταν ανακοίνωση σε επιστημονικό συνέδριο πού συμμετείχε πρόσφατα και ήταν 10 ετών μελετών της Πανεπιστημιακής Κλινικής, πού έκανε την ειδικότητά του. Η ανακούφιση από την αγωνία μου και η χαρά πού ένιωσα εκείνη την ώρα δεν μπορεί να περιγραφεί, ούτε να αποτυπωθεί με μερικές λέξεις πάνω σε ένα φύλλο χαρτιού.
Πράγματι ακολουθώντας τις συμβουλές του δεν άφησα τη γυναίκα μου να γίνει πειραματόζωο και το Νοέμβριο μήνα γεννήθηκε ένα υγιές παιδί.
Φέρονται να ακολούθησαν παράλληλους δρόμους όταν επρόκειτο για την εξωτερική τους εμφάνιση και τη μάχη ενάντια στο χρόνο
Μια αποκάλυψη που σοκάρει έρχεται στο φως για τις αμφιλεγόμενες θεραπείες κυττάρων στις οποίες λέγεται πως υποβλήθηκαν δύο εμβληματικές μορφές της ελληνικής τέχνης — η Αλίκη Βουγιουκλάκη και η Βίκυ Μοσχολιού.
Οι δυο τους μπορεί να προέρχονταν από διαφορετικούς χώρους, η μία από το θέατρο και τον κινηματογράφο, η άλλη από το τραγούδι, ωστόσο, όπως φαίνεται, ακολούθησαν παρόμοιες πρακτικές για την ανανέωση της εμφάνισής τους, με τραγικά κοινή κατάληξη: και οι δύο έφυγαν στα 62 τους χρόνια.
Σύμφωνα με τις αποκαλύψεις της Τιτίκας Στασινοπούλου, η Αλίκη έκανε θεραπείες με ουσίες που προέρχονταν από πρόβατα, γνωστές τότε ως κυτταροθεραπείες ή «θεραπείες ανάπλασης κυττάρων».
«Έκανε διάφορες θεραπείες με ουσίες που έπαιρναν από πρόβατα, για να διατηρηθεί νέα. Δεν ήταν η μόνη. Κι άλλες το έκαναν αυτό και όλες είχαν την ίδια τύχη, όπως η Μοσχολιού», δήλωσε με έμφαση η ηθοποιός.
Η Βουγιουκλάκη και η Βίκυ Μοσχολιού, δύο εντελώς διαφορετικές προσωπικότητες από διαφορετικούς χώρους, φέρονται να ακολούθησαν παράλληλους δρόμους όταν επρόκειτο για την εξωτερική τους εμφάνιση και τη μάχη ενάντια στο χρόνο. Η Τιτίκα Στασινοπούλου αναφέρθηκε με σαφήνεια στο γεγονός πως αρκετές γυναίκες της τέχνης ακολούθησαν τέτοιες μεθόδους, θέλοντας να διατηρήσουν τη λάμψη και τη ζωντάνια τους, πολλές φορές χωρίς ιατρική έγκριση ή ασφαλή πρωτόκολλα.
Οι συγκεκριμένες θεραπείες, που διαφημίζονταν τότε ως «πρωτοποριακές», βασίζονταν στη λογική της αναγέννησης του οργανισμού μέσω εξωγενών κυτταρικών ουσιών. Οι ενέσεις περιείχαν εκχυλίσματα από ζωικούς ιστούς, συνήθως από πρόβατα, με την ελπίδα να ενεργοποιήσουν τη δική μας κυτταρική ανάπλαση. Επιστημονικά δεδομένα που να επιβεβαιώνουν την αποτελεσματικότητα — και κυρίως την ασφάλεια — αυτών των παρεμβάσεων δεν υπήρχαν τότε σε αξιόπιστο βαθμό, όμως η επιθυμία για διατήρηση της νεότητας ήταν τόσο ισχυρή που πολλές γυναίκες ρίσκαραν.
Φωτογραφία Down Town | Κλεισθένης
«Αν είχε τον δικό μου ογκολόγο, θα ζούσε», δήλωσε η Στασινοπούλου για την Αλίκη, υπονοώντας πως οι αισθητικές παρεμβάσεις και οι θεραπείες κυττάρων ενδέχεται να επιβάρυναν σοβαρά την υγεία της.
Ο Μαρκ Φέργουεδερ δεν μπορεί να ξεχάσει τα λόγια που του είπε η σύζυγός του, Εύα, λίγο πριν φύγει από τη ζωή: «Ήθελα απλώς να γεράσω μαζί σου».
Μετά από τέσσερις δεκαετίες κοινής ζωής και δύο παιδιά, ο 67χρονος Μαρκ, συνταξιούχος σιδηροδρομικός από το Ίστμπορν του Ανατολικού Σάσεξ, είχε την ίδια προσδοκία. Όμως η διάγνωση της Εύας με καρκίνο των ωοθηκών σταδίου 4Β το 2019 ανέτρεψε τα πάντα.
Το όνειρο για το μέλλον και η ξαφνική ανατροπή
«Θέλαμε να ταξιδέψουμε, να ζήσουμε τη ζωή μας, ίσως να μετακομίσουμε στην Ισπανία», λέει ο Μαρκ με τρεμάμενη φωνή. «Ήθελα απλώς να είμαι με την Εύα, να κάνουμε πράγματα που αγαπούσαμε — μαζί».
Δύο χρόνια μετά τον θάνατό της, η θλίψη του παραμένει βαθιά. Αυτό που την επιδεινώνει, όμως, είναι η πεποίθηση ότι η Εύα θα ήταν ακόμη εν ζωή αν δεν είχε χρησιμοποιήσει την πούδρα ταλκ της Johnson & Johnson.
Ο Μαρκ συμμετέχει πλέον σε ομαδική αγωγή κατά της εταιρείας, μαζί με περισσότερους από 3.000 ανθρώπους στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όλοι ισχυρίζονται ότι είτε οι ίδιοι είτε συγγενικά τους πρόσωπα εμφάνισαν καρκίνο των ωοθηκών ή μεσοθηλίωμα λόγω της χρήσης της παιδικής πούδρας Johnson’s μεταξύ 1965 και 2023.
Κατηγορίες για αμίαντο στην πούδρα και απόκρυψη στοιχείων
Η αγωγή, που κατατέθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο από το δικηγορικό γραφείο KP Law, υποστηρίζει ότι το βασικό συστατικό της πούδρας, το ένυδρο πυριτικό μαγνήσιο, ήταν μολυσμένο με αμίαντο — ένα γνωστό καρκινογόνο — και ότι η εταιρεία το γνώριζε αλλά δεν ενημέρωσε το κοινό επί δεκαετίες.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, παρόμοιες αγωγές έχουν οδηγήσει σε δισεκατομμύρια αποζημιώσεων. Η Johnson & Johnson απέσυρε την πούδρα με ορυκτό τάλκ από το Ηνωμένο Βασίλειο το 2023, τρία χρόνια μετά την απόσυρσή της από ΗΠΑ και Καναδά, αντικαθιστώντας την με άμυλο καλαμποκιού. Η εταιρεία απέδωσε την αλλαγή σε μείωση της ζήτησης λόγω «παραπληροφόρησης» για την ασφάλεια του προϊόντος.
«Η Εύα ήταν 63 ετών όταν πέθανε», λέει ο Μαρκ. «Ζούσε υγιεινά, δεν κάπνιζε, δεν έπινε, ασκούνταν και είχε πάντα φροντίδα για τον εαυτό της».
Και όμως, αγνοούσε ότι ένα προϊόν που χρησιμοποιούσε για προσωπική υγιεινή μπορεί να είχε επιφέρει το τέλος της.
«Δεν το μάθαμε παρά μόνο μετά τον θάνατό της», λέει συγκινημένος. «Αν το γνωρίζαμε, δεν θα το είχε χρησιμοποιήσει και ίσως να ήταν ακόμη εδώ».
Μνήμες από τις πρώτες μέρες της σχέσης τους
Ο Μαρκ θυμάται πως από την αρχή της σχέσης τους η Εύα έκανε συχνή χρήση της πούδρας. «Γνωριστήκαμε όταν ήμουν με άδεια από τις Ένοπλες Δυνάμεις στη Βόρεια Ιρλανδία», λέει. «Την ερωτεύτηκα αμέσως. Ήταν γεμάτη ζωντάνια».
Το ζευγάρι παντρεύτηκε το 1984, μέσα σε λίγους μήνες. «Η Εύα χρησιμοποιούσε την πούδρα κάθε μέρα. Υπήρχε λευκή σκόνη παντού. Μου προκαλούσε δυσφορία, σκεφτόμουν ότι ήταν σαν να ήθελες να πνιγείς όταν την ανέπνεες. Έπρεπε να της το είχα πει τότε».
Αυτή η πρώιμη ανησυχία είναι τώρα κεντρικό στοιχείο στην αγωγή.
«Η πούδρα ταλκ που κυκλοφόρησε στο Ηνωμένο Βασίλειο επί δεκαετίες περιείχε αμίαντο, ο οποίος μπορεί να προκαλέσει καρκίνο όταν εισπνευσθεί», εξηγεί ο Τομ Λόνγκσταφ, δικηγόρος της KPLaw. «Κατηγορούμε τη Johnson & Johnson ότι γνώριζε τον κίνδυνο και τον απέκρυψε για εμπορικούς λόγους».
Μέχρι στιγμής δεν έχει οριστεί ημερομηνία εκδίκασης. Η εταιρεία Kenvue, που διαχειρίζεται τον τομέα καταναλωτικής υγείας της Johnson & Johnson, δήλωσε ότι η πούδρα ήταν σύμφωνη με όλους τους κανονισμούς, δεν περιείχε αμίαντο και δεν προκαλεί καρκίνο.
Η διάγνωση και η μάχη με την ασθένεια
Το πρώτο ανησυχητικό σύμπτωμα εμφανίστηκε τον Αύγουστο του 2019, όταν η Εύα άρχισε να υποφέρει από χρόνια δυσπεψία και κράμπες στο στομάχι. Καμία αγωγή ή διατροφική αλλαγή δεν έφερε βελτίωση.
Τον Δεκέμβριο, πήγε επιτέλους σε γιατρό με τον Μαρκ να τη συνοδεύει. Ο ιατρός παρατήρησε ασυνήθιστη σκλήρυνση στην κοιλιακή χώρα και συνέστησε περαιτέρω εξετάσεις.
«Δεν υποψιαζόμασταν καν τον καρκίνο», θυμάται ο Μαρκ. Όμως μέσα σε λίγες ημέρες η κατάστασή της επιδεινώθηκε και δυσκολευόταν να κινηθεί.
Οι εξετάσεις οδήγησαν σε μια σκληρή διάγνωση από έναν Αυστραλό γιατρό. «Μας ρώτησε αν θέλαμε να ακούσουμε το χειρότερο σενάριο», λέει ο Μαρκ. «Και όταν απαντήσαμε καταφατικά, είπε στην Εύα: “Φοβάμαι, Εύα, αυτό θα σε τσιμπήσει στα οπίσθια”». Η ειλικρίνειά του, όσο ωμή κι αν ήταν, τους βοήθησε να συνειδητοποιήσουν την πραγματικότητα.
Τον Φεβρουάριο του 2020, η Εύα υποβλήθηκε σε επέμβαση για αφαίρεση ωοθηκών, μήτρας, τραχήλου και σαλπίγγων. Ακολούθησαν έξι μήνες χημειοθεραπείας.
«Ήταν πολύ σκληρό», λέει ο Μαρκ. «Έχασε τα μαλλιά της — κι όμως γελάσαμε όταν ο γιατρός είπε ότι θα ξαναφυτρώσουν πιο πυκνά, γιατί πάντα μισούσε τα μαλλιά της!»
Το καλοκαίρι το ζευγάρι περνούσε χρόνο στη βεράντα του σπιτιού, ελπίζοντας ότι η θεραπεία θα είχε αποτέλεσμα.
Μετά την αποθεραπεία, η Εύα επέστρεψε στη δουλειά και ταξίδεψαν στην Αίγυπτο την άνοιξη του 2022. Ωστόσο, λίγο αργότερα, οι εξετάσεις CA125 έδειξαν αύξηση, ένδειξη υποτροπής.
Η νέα χημειοθεραπεία δεν ανέκοψε την επιδείνωση. Η Εύα πέθανε τον Αύγουστο του 2023. Ο Μαρκ και οι δύο κόρες τους, Κέιτι και Κλερ, καταρρακώθηκαν.
Η απόφαση να συμμετάσχει στην αγωγή
Ο Μαρκ διάβασε για τη σύνδεση του ταλκ με τον καρκίνο των ωοθηκών και την αγωγή που είχε ξεκινήσει — και δήλωσε συμμετοχή αμέσως.
Οι ενάγοντες ισχυρίζονται ότι η Johnson & Johnson «απέκρυψε πληροφορίες που θα μπορούσαν να υποδηλώσουν ότι η πούδρα ήταν μολυσμένη με αμίαντο» και «άσκησε πιέσεις στις ρυθμιστικές αρχές» για να συνεχίσει την πώλησή της.
Τι λένε οι επιστήμονες για τη σχέση ταλκ και καρκίνου
Ο Τζάστιν Στέμπινγκ, καθηγητής βιοϊατρικών επιστημών στο Πανεπιστήμιο Άνγκλια Ράσκιν, πιστεύει ότι υπάρχει σύνδεση. Αναφέρει μελέτη του *Journal of Clinical Oncology* με 50.884 γυναίκες, η οποία έδειξε θετική συσχέτιση μεταξύ χρήσης ταλκ στην περιοχή των γεννητικών οργάνων και καρκίνου των ωοθηκών.
«Για μένα, αυτή η μελέτη ήταν η πιο πειστική απόδειξη», δηλώνει. «Υπάρχει σαφής κίνδυνος και ο μηχανισμός είναι γνωστός».
Από την άλλη, ο Πολ Φάροου, πρώην καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και ερευνητής στο Ιατρικό Κέντρο Cedars Sinai στο Λος Άντζελες, σημειώνει ότι, αν και υπάρχει σύνδεση, δεν έχει αποδειχθεί αιτιώδης σχέση. «Μπορεί να εμπλέκονται και άλλοι παράγοντες», τονίζει.
Ο Μαρκ όμως είναι βέβαιος: «Αυτή η νομική ενέργεια δεν θα φέρει πίσω την Εύα. Αλλά η εταιρεία πρέπει να λογοδοτήσει. Δεν έπρεπε ποτέ να επιτραπεί να χρησιμοποιούν άνθρωποι σαν τη γυναίκα μου ένα προϊόν που θεωρούσαν αθώο — και που τελικά ίσως την σκότωσε».
