Η Σεροτονίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής του εγκεφάλου. Χαμηλά επίπεδα της σεροτονίνης εμπλέκονται στην εμφάνιση κατάθλιψης.

Τα φάρμακα που επιλεκτικά αναστέλλουν την επαναπρόσληψη της σεροτονίνης αυξάνουν τα επίπεδα της ελεύθερης σεροτονίνης, θεραπεύοντας έτσι την κατάθλιψη. Η σεροτονίνη είναι η χημική ουσία που ηρεμεί το σώμα μας. Σημαντικές ποσότητες σεροτονίνης ανευρίσκονται στο ανώτερο εγκεφαλικό στέλεχος και ιδιαίτερα στη γέφυρα και τον προμήκη μυελό.

Η σεροτονίνη ανήκει στην οικογένεια των μονοαμινών και συγκεκριμένα των ινδολαμινών. Φάρμακα που επηρεάζουν τα επίπεδα σεροτονίνης είναι το LSD το οποίο προκαλεί παραισθήσεις, τα SSRIs που είναι εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης της σεροτονίνης και το Ecstacy που καταστρέφει τις λεπτές απολήξεις της σεροτονίνης, όλα τα ναρκωτικά καταστρέφουν την σεροτονίνη, γι αυτό και όλοι οι ναρκομανείς είναι θλιμμένοι, φοβισμένοικαι καταθλιπτικοί, όπως και οι αλκοολικοί.

Η σεροτονίνη (5-υδροξυτρυπταμίνη ή 5-ΗΤ) είναι μία μονοαμίνη νευροδιαβιβαστής που συντίθεται στους σεροτονινεργικούς νευρώνες του κεντρικού νευρικού συστήματος και στα εντεροχρωμιόφυλλα κύτταρα του γαστρεντερικού σωλήνα. Στο σώμα, η σεροτονίνη συντίθεται από το αμινοξύ τρυπτοφάνη και τον μεταβολίτη της 5-υδροξυτρυπτοφάνη (5-ΗΤΡ). Η σεροτονίνη βρίσκεται σε πολλά φυτά, συμπεριλαμβανομένων φρούτων και λαχανικών.

Στο κεντρικό νευρικό σύστημα, η σεροτονίνη θεωρείται ότι διαδραματίζει σημαντικό ρόλο ως νευροδιαβιβαστής στην ρύθμιση του θυμού, επιθετικότητας, θερμοκρασίας σώματος, ψυχικής διάθεσης, ύπνου, εμετού, σεξουαλικότητας, και όρεξης. Επιπλέον, η σεροτονίνη βρίσκεται εκτενώς στον ανθρώπινο γαστρεντερικό σωλήνα και φυλάσσεται κυρίως στα αιμοπετάλια του κυκλοφορικού συστήματος.

«Αδερφή» της σεροτονίνης είναι η ντοπαμίνη η οποία προκαλεί ευφορία και συγχρόνως διεγείρει την προσοχή και τη μάθηση και σχετίζεται με την κίνηση.

Αυτό που ανεβάζει τη σεροτονίνη στον εγκέφαλό μας είναι ο ήλιος, τα αθλήματα έντασης και ορισμένες τροφές που περιέχουν την ουσία (κυρίως μια διατροφή πλούσια σε καρύδια). Ο ανανάς και οι μπανάνες (βιολογικά μόνο) συγκαταλέγονται στις τροφές που περιέχουν σεροτονίνη. Ωστόσο η περιεκτικότητα των τροφών είναι μικρή και μετράται σε μg (εκατομμυριοστά του γραμμαρίου).

Ο εγκέφαλος αποτελείται από τρισεκατομμύρια νευρικά κύτταρα που ονομάζονται νευρώνες. Tα νευρικά κύτταρα συνδέονται το ένα με το άλλο με συνάψεις αλλά ανάμεσα τους υπάρχει ένα μικρό χάσμα (περίπου 1/1.000 του χιλιοστού) το λεγόμενο συναπτικό χάσμα ή συναπτική σχισμή. Τα σήματα κινούνται μέσα σε νευρικά κύτταρα ως μικρό ηλεκτρικό φορτίο και οι νευροδιαβιβαστές απελευθερώνονται μέσω των συνάψεων, μεταφέροντας τα σήματα στα επόμενα νευρικά κύτταρα.

Πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν ότι η σεροτονίνη διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην αναγέννηση του ήπατος και προκαλεί κυτταρική διαίρεση σε όλο το σώμα.

Χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης συσχετίζονται με αρκετές παθήσεις, επιθετική συμπεριφορά, θυμό, κλινική κατάθλιψη, ιδεοψυχαναγκαστικές διαταραχές, ημικρανίες, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, εμβοές, ινομυαλγία, διπολική κατάθλιψη και διαταραχές άγχους.

Η σεροτονίνη επηρεάζει τον τρόπο που βλέπουμε και αντιμετωπίζουμε τον κόσμο. Βοηθά στον έλεγχο του θυμού και της παρορμητικής συμπεριφοράς και επηρεάζει έτσι σημαντικά τη λήψη αποφάσεων Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Science δείχνει ότι η πτώση των επιπέδων σεροτονίνης αρκεί για να εντείνει το θυμό και την επιθυμία για αντίποινα σε περιπτώσεις άδικης συμπεριφοράς …

Όταν έχουμε έντονη ανησυχία και φόβο, τα επίπεδα της σεροτονίνης πέφτουν, με αποτέλεσμα να μην αισθανόμαστε καλά και να χρειάζεται να ψάξουμε για τροφές που θα μας ανεβάσουν τη σεροτονίνη για να αισθανθούμε καλύτερα, οι οποίες είναι τα γλυκά, οι σοκολάτες και τα λιπαρά φαγητά.

Η σεροτονίνη, έχει το όνομά της από το λατινικό serum που σημαίνει πηκτό υγρό και από την ελληνική λέξη τόνος, συσπά τα αγγεία και παράλληλα, έχει δράση σαν νευροδιαβιβαστής στο κεντρικό νευρικό σύστημα.

Η ελεύθερη σεροτονίνη, που υπάρχει, μεταφέρεται ξανά στο κύτταρο που το εκκρίνει και παράλληλα είναι το βασικό υλικό για την δημιουργία του μεταφορέα που κάνει αυτή την δουλειά.

Έχει αποδειχθεί ότι υπάρχει πλέον και μια απλή σχέση μεταξύ σεροτονίνης εξωτερικής συμπεριφοράς και επικοινωνίας με τους άλλους ανθρώπους. Η σεροτονίνη φέρνει ευτυχία κι επιτυχία. Τον οραματισμό αλλά και την βίωση του τρόπου ζωής μας τον επηρεάζει καθοριστικά η σεροτονίνη.

Η σεροτονίνη είναι ένα τμήμα ανθρώπινης ορμόνης η οποία χρησιμεύει σαν νευροδιαβιβαστής στον εγκέφαλο προκειμένου να μεταφέρει μια πληροφορία από το ένα νευροκύτταρο στο άλλο. Η σεροτονίνη επηρεάζει την όρεξη, τον ύπνο, την σεξουαλική διάθεση, την θερμοκρασία του σώματος και την διάθεση για επικοινωνία που έχει ο άνθρωπος.

Όταν υπάρχει αυξημένη σεροτονίνη στο σώμα αισθανόμαστε γαλήνιου, ευδαίμονες, εξισορροπημένοι ενώ αντίθετα όταν υφίσταται έλλειψη υπάρχει φόβος, κατάθλιψη, κατάπτωση, αποφυγή και τάση για επιθετική συμπεριφορά.

Όταν τα ελλείμματα της σεροτονίνης είναι διαρκείας παρουσιάζονται πολλές ψυχικές ασθένειες όπως διπολική κατάθλιψη, φοβίες, διαταραχές της τροφής, διαταραχές του ύπνου, αδυναμία απόδοσης και οξείς ημικρανίες.

Οι ρυθμίσεις στις αυξομειώσεις της σεροτονίνης μέσα στο κεντρικό νευρικό σύστημα, χωρίζει τους ανθρώπους σε δυο μεγάλες κατηγορίες. Σε αυτούς που η ρύθμιση γίνεται γρήγορα και είναι σωστή και επαρκής για τα κύτταρα και σε αυτούς που αργεί γίνεται λάθος και είναι ανεπαρκής.

Στην δεύτερη κατηγορία της πιο αργής διαδικασίας, είναι αυτοί που αντιδρούν αργά, έχουν καθυστέρηση επικοινωνίας, είναι ελευθέριοι, δεν αντιμετωπίζουν, δεν αναλαμβάνουν ευθύνη, δεν έχουν την ενέργεια που απαιτείται, απογοητεύονται εύκολα και κυρίως καταβάλλονται από φόβο και πανικό.

Ο επιχειρηματίας που θεωρεί ότι πέτυχε, έχοντας μεγάλο βαθμό αντιμετώπισης, υψηλή επικοινωνία, αναλαμβάνει ευθύνη δηλ. διαθέτει υπευθυνότητα, λογική, μαθαίνει από τα λάθη του και συνεχίζει ακάθεκτος να βαδίζει στο μονοπάτι του Σκοπού, είναι το τυπικό παράδειγμα για την καλή επεξεργασία της σεροτονίνης στον εγκέφαλο.

Σύμφωνα με τον κλινικό ψυχολόγο Dr David Feldstein, ο μηχανισμός των εθισμών είναι ο ίδιος με τον μηχανισμό που χρησιμοποιεί η φύση για να μας ενεργοποιήσει να προβούμε σε τρεις ενέργειες, που είναι θεμελιώδεις για την επιβίωσή μας και τη διαιώνιση του είδους μας. Αυτές είναι να τρώμε, να πίνουμε, να αποφεύγουμε να πληγωνόμαστε και να αναπαραγόμαστε (αυτοσυντήρηση, ασφάλεια, αναπαραγωγή).

Η κινητοποίηση να προβαίνουμε στις παραπάνω ενέργειες έχει τη βάση της στο πρωτόγονο (ερπετικό) τμήμα του εγκεφάλου μας που ονομάζουμε «nucleus accumbens» και ρυθμίζεται από την αυξομείωση των δύο νευροδιαβιβαστών: της ντοπαμίνης και της σεροτονίνης.

Η ντοπαμίνη μας κινητοποιεί να πράξουμε ό,τι χρειάζεται για να βρούμε τροφή, να εξασφαλίσουμε ασφάλεια και αναπαραγωγή. Όταν αισθανόμαστε πλήρεις, ασφαλείς και ικανοποιημένοι, τότε εκκρίνεται η σεροτονίνη.

Η σεροτονίνη περιορίζει τη δράση της ντοπαμίνης, απενεργοποιώντας την πρωτόγονη κινητοποίησή μας για να ικανοποιήσουμε τις πρωταρχικές ανάγκες της τροφής και της αναπαραγωγής.

Αν λύσουμε το πρόβλημα της ισορροπίας της σεροτονίνης και της ντοπαμίνης στον οργανισμό μας, τότε θα είναι εύκολο για εμάς να σταματήσουμε κακές έξεις (εθισμούς) όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, το πολύ φαγητό, τα γλυκά, τα ναρκωτικά. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα άτομα που διακατέχονται από τις παραπάνω έξεις, έχουν χαμηλά επίπεδα σεροτονίνης.

Επίσης, όταν έχουμε αρνητικά συναισθήματα, διότι αισθανόμαστε να απειλείται η ασφάλειά μας, η διατροφή μας ή η σεξουαλική ικανοποίησή μας, τα επίπεδα της σεροτονίνης μας είναι πολύ χαμηλά, με αποτέλεσμα τα επίπεδα της ντοπαμίνης να είναι πάρα πολύ υψηλά και να αισθανόμαστε την έντονη λαχτάρα να φάμε, να πιούμε ή να κάνουμε σεξ.

Άρα, όταν τρώμε, δεν έχουμε το αίσθημα της ικανοποίησης και του κορεσμού, αλλά θέλουμε να τρώμε και να πίνουμε συνεχώς, να καπνίζουμε, να παίρνουμε ναρκωτικά, αφού λόγω του φόβου τα επίπεδα της σεροτονίνης παραμένουν χαμηλά και δεν μπορούμε να έχουμε το αίσθημα της ικανοποίησης.

Σεροτονίνη η πρωτεΐνη που έχει βασικό δομικό της λίθο το αμινοξύ *τρυπτοφάνη. Η πηγή της τρυπτοφάνη είναι οι τροφές που καταναλώνουμε και πιο συγκεκριμένα μεγάλη περιεκτικότητα σε τρυπτοφάνη έχουν οι μαύρες σοκολάτες, οι μπανάνες, μόνο οι βιολογικές, τα ζυμαρικά, μόνο από ντίνκελ, το ψωμί χωρίς γλουτένη και τα λιπαρά φρέσκα ψάρια (σολομός, σκουμπρί, σαρδέλα) και κυρίως τα εκχυλίσματα ελαίων από ψάρια.

Πέρα από την τρυπτοφάνη, το βιοχημικό εργοστάσιο του οργανισμού για να συνθέτει σεροτονίνη χρειάζεται τις βιταμίνες Β6, Β12 και το φολικό οξύ. Τροφές που μας τα παρέχουν είναι οι πατάτες, οι μπανάνες, τα λαχανικά, τα ψάρια, το αβοκάντο, τα φύτρα, όλα μόνο βιολογικά.

Πρόσφατη δημοσίευση στο περιοδικό Nature έδειξε πως άνθρωποι που έπασχαν από κατάθλιψη και λάμβαναν καθημερινά αυξημένη ποσότητα των βιταμινών Β6 και Β12, κατέγραψαν υποχώρηση της νόσου σε ποσοστό 92 %.

Συνίσταται η χρήση συμπληρωμάτων βιταμινών Β που περιέχουν το συνδυασμό των βιταμινών Β1, Β2, Β6 και Β12, οι οποίες είναι αναγκαίες τόσο στο βιοχημικό κύκλο παραγωγής της σεροτονίνης όσο και στην απελευθέρωση του χημικού συστατικού GABA που είναι βασικός παράγοντας για τη ρύθμιση του επιπέδου του άγχους στο εγκέφαλο.

Πρόσφατη έρευνα Αμερικανών επιστημόνων επέδειξε πως τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα ή αλλιώς λινολεϊκά οξέα, παίζουν βασικότατο ρόλο στην αύξηση της συγκέντρωσης της σεροτονίνης. Πέραν αυτού αξίζει να σημειωθεί πως το 43 % των λιπιδίων των κυτταρικών μεμβρανών των νευρικών κύτταρων του εγκεφάλου ανήκουν στην κατηγορία αυτή.

Ο σολομός, οι σαρδέλες, το σκουμπρί, ο τόνος, το έλαιο λιναρόσπορου και το λιναρέλαιο ψυχρής σύνθλιψης είναι πλούσιες πηγές για τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα ή αλλιώς λινολεϊκά οξέα. Συνίσταται επίσης η χρήση συμπληρωμάτων ελαίων από ψάρια.

Η καλή ζωή περνάει και απ’ το στομάχι μας.

Ηλιακό φως, εποχική συναισθηματική διαταραχή και σεροτονίνη: Είναι γνωστό το φαινόμενο της χειμωνιάτικης κατάθλιψης, το σύνδρομο που αναφέρεται ως «εποχική συναισθηματική διαταραχή» (seasonal affective disorder ή SAD), το οποίο έναν στους χίλιους ανθρώπους στις βόρειες πολιτείες των ΗΠΑ, ενώ στις νότιες, όπου η μέρα διαρκεί περισσότερο, ο αριθμός τους είναι πολύ μικρότερος.

Οι πάσχοντες από το σύνδρομο εποχικής συναισθηματικής διαταραχής είναι κατά τα άλλα υγιείς αλλά πέφτουν σε κατάθλιψη το φθινόπωρο και το χειμώνα και συχνά περνάνε φάση ύφεσης το καλοκαίρι και την άνοιξη. Στα συμπτώματα της διαταραχής αυτής θα πρέπει να προστεθεί και η τάση για ασυνήθιστα μακρύ ύπνο τις χειμωνιάτικες νύ­χτες, που συνεχίζεται για 10 ή και περισσότερες ώρες.

Είναι γνωστό ότι η ανθρώπινη διάθεσή σχετίζεται με τον ήλιο. Πράγματι, τον χειμώνα κάποιοι άνθωποι είναι  λιγότερο χαρούμενοι. Τις συννεφιασμένες ημέρες και μεγάλες νύχτες πέφτει η διάθεση και η ενέργειά τους. Το 1898 ο διάσημος Βρετανός εξερευνητής, ο Cook, έγραφε στο ημερολόγιο του στην Αρκτική:

«Ο Χειμώνας Και Το Σκοτάδι Άρχισαν Σιγά Σιγά Αλλά Σταθερά Να Μας Εκνευρίζουν. Δεν Είναι Δύσκολο Να Διαβάσει Κανείς Στα Πρόσωπα Των Συντρόφων Μου Τις Σκέψεις Και Την Κακοκεφιά Τους… Η Μαύρη Κουρτίνα Που Έπεσε Στον Εξωτερικό Κόσμο, Εδώ Στις Παγωμένες Ερημιές, Κατεβαίνει Και Στον Εσωτερικό Κόσμο Της Ψυχής Μας».

Πρώτος που συνδύασε την κατάθλιψη με το φως του ήλιου ήταν ο ψυχίατρος P. S. Mueller στο Εθνικό Ινστιτούτο Διανοητικής Υγείας (NIMH) στη Νέα Υόρκη, στα τέλη της δεκαετίας του 1970. Μια 29άχρονη ασθενής του, που παρουσίαζε έντονο το φαινόμενο της χειμωνιάτικης κατάθλιψης, έτυχε να ταξιδέψει στην ηλιόλουστη Τζαμάικα το χειμώνα. Εκεί, η μέρα είναι ίση με τη νύχτα και βασιλεύει η αιώνια άνοιξη.

Ύστερα από λίγες ημέρες παραμονής της, τα δυσάρεστα συμπτώματα γιατρεύτηκαν από μόνα τους. Ο Mueller, τότε, υπέθεσε ότι το ηλιακό φως έπαιζε ρόλο στην διάθεση. Την υπόθεση του επιβεβαίωσε η αισθητή βελτίωση ασθενών, που υποβλήθηκαν σε φωτοθεραπεία με τεχνητό φως, ανάλογο με το ηλιακό, επί μία εβδομάδα.

Η εποχιακή συναισθηματική διαταραχή οφείλεται στην πτώση της σεροτονίνης που παρατηρείται κατά τους μήνες με μειωμένη ηλιοφάνεια. Δεν έχει γίνει ακόμη κατανοητό με ποιο τρόπο το ηλιακό φως και η φωτοθεραπεία προκαλούν τις θετικές επιδράσεις τους.

Όμως η αύξηση της παραγωγής της σεροτονίνης είναι ένα από τα αποτελέσματα της δράσης του φωτός που φαίνεται ότι βελτιώνει τη ψυχική και συναισθηματική κατάσταση. Η παραγωγή της σεροτονίνης στον εγκέφαλο είναι χαμηλότερη κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Ο ρυθμός παραγωγής της είναι άμεσα συνδεδεμένος με τη διάρκεια και ένταση της ηλιοφάνειας.

Εγκεφαλογραφήματα που έχουν γίνει σε διαφορετικές εποχές του χρόνου έχουν αποκαλύψει διακυμάνσεις στη συγκέντρωση μιας πρωτεΐνης, η οποία είναι υπεύθυνη για τη μεταφορά της σεροτονίνης από το ένα κύτταρο στο άλλο.

Όλα τα ευρήματα, επιβεβαιώνουν ότι η λιακάδα ισοδυναμεί με ευτυχία. Άνθρωποι που ζουν σε περιοχές με περισσότερο ήλιο είναι πιο εξωστρεφείς και αισιόδοξοι απ΄ ό,τι οι κάτοικοι του πλανήτη που ζουν σε περιοχές με λιγότερο ήλιο. Σ’ ορισμένες περιοχές της Νορβηγίας, όπου μεταξύ Νοεμβρίου και Ια­νουαρίου ο ήλιος εξαφανίζεται από τον ορίζοντα, παρατηρείται σε πολ­λούς ανθρώπους αϋπνία, κατάθλιψη, αύξηση βάρους, επιθετικότητα.

Στο νότιο ημισφαίριο τα φαινόμενα αυτά εμφανίζονται τον Ιούνιο και τον Ιού­λιο, μήνες που συμπίπτουν με το δικό τους χειμώνα. Δεν υπάρχει αμφιβο­λία ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής, που δεν επιτρέπει στους ανθρώπους των πόλεων να βγαίνουν και να περπατάνε στη λιακάδα, επιδεινώνει τα φαινόμενα αυτά, ιδιαίτερα σ’ όσους ζουν στις βόρειες χώρες.

Γι Αυτό Οι Μεσογειακές Χώρες Λέμε Πως Είναι «Ευλογημένες» Με Τον Άπλετο Και Ζωογόνο Ήλιο Τους.

Σεροτονίνη, τρυπτοφάνη και υδατάνθρακες: Είπαμε πως η σεροτονίνη είναι ένας νευροδιαβιβαστής που παράγεται στον οργανισμό από το απαραίτητο αμινοξύ τρυπτοφάνη (όπως και η μελατονίνη). Απαραίτητο αμινοξύ σημαίνει ότι δεν το παράγει το σώμα μα και άρα θα πρέπει απαραιτήτως να ληφθεί από τη διατροφή. Η έρευνα βοηθά να εξηγηθεί γιατί ορισμένοι άνθρωποι γίνονται επιθετικοί όταν πεινούν.

Η τρυπτοφάνη που χρειάζεται ο οργανισμός για να παράσχει σεροτονίνη αποκτιέται μόνο από τη διατροφή. Πράγματι, ορισμένες έρευνες έχουν δείξει ότι η ελλιπής πρόσληψη τρυπτοφάνης μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη, αϋπνία και ανησυχία, μειωμένη κριτική ικανότητα ακόμα και βία.

Η πηγή της τρυπτοφάνης είναι τα πρωτεϊνούχα τρόφιμα όπως  ψάρι, όσπρια, γαλακτοκομικά προϊόντα, ξηροί καρποί και αυγά. Ο λόγος που μερικές φορές τρελαινόμαστε για σοκολάτα είναι ότι περιέχει τρυπτοφάνη. Επιπρόσθετα, η μαύρη σοκολάτα εκτός από τρυπτοφάνη, περιέχει και σεροτονίνη.

Αυτός είναι και ο λόγος που πολλές φορές έχουμε την έντονη επιθυμία για σοκολάτα και νιώθουμε την εξάρτηση από αυτή. Τρώγοντας έστω και δύο κομμάτια σοκολάτας, αμέσως χαλαρώνουμε και νιώθουμε χαρούμενοι και ήρεμοι. Αξίζει να αναφερθεί εδώ ότι το γιαούρτι περιέχει το αμινοξύ την τυροσίνη, είναι είναι βασικό στην παραγωγή ντοπαμίνης, νοραδρεναλίνης και άλλων νευροδιαβιβαστών.

Η έλλειψη σεροτονίνης μπορεί να εξηγήσει τις λιγούρες που μερικές φορές εμφανίζονται για κατανάλωση υδατανθράκων.

Σε ορισμένους ανθρώπους εμφανίζεται μια ακατάσχετη επιθυμία για σοκολάτες, γλυκά, κουλουράκια και άλλα ζυμαρικά. Πρόκειται για το «σύνδρομο των υδατανθράκων», όπως μερικές φορές ονομάζεται.

Το φαινόμενο αυτό σχετίζεται επίσης με μια κατάσταση κατάθλιψης που εμφανίζεται σε ορισμένες γυ­ναίκες πριν από την περίοδο τους. Στα συμπτώματα περιλαμβάνο­νται: κατάθλιψη, λήθαργος και ανικανότητα για συγκέντρωση. Αυτά τα συμπτώματα συν­δυάζονται μερικές φορές με ισχυρή επιθυμία για φαγητό, που έχει ως επα­κόλουθο την αύξηση του βάρους.

Ένα γεύμα που περιέχει υδατάνθρακες (γλυκόζη) οδηγεί σε έκκριση ινσουλίνης, η οποία βοηθά στην ταχύτερη διείσδυση της τρυπτοφάνης στον εγκέφαλο και αυτό καταπραΰνει τα συναισθήματα και την κακή διάθεση.

Η σεροτονίνη βρίσκεται συνήθως στο αίμα σε μικρά ποσοστά. Ο ρυθμός μετατροπής της τρυπτοφάνης σε σεροτονί­νη επηρεάζεται από τη συμμετοχή των υδατανθράκων στη διατροφή. Οι υδατάνθρακες, και ειδικότερα η γλυκόζη, διεγείρουν την έκκριση της ινσουλίνης, μια αναβολική ορμόνη η οποία βάζει τη γλυκόζη και τα αμινοξέα στους ιστούς, π.χ. τους μυς.

Το ποσοστό, όμως, ειδικά της τρυπτοφάνης στο αίμα δεν επηρεάζεται από την ινσουλίνη κι έτσι, εφόσον τα άλλα αμι­νοξέα οδηγούνται στους μυς από την ινσουλίνη, το ποσοστό της τρυπτοφάνης στο αίμα αυξάνεται, με την κατανάλωση υδατανθράκων.

Έτσι αυξάνεται η ποσότητα της τρυπτοφανης που μεταφέρεται με το αίμα στον εγκέφαλο όπου μετατρέπεται σε σεροτονίνη. Μέσω αυτού του μηχανισμού ανεβαίνει η  στάθμη της σεροτονί­νης με την κατανάλωση υδατανθράκων.

Η σεροτονινη ρυθμίζει ακόμα τη γενική διάθεση του οργανισμού και προκαλεί υπνηλία. Πλούσια σε υδατάνθρα­κες γεύματα δημιουργούν αισθήματα κόπωσης και υπνηλίας στους υγιείς ανθρώπους, αυξάνοντας το ποσοστό σε­ροτονίνης. Αυτό όμως δεν συμβαίνει σε όσους πάσχουν από έλλειψη σεροτονίνης.

Φάρμακα που ασκούν δράση ανάλογη με αυτή της σεροτονίνης, δη­μιουργούν παρόμοια αποτέλεσμα, μειώνουν την επιθυμία, όσων πάσχουν, να καταναλίσκουν συνεχώς υδατάνθρακες. Η φενφλουραμίνη, για παράδειγμα, διευκολύνει την έκκριση σεροτονίνης στις συνάψεις των νευρώνων του εγκεφάλου.

Τα ίδια φάρμακα είναι δραστι­κά στην περίπτωση της χειμωνιάτικης κατάθλιψης και των ανωμαλιών της περιόδου. Ακόμα, είναι δραστικά και σε ελαφρότερες περιπτώσεις, όπως σε γυναίκες που το βάρος τους έχει ξεφύγει από το κανονικό ή παρουσιά­ζουν κατάθλιψη, είτε από κληρονομική προδιάθεση, είτε γιατί προέρχο­νται από οικογένειες αλκοολικών.

Η φενφλουραμίνη και άλλα ανάλογα βοηθούν στη μείωση του βάρους, μειώνοντας την επιθυμία για κατανάλω­ση υδατανθράκων. Αντίθετα, φάρμακα που δεσμεύουν την παραγωγή σεροτονίνης παρουσιάζουν το αντίθετο αποτέλεσμα. Όλα αυτά δείχνουν ότι η σεροτονίνη παίζει ρόλο ακόμα και στο αδυνάτισμα. Γι’ αυτό ίσως τον χειμώνα οι περισσότεροι άνθρωποι του βόρειου ημισφαιρίου αυξάνουν το σωματικό βάρος τους.

Σεροτονίνη περιέχουν σε αξιόλογη ποσότητα μόνο ορισμένα είδη καρυδιών. Πιο μικρές ποσότητες περιέχουν τα φρούτα και τα λαχανικά. Επίσης, όπως είπαμε, η μαύρη σοκολάτα περιέχει τρυπτοφάνη και σεροτονίνη.

Συνηθίζεται να λέγεται ότι η σοκολάτα αυξάνει την παραγωγή σεροτονίνης και μ’ αυτό τον τρόπο ανεβάζει την ψυχολογική διάθεση. Αλλά η σοκολάτα ανεβάζει τη διάθεση και λόγω άλλων διεγερτικών ουσιών όπως είναι η καφεΐνη και η θεοβρωμίνη. Να σημειωθεί ότι η βιταμίνη C είναι σημαντική διότι χρειάζεται για τη μετατροπή της τρυπροφάνης σε σεροτονίνη.

Τροφές µε υψηλή συγκέντρωση σε σεροτονίνη (µg ανά γραμμάριο)

• Butternuts (Juglans cinerea) 398 ± 90
• Μαύρα καρύδια (Junglans nigra) 304 ± 46
• Καρύδια Αγγλίας (Juglans regia) 87 ± 20
• Shagbark (Caraya ovata) 143 ± 23
• Mockernut (Caraya tomentosa) 67 ± 13
• Pecans (Caraya illinoensis) 29 ± 4
• Sweet Pignuts (Caraya ovalis) 25 ± 8
• Μπανάνες 30 ± 7.5
• Ανανάς 17.0 ± 5.1
• Μπανάνα 15.0 ± 2.4
• Ακτινίδιο 5.8 ± 0.9
• Δαµάσκηνα 4.7 ± 0.8
• Ντοµάτες 3.2 ± 0.6
• Αβοκάντο 1.6 ± 0.40
• Ακτινίδιο – Haas (California) 1.5 ± 0.21
• Ακτινίδιο – Fuerte (California) 0.2 ± 0.04
• Ακτινίδιο – Booth (Florida) 1.3
• Ακτινίδιο – Dates 0.9
• Grapefruit (γκρέιπφρουτ) 0.9
• Canteloupe (Μηλοπέπονο, πεπόνι) 0.6
• Honeydew πεπόνι 0.2
• Ελιές (Μαύρες) 0.2
• Μπρόκολο 0.2
• Μελιτζάνα 0.2
• Σύκα 0.1
• Σπανάκι 0.1

Πρέπει τέλος να επισημανθεί, ότι καλή η σεροτονίνη αλλά «μέτρον άριστον». Όσοι ακολουθούν αντικαταθλιπτική αγωγή υπάρχει περίπτωση να εμφανίσουν το λεγόμενο ”σύνδρομο σεροτονίνης ή σεροτονινεργικό σύνδρομο” λόγω υπερβολικής συσσώρευσης της ορμόνης στον οργανισμό τους ειδικά σε συνδυασμό με άλλα φάρμακα.

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα εμφανίζεται υψηλή αρτηριακή πίεση, ζάλη, αποπροσανατολισμός, σπασμοί, κράμπες και αυξημένη αίσθηση ζέστης. Οπότε δεν χρειάζεται να καταφεύγετε σε υπερβολές με την σεροτονίνη, ούτε και με καμία άλλη βιταμίνη ή τρόφιμο.

της Κατερίνα Μηστριώτη κλινική διατροφολόγος για το terra papers.

Σαλμονέλα: Τι είναι, ποια είναι τα συμπτώματα και πώς θα προστατευτείτε

Η πρόσφατη εμφάνιση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας στη Λαμία, τα οποία οι υγειονομικές αρχές διερευνούν για πιθανή σύνδεση με σαλμονέλα, έχει προκαλέσει ανησυχία και επανέφερε στο προσκήνιο τη σημασία της ασφάλειας των τροφίμων.

Ο ΕΟΔΥ και οι αρμόδιες υπηρεσίες πραγματοποιούν ελέγχους για να εντοπίσουν την πηγή της μόλυνσης, ενώ υπενθυμίζουν ότι η τήρηση βασικών κανόνων υγιεινής μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο λοίμωξης.

Τι είναι η σαλμονέλα;

Η σαλμονέλα είναι ένα βακτήριο που μπορεί να μολύνει τον άνθρωπο μέσω της κατανάλωσης μολυσμένων τροφίμων ή νερού. Συχνά εντοπίζεται σε ωμά ή ανεπαρκώς μαγειρεμένα αυγά, κοτόπουλο, κρέας, μη παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα, αλλά και σε φρούτα ή λαχανικά που έχουν μολυνθεί κατά την παραγωγή ή την επεξεργασία τους.

Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως από 6 έως 72 ώρες μετά τη μόλυνση και μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Διάρροια
• Πυρετό
• Κοιλιακό πόνο και κράμπες
• Ναυτία και εμετούς
• Πονοκέφαλο και αίσθημα κόπωσης

Στις περισσότερες περιπτώσεις τα συμπτώματα υποχωρούν μέσα σε 4 έως 7 ημέρες. Ωστόσο, εάν η διάρροια είναι έντονη ή υπάρχει υψηλός πυρετός και σημάδια αφυδάτωσης, απαιτείται άμεση επικοινωνία με γιατρό.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε;

Η πρόληψη είναι ο πιο αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης της σαλμονέλας. Οι ειδικοί συνιστούν:

• Να πλένουμε σχολαστικά τα χέρια πριν και μετά την προετοιμασία του φαγητού.
• Να μαγειρεύουμε καλά το κοτόπουλο, το κρέας και τα αυγά.
• Να αποφεύγουμε την κατανάλωση ωμών ή μισοψημένων αυγών.
• Να διατηρούμε τα ωμά τρόφιμα χωριστά από τα έτοιμα προς κατανάλωση, ώστε να αποφεύγεται η επιμόλυνση.
• Να πλένουμε καλά τα φρούτα και τα λαχανικά.
• Να διατηρούμε τα τρόφιμα στο ψυγείο και να μην τα αφήνουμε για πολλές ώρες σε θερμοκρασία δωματίου.
• Να καταναλώνουμε μόνο παστεριωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα.

Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο;

Αν και οποιοσδήποτε μπορεί να μολυνθεί, μεγαλύτερο κίνδυνο αντιμετωπίζουν τα βρέφη, τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι, οι έγκυες γυναίκες και όσοι πάσχουν από χρόνια νοσήματα ή έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. Σε αυτές τις ομάδες η λοίμωξη μπορεί να εξελιχθεί πιο σοβαρά και να χρειαστεί νοσηλεία.

Τα τρόφιμα που συνδέονται συχνότερα με μόλυνση από σαλμονέλα είναι:

• Ωμά ή μισοψημένα αυγά και τρόφιμα που τα περιέχουν (σπιτική μαγιονέζα, τιραμισού, μους, ζύμες με ωμό αυγό).
• Κοτόπουλο και άλλα πουλερικά, όταν δεν έχουν μαγειρευτεί καλά.
• Χοιρινό και μοσχαρίσιο κρέας, ιδιαίτερα ο κιμάς, αν είναι ανεπαρκώς ψημένος.
• Μη παστεριωμένο γάλα και προϊόντα που παρασκευάζονται από αυτό.
• Τυριά από μη παστεριωμένο γάλα.
• Φρούτα και λαχανικά, εάν έχουν μολυνθεί κατά την καλλιέργεια ή δεν έχουν πλυθεί σωστά.
• Φύτρα (όπως φύτρα φασολιών ή αλφάλφα), τα οποία έχουν συνδεθεί κατά καιρούς με κρούσματα.
• Θαλασσινά, όταν προέρχονται από μολυσμένα νερά ή δεν έχουν μαγειρευτεί επαρκώς.
• Μπαχαρικά, ξηροί καρποί και προϊόντα όπως το φυστικοβούτυρο, σε πιο σπάνιες περιπτώσεις, όταν μολυνθούν κατά την παραγωγή.

Η σωστή προετοιμασία και η καλή υγιεινή στην κουζίνα είναι τα πιο αποτελεσματικά μέτρα για την πρόληψη της σαλμονέλας.

Γιατί η σαλμονέλα είναι πιο συχνή το καλοκαίρι;

Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για τον πολλαπλασιασμό της σαλμονέλας στα τρόφιμα, ιδιαίτερα όταν αυτά μένουν για αρκετή ώρα εκτός ψυγείου. Τα υπαίθρια γεύματα, τα μπάρμπεκιου, τα πικνίκ και η μεταφορά τροφίμων χωρίς επαρκή ψύξη αυξάνουν τον κίνδυνο μόλυνσης. Για τον λόγο αυτό, οι ειδικοί συνιστούν να διατηρούνται τα ευπαθή τρόφιμα σε θερμοκρασία κάτω των 5°C, να μην παραμένουν εκτός ψυγείου για περισσότερες από δύο ώρες (ή μία ώρα όταν η θερμοκρασία ξεπερνά τους 32°C) και να καταναλώνονται αμέσως μετά το μαγείρεμα ή να ψύχονται γρήγορα.

Τι να κάνετε αν εμφανίσετε συμπτώματα

Είναι σημαντικό να πίνετε άφθονα υγρά για να αποφύγετε την αφυδάτωση και να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας εάν τα συμπτώματα είναι έντονα, επιμένουν για αρκετές ημέρες ή αν εμφανιστεί αίμα στα κόπρανα, υψηλός πυρετός ή έντονη αδυναμία.

Η σωστή υγιεινή στην προετοιμασία και τη συντήρηση των τροφίμων παραμένει το σημαντικότερο μέτρο προστασίας. Με λίγη προσοχή στην καθημερινότητά μας μπορούμε να μειώσουμε σημαντικά τον κίνδυνο μόλυνσης από τη σαλμονέλα και να προστατεύσουμε τόσο τον εαυτό μας όσο και τους ανθρώπους γύρω μας.

Πρόσφατα, ένα ανησυχητικό φαινόμενο έχει κερδίσει την προσοχή στα νοικοκυριά σε όλο τον κόσμο: η εμφάνιση «ροζ λάσπη» στα μπάνια.

Αυτή η ανησυχητική ανακάλυψη ώθησε τους ειδικούς στον τομέα της υγείας να εκδώσουν προειδοποιήσεις σχετικά με τους πιθανούς κινδύνους της. Η ροζ λάσπη ή υπολείμματα, που βρίσκεται συχνά σε ντους, νεροχύτες και τουαλέτες, δεν είναι απλώς μια αντιαισθητική ενόχληση, αλλά θα μπορούσε να δημιουργήσει κινδύνους για την υγεία εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα. Αυτό το άρθρο εξετάζει τη φύση αυτής της ροζ λάσπης, γιατί εμφανίζεται και ποια βήματα πρέπει να ληφθούν εάν την  συναντήσετε στο σπίτι σας.

Ο Δρ Karan Raj αναφέρεται στο θέμα της ροζ λάσπης που εμφανίζεται στα μπάνια. Στο βίντεο, εξηγεί ότι αυτή η ροζ γλίτσα είναι στην πραγματικότητα ένας τύπος βακτηρίου γνωστό σαν Serratia marcescens (Θαυμαστοβάκιλος). Ο Δρ Raj προειδοποιεί τους θεατές για τους πιθανούς κινδύνους για την υγεία που συνδέονται με αυτό το βακτήριο, τονίζοντας τη σημασία των κατάλληλων μέτρων  υγιεινής και καθαρισμού για την πρόληψη της εξάπλωσής του.

Τι είναι ο Θαυμαστοβάκιλος (Serratia Marcescens)

Το Serratia marcescens (Θαυμαστοβάκιλος) είναι ένα είδος ραβδόμορφου, αρνητικού κατά Gram βακτήριο που είναι γνωστό για τη χαρακτηριστική ροζ ή κόκκινη απόχρωση του. Ευδοκιμεί σε υγρά περιβάλλοντα και βρίσκεται συνήθως στα μπάνια λόγω της παρουσίας νερού και οργανικών υλικών. Αν και συνήθως δεν είναι επιβλαβές για υγιή άτομα, μπορεί να προκαλέσει λοιμώξεις σε άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.

Που ακριβώς το βρίσκουμε:

Που βρίσκεται το Serratia Marcescens (Θαυμαστοβάκιλος)

Το Serratia marcescens βρίσκεται πιο συχνά σε χώρους του μπάνιου που παραμένουν υγροί και δεν καθαρίζονται τακτικά. Αυτό περιλαμβάνει κουρτίνες ντους, αρμοί πλακιδίων, αποχετεύσεις νεροχύτη και λεκάνες τουαλέτας. Το βακτήριο τρέφεται κυρίως με τις λιπαρές ουσίες που βρίσκονται στα υπολείμματα σαπουνιού και σαμπουάν.Εάν ο ιδιοκτήτης εντοπίσει τα μέρη όπου έχει αναπτυχθεί το βακτήριο, τότε είναι πιο εύκολο και αποτελεσματικός ο καθαρισμός του. 

Είναι επικίνδυνος ο θαυμαστοβάκιλος;

Ενώ το Serratia marcescens γενικά δεν είναι επιβλαβές για υγιή άτομα, μπορεί να αποτελέσει κίνδυνο για άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως οι ηλικιωμένοι, τα βρέφη ή τα άτομα με χρόνιες ασθένειες. Σε σπάνιες περιπτώσεις, μπορεί να οδηγήσει σε λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος, λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος και άλλα προβλήματα υγείας. Ως εκ τούτου, είναι σημαντικό να αντιμετωπιστεί η παρουσία του εγκαίρως για να ελαχιστοποιηθούν τυχόν κίνδυνοι για την υγεία.Τι πρέπει να κάνετε:

Βήματα που πρέπει να κάνετε αν εντοπίσετε αυτή την ρόζ λάσπη 

Αν ανακαλύψετε ροζ λάσπη στο μπάνιο σας, είναι σημαντικό να πάρετε αμέσως τα μέτρα για να την αφαιρέσετε αλλά και για να μην ξαναεμφανιστεί. Ακολουθώντας μια συστηματική προσέγγιση μπορεί να διασφαλιστεί ότι το βακτήριο εξαλείφεται αποτελεσματικά και ότι το μπάνιο σας παραμένει ασφαλές και υγιεινό.

1. Προσδιορίστε και επιβεβαιώστε 

Το πρώτο βήμα είναι να αναγνωρίσετε και να επιβεβαιώσετε ότι είναι όντως Serratia marcescens. Αυτό μπορεί να γίνει συνήθως οπτικά, καθώς το βακτήριο χαρακτηρίζεται από τη ροζ ή κοκκινωπή του απόχρωση. Εάν δεν είστε βέβαιοι, ρωτήστε έναν επαγγελματία ή με την χρήση ενός κιτ δοκιμών στο σπίτι μπορεί να το επιβεβαιώσετε.

2. Καθαρίστε σχολαστικά την  περιοχή

Μόλις εντοπιστούν οι περιοχές με το βακτήριο,θα πρέπει να καθαριστούν σχολαστικά. Αυτό περιλαμβάνει το τρίψιμο των επιφανειών με μια βούρτσα για την απομάκρυνση της ορατής λάσπης και την όλων των υπολειμμάτων. Δώστε ιδιαίτερη προσοχή σε περιοχές που είναι συχνά υγρές και μπορεί να φιλοξενούν το βακτήριο.

3. Χρησιμοποιήστε κατάλληλα καθαριστικά

Για να σκοτώσετε αποτελεσματικά τα βακτήρια, χρησιμοποιήστε καθαριστικά που είναι γνωστό ότι είναι αποτελεσματικά κατά της Serratia marcescens. Τα καθαριστικά με βάση τη χλωρίνη είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά, όπως και άλλα απολυμαντικά που έχουν αντιμικροβιακές ιδιότητες. Φροντίστε να ακολουθήσετε τις οδηγίες στα προϊόντα καθαρισμού για καλύτερα αποτελέσματα.

4. Βελτιώστε τον αερισμό στο μπάνιο

Η βελτίωση του αερισμού στο μπάνιο μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των επιπέδων υγρασίας, κάνοντας έτσι το μπάνιο λιγότερο ευνοϊκό περιβάλλον για την ανάπτυξη του  βακτηρίου.Ίσως να αφήνετε ανοιχτό το παράθυρο στο μπάνιο,για να αυξήσετε τη ροή του αέρα και να μειώσετε την υγρασία μετά το ντους ή το μπάνιο.

5. Συμβουλές τακτικής συντήρησης και πρόληψης

Η τακτική συντήρηση και ο καθαρισμός είναι το κλειδί για την πρόληψη της επανεμφάνισης της ροζ λάσπης. Αυτό περιλαμβάνει το σκούπισμα των επιφανειών μετά τη χρήση, τον τακτικό καθαρισμό των κουρτινών ντους και των πλακιδίων και τα υπολείμματα σαπουνιού και σαμπουάν να ξεπλένονται καλά.  Επιπλέον, ο περιοδικός βαθύς καθαρισμός με απολυμαντικά μπορεί να βοηθήσει στην απομάκρυνση των βακτηρίων.

Μένουμε ασφαλείς και ενημερωμένοι

Ενώ η παρουσία ροζ λάσπης στο μπάνιο μπορεί να είναι ανησυχητική, η ενημέρωση και η λήψη προληπτικών μέτρων μπορεί να μετριάσει τυχόν πιθανούς κινδύνους.Τώρα που γνωρίζετε τι είναι το Serratia marcescens και πώς να το διαχειριστείτε αποτελεσματικά,μπορείτε να διατηρήσετε ένα καθαρό και ασφαλές περιβάλλον. Η παραμονή σε επαγρύπνηση και η υιοθέτηση καλής  υγιεινής είναι απαραίτητα για την πρόληψη της ανάπτυξης αυτού του βακτηρίου και τη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας όλων των μελών στο σπίτι.