Έρευνα του iEidiseis για την αύξηση στις τιμές των προϊόντων στα σούπερ μάρκετ. Απλησίαστα τα λαχανικά. Αυξήσεις σε φακές, φασόλια και βρεφικό γάλα.
Την ώρα που η κυβέρνηση ανακοίνωσε μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσει τις αυξήσεις των τιμών στα καύσιμα, φαίνεται πως οι τιμές σε πληθώρα βασικών προϊόντων έχει εκτοξευθεί.
Δείτε το βίντεο:
Σε αρκετά λαχανικά οι αυξήσεις ξεπερνούν το 60% και φτάνουν έως και το 133%, ενώ σημαντικές αυξήσεις παρουσιάζονται τις τελευταίες εβδομάδες σε πολλά προϊόντα, επιβαρύνοντας ακόμη περαιτέρω τον οικογενειακό προϋπολογισμό. Είναι άλλωστε ενδεικτικό ότι σύμφωνα με πληροφορίες, το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουν καταγραφεί αυξήσεις σε αρκετούς χιλιάδες κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ.
Αυξήσεις έως 133%
Ενδεικτικά της ακρίβειας των τελευταίων τριών εβδομάδων, είναι στοιχεία που δημοσιεύει ο Οργανισμός Κεντρικών Αγορών και Αλιείας (ΟΚΑΑ). Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία που αφορούν τις τιμές της Λαχαναγοράς στο Ρέντη, προκύπτει πως οι τιμές σε πολλά λαχανικά έχουν εκτοξευθεί.
Ενδεικτικά, στις 26 Φεβρουαρίου, δύο ημέρες πριν την έναρξη του πολέμου, η επικρατούσα τιμή στο κουνουπίδι κυμαινόταν στα 80 λεπτά, ενώ στις 19 Μαρτίου 2026, έφτασε το 1,40 ευρώ. Η αύξηση ανέρχεται σε 75%.
Στις μελιτζάνες φλάσκες η επικρατούσα τιμή ανερχόταν στο 1,80 ευρώ και πλέον έφτασε στα 2,50 ευρώ. Η αύξηση ανέρχεται σε 38,89%.
Στα μπρόκολα η επικρατούσα τιμή ανερχόταν το 1,30 ευρώ και πλέον έχει φτάσει στα 2,20 ευρώ. Η αύξηση ανέρχεται σε 69,23%.
Οι κόκκινες μακριές πιπεριές είχαν επικρατούσα τιμή 2,40 ευρώ και πλέον έχουν 3,20 ευρώ. Η αύξηση ανέρχεται σε 33,33%.
Οι τομάτες είχαν επικρατούσα τιμή 1,20 ευρώ, που πλέον έχει φτάσει τα 2.80 ευρώ. Η αύξηση ανέρχεται σε 133,33%.
Τα τοματίνιατ. βελανίδι είχαν επικρατούσα τιμή 3,50 ευρώ, που πλέον έχει φτάσει τα 6,30 ευρώ. Η αύξηση ανέρχεται σε 80%.
Δείτε το βίντεο:
Οι τιμές στο ράφι
Αντίστοιχη είναι η κατάσταση σε πολλά προϊόντα που πωλούνται -κατά βάση- από τα super market. Όπως προκύπτει από την εξέλιξη τιμών των προϊόντων, που μπορεί να εντοπιστεί σε ηλεκτρονική πλατφόρμα αγοράς προϊόντων:
Βρεφικό γάλα σε σκόνη (800 γρ) για βρέφη έξι μηνών, είχε στις 27 Φεβρουαρίου ελάχιστη τιμή 24,49 ευρώ, ενώ στις 23 Μαρτίου αυτή ανερχόταν στα 25,50 ευρώ.
Συσκευασία με 150 πάνες για παιδιά 8-13 κιλών, είχε ελάχιστη τιμή 26,68 ευρώ, που πλέον κυμαίνεται στα 28,10 ευρώ.
Στιγμιαίοςκαφές 200 γραμμαρίων, είχε ελάχιστη τιμή 8,12 ευρώ, που πλέον κυμαίνεται στα 8,43 ευρώ.
Γκοφρέτα γάλακτος 400 γραμμαρίων, είχε ελάχιστη τιμή 4,23 ευρώ, που πλέον κυμαίνεται στα 4,50 ευρώ.
Χαρτίυγείας (12 ρολά), είχε ελάχιστη τιμή 5,22 ευρώ, που πλέον έχει ανέλθει στα 5,88 ευρώ.
Ψωμίτουτοστ σε συσκευασία 450 γραμμαρίων, είχε ελάχιστη τιμή 2,09 ευρώ, που πλέον έχει φτάσει στα 2,19 ευρώ και ενώ πριν λίγες ημέρες είχε εκτοξευθεί ακόμη και στα 2,52 ευρώ.
Ένα πακέτο μακαρόνιασπαγγέτι (500 γραμμαρίων), είχε ελάχιστη τιμή 1,15 ευρώ, που πλέον έχει φτάσει στο 1,24 ευρώ.
Οδοντόκρεμασυσκευασίας 75ml είχε κατώτερη τιμή 3,06 ευρώ, ενώ πλέον κυμαίνεται στα 3,42 ευρώ.
ΡύζιΜπασμάτι (συσκευασία 500 γραμμαρίων), είχε κατώτερη τιμή 4,22 ευρώ και πλέον έχει φτάσει στα 4,66 ευρώ.
Φακέςψιλές (συσκευασία 500 γραμμαρίων), είχαν κατώτερη τιμή 1,64 ευρώ, η οποία έχει φτάσει πλέον στο 1,92 ευρώ.
Φασόλιαμαυρομάτικα (συσκευασία 500 γραμμαρίων), είχαν κατώτερη τιμή 3,06 ευρώ, που πλέον έχει φτάσει στα 3,21 ευρώ.
Τόνος σε ελαιόλαδο (συσκευασία 160 γραμμαρίων) είχε κατώτερη τιμή 5,15 ευρώ, που πλέον έχει φτάσει σα 5,52 ευρώ.
Δείτε το βίντεο:
Το 60% αγοράζει προϊόντα σε προσφορά
Ενδεικτικά της αβεβαιότητας που βιώνουν οι Έλληνες καταναλωτές, είναι ευρήματα έρευνας της εταιρείας Circana, που παρουσιάστηκε προ ολίγων ημερών σε εκδήλωση του Ινστιτούτου Πωλήσεων Ελλάδος. Όπως προέκυψε, το 60% των καταναλωτών δήλωσε ότι αγοράζει προϊόντα κυρίως όταν βρίσκονται σε προσφορά, ενώ το 43% στρέφεται κυρίως σε προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, ως οικονομικότερη λύση.
Παράλληλα, το 57% έχει περιορίσει τις αγορές μη αναγκαίων προϊόντων, το 52% συγκρίνει τιμές και αγοράζει συνήθως τη φθηνότερη μάρκα, το 29% αγοράζει είτε μικρότερες ποσότητες, είτε λιγότερο συχνά, το 21% έχει σταματήσει την αγορά συγκεκριμένων προϊόντων, ενώ το 10% των καταναλωτών δήλωσε πως αγοράζει περισσότερα κατεψυγμένα παρά φρέσκα προϊόντα.
Παράλληλα, μόλις 1 στους 5 καταναλωτές αισθάνεται οικονομικά ασφαλής, ενώ περίπου το 25% των νοικοκυριών δήλωσε ότι δυσκολεύεται να καλύψει τις μηνιαίες υποχρεώσεις του.
Το πρόστιμο για όσους δικαιούνται μειωμένο εισιτήριο και δεν έχουν
Ψηφίστηκε από την πλειοψηφία της Βουλής το νομοσχέδιο του υπουργείου Μεταφορών που μεταξύ άλλων, αφορά τα πρόστιμα στα ΜΜΜ και τα ταξί.
«Εκσυγχρονισμός και αναβάθμιση μεταφορών: Τεχνικός έλεγχος – Εγκαταστάσεις εξυπηρέτησης οχημάτων, συγκοινωνιακοί φορείς, επιβατικές – οδικές – εμπορευματικές μεταφορές, ηλεκτροκίνηση, Σχέδια Βιώσιμης Αστικής Κινητικότητας, ρυθμίσεις για τις πρότυπες προτάσεις, Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και άλλες διατάξεις» είναι ο τίτλος του νομοσχεδίου.
Πέρασαν επίσης, μετά από ονομαστική ψηφοφορία που ζήτησε ο ΣΥΡΙΖΑ, τα άρθρα 41 (περί ανακλήσεων αδειών κυκλοφορίας Ε.Δ.Χ), 52 (Εκμίσθωση επιβατηγών ιδιωτικής χρήσης αυτοκινήτων με οδηγό) και 67 (ηλεκτροκίνηση ταξί) με 158 θετικές ψήφους έναντι 132 αρνητικών, επί συνόλου 290 ψηφισάντων βουλευτών.
«Η κυβέρνηση και η ΝΔ αποδεικνύει κάθε μέρα με πράξεις, και όχι με λόγια, ότι έχει βαθιές ρίζες στην κοινωνία και τους επαγγελματικούς φορείς» τόνισε ο αναπληρωτής υπουργός Κωνσταντίνος Κυρανάκης κλείνοντας τη συζήτηση στην ολομέλεια της Βουλής.
Ο κ. Κυρανάκης, που σημείωσε ότι υιοθέτησε προτάσεις και από τα κόμματα της αντιπολίτευσης, απάντησε εκ νέου στην κριτική επί των άρθρων που αφορούν στην ηλεκτροκίνηση των ταξί, το ποινικό μητρώο των οδηγών ταξί και τις ρυθμίσεις για τα ΕΙΧ με οδηγό.
Πόσο αυξάνεται το πρόστιμο για όσους δεν έχουν εισιτήριο στα ΜΜΜ
Σε ό,τι αφορά την εισιτηριοδιαφυγή, για τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, το πρόστιμο ορίζεται πλέον σε 100 ευρώ για τους υπόχρεους βασικού εισιτηρίου και σε 50 ευρώ για όσους δικαιούνται μειωμένο εισιτήριο. Παράλληλα, προβλέπεται μείωση του προστίμου κατά 50% στην περίπτωση που ο παραβάτης προμηθευτεί κάρτα απεριορίστων διαδρομών διάρκειας τουλάχιστον 30 ημερών, εντός προθεσμίας που θα καθοριστεί με σχετική υπουργική απόφαση.
«Ο καταλαμβανόμενος ως παραβάτης είναι υποχρεωμένος, αν δεν καταβάλει αμέσως το πρόστιμο στον συντάκτη της πράξης επιβολής του, να επιδείξει στον αρμόδιο για τον έλεγχο και την καταβολή του προστίμου Ελεγκτή Κομίστρου, την αστυνομική ταυτότητα ή άλλο δημόσιο έγγραφο από το οποίο αποδεικνύονται τα στοιχεία της ταυτότητάς του. Σε περίπτωση άρνησης του παραβάτη να καταβάλει αμέσως το πρόστιμο και να επιδείξει στοιχείο αποδεικτικό της ταυτότητάς του, ο Ελεγκτής Κομίστρου μπορεί να ζητήσει τη συνδρομή αστυνομικού οργάνου, το οποίο (αστυνομικό όργανο) υποχρεούται να συνδράμει τον Ελεγκτή για την καταγραφή στη βεβαίωση παράβασης των στοιχείων του παραβάτη».
Αρμόδιοι για τους ελέγχους ορίζονται οι εντεταλμένοι ελεγκτές κομίστρου των συγκοινωνιακών φορέων ή εξουσιοδοτημένοι υπάλληλοι τρίτων φορέων (ιδιώτες), στους οποίους έχει ανατεθεί η συγκεκριμένη αρμοδιότητα.
Για τις αστικές συγκοινωνίες της Αθήνας υπεύθυνος φορέας παραμένει ο ΟΑΣΑ, ενώ για τη Θεσσαλονίκη ο ΟΣΕΘ.
Τα πρόστιμα που δεν θα εξοφλούνται εγκαίρως, θα βεβαιώνονται πλέον στη Φορολογική Διοίκηση και θα εισπράττονται σύμφωνα με τον Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων, ενισχύοντας, σύμφωνα με το υπουργείο, την αποτελεσματικότητα του ελεγκτικού μηχανισμού και τη συμμόρφωση των επιβατών.
Αυστηρές ποινές για επιθέσεις σε ελεγκτές
Παράλληλα, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ειδική πρόβλεψη για αυστηρότερες κυρώσεις στις περιπτώσεις επιθέσεων κατά ελεγκτών και προσωπικού των μέσων μαζικής μεταφοράς. Με τις νέες ρυθμίσεις, ενισχύεται το πλαίσιο αποτροπής τέτοιων φαινομένων, αποστέλλοντας «μήνυμα μηδενικής ανοχής απέναντι στη βία».
Οι επιθέσεις κατά εργαζομένων δεν θεωρούνται πλέον μεμονωμένα περιστατικά, αλλά αντιμετωπίζονται ως πράξεις που πλήττουν τη συνολική λειτουργία των δημόσιων συγκοινωνιών και την ασφάλεια των πολιτών. Πλέον, οι σχετικές υποθέσεις θα διώκονται αυτεπάγγελτα.
Σαν να το θέλησε λες η μοίρα, ο άνθρωπος που θα αναβίωνε με κερί και τέχνη ζηλευτή τον αγώνα του έθνους μας το 1821 γεννήθηκε ανήμερα της επετείου της εθνικής μας παλιγγενεσίας, 25η του Μαρτίου.
Κι έτσι σήμερα, λίγα χιλιόμετρα έξω από τα Γιάννενα, μας περιμένει μια αξέχαστη περιπλάνηση στη νεοελληνική ιστορία μέσα από τα κέρινα ομοιώματα του Παύλου Βρέλλη, ένα έργο ζωής για τον ίδιο και μια εμπειρία μνήμης για τον επισκέπτη.
Ο γλύπτης Βρέλλης αναπαρέστησε τις μεγάλες στιγμές του τόπου μας υπενθυμίζοντας τις μορφές που σημάδεψαν τους αγώνες μας, αφήνοντάς μας να μένουμε με το στόμα ανοιχτό μπροστά στα κέρινα ομοιώματά του.
Για τον ίδιο βέβαια μόνο ρόδινη δεν ήταν η όλη περιπέτειά του, καθώς εργάστηκε κάτω από αντίξοες συνθήκες για να στήσει αυτό το μουσείο-στολίδι λαογραφίας, χτίζοντάς το κυριολεκτικά με τα χέρια του. Δεν ήταν μόνο το πάθος και το μεράκι του, ήταν και η έμφαση που ήθελε να δώσει στην ακρίβεια των αναπαραστάσεών του, σεβόμενος την πραγματική ιστορία.
Ο Βρέλλης, απόφοιτος του τμήματος Γλυπτικής της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, ήταν στα 60 του και συνταξιούχος γυμνασιάρχης το 1983 όταν αγόρασε μια άγονη έκταση 17 στρεμμάτων στο Μπιζάνι των Ιωαννίνων με το εφάπαξ επίδομα που πήρε από το ελληνικό Δημόσιο, κι αυτό για να δώσει υπόσταση στο όνειρο της ζωής του.
Τα επόμενα 13 χρόνια θα τα περνούσε δουλεύοντας ακατάπαυστα διαμορφώνοντας τόσο τον εξωτερικό όσο και τον εσωτερικό χώρο του μουσείου του, σχεδιάζοντας και χτίζοντάς το από την αρχή για να μοιάζει με αυθεντικό ηπειρώτικο οικοδόμημα του 18ου αιώνα. Δεν ήταν έτσι μόνο γλύπτης, καθώς λειτούργησε αναγκαστικά ως αρχιτέκτονας, ζωγράφος, ενδυματολόγος, λαογράφος, μιας και όλα μόνος του τα έκανε!
Η συγκέντρωση του ιστορικού και λαογραφικού υλικού για τα θέματα των κέρινων ομοιωμάτων του ήταν μια διαχρονική εξάλλου αναζήτηση για τον Παύλο Βρέλλη, μια κοπιώδης εργασία που κράτησε περισσότερο από τρεις δεκαετίες ενδελεχούς μελέτης. «Ευχαριστώ αυτούς που κράτησαν τη Θρησκεία μου, τη Γλώσσα μου και την Εθνικότητά μου, για να είμαι Χριστιανός και να λέγομαι Έλληνας.
Η αγάπη και η λατρεία που είχα, από μικρό παιδί, στους ήρωες της προεπανάστασης και της επανάστασης του 1821, έγινε αγάπη και θαυμασμός για τους μετέπειτα ήρωες. Αυτοί σφάχτηκαν, κρεμάστηκαν, γδάρθηκαν, ταπεινώθηκαν, για να κερδίσουμε εμείς σήμερα τον τόπο τούτο ελεύθερο, χωρίς σκλαβιά», γράφει τον χειμώνα του 1994/5 στο συνοδευτικό υπόμνημα του μουσείου του, για να συνεχίσει:
«Αυτός ο μικρός λαός της γης, έδειξε την ανδρεία του σε όλες τις εποχές. Αντικατέστησε το δόρυ με το καριοφίλι ή το σύγχρονο όπλο και βροντοφώναξε προς όλους τους λαούς της γης, “η Ελλάδα ποτέ δεν πεθαίνει”. Σα φόρο τιμής, αγάπης και πίστης, στους ανώνυμους και επώνυμους ήρωές μας, έφτιαξα τούτο το Μουσείο Ελληνικής Ιστορίας με κέρινα ομοιώματα, στο χωριό Μπιζάνι Ιωαννίνων».
Τελειώνοντας, αποκαλύπτει τον σκοπό του: «Θέλω να κάνω Ιστορική Αγωγή, μνήμη Ιερή όλων των ηρωικών μορφών και γεγονότων που έζησαν μέσα μου. Οι συνθέσεις είναι όλες δικές μου. Δούλεψα, όχι μόνο με βάση τη βιβλιογραφία που συγκέντρωσα (για ιστορικά και λαογραφικά στοιχεία), αλλά και τις πληροφορίες -στοιχεία- που πήρα από τα μέρη που περπάτησα, γνώρισα, φωτογράφησα και σχεδίασα επί χρόνια».
Ο Βρέλλης αναβίωσε σπουδαία ιστορικά γεγονότα της Ελλάδας σε φυσικό μέγεθος μέσα στο μουσείο του, μπλέκοντας κέρινες μορφές και πραγματικούς χώρους σε ένα συνεκτικό όλον που μυρίζει ελληνική ιστορία από άκρη σε άκρη και μας κάνει να βιώσουμε τα περασμένα γεγονότα σαν να είμασταν πράγματι εκεί.
Και η αλήθεια είναι πως ενώ τη ματιά κλέβει η Επανάσταση του 1821 και οι πολεμικές περιπέτειες του τόπου μας κατά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, τα εκθέματα του Βρέλλη περιλαμβάνουν μορφές και αναφορές από την περίοδο των αρχαιοελληνικών χρόνων ως και την Κυρά της Ρω (1982)!
Ο μεγάλος αυτός «ξεναγός» της νεοελληνικής ιστορίας έφυγε από κοντά μας τον Ιούλιο του 2010, όταν και θυμήθηκαν ξαφνικά όλοι πως τόσο η πολιτεία όσο και η Ακαδημία Αθηνών είχαν παραλείψει να τον τιμήσουν…
Τα κέρινα ομοιώματά του περιλαμβάνουν το «Κρυφό Σχολειό», το οποίο έφτιαξε «σα φόρο Τιμής σε όσους κράτησαν τη γλώσσα και την Εθνική μας ταυτότητα, στους σκοτεινούς πρώτους χρόνους της Τουρκοκρατίας», έχοντας δουλέψει τα πρόσωπά του «στο εργαστήρι μου στην Αθήνα και στα Γιάννενα» ήδη από το 1954-55.
Τα έργα της προεπαναστατικής περιόδου απαρτίζουν ακόμα η «Φιλική Εταιρία», οι «Ηπειρώτες Ευεργέτες», που «έχουν ανθρωπιστική και εθνική συνείδηση και δράση μεγάλη», οι «Δάσκαλοι του Γένους», ο «Σκλαβωμένος Ελληνισμός στις Φυλακές», η «Ανατίναξη στο Κούγκι», οι «Κλέφτες και Αρματολοί», η «Σφαγή του Αλή-πασά» κ.ά.
Κάτω από τη γενική κατηγορία «Εκθέματα Επανάστασης», συναντάμε κέρινες δημιουργίες όπως τους «Πολεμιστές του 1821», αλλά και τα ομοιώματα του Μακρυγιάννη, του Κολοκοτρώνη, του Κανάρη, του Νικηταρά κ.ά. Ξεχωριστή θέση κατέχει τόσο στη ζωή του όσο και το έργο του η ταραγμένη εποχή της γερμανικής Κατοχής, την οποία αναπτύσσει σε έργα-σταθμούς της δουλειάς του, όπως οι «Πικρές θύμησες 1940-1941», το «Γράμμα από το Αλβανικό Μέτωπο», οι «Γυναίκες της Πίνδου», το «Στρατηγείο του 1940 στη Σπηλιά του Καλπακίου», το «Ρούπελ», η «Μάχη της Κρήτης» κ.ά.
Για το εξέχουσας καλλιτεχνικής, ιστορικής και λαογραφικής αξίας έργο του τιμήθηκε από πολιτιστικούς συλλόγους και πνευματικούς θεσμούς, όπως την Πανηπειρωτική Συνομοσπονδία Ελλάδας (1981), την Ιστορική και Εθνολογική Εταιρεία Ελλάδας (1982), την Τοπική Ένωση Δήμων και Κοινοτήτων (1991), τον Δήμο Ιωαννιτών (1992), το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων (1992), το ΤΕΙ Άρτας (2001) και την Εταιρεία Λογοτεχνών και Συγγραφέων Ηπείρου (2008)…
Πρώτα χρόνια
Ο Παύλος Βρέλλης γεννιέται την 25η Μαρτίου 1923 στα Γιάννενα, για να δει τη ζωή να του δείχνει από μικρό το σκληρό της πρόσωπο: στα 4 ορφανεύει από μητέρα και στα 13 από πατέρα. Αποκούμπι βρίσκει στη θεία του (αδερφή της μητέρας του), Σοφία Παραμυθιώτη, η οποία τον παίρνει υπό την προστασία της μεγαλώνοντας και σπουδάζοντάς τον. Δασκάλα μάλιστα η ίδια και πνεύμα φωτισμένο, θα αφήσει στο παιδί παρακαταθήκη την αγάπη για τις τέχνες και τα γράμματα.
Ο Παύλος την ανταμείβει δείχνοντας από μικρός την καλλιτεχνική του ιδιοσυστασία. Πριν καλά καλά καταλάβει τον εαυτό του, ζωγραφίζει και σμιλεύει στο ξύλο ή την πέτρα αγαπημένους του ήρωες. Οι δυσκολίες όμως είναι και πάλι εδώ: έφηβος πια, πέφτει στα χέρια του γερμανού κατακτητή, ο οποίος καθ’ όλη την περίοδο της Κατοχής τον βάζει με άλλα Γιαννιωτόπουλα να καθαρίζουν απομεινάρια πολεμικού υλικού που δεν είχε εκραγεί. Ζώντας τώρα ως μελλοθάνατος, σκαλίζει στη φυλακή το ξύλο και αποτυπώνει τις μορφές των συγκρατουμένων του, παιδιών που θα χάνονταν δηλαδή την επομένη, καθώς ζούσαν καθημερινά με τον κίνδυνο του θανάτου.
Μετά την απελευθέρωση το 1945, γίνεται δεκτός στη Ζωσιμαία Παιδαγωγική Ακαδημία, από την οποία αποφοιτά το 1947, έχοντας μέχρι τότε λατρέψει τη γλυπτική. Πριν μπει μάλιστα στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών (ΑΣΚΤ), στα 24 του τώρα, φιλοτεχνεί μια σειρά προτομών στρατηγών και μητροπολιτών που θα του φέρουν μια πρώτη φήμη στον χώρο της τέχνης.
Αυτοδίδακτος γλύπτης και χαράκτης, παρουσιάζει μερικά έργα του και το 1949 γίνεται δεκτός στην ΑΣΚΤ, στο Τμήμα Γλυπτικής. Τα χαρακτικά, γλυπτά και σκίτσα του λαμβάνουν εγκωμιαστικές κριτικές, την ίδια ώρα που ο Παύλος ασχολείται με πολλά και διάφορα: παρακολουθεί μαθήματα βυζαντινής μουσικής και ορθοφωνίας και είναι ταυτοχρόνως αθλητής του άλματος επί κοντώ, παίρνοντας μάλιστα πολλές διακρίσεις και πρωτιές (όπως στα «Άκτια» το 1950 και τα «Δωδωναία» την ίδια χρονιά).
Ο Βρέλλης αποφοιτά από την ΑΣΚΤ το 1954, έπειτα από ένα διάλειμμα για να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία, δεν σταματά ωστόσο τη μαθητεία του. Σύντομα θα βρεθεί στη Φλωρεντία για να μάθει χαλκογλυπτική και στη Ραβέννα αμέσως μετά, για να διδαχθεί ψηφοθετική. Παράλληλα, ταξιδεύει πολύ για να έρθει σε επαφή με το πνεύμα και την τέχνη των μεγάλων δασκάλων που θαυμάζει. Επιστρέφει τελικά στην Ελλάδα για να δουλέψει σε έργα συντήρησης του Βράχου της Ακρόπολης και περνά άλλα τρία χρόνια στο Αρχαιολογικό Μουσείο, στο οποίο δημιουργεί το Τμήμα Αναπαραγωγής Κλασικών Αρχαιοτήτων.
Δεν ξεχνά βέβαια ποτέ πως είναι παιδαγωγός και βάζει σκοπό να αλλάξει την εκπαίδευση του τόπου του. Καταρτίζει λοιπόν ένα νέο πρόγραμμα μαθημάτων βασισμένο σε εκσυγχρονισμένες παιδαγωγικές μεθόδους, το οποίο εφαρμόζεται πράγματι στο Τζάνειο Πειραματικό Γυμνάσιο του Πειραιά, καθηγητής του οποίου υπήρξε εξάλλου για χρόνια.
Η πολυσχιδής εκπαιδευτική του δράση θα τον φέρει ακόμα και ξεναγό σε αρχαιολογικούς χώρους και ιστορικά σημεία του τόπου μας, καθώς γι’ αυτόν η παιδεία είναι ένα πολύπλευρο φαινόμενο. Αρχαία Ολυμπία, Μιστράς, Δελφοί, Αρχαία Δωδώνη κ.ά. γίνονται έτσι κτήμα του. Το 1962 θα παντρευτεί την εδώ και χρόνια αγαπημένη του Μαρία Γιαννίση, επιστρέφοντας τελικά στα Γιάννενα…
Ένας γλύπτης στην επαρχία του 1960
Η ζωή του καλλιτέχνη στην ελληνική περιφέρεια αποδεικνύεται ωστόσο δυσκολότερη απ’ ό,τι περιμένει. Αναλαμβάνει μερικές παραγγελίες για προτομές και ηρώα, αλλά ως εκεί. Παίρνει μέρος σε μερικές ομαδικές εκθέσεις γλυπτικής ανά την Ελλάδα και περιοδεύει σε όλη την Ήπειρο για να δώσει διαλέξεις. Αλλά και για να μελετήσει φυσικά από πρώτο χέρι τη λαϊκή τέχνη της ιδιαίτερης πατρίδας του.
Η κύρια απασχόλησή του είναι όμως καθηγητής Τεχνικών σε γυμνάσια και λύκεια των Ιωαννίνων. Παράλληλα, λειτουργεί για πολλά χρόνια και μια σχολή προετοιμασίας υποψηφίων για την Καλών Τεχνών, διδάσκοντας γραμμικό και ελεύθερο σχέδιο. Την ίδια εποχή, αποκτά και τα δυο παιδιά του.
Αυτόν τον καιρό θα τον ανακαλύψει και το Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, στο οποίο θα διδάξει για μια επταετία ιστορίας της τέχνης. Μέχρι τότε βέβαια έχει θέσει, έστω και εν σπέρματι, το μακρόπνοο όραμά του…
Η δημιουργία του Μουσείου Βρέλλη
Το 1975, στο πλαίσιο των παιδαγωγικών του καθηκόντων στο σχολείο, παρουσιάζει αυτό που έμελλε να γίνει το πρώτο έκθεμα του μουσείου του, το περιβόητο «Κρυφό Σχολειό». Ο Βρέλλης πήρε έναν χώρο και τον μεταμόρφωσε στο κρυφό σχολειό της Τουρκοκρατίας, φιλοτεχνώντας τις πρώτες ανθρώπινες μορφές του από κερί. Και σαν γλύπτης που είναι, δημιουργεί πρώτα μοντέλα από πηλό, κατόπιν γύψινα εκμαγεία και στο τέλος τις κέρινες δημιουργίες του.
Οι πρώτες κριτικές για το έργο του είναι διθυραμβικές! Η συνέχεια θα φέρει στο μουσείο του κατά τα επόμενα χρόνια περισσότερους από 8 εκατ. επισκέπτες. Ο Βρέλλης ήταν ταυτοχρόνως και ποιητής, αν και αρχικά εμφανίζεται διστακτικός να δημοσιεύσει τις δημιουργίες του. Τελικά θα δουν το φως της έκδοσης οι συλλογές του «Θύμησες» (1969), «Φόρμες» (1972), «Σίδερα, Πέτρες και Λουλούδια» (1975), «Ήταν και Είναι» (1982) και «Λαμαρίνες και Παράνομοι» (1982).
Επιστρέφοντας στο έργο της ζωής του, μέχρι το 1981 έχει ήδη προσθέσει κι άλλα κέρινα ομοιώματα, διαμορφώνοντας ταυτοχρόνως και τις θεματικές αίθουσες που τα στεγάζουν. Ο χώρος είναι όμως πολύ μικρός για να στεγάσει τα έργα που έχει στα σκαριά. Το 1983 συνταξιοδοτείται ως γυμνασιάρχης και αποφασίζει να συγκεντρώσει το σύνολο των δυνάμεών του όχι στην αποστρατεία του, αλλά σε κάτι που θα άφηνε βαριά κληρονομιά στον τόπο μας!
Ο εξηντάχρονος πλέον Βρέλλης αγοράζει με το εφάπαξ επίδομά του έναν χώρο 17 στρεμμάτων στο χωριό Μπιζάνι, λίγο έξω από τα Γιάννενα. Και βάζει μπροστά το μουσείο του. Χαράζει δρόμους και πλατείες στο στέρφο οικόπεδο, διαμορφώνοντας τον περιβάλλοντα χώρο με σεβασμό στο τοπικό στοιχείο των Ιωαννίνων, το οποίο ξέρει εξάλλου καλά από τις περιηγήσεις του σε κάθε γωνιά της Ηπείρου.
Όσο για το κτίριο που θα φιλοξενήσει τα κέρινα όνειρά του, του δίνει τη μορφή της «αστικής φρουριακής αρχιτεκτονικής της ενδοχώρας της Ηπείρου κατά τον 18ο αιώνα», όπως μας λέει, φιλοτεχνώντας το με απόλυτο σεβασμό στην παράδοση. «Το Φλεβάρη του 1983, αγόρασα στο χωριό Μπιζάνι 17 στρέμματα γης, για να φτιάξω αυτό το Μουσείο. Ήμουνα τότε 60 χρονών. Μέτρησα την αντοχή μου και την ανοχή μου. Αυτά που βρήκα ήταν βράχια, ανώμαλο έδαφος με μεγάλες κλίσεις (πουθενά οριζόντια επιφάνεια), λίγες ασφάκες και πουρνάρια ‘δω και ‘κει και δυο μικρές γκορτσιές. Πουθενά δρόμος ή μονοπάτι δεν υπήρχε», εξομολογείται ο ίδιος για τις απαρχές του μουσείου του.
Το κυρίως κτίριο το διαιρεί σε ανάλογα επίπεδα («παράλληλα», «συνάλληλα» και «διάλληλα») φτιάχνοντας έναν χώρο το λιγότερο μοναδικό. Αποδεσμευμένος από τη συνήθη χωροταξία ενός μουσείου, συνθέτει ποικίλα σκηνικά που θα στεγάσουν σε πλήρη αρμονία τα ομοιώματά του. Τα οποία είναι όλα τους παρμένα από την ελληνική ιστορία.
Στο τιτάνιο αυτό έργο του αρχιτέκτονα και χτίστη τώρα στέκονται παραστάτες φίλοι και μαθητές του, που έχουν απαρτίσει τον σύλλογο «Φίλοι του Μουσείου Παύλου Βρέλλη». Η ελληνική πολιτεία ανακάλυψε το μουσείο του μόνο στα τελειώματά του, όταν η υπουργός Πολιτισμού Μελίνα Μερκούρη και ο υπουργός Οικονομικών Αλέξανδρος Παπαδόπουλος τον στηρίζουν οικονομικά, καθώς τα έξοδα είναι δυσανάλογα για την τσέπη του.
Το ξεχωριστό μουσείο του Παύλου Βρέλλη αρχίζει να δέχεται επισκέπτες στα τέλη Ιουλίου του 1995 και τα σχόλια που εισπράττει ο καλλιτέχνης είναι εγκωμιαστικά. Ο ίδιος περιορίζεται απλώς να πει πως «πλούσιος δεν είναι αυτός που έχει χρήματα, αλλά αυτός που προσφέρει. Και εγώ είμαι πλούσιος, γιατί κατάφερα και πρόσφερα στον Έλληνα τούτο το έργο».
Το τέλος
Άλλα έργα του γλύπτη, ζωγράφου και χαράκτη Παύλου Βρέλλη κοσμούν ιδιωτικές συλλογές της Ελλάδας και του εξωτερικού, την ίδια ώρα που συλλογές του εκτίθενται και στην Πινακοθήκη Ιωαννίνων, ενώ κάποια έργα από πέτρα και μάρμαρο στολίζουν την ηπειρώτικη γη.
Κάποιοι έχουν υποδείξει με νόημα την εκκωφαντική σιγή που τήρησε απέναντί του η ελληνική πολιτεία και οι μεγάλοι φορείς του τόπου μας, αναζητώντας μια βράβευση για τον μεγάλο αυτό Έλληνα που δεν ήρθε ποτέ.
Ο Βρέλλης είχε ωστόσο όλους τους έλληνες και ξένους επισκέπτες του μουσείου του να τον τιμούν, με το έργο του να διαδίδεται μάλιστα περισσότερο από στόμα σε στόμα παρά από επίσημους φορείς και δημοσιεύματα του Τύπου.
Ένα έργο ανυπολόγιστης φυσικά εθνικής και καλλιτεχνικής αξίας που άφησε κληρονομιά σε όλο τον ελληνικό λαό. Ως μεγάλος δημιουργός αλλά και εξίσου μεγάλος παιδαγωγός έφυγε ο Παύλος Βρέλλης από τον κόσμο στις 23 Ιουλίου 2010, πηγαίνοντας πιθανότατα να συναντήσει όλους εκείνους τους ήρωες, αγίους αλλά και καθημερινούς ανθρώπους που τόσο θαύμασε και ύμνησε με το κερί του…
Περισσότερες πληροφορίες για το πως θα επισκεφθείτε το μουσείο στο vrellis.gr
25η Μαρτίου: Πόσο κοστίζει ο μπακαλιάρος φέτος – Οι τιμές σε σούπερ μάρκετ και αγορά
Οι αυξήσεις έχουν προκαλέσει ανησυχία στους καταναλωτές που προγραμματίζουν το παραδοσιακό γεύμα της 25ης Μαρτίου
Δείτε το βίντεο:
Η παράδοση της 25ης Μαρτίου θέλει μπακαλιάρο με σκορδαλιά στο τραπέζι, αλλά φέτος η τιμή του δημοφιλούς ψαριού δυσκολεύει τους καταναλωτές.
Μόλις μία ημέρα πριν την 25η Μαρτίου, η τιμή του μπακαλιάρου έχει σημειώσει σημαντική άνοδο, φτάνοντας έως και τα 27 ευρώ το κιλό, σύμφωνα με παρατηρήσεις από τη Βαρβάκειο Αγορά.
Στη Βαρβάκειο συγκεκριμένα, ο υγράλατος μπακαλιάρος με κόκκαλο πωλείται περίπου 21,90 ευρώ το κιλό, ενώ το φιλέτο φτάνει έως και 27.
Η αύξηση αυτή έχει προκαλέσει ανησυχία στους καταναλωτές που προγραμματίζουν το παραδοσιακό γεύμα της 25ης Μαρτίου, καθώς το φετινό κόστος είναι σημαντικά υψηλότερο σε σχέση με πέρσι.
Πόσο θα βρείτε τον μπακαλιάρο σε σούπερ μάρκετ και πόσο στην αγορά
Σύμφωνα με την Co-op Insurance, σχεδόν ένας στους τρεις ιδιοκτήτες σπιτιών έχει πέσει θύμα κλοπής στο σπίτι του
Ένας ειδικός στις κλειδαριές από το Μπέρμιγχαμ μοιράστηκε την απόλυτη συμβουλή για το γιατί οι άνθρωποι πρέπει να αφήνουν το κλειδί στην κλειδαριά της εξώπορτας το βράδυ για να αποτρέψουν διαρρήξεις.
Σύμφωνα με την Co-op Insurance, σχεδόν ένας στους τρεις ιδιοκτήτες σπιτιών έχει πέσει θύμα κλοπής στο σπίτι του.
Για να βοηθήσει στην αποτροπή αυτού του φαινομένου, ένας ειδικός στις κλειδαριές από το Μπέρμιγχαμ δημοσίευσε στο TikTok ένα video, εξηγώντας γιατί το να αφήνετε το κλειδί στην κλειδαριά της εξώπορτας μπορεί να σας προστατεύσει από διάρρηξη.
Το κόλπο με το κλειδί που αποτρέπει τις διαρρήξεις
Γνωστός στο διαδίκτυο ως Brummie Lock Picker, ξεκίνησε το βίντεο κρατώντας μια κλειδαριά μπροστά στην κάμερα με το κλειδί ελαφρώς γυρισμένο. Έδειξε στους θεατές πώς αυτό εμποδίζει το ξεκλείδωμα της κλειδαριάς, καθώς το μπουλόνι μέσα στην κλειδαριά κινείται και καθιστά αδύνατο το άνοιγμά της.
Αν όμως το κλειδί βρίσκεται απλώς στην κλειδαριά χωρίς να είναι γυρισμένο, είναι πιο εύκολο για κάποιον να παραβιάσει την κλειδαριά απλώς σπρώχνοντας το κλειδί προς τα έξω με ένα άλλο κλειδί που ταιριάζει στην κλειδαρότρυπα.
«Αν το [κλειδί] είναι σταθερό και κάποιος έχει ένα παρόμοιο κλειδί – δεν χρειάζεται να είναι το ίδιο κλειδί, αρκεί να χωράει στην κλειδαρότρυπα – τότε το μόνο που χρειάζεται να κάνει είναι να το βάλει μέσα και να το σπρώξει».
Στη συνέχεια δείχνει τον σωστό τρόπο στο video τοποθετώντας το κλειδί σε πλάγια θέση σαν να πάει να κλειδώσει άλλη μια φορά.
Σύμφωνα με την Αστυνομία του Σκότλαντ, υπάρχουν κάποιες συμβουλές που δημιουργούν μεγαλύτερη ασφάλεια για το σπίτι σας και τα υπάρχοντα σας. Ας τις δούμε αναλυτικά:
Πολλοί κλέφτες είναι ευκαιριακοί και δεν χρειάζεται καν να παραβιάσουν το σπίτι, καθώς μια πόρτα ή ένα παράθυρο μπορεί να έχει μείνει ανοιχτό ή ξεκλείδωτο. Κρατάτε το σπίτι σας πάντα καλά κλειδωμένο.
Μην αφήνετε κλειδιά κάτω από χαλάκια, πάνω σε τραπέζια στο χωλ ή οπουδήποτε αλλού μπορεί να τα βρει εύκολα ένας διαρρήκτης.
Μην αφήνετε κλειδιά σπιτιού ή αυτοκινήτου κοντά σε ανοιχτά παράθυρα ή κοντά σε πόρτες με θυρίδες για γράμματα. Οι κλέφτες μπορούν να απλώσουν το χέρι τους και να τα κλέψουν, παίρνοντας στη συνέχεια και το αυτοκίνητό σας.
Μην βάζετε το όνομά σας ή τον αριθμό του δωματίου σας στο μπρελόκ των κλειδιών αν μένετε σε κοινόχρηστο κατάλυμα. Αν το χάσετε ή σας το κλέψουν, ο κλέφτης θα έχει πληροφορίες που μπορεί να τον οδηγήσουν στο σπίτι και την περιουσία σας.
Μην κρατάτε τα κλειδιά σπιτιού και αυτοκινήτου στο ίδιο μπρελόκ.
Αποφύγετε να διατηρείτε μεγάλα χρηματικά ποσά στο σπίτι. Αν είναι απαραίτητο, διασκορπίστε τα σε διάφορα σημεία.
Σημειώστε την περιουσία σας με έναν UV μαρκαδόρο. Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε αυτόν τον μαρκαδόρο για να τοποθετήσετε έναν αόρατο κωδικό με τον ταχυδρομικό σας κώδικα και τον αριθμό του σπιτιού σας στα αντικείμενά σας.
Μην αφήνετε πολύτιμα αντικείμενα σε κοινή θέα κοντά σε παράθυρα, ιδιαίτερα γύρω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο την περίοδο των εορτών.
Αν έχετε επιτοίχιο ημερολόγιο, αποφύγετε να το τοποθετήσετε κοντά σε παράθυρο, από όπου μπορεί να φαίνονται τα ραντεβού σας – αυτό μπορεί να δώσει ένδειξη για το πότε το σπίτι σας θα είναι άδειο.
Όλοι μας προσπαθούμε να κρατάμε το σπίτι καθαρό, αλλά δεν είναι πάντα εύκολο. Η σύγχρονη ζωή μας αφήνει όλο και λιγότερο χρόνο για τη φροντίδα του σπιτιού, με τις επαγγελματικές και κοινωνικές υποχρεώσεις να ροκανίζουν αδυσώπητα το χρόνο μας.
Μόλις καταφέρουμε να καθαρίσουμε λίγο το σπίτι, αμέσως προκύπτουν καινούριες δουλειές που πρέπει να φροντίσουμε: Η φροντίδα του σπιτιού καμιά φορά φαντάζει σκέτη αγγαρεία, αλλά για κάποιους από εμάς, η φασίνα είναι μία συνήθεια που έρχεται φυσικά!
Ο λόγος για τα παρακάτω 4 ζώδια, τα οποία καταφέρνουν να διατηρήσουν το σπίτι τους λαμπίκο, ακόμη και στις πιο δύσκολες περιπτώσεις.
Τα 4 ζώδια που κρατάνε το σπίτι τους πεντακάθαρο
Παρθένος
Οι Παρθένοι δε θα μπορούσαν να λείπουν από αυτή τη λίστα, μιας και η μανία τους με την καθαριότητα είναι το πιο γνωστό χαρακτηριστικό τους. Οι παρθένοι είναι το πιο τακτοποιημένο ζώδιο του Ζωδιακού Κύκλου, και χαρακτηρίζονται από «αναλυτικό μυαλό, ιδιαίτερη αισθητική και τελειομανία» σύμφωνα με την αστρολόγο Κάθριν Γκέρντες. «Εκτιμούν την καθαριότητα και τα σπίτια τους είναι πάντα τακτοποιημένα» συμπληρώνει.
Ταύρος
Οι Ταύροι αγαπούν την χλιδή και θέλουν να ζουν σαν βασιλιάδες, και αυτός είναι ο λόγος που διατηρούν το σπίτι τους αψεγάδιαστο και καλογυαλισμένο: Η καθαριότητα είναι η μισή αρχοντιά εξάλλου, και οι Ταύροι λατρεύουν όσο τίποτα να νοιώθουν σαν άρχοντες. «Οι Ταύροι αγαπούν την άνεση και δημιουργούν περιβάλλοντα που τους κάνουν να νοιώθουν βολικά» συμπληρώνει η Γκέρντες.
Καρκίνος
Και κάπως έτσι φτάνουμε στο λεγόμενο «θρεπτικό ζώδιο»: Οι Καρκίνοι έχουν την τάση να φροντίζουν και να ταΐζουν τους αγαπημένους τους, πράγμα που σημαίνει ότι το σπίτι τους είναι πάντα πεντακάθαρο. Επιπροσθέτως, οι Καρκίνοι αγαπούν πολύ την θαλπωρή του σπιτιού, και αυτός είναι ο λόγος που το φροντίζουν διαρκώς.
Ζυγός
Οι Ζυγοί θέλουν τα πάντα γύρω τους να είναι αισθητικά άρτια, που σημαίνει πως τα σπίτια τους είναι πάντοτε τακτοποιημένα. «Οι Ζυγοί θέλουν να ζούνε σε ένα βολικό και καθαρό περιβάλλον» παρατηρεί η Γκέρντες.
Η σύζυγος του Φίλιππου Ντε Γκρες είχε υπογράψει ως «πριγκίπισσα Νίνα» για να αρκεστεί πλέον στο «Νίνα»
Ως «Νίνα» αρκείται πλέον να υπογράφει η σύζυγος του Φίλιππου Ντε Γκρες, μετά τα αρνητικά σχόλια που είχε προκαλέσει η πρότερη επιλογή της.
Η Νίνα Φλορ, που παντρεύτηκε τον μικρότερο γιο του τέως βασιλιά Κωνσταντίνου τον Οκτώβριο του 2021, είχε χρησιμοποιήσει τον τίτλο «πριγκίπισσα της Ελλάδας» σε υπογραφή της, το 2025, στην ετήσια έκθεση του πολυτελούς θέρετρου που διατηρεί στη Μοζαμβίκη.
«Ευχαριστώ όσους κάνουν τα όνειρά μας πραγματικότητα – με πολλές θερμές ευχές στις ομάδες μας και στους υποστηρικτές μας που ζωντανεύουν το ταξίδι μας. Η πριγκίπισσα Νίνα της Ελλάδας», είχε γράψει τότε χαρακτηριστικά, οδηγώντας πολλούς να επισημάνουν μέσα από τα social media οτι στην Ελλάδα δεν αναγνωρίζονται οι τίτλοι ευγενείας και ότι θα έπρεπε να υιοθετήσει το επώνυμο Ντε Γκρες, όπως και τα υπόλοιπα μέλη της πρώην ελληνικής βασιλικής οικογένειας.
Οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν όμως μετά την κίνησή της την ανάγκασαν να προχωρήσει σε μία αλλαγή. Σε πρόσφατο σημείωμα σχετικά με την τελευταία ανασκόπηση του υπερπολυτελούς θερέτρου Kisawa, η ίδια, ως ιδρύτριά του, υπέγραψε απλώς ως Νίνα.
Το θέρετρο Kisawa, περιγράφεται στον επίσημο ιστότοπό του, ως ένα καταφύγιο 300 στρεμμάτων με δασώδεις περιοχές, παραλίες και αμμόλοφους, που βρίσκεται στο νότιο άκρο του νησιού Benguerra. Παράλληλα, η Νίνα Φλορ, έχει ιδρύσει ένα επιστημονικό Κέντρο στην περιοχή, όπου βρίσκεται το θέρετρο, το BCSS, που εστιάζει στα θαλάσσια οικοσυστήματα.
Ο καταξιωμένος ηθοποιός και σεναριογράφος έγινε 65 χρονών και διανύει μία όμορφη φάση καθώς είναι δημιουργικός και πετυχημένος!
«Μου συνέβη να ζήσω μια σύνθετη ζωή, είτε αρέσει, είτε δεν αρέσει. Ο κόσμος θέλει να του πεις “πες μου, ρε παιδί μου, να σε συμπαθώ ή να σε αντιπαθώ;”. Εγώ δεν θέλω να κάνω το χατίρι κανενός. Δεν θέλω να βάλω μόνος μου την ετικέτα κανενός. Έχω ερωτευτεί όλες τις καταστάσεις με αληθινό έρωτα και όχι με την αγωνία να πείσω τον εαυτό μου για να φάω λιγότερο ξύλο. Μου αρέσει το φύλο μου.
Επιμένω στην ανδρική μου ταυτότητα. Μου αρέσει που είμαι άνδρας, μου αρέσει ό,τι διαθέτει ένας άντρας. Μου αρέσει πάνω μου, όχι μόνο στους άλλους. Μου αρέσει πάνω μου η ανδρική ανατομία.
Μου αρέσει, το γουστάρω, το έχω ζήσει σε διάφορες εκφάνσεις του. Είμαι αυτός. Δεν έχω πρόβλημα με την ερωτική μου ζωή και είμαι πλήρης», είπε σε συνέντευξή του στην εκπομπή «Καλύτερα αργά».
Φάκελος 17Ν: «Το μοιραίο λάθος» με την έκρηξη της βόμβας στα χέρια του Σάββα Ξηρού και το ανθρωποκυνηγητό για τον Δημήτρη Κουφοντίνα
«Ήταν μία συγκλονιστική και ιστορική στιγμή, είχαμε πια στα χέρια μας έναν τρομοκράτη της 17Ν», θυμάται ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης.
Λεπτό προς λεπτό το θρίλερ της εξάρθρωσης της τρομοκρατικής οργάνωσης κατέγραψε το 5ο επεισόδιο της σειράς του ΣΚΑΪ «Φάκελος 17Ν», η οποία φέρει την υπογραφή του Αλέξη Παπαχελά, με τίτλο «Το μοιραίο λάθος», όπως προβλήθηκε αργά το βράδυ της Δευτέρας (23.03.2026).
Η σημαία της 17Ν και άλλα ευρήματα από τις δύο γιάφκες της οργάνωσης στις οδούς Δαμάρεως και Πάτμου
«Το μοιραίο λάθος» προκάλεσε την έκρηξη της βόμβας στα χέρια του Σάββα Ξηρού στον Πειραιά, το βράδυ της 29ης Ιουνίου του 2002 και οδήγησε στα ίχνη της 17Ν, για την οποία ο χρόνος άρχισε να μετράει πλέον αντίστροφα, όπως αποτυπώνει το 5ο επεισόδιο του ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχελά για τον ΣΚΑΪ.
Για πρώτη φορά στην ελληνική τηλεόραση, μεταδόθηκαν τα βίντεο που «τράβηξε» η αστυνομία μέσα από τις δύο γιάφκες της 17Ν στις οδούς Δαμάρεως και Πάτμου.
Ακολούθως, ξεκινούσε ένας μαραθώνιος στα εγκληματολογικά εργαστήρια, ο οποίος οδήγησε στη δημοσιοποίηση της πρώτης φωτογραφίας που έβαλε ένα πρόσωπο στο «φάντασμα» της εγχώριας τρομοκρατίας.
Στην κάμερα της σειράς «17Ν» μίλησαν αξιωματικοί της ΕΛΑΣ και αποκάλυψαν τον τρόπο που «ξεκλείδωσαν» τα ευρήματα, που ανακάλυψαν το βράδυ της έκρηξης και πώς τους οδήγησαν με μαθηματική ακρίβεια στη σύλληψη των μελών της οργάνωσης.
Μίλησαν, επίσης, οι αξιωματικοί που «όργωσαν» την Ελλάδα σε ένα απίστευτο ανθρωποκυνηγητό για τον εντοπισμό του Δημήτρη Κουφοντίνα. Ο βασικός δολοφόνος της 17Ν έδωσε τη δική του εκδοχή των γεγονότων για την έκρηξη στον Πειραιά και πώς αποφάσισε την παράδοσή του στις αρχές.
Σάββατο 29 Ιουνίου 2002 ώρα 22:25
Στα χέρια του Σάββα Ξηρού σκάει η βόμβα την οποία είχε επιχειρήσει να τοποθετήσει στα εκδοτήρια εισιτηρίων στο λιμάνι του Πειραιά.
Αρχικά όλοι νόμισαν ότι επρόκειτο για τυχαίο περιστατικό.
Μάλιστα, όταν ενημερώθηκε από τον τότε αρχηγό της ΕΛΑΣ, Φώτη Νασιάκο ο τότε υπουργός Δημόσιας Τάξης, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης που ήταν στη Βέροια, όπως διηγήθηκε ο ίδιος στην εκπομπή, αντέδρασε ως εξής: «Άσε με είμαι χάλια, θέλω να κοιμηθώ, πες στο Λιμενικό να ασχοληθεί, αρμοδιότητά του είναι». Ωστόσο, περίπου μία ώρα αργότερα, επικοινώνησε μαζί του πάλι ο Φώτης Νασιάκος και ενημέρωσε τον υπουργό ότι το περιστατικό «είναι πάρα πολύ σοβαρό, ”μυρίζει” τρομοκρατία».
Ο Ξηρός μεταφέρεται βαριά τραυματισμένος στο Τζάνειο νοσοκομείο του Πειραιά όπου, όπως αποκαλύπτεται, ένα ζευγάρι πήγε και ρωτούσε για την υγεία του.
Στο μεταξύ, στην περιοχή της έκρηξης εντοπίζεται μία δεύτερη ωρολογιακή βόμβα που εξουδετερώνεται με ελεγχόμενη έκρηξη.
Ο Φώτης Νασιάκος λέει ότι όταν του μετέφερε ο πυροτεχνουργός ότι η δεύτερη βόμβα είχε δύο ρολόγια, μοτίβο που χρησιμοποιούσε η 17Ν σε όλες της βομβιστικές επιθέσεις που έκανε, πείστηκε 100% ότι πρόκειται για την οργάνωση – φάντασμα.
«Είναι η 17Ν. Ξεκινάμε!», είπε σε νέο τηλεφώνημά του στον Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, ο οποίος μπαίνει στο αυτοκίνητό του και τρέχει με… τέρμα το γκάζι. Στο ύψος της Λαμίας τον σταματά αστυνομικός, ο οποίος χωρίς να τον αναγνωρίσει λέει: «Πώς πας έτσι; Τρελός είσαι;».
O υπουργός φτάνει ξημερώματα στην Αθήνα και ενημερώνει τον Κώστα Σημίτη «χωρίς πολλές λεπτομέρειες». Αμέσως σημαίνει «κόκκινος συναγερμός»: FBI, Scotland Yard και φυσικά η ηγεσία της ΕΛΑΣ συνωστίζονται στο γραφείο του τότε πρωθυπουργού.
Στα εγκληματολογικά εργαστήρια εξετάζουν ένα πιστόλι που βρέθηκε πάνω στον – αταυτοποίητο έως εκείνες τις στιγμές – Σάββα Ξηρό, αλλά έχει σβησμένο τον σειριακό αριθμό. Καταφέρνουν να τον ανακτήσουν και προκύπτει ότι ανήκε στον αστυνομικό Χρήστο Μάτη που δολοφονήθηκε από τη 17Ν κατά τη διάρκεια ληστείας σε υποκατάστημα της Εθνικής Τράπεζας στα Πετράλωνα στις 24 Δεκεμβρίου 1984.
Δείτε το βίντεο:
Στη γιάφκα της οδού Πάτμου 84, μπήκε ο υπαρχηγός της αντιτρομοκρατικής, αλλά και ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. Εκεί οι αστυνομικοί αντίκρισαν τη σημαία της 17Ν, τα μπαζούκας που είχαν κλαπεί από το Πολεμικό Μουσείο, όπλα, περούκες, γραφομηχανές.
Επόμενο βήμα των διωκτικών αρχών είναι να βρουν την ταυτότητα του τραυματισμένου άνδρα που κατείχε το πιστόλι του δολοφονημένου αστυνομικού, Χρήστου Μάτη. Γίνεται άρση τηλεφωνικού απορρήτου και διαπιστώνουν τις συνομιλίες με την περιοχή του Βαρνάβα Αττικής και την Αγγελική Σωτηροπούλου και καταλήγουν στο όνομά του: Σάββας Ξηρός.
Μάλιστα, ένα αποτύπωμά του ταυτοποιείται με κάποιο από το σημείο της δολοφονίας του εφοπλιστή Κώστα Περατικού το 1997 στον Πειραιά, την οποία είχε αναλάβει η 17Ν.
«Είπα εγώ και τέλος»
Μετά την ταυτοποίηση του Σάββα Ξηρού, η αντιτρομοκρατική έφτασε γρήγορα και στα ίχνη του συντρόφου της Αγγελικής Σωτηροπούλου, του Δημήτρη Κουφοντίνα.
Στη συνέχεια και υπό την πίεση των γεγονότων, ο ίδιος αποφασίζει να παραδοθεί και φτάνει με ένα ταξί στη ΓΑΔΑ.
«Είμαι ο Κουφοντίνας που ψάχνετε», λέει. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι πέρασε από δεκάδες αστυνομικούς που δεν τον αναγνώρισαν, ενώ – όπως λέει – «από πίσω έτρεχε και ο ταξιτζής που φώναζε ”τα ρέστα, τα ρέστα”. Πήγα μέσα, είπα “εγώ και τέλος”».
Δείτε το βίντεο:
Όταν ο Κουφοντίνας σκέφτηκε να σκοτώσει τον Σάββα Ξηρό για να μην μιλήσει
«Ο Σάββας θα μπορούσε να μιλήσει. Πέρασε από το μυαλό σου ότι θα έπρεπε να τον τελειώσεις εκείνη την ημέρα;», έθεσε το ερώτημα ο Αλέξης Παπαχελάς στον Δημήτρη Κουφοντίνα και ο «φαρμακοχέρης» της 17Ν απαντά:
«Είναι μία κρίσιμη απόφαση. Ό,τι αποφασίσεις είναι σωστό και ταυτόχρονα είναι λάθος. Εμείς βλέπουμε αλλιώς τον σύντροφο. Θυμάμαι μετά την έκρηξη όταν πληροφορήθηκε ο τότε πρωθυπουργός Σημίτης ότι ενδεχομένως υπάρχει κάποιο μέλος είπε προσέξτε μη χάσετε το δώρο. Αυτό είναι μία αντίληψη, ότι είναι μία αποθήκη πληροφοριών, εμείς έχουμε μια άλλη άποψη από το αξιακό μας σύστημα».
Δίνοντας τη δική του εκδοχή για την έκρηξη, ο αρχιεκτελεστής της 17Ν υποστηρίζει: «Δεν ήταν ένα απλό ατύχημα. Έσπρωξε και ξανάσπρωχνε τη βόμβα για να μην υπάρξουν θύματα».
Αμετανόητος
«Δεν μπορώ να απαρνηθώ την ιστορία μου και δεν θα υπογράψω δηλώσεις μετανοίας που ζητάνε διαρκώς και οι εισαγγελείς του Δομοκού και οι ανακριτές κατά καιρούς», επιμένει στη συνέντευξή του ο Δημήτρης Κουφοντίνας.
Στο ερώτημα του Αλέξη Παπαχελά, τι θα έλεγε στους συγγενείς θυμάτων είπε: «Έχω εκφράσει τη βαθιά μου λύπη στην οικογένεια του Αξαρλιάν. Οι συγγενείς αξίζουν τον σεβασμό μας».
Δείτε το βίντεο:
Ο γιος του πλοιάρχου Τζορτζ Τσάντες που δολοφονήθηκε το 1983 από τη 17Ν θυμάται ότι σκέφτηκε να σκοτώσει τα μέλη της οργάνωσης, όταν έγινε γνωστό ποιοι είναι.
Δείτε το βίντεο:
«Δεν μπορούσε να με κοιτάξει, ήταν δειλός», λέει για τον Σάββα Ξηρό στην εκπομπή η Νικόλ Έντουαρντς, κόρη του δολοφονημένου λοχία Ρόναλντ Στιούαρτ στη Γλυφάδα, το 1991.
Ο «γέρος»
Ο αρχιεκτελεστής της 17Ν, Δημήτρης Κουφοντίνας αποκαλύπτει ακόμη ότι υπάρχει ένα άγνωστο πρόσωπο με επιχειρηματικές και άλλες διασυνδέσεις που τους βοηθούσε. «Τον έλεγα ”γέρο” για να τον πειράξω, προερχόταν από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα», λέει στον Αλέξη Παπαχελά, ο οποίος τον ρωτά αν ήταν κάποιος επιχειρηματίας. «Συναναστρεφόταν με αυτό που λέμε ”λούμπεν μεγαλοαστική τάξη”», ήταν η απάντησή του.
Ωστόσο, ο Δημήτρης Κουφοντίνας υποστηρίζει ότι δεν υπήρχε αρχηγός στην οργάνωση: «Είχαμε ομοφωνία, δεν υπήρχε ο όρος αρχηγός. Στις οργανώσεις της επαναστατικής Αριστεράς δεν υπάρχουν αρχηγοί».
Τέλος, παραδέχεται ότι υπάρχουν άγνωστα σημεία από τη δράση της 17Ν, λέγοντας: «27 χρόνια είναι αυτά, κάποια πράγματα θα τα πούμε αργότερα».
Δείτε το βίντεο:
«Ήταν μία συγκλονιστική και ιστορική στιγμή, άρχισαν να χειροκροτούν όλοι και να κλαίνε. Είχαμε πια στα χέρια μας έναν τρομοκράτη της 17Ν», περιγράφει, εμφανώς συγκινημένος, ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης στην κάμερα της εκπομπής «Φάκελος 17Ν».
