Αν και ο ύπνος με ανεμιστήρα μπορεί να ενισχύσει την άνεση και να βελτιώσει τον ύπνο σε ζεστά περιβάλλοντα, οι γιατροί προειδοποιούν ότι ο ύπνος με ανεμιστήρα όλη τη νύχτα μπορεί να έχει ανεπιθύμητες επιπτώσεις στην υγεία, ιδιαίτερα σε άτομα με αναπνευστικές ευαισθησίες.

Η κατανόηση της επιστήμης πίσω από τη ροή αέρα, τη ρύθμιση της θερμοκρασίας και την κυκλοφορία των σωματιδίων στον αέρα είναι απαραίτητη για τη στάθμιση των κινδύνων και των οφελών.

Αυτό το άρθρο διερευνά τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία κάποιου που κοιμάται με τον ανεμιστήρα να λειτουργεί όλη τη νύχτα, τι λένε έρευνες και ειδικοί και πώς να μειώσετε τυχόν αρνητικές επιπτώσεις.

Είναι ασφαλές να κοιμάστε με ανεμιστήρα όλη τη νύχτα;

Γενικά, ο ύπνος με ανοιχτό ανεμιστήρα είναι ασφαλής για τους περισσότερους. Ωστόσο, η παρατεταμένη έκθεση σε άμεση ροή αέρα μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση των βλεννογόνων, ερεθισμό των κόλπων και μυϊκή ακαμψία, ειδικά σε ορισμένες καταστάσεις.

Παράγοντες που μπορεί να επηρεάσουν την υγεία:

• Προϋπάρχουσες καταστάσεις όπως άσθμα ή εποχιακές αλλεργίες
• Υψηλά επίπεδα σκόνης ή γύρης στο δωμάτιο
• Τοποθέτηση του ανεμιστήρα με άμεση ροή προς το πρόσωπο ή το σώμα
• Χρήση ανεμιστήρα σε ξηρά ή ανεπαρκώς αεριζόμενα περιβάλλοντα

Για άτομα χωρίς αναπνευστικά προβλήματα, ο ύπνος με ανεμιστήρα συνήθως δεν είναι επιβλαβής, όταν γίνεται σωστά.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι υγείας του ύπνου με ανοιχτό ανεμιστήρα;

Οι ανεμιστήρες δεν προκαλούν ασθένεια, αλλά μπορούν να επιδεινώσουν τα υπάρχοντα συμπτώματα ή να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον που πιέζει την αναπνευστική οδό, το δέρμα ή τους μύες με την πάροδο του χρόνου.

Πιθανοί κίνδυνοι υγείας:

1. Έκθεση σε ξηρό αέρα: Η συνεχής ροή αέρα μπορεί να αφυδατώσει το δέρμα, τα χείλη, τα μάτια, τις ρινικές οδούς και τον λαιμό.
2. Κυκλοφορία αλλεργιογόνων και σκόνης: Οι ανεμιστήρες ανακατεύουν και σκορπίζουν σκόνη, γύρη και άλλα αιωρούμενα σωματίδια, που μπορεί να επιδεινώσουν αλλεργίες και άσθμα.
3. Ερεθισμός ή συμφόρηση κόλπων: Η απευθείας ροή του αέρα στο πρόσωπο μπορεί να στεγνώσει τους βλεννογόνους, οδηγώντας σε φλεγμονή των κόλπων ή πρωινή ρινική συμφόρηση.
4. Μυϊκή δυσκαμψία ή κράμπες: Ο απευθείας κρύος αέρας στους μύες ή τις αρθρώσεις κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να συμβάλει σε δυσκαμψία του αυχένα, των ώμων ή της πλάτης.
5. Επιδείνωση αναπνευστικών προβλημάτων: Τα άτομα με άσθμα ή χρόνια ρινίτιδα μπορεί να ξυπνήσουν με επιδεινωμένα συμπτώματα, εάν είναι ευαίσθητα στον ξηρό ή κινούμενο αέρα.

Αυτά τα προβλήματα είναι πιο πιθανά όταν ο ανεμιστήρας στοχεύει απευθείας στο πρόσωπο ή στο πάνω μέρος του σώματος για παρατεταμένες περιόδους.

Ποια είναι τα οφέλη του ύπνου με ανοιχτό ανεμιστήρα;

Παρά τα πιθανά μειονεκτήματα, πολλοί ειδικοί στον ύπνο αναγνωρίζουν ότι οι ανεμιστήρες μπορούν να βελτιώσουν την ποιότητα του ύπνου, ειδικά όταν χρησιμοποιούνται προσεκτικά.

Τα τεκμηριωμένα οφέλη είναι:

• Χαμηλότερη θερμοκρασία δωματίου, που υποστηρίζει τον βέλτιστο ύπνο (15–19°C)
• Αυξημένη κυκλοφορία του αέρα, αποτρέποντας το μπούκωμα
• Εφέ λευκού θορύβου, απόκρυψη ήχων φόντου και προώθηση της χαλάρωσης
• Μειωμένη εφίδρωση ή υπερθέρμανση, ειδικά σε ζεστά κλίματα και τους καλοκαιρινούς μήνες

Αυτοί οι παράγοντες μπορεί να σας βοηθήσουν αποκοιμηθείτε πιο γρήγορα και να παραμείνετε κοιμισμένοι περισσότερο, ιδιαίτερα σε ζεστά ή υγρά περιβάλλοντα.

Πώς μπορείτε να μειώσετε τους κινδύνους του ύπνου με ανοιχτό ανεμιστήρα;

Εάν απολαμβάνετε να κοιμάστε με ανεμιστήρα, ορισμένες προσαρμογές μπορούν να ελαχιστοποιήσουν τυχόν αρνητικές επιπτώσεις και να κάνουν τη συνήθεια ασφαλέστερη και υγιέστερη.

Συμβουλές για την μείωση του κινδύνου:

• Στρέψτε τη ροή αέρα του ανεμιστήρα μακριά από το πρόσωπο και το σώμα σας
• Χρησιμοποιήστε ανεμιστήρα με ρυθμιζόμενη ταχύτητα και χρονοδιακόπτη, εάν υπάρχει
• Τοποθετήστε έναν υγραντήρα στο δωμάτιο για να αντισταθμίσετε την έκθεση στον ξηρό αέρα
• Καθαρίζετε τα πτερύγια και τα φίλτρα του ανεμιστήρα κάθε εβδομάδα για να αποτρέψετε τη συσσώρευση σκόνης και αλλεργιογόνων
• Κρατήστε τα παράθυρα κλειστά κατά τις εποχές με αυξημένη γύρη
• Σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε έναν καθαριστή αέρα σε συνδυασμό με τον ανεμιστήρα

Αν έχετε αλλεργίες ή άσθμα, μιλήστε με γιατρό σχετικά με τη διαχείριση των νυχτερινών συμπτωμάτων, αν θέλετε να κοιμάστε με ανοιχτό ανεμιστήρα.

Συχνές Ερωτήσεις

Μπορεί ο ύπνος με ανοιχτό ανεμιστήρα να με αρρωστήσει;

Όχι άμεσα. Οι ανεμιστήρες δεν προκαλούν λοιμώξεις, αλλά ο ξηρός αέρας και οι ερεθιστικές ουσίες που μεταφέρονται στον αέρα μπορεί να επιδεινώσουν συμπτώματα όπως πονόλαιμος, ρινική καταρροή ή δυσφορία στα ιγμόρεια.

Βοηθά ο ανεμιστήρας με το ροχαλητό;

Ένας ανεμιστήρας μπορεί να βοηθήσει εμμέσως στην μείωση του ροχαλητό ψύχοντας το δωμάτιο ή ανακουφίζοντας τη ρινική συμφόρηση, αλλά δεν υποκαθιστά τις ιατρικές παρεμβάσεις για το ροχαλητό.

Πρέπει τα μωρά ή τα μικρά παιδιά να κοιμούνται με ανεμιστήρα;

Οι ανεμιστήρες μπορούν να χρησιμοποιηθούν με ασφάλεια για μωρά εάν δεν κατευθύνονται απευθείας σε αυτά και εάν το δωμάτιο διατηρείται σε άνετη υγρασία και θερμοκρασία. Μπορούν επίσης να μειώσουν τον κίνδυνο υπερθέρμανσης.

Είναι καλύτερος ένας ανεμιστήρας οροφής από έναν ανεμιστήρα δαπέδου;

Οι ανεμιστήρες οροφής κατανέμουν τον αέρα πιο ομοιόμορφα και λιγότερο άμεσα, γεγονός που μπορεί να μειώσει το αποτέλεσμα ξήρανσης και τον κίνδυνο μυϊκής ακαμψίας σε σύγκριση με τους ανεμιστήρες δαπέδου.

Σύνοψη

Ο ύπνος με ανεμιστήρα όλη τη νύχτα είναι γενικά ασφαλής, αλλά μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει τα συμπτώματα σε άτομα με αλλεργίες, άσθμα ή ευαισθησία στον ξηρό αέρα ή στο κρύο ρεύμα. Οι βασικοί κίνδυνοι περιλαμβάνουν ρινική συμφόρηση, ερεθισμό των κόλπων, ξηρό δέρμα και μυϊκή δυσκαμψία, ειδικά όταν η ροή του αέρα είναι άμεση και συνεχής.

Για να μεγιστοποιήσετε την άνεση και να ελαχιστοποιήσετε τις παρενέργειες, χρησιμοποιήστε τον ανεμιστήρα στρατηγικά: στοχεύστε τον μακριά από το σώμα, καθαρίστε τον τακτικά και σκεφτείτε να προσθέσετε έναν υγραντήρα για να ισορροπημένη υγρασία του αέρα. Όταν χρησιμοποιείται προσεκτικά, ένας ανεμιστήρας μπορεί να παραμείνει ένα χρήσιμο εργαλείο για την προώθηση ξεκούραστου, δροσερού και ήσυχου ύπνου.

Πηγές:
healthline.com
clevelandclinic.org
medicalnewstoday.com
sleepfoundation.org
mayoclinic.org

ΠΗΓΗ: www.onmed.gr

Η ισχιαλγία είναι μια από τις πιο συνηθισμένες αιτίες πόνου στη μέση και στα πόδια.

Συμβαίνει όταν το ισχιακό νεύρο—το μεγαλύτερο νεύρο του ανθρώπινου σώματος—ερεθίζεται ή συμπιέζεται, προκαλώντας δυσφορία που μπορεί να εκτείνεται από τη μέση μέχρι το πόδι.

chloros-orthopedikos.gr

Αν αντιμετωπίζετε αυτόν τον πόνο και σας έχουν προταθεί ασκήσεις αλλά δεν ξέρετε από πού να ξεκινήσετε, εδώ υπάρχουν τρεις απλές και ασφαλείς κινήσεις που μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της ενόχλησης.

Άσκηση 1: Στροφή με διάταση γλουτών

Αυτή η άσκηση βοηθά στη μείωση της έντασης στη μέση και στους γλουτιαίους μύες, οι οποίοι συχνά πιέζουν το ισχιακό νεύρο.

Πώς να την κάνετε:

• Καθίστε στο πάτωμα ή σε ένα στρώμα.

• Περάστε το πόδι που έχει πρόβλημα πάνω από το υγιές πόδι.

• Κρατήστε το γόνατο με τα δυο σας χέρια και τραβήξτε απαλά προς το στήθος, στρέφοντας τον κορμό στην αντίθετη πλευρά.

• Μείνετε σε αυτή τη θέση για 15 δευτερόλεπτα, αναπνέοντας βαθιά.

• Επιστρέψτε αργά στην αρχική θέση.

• Επαναλάβετε την άσκηση 3 με 4 φορές, εφόσον δεν προκαλεί ενόχληση.

Άσκηση 2: Διάταση οπίσθιου μηριαίου ξαπλωμένος

Ιδανική για την απελευθέρωση της έντασης στο πίσω μέρος του μηρού, που συχνά είναι σφιχτό σε όσους υποφέρουν από ισχιαλγία.

Πώς να την κάνετε:

• Ξαπλώστε ανάσκελα σε μια άνετη επιφάνεια.

• Φέρτε το πόδι που έχει το πρόβλημα προς την κοιλιά σας.

• Κρατήστε το κάτω από τον μηρό και τεντώστε αργά το γόνατό σας όσο μπορείτε χωρίς να πιέζετε υπερβολικά.

• Λυγίστε πάλι και επαναλάβετε την κίνηση.

• Κάντε 10 επαναλήψεις, σε 3 σετ με διαλείμματα ενδιάμεσα.

Άσκηση 3: Διάταση του απιοειδούς καθιστός

Ο απιοειδής μυς μπορεί να πιέσει το ισχιακό νεύρο αν είναι σφιγμένος. Αυτή η διάταση στοχεύει στη μείωση αυτής της πίεσης.

Πώς να την κάνετε:

• Καθίστε σε μια σταθερή καρέκλα ή άνετη επιφάνεια.

• Περάστε το πόδι που έχει πρόβλημα πάνω από το υγιές πόδι (σαν να σχηματίζετε τον αριθμό «4»).

• Κρατήστε την άκρη του ποδιού και κατεβάστε αργά το γόνατο προς το πάτωμα.

• Μείνετε σε αυτή τη θέση για 15 δευτερόλεπτα, χωρίς να πιέζετε υπερβολικά ή να κάνετε απότομες κινήσεις.

• Επαναλάβετε την κίνηση 3 με 4 φορές.

Επιπλέον συμβουλές

• Κάντε τις ασκήσεις με άνετα ρούχα και σε ήρεμο χώρο.

• Διατηρήστε σταθερή και χαλαρή αναπνοή κατά τη διάρκεια των ασκήσεων.

• Αποφύγετε τις ασκήσεις αν αισθανθείτε έντονο πόνο, σοβαρό μούδιασμα ή αδυναμία.

• Η συνέπεια είναι το κλειδί: κάνετε αυτές τις διατάσεις τουλάχιστον τρεις φορές την εβδομάδα για να δείτε βελτίωση.

Συνοψίζοντας:

Η ισχιαλγία μπορεί να περιορίζει σημαντικά, αλλά με σωστές, ήπιες και σταδιακές κινήσεις, μπορείτε να ανακουφίσετε μεγάλο μέρος της ενόχλησης. Αυτές οι τρεις ασκήσεις είναι ένας εξαιρετικός τρόπος να ξεκινήσετε, πάντα με προσοχή και ακούγοντας τα σήματα του σώματός σας.

Νέο επικό βίντεο από την οικογένεια Τελιορίδη

Σε μια εποχή που τα viral βίντεο κατακλύζουν τα κοινωνικά δίκτυα, η οικογένεια Τελιορίδη κατάφερε να ξεχωρίσει με ένα σπαρταριστό σκετς που αγγίζει ένα «ευαίσθητο» οικογενειακό θέμα: τη γνωριμία της μητέρας με τη νέα κοπέλα του γιου της, η οποία τυχαίνει να είναι αρκετά μεγαλύτερή του.

Δείτε το βίντεο:

@telioridisepiplo

Εγώ πάντως δεν ήξερα τίποτα 😂 #viralvideos #fyp #fu Σενάριο -Σκηνοθεσία-Μοντάζ @ThanoSamaras VideoEditor @Τελιορίδης Κωνσταντίνος @Elsa Karapotosoglou @Telioridisg @sofia_koulmezoglou

♬ πρωτότυπος ήχος – telioridis epiplo⚒🇬🇷

Το βίντεο, που έχει γίνει αντικείμενο συζήτησης σε TikTok και Instagram, προσφέρει άφθονο γέλιο μέσα από τις υπερβολικές αλλά τόσο οικείες αντιδράσεις της Ελληνίδας μάνας μπροστά στο «ανορθόδοξο» ειδύλλιο του παιδιού της.

Το σκηνικό στήνεται με τον γιο να τηλεφωνεί στη μητέρα του, την Έλσα, ανακοινώνοντάς της ότι έρχεται να της γνωρίσει τη Σοφία. Η Έλσα, θορυβημένη από το άγνωστο όνομα, στρέφεται στον σύζυγό της, τον Κώστα, αναζητώντας πληροφορίες. Ο Κώστας, παρόλο που φαίνεται να γνωρίζει πολύ περισσότερα από όσα αφήνει να εννοηθούν, προσπαθεί να την προετοιμάσει ψυχολογικά, συμβουλεύοντάς την να παραμείνει ψύχραιμη ό,τι κι αν δει. Η προειδοποίησή του ότι η κοπέλα μπορεί να είναι απλώς… «άσχημη», λειτουργεί ως το τέλειο προπέτασμα καπνού για την πραγματική έκπληξη που ακολουθεί.

Η γνωριμία που προκάλεσε «εγκεφαλικό» στην Έλσα

Όταν ο γιος εμφανίζεται επιτέλους με τη Σοφία, η αντίδραση της Έλσας είναι όλα τα λεφτά. Βλέποντας μια εντυπωσιακή γυναίκα, η οποία δείχνει ολοφάνερα μεγαλύτερη από τον γιο της, η Έλσα δυσκολεύεται να κρύψει το σοκ της. Η αμηχανία κορυφώνεται όταν αποκαλύπτεται η πραγματική ηλικιακή διαφορά: η Σοφία δηλώνει με απόλυτη φυσικότητα πως είναι 37 ετών, την ώρα που ο γιος της Έλσας είναι μόλις 20.

Η ατάκα που έγραψε ιστορία και έγινε αμέσως σλόγκαν στα σχόλια δεν άργησε να έρθει. «Ποιο κορίτσι ρε Κώστα; Όταν αυτό ήταν κορίτσι, είχαμε ακόμα δραχμές!», αναφωνεί η Έλσα, εκφράζοντας με τον πιο χιουμοριστικό τρόπο την απόσταση των γενεών. Η σύγκριση με το εθνικό μας νόμισμα πριν από το ευρώ έδωσε τον απαραίτητο ρετρό τόνο στο αστείο, κάνοντας το βίντεο να ταυτιστεί με χιλιάδες χρήστες που θυμούνται ακόμα την εποχή της δραχμής.

Τα παιχνίδια για… «μωρά» και το τελειωτικό χτύπημα

Η συζήτηση παίρνει ακόμα πιο απρόσμενη και άβολη τροπή όταν η Έλσα, προσπαθώντας να δείξει ενδιαφέρον, ρωτά τη Σοφία με τι ασχολείται επαγγελματικά. Η απάντηση της Σοφίας ότι διατηρεί ένα e-shop με adult toys (sex shop) προκαλεί ένα νέο κύμα σύγχυσης. Η Έλσα, μην γνωρίζοντας τον όρο “toys” σε αυτό το πλαίσιο, ρωτά με αφέλεια αν πρόκειται για παιχνίδια για μωρά.

Η διόρθωση έρχεται ακαριαία και «σκληρά» από τον γιο: «Τι μωρά ρε μαμά; Sex shop έχει!». Το βλέμμα της Έλσας σε εκείνο το σημείο είναι η επιτομή της απόγνωσης, καθώς συνειδητοποιεί ότι η μέλλοντική της νύφη όχι μόνο είναι πολύ μεγαλύτερη από τον γιο της, αλλά δραστηριοποιείται και σε έναν τομέα που για την παραδοσιακή Ελληνίδα μάνα αποτελεί το απόλυτο ταμπού.

Η αποκάλυψη της «συνωμοσίας» του πατέρα

Το βίντεο φτάνει στην κορύφωσή του με μια ανατροπή που αφορά τον πατέρα της οικογένειας. Αποκαλύπτεται ότι ο Κώστας όχι μόνο γνώριζε για τη σχέση και το επάγγελμα της Σοφίας, αλλά είχε ήδη κάνει τις δικές του «επαφές». Όταν η Έλσα τον στριμώχνει, ο γιος αποκαλύπτει το κερασάκι στην τούρτα: ο πατέρας του είχε ζητήσει από τη Σοφία να του κανονίσει κάποια γενναία έκπτωση στο μαγαζί της!

Η αντίδραση του Κώστα, ο οποίος προσπαθεί να δικαιολογηθεί με μια απίθανη δικαιολογία περί «απονεύρωσης» που του άφησε μούδιασμα, κλείνει το σκετς με τον πιο γελοίο τρόπο. Το βίντεο της οικογένειας Τελιορίδη δεν είναι απλώς ένα αστείο κλιπ, αλλά μια εύστοχη σάτιρα των οικογενειακών σχέσεων, των προκαταλήψεων και της σύγκρουσης του παλιού με το νέο, όλα δοσμένα με έναν μοναδικό αυθορμητισμό που εξηγεί γιατί έγινε ανάρπαστο στα social media.

Βασίλης Λογοθετίδης: Ο αναμφίβολα μέγιστος των Ελλήνων κωμικών – Πέθανε στην Αθήνα στις 20 Φεβρουαρίου 1960, σε ηλικία 62 ετών

Εκείνες οι εξήντα χιλιάδες Αθηναίοι που καταπλημμύρισαν τα πεζοδρόμια και στάθηκαν ορθοί, δυο ώρες ολόκληρες, για να χειροκροτήσουν τον νεκρό Λογοθετίδη, ποιον είχαν έρθει να τιμήσουν;

Τον ηθοποιό ή τον κωμικό; Τον καλλιτέχνη της σκηνής ή τον βιρτουόζο του παλκοσένικου που τους έκανε σαράντα χρόνια να γελούνε; Με ένα λόγο: τι εκπροσωπούσε ο Βασίλης Λογοθετίδης γι’ αυτές τις έξη μυριάδες θεατές που παρακολούθησαν δακρυσμένοι τη θανή του, και πέρα απ’ αυτούς, για ολόκληρο τον ελληνικό λαό που συγκλονίσθηκε απ’ το χαμό του;

Αυτά τα ερωτήματα εδόνησαν προχθές τον κόσμο του θεάτρου, μόλις αντίκρυσε εκείνη τη λαοθάλασσα που είχε απλωθή σε όλη την πλατεία του μητροπολιτικού ναού, και στας οδούς Μητροπόλεως, Όθωνος, Αμαλίας, Αναπαύσεως, και πάνω στα μπαλκόνια, και ψηλά στις ταράτσες, και στα μεγάλα προαύλια του Νεκροταφείου, και στους στενούς δρομίσκους που ωδηγούσαν στο νεοσκαμμένο τάφο — παντού, ολούθε, ένας κόσμος αμέτρητος, βουβός και πονεμένος, που έβλεπες καθαρά ότι δεν είχε τρέξει να χαζέψη μια πένθιμη παράτα, παρά είχε προσέλθει με ειλικρινή οδύνη για να κατευοδώση έναν πολυαγαπημένο του, και μαζί έναν επιφανή άνδρα της γενιάς μας.

Ελέχθησαν πολλά για τον Λογοθετίδη. Και μπροστά στον νεκρό του κι’ απ’ τις στήλες των εφημερίδων. Αλλά κανένας απ’ τους λόγους που εξεφωνήθησαν, και κανένα από τα άρθρα που εγράφησαν για να μοιρολογήσουν την απώλειά του, δεν περιείχε την απάντηση που ζητάνε τώρα τα ερωτήματα αυτά. Και τούτο επειδή και οι λόγοι οι επικήδειοι και τα άρθρα τα μνημονευτικά εγράφησαν πριν από την παλλαϊκή εκδήλωση του πένθους που είδαμε το απόγευμα της Δευτέρας.

 Αν οι ομιληταί και οι γράφοντες είχαν δη πρωτύτερα εκείνον τον παναθηναϊκό συναγερμό, θα εύρισκαν εκ των υστέρων άλλους τόνους, πολύ πιο υψηλούς, πολύ πιο δονούμενους, για να εξάρουν τη σημασία του απελθόντος καλλιτέχνη. Γιατί το πρωτοφανές γεγονός της τόσης κοσμοσυρροής θα τους έβαζε αμέσως μπροστά στο μεγάλο ερώτημα που ζητούμε τώρα την απάντησή του.

Ας μας επιτραπή να δοκιμάσουμε, με τις μικρές δυνάμεις μας, να δώσουμε μια πρώτη απάντηση σ’ αυτό το μέγιστο ερώτημα, με την ελπίδα ότι οι λίγες σκέψεις μας μπορεί ν’ αποτελέσουν απαρχή για μια ευρύτερη έρευνα του καταπληκτικού φαινομένου που απεκαλύφθη σ’ όλους μας το αξιομνημόνευτο δειλινό της Δευτέρας. Και λέμε «απεκαλύφθη», επειδή —λόγια καθαρά!— κανείς, κανένας απολύτως, δεν προέβλεπε ότι ο θάνατος του Λογοθετίδη θα είχε τόσο τεραστία απήχηση στη λαϊκή ψυχή. Περιμέναμε όλοι μια ευρεία λαϊκή συμμετοχή σ’ αυτό το βαρύ πένθος του ελληνικού θεάτρου, αλλ’ ούτε ένας δεν μπορούσε να προΐδη εκείνη την απίστευτη προσέλευση των εξήντα χιλιάδων δακρυσμένων ανθρώπων κάθε τάξεως και ηλικίας, που έσφιγγαν τα χείλη τους για να πνίξουν μια κραυγή οδύνης και χτυπούσαν εκείνα τα συγκλονιστικά παλαμάκια, που έμοιαζαν με ένα ύστατο χειροκρότημα, αλλά στο βάθος δεν ήταν παρά ένα ξέσπασμα πόνου: το ένα χέρι χτύπαε το άλλο, από την απελπισιά!

Αυτός ο βαθύς, ο πανελλήνιος πόνος ήταν άραγε μόνο για τον τρανό καλλιτέχνη; Δεν το πιστεύουμε. Δεν είναι πολλά χρόνια που η Αθήνα εκήδευσε και δυο άλλους, εξ ίσου μεγάλους πρωταγωνιστές της Σκηνής. Την Κοτοπούλη, τον Βεάκη. Τους θρήνησε κι’ εκείνους, αλλά όχι με τούτη την παλλαϊκή συμμετοχή που είδαμε προχθές.

Ήταν για τον κοσμαγάπητο ηθοποιό; Μα κι’ ο Γιώργος Παππάς ήταν ένας από τους πιο αγαπημένους του αθηναϊκού κοινού. Και εν τούτοις, στην κηδεία του, η προσέλευση του πλήθους, του ανώνυμου αλλά μεγαλοδύναμου πλήθους, δεν συγκρινόταν με τον προχθεσινό συναγερμό.

Ήταν μήπως για τον μεγάλο κωμικό; Μια ύστατη, δηλαδή, ανταπόδοση στον άνθρωπο που σκόρπιζε το γέλιο επί σαράντα χρόνια σε δυο αλλεπάλληλες γενεές Ελλήνων; Μα κι’ ο Αργυρόπουλος ήταν εξ ίσου μεγάλος κωμικός, και είχε ευφράνει με την απαράμιλλη γελαστική τέχνη του τους δύσθυμους Ρωμηούς επί τριάντα πέντε, επίσης, χρόνια. Και όμως στην κηδεία του δεν είχαν προσέλθει τόσες χιλιάδες ευγνωμονούντων θεατών. Πολύς λαός και τότε, μα όχι η προχθεσινή κοσμοπλημμύρα.

Ώστε αλλού πρέπει να βρίσκεται η εξήγηση. Κι’ αυτό το «αλλού» —νομίζουμε— δεν είναι παρά η φανατική αφοσίωση του Βασίλη Λογοθετίδη στο ελληνικό θεατρικό έργο. Μια προσήλωση που άγγιζε τα όρια της πίστεως, της θρησκείας. Και στην πρώτη περίοδο της σταδιοδρομίας, αλλά προπαντός κατά τη δεύτερη περίοδο, αυτήν που άρχισε το 1947, όταν ίδρυσε δικό του θίασο, έδειξε για το ελληνικό έργο μια ουσιαστική κι’ όχι πλατωνική στοργή, μια υποστήριξη, μια αγάπη, που έμοιαζε με λατρεία αδελφού, πατέρα. Μα ναι, γιατί να τσιγκουνευόμαστε τα λόγια;

Πατέρας των Ελλήνων συγγραφέων στάθηκε ο Λογοθετίδης σ’ όλη τη διάρκεια της θιασαρχικής ζωής του. Βοηθούσε, αυτούς τους γυιους του, και τους πρεσβύτερους και τους νεώτερους, και τους ικανούς και τους πρωτόβγαλτους, με μια απλοχεριά που θύμιζε τον στοργικό γονιό που μοιράζει τα πλούτη του στα παιδιά του, όταν εκείνα προσπαθούνε να σταδιοδρομήσουν. Τα πλούτη αυτά ήταν η ανεξάντλητη υποκριτική του τέχνη. Και την ξόδεψε χωρίς φειδώ για να υπάρξη, για να επιζήση η ελληνική κωμωδία — και κάτι περισσότερο: για να επιβληθή η εγχώρια θεατρική παραγωγή στον δυσκολότατο αγώνα της με τα σπουδαία και διαλεγμένα έργα του ξένου δραματολογίου.

Όταν ανέλαβε ο Λογοθετίδης τη σκληρή τούτη προσπάθεια —που την είχε αρχίσει παράλληλα ο Αργυρόπουλος μερικά χρόνια πρωτύτερα— το ελληνικό έργο ήταν περίπου ο αποδιοπομπαίος τράγος των υπολοίπων θιάσων. Σήμερα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή προτιμήσεως. Τούτη η αποφασιστική μεταβολή, που θα δώση, ελπίζουμε, πολλούς καρπούς στο μέλλον, που δίνει ήδη μια γενναία στροφή στο νεοελληνικό θέατρο, είναι έργο του Λογοθετίδη, το μεγάλο του έργο, που θα του προσυπογράψη η ιστορία του τόπου. Γιατί, όπως το έχουμε τονίσει επανειλημμένως, νεοελληνικό θέατρο σημαίνει κατά πρώτον λόγον ελληνικό θεατρικό έργο. Και όποιος το υπηρετεί, όποιος το βοηθά να ζη και ν’ αναπτύσσεται, να προκόβη και να μεγαλώνη, αυτός είναι που δικαιούται να περηφανεύεται ότι βοηθά ουσιαστικά το θέατρο της Ελλάδας. Από την άποψη αυτή ο Λογοθετίδης το βοήθησε όσο κανένας άλλος, απείρως περισσότερο από κάθε άλλον. Θα του το επαινέση με χρυσά λόγια ο τίμιος ιστορικός, όπως προχθές του το ανεγνώρισε ο λαός μας. Γιατί —κι’ εδώ θέλουμε να καταλήξουμε— οι εξήντα χιλιάδες Αθηναίοι που προσέτρεξαν να κηδεύσουν τον μεγάλο μας νεκρό, πέρα από τον καλλιτέχνη, πέρα από τον κωμικό, πέρα από τον άνθρωπο, τιμούσαν τον ηθοποιό που ανάλωσε την τέχνη του και τη ζωή του στην εξυπηρέτηση της θεατρικής παραγωγής του τόπου. Το λαϊκό ένστικτο έχει το δικό του αλάθευτο αισθητήριο. Διαισθάνεται αυτά που οι λεγόμενοι κριτικοί της τέχνης, μέσα στη μονομερή σοφία τους, δεν καταφέρνουν πια να νοιώσουν.

Ένοιωσε ο λαός μας τη μεγάλη προσφορά του Λογοθετίδη στη θεατρική τέχνη του έθνους. Τη διαισθάνθηκε όταν παρακολουθούσε τον εθνικό μας καλλιτέχνη, επί χρόνια ολόκληρα, να παίζη αυτά τα 110 ελληνικά έργα που αναφέρει η σταδιοδρομία του. Εκατόν δέκα Ρωμηούς τον είδε να ζωντανεύη επί σκηνής. Να ζωντανεύη τα παθήματα και τα πάθη τους τα κωμικά, κάτω από τα οποία ωστόσο ενυπήρχε, σχεδόν πάντοτε, το δραματικό στοιχείο. Οι καημοί του κοσμάκη, τα βάσανα του Νεοέλληνα, τα μεράκια του, οι πίκρες του, όλα αυτά που αποτελούνε τον ψυχικό βίο του Ρωμηού, τα ενεφάνιζε ο Λογοθετίδης στη σκηνή του, κάτω από το χαρούμενο προσωπείο του γέλιου. Μας έκανε να γελούμε, για να μην κλάψουμε, να γελούμε με τις τόσες κακομοιριές μας, με τα εθνικά μας ελαττώματα, με τις κακοριζικές και τις τζαναμπετιές μας. Μέσα από το γέλιο, όπου μας παρέσυρε, λυτρωνόμαστε. Και συγχρόνως φρονηματιζόμαστε. Βλέπαμε τα κουσούρια μας, ανάγλυφα, έντονα, στις διαστάσεις της καρικατούρας, και ντρεπόμαστε για λογαριασμό μας. Και βγαίναμε από το θέατρο με την απροσδιόριστη απόφαση να διορθωθούμε — σαν Ρωμηοί και σαν άνθρωποι.

Από την άποψη αυτή, λοιπόν, ο Λογοθετίδης ήταν ένας δάσκαλος της ελληνικής κοινωνίας. Με βιβλίο του το ελληνικό έργο και με εκπαιδευτική του μέθοδο το γέλιο, εμάθαινε στις χιλιάδες των θεατών του τα ελαττώματά τους, τα εθνικά και τα ανθρώπινα, και τους καλούσε έμμεσα να τα κόψουν, να τα θεραπεύσουν. Και οι διδασκόμενοι έφευγαν με το αίσθημα της ευγνωμοσύνης για τον καλοκάγαθο δάσκαλο, μιας ευγνωμοσύνης που γινόταν σιγά-σιγά λατρεία. Αυτή η λατρεία ήταν που ξέσπασε σε δάκρυα το μαύρο δειλινό της περασμένης Δευτέρας. Ο λαός, που του χρωστούσε μαζί με την ευφροσύνη του γέλιου και την ωφέλιμη διδαχή, εθρήνησε, έτσι πάνδημα, και έτσι εγκάρδια, όχι πια τον κωμικό, αλλά προπαντός τον μεγάλο ερμηνευτή των ελληνικών θεατρικών έργων, της ελληνικής ζωής, της ζωής της δικής του.

*Κείμενο του διαπρεπούς δημοσιογράφου, ιστορικού ερευνητή και θεατρικού συγγραφέα Γεωργίου Ρούσσου (1910-1984) για τον Βασίλη Λογοθετίδη. Έφερε τον τίτλο «Ο μεγάλος κωμικός που πέθανε» και είχε δημοσιευτεί στον «Ταχυδρόμο» το Σάββατο 27 Φεβρουαρίου 1960, μία εβδομάδα μετά το θάνατο και πέντε ημέρες μετά την κηδεία του Λογοθετίδη.

Ο Γεώργιος Ρούσσος

Ο σπουδαίος ηθοποιός Βασίλης Λογοθετίδης απεβίωσε το Σάββατο 20 Φεβρουαρίου 1960, στις 5:40 μ.μ., συνεπεία καρδιακής συγκοπής. Ο δημοφιλής κωμικός ετοιμαζόταν να μεταβεί στο θέατρο.

Η κηδεία του έγινε δημοσία δαπάνη κατόπιν εντολής τού τότε πρωθυπουργού, Κωνσταντίνου Καραμανλή.

Η γυναίκα του Βασίλη Λογοθετίδη είχε σκοτωθεί μαζί με τον εραστή της

Ο τότε διάδοχος του Θρόνου Κωνσταντίνος και ο φίλος του Μιχάλης Αρναούτης παρακολούθησαν κρυφά την κηδεία του κορυφαίου Έλληνα κωμικού.

Τέτοιες ημέρες πριν από 66 χρόνια (20-2-1960), έφυγε ξαφνικά από τη ζωή ο μεγαλύτερος Έλληνας κωμικός Βασίλης Λογοθετίδης.

Γεννήθηκε στο Μυριόφυτο της Ανατολικής Θράκης το 1900, πήγε στην Κωνσταντινούπολη και στα 20 του χρόνια ήρθε στην Αθήνα και άρχισε την επαγγελματική του καριέρα δίπλα στη Μαρίκα Κοτοπούλη.

Όμως, έτυχε να ζήσει προδομένος από ένα δραματικό γεγονός, άγνωστο στο ευρύ κοινό, στο οποίο θα αναφερθούμε…

Στο απόγειο της δόξας του βρήκε το μεγάλο έρωτα που τον πλήγωσε και τον καταρράκωσε…

Παντρεύτηκε στην Αθήνα τη γυναίκα που γνώρισε και αγάπησε νέος στην Πόλη, αλλά η ευτυχία και η δόξα τον φθόνησαν όταν έφτασε η είδηση στα γραφεία των εφημερίδων.

«Σκοτώθηκε η γυναίκα του με τον εραστή της!». Ο σκοτωμένος ήταν ένας νεαρός δάσκαλος Σχολής Οδηγών, στον οποίο ο Βασίλης είχε εμπιστευθεί την εκμάθηση του βολάν στην αγαπημένη του…

Κι εκείνη τον ερωτεύθηκε! Πάνω σ’ έναν «ερωτικό ή και αισθησιακό σπασμό» –όπως διέγνωσαν τότε οι ιατροδικαστές– δάσκαλος και μαθητευόμενη αποφάσισαν να αυτοκτονήσουν…

Πήγαν οι δημοσιογράφοι στο θέατρο «Κεντρικόν», στην πλατεία Κολοκοτρώνη, όπου έπαιζε ο Λογοθετίδης και του το είπαν… Τους κοίταξε στα μάτια, κι εκείνοι κατάλαβαν τι τους ζητούσε…!

Την επομένη οι δημοσιογράφοι σε συνεννόηση μεταξύ τους, έγραψαν το πατρικό της επίθετο, Τζεδάκη, παραποιημένο στα ψιλά… Ο Τύπος τον σεβάστηκε.

Για τις μεγάλες του υπηρεσίες στο Θέατρο, ο βασιλιάς Παύλος είχε απονείμει στον Λογοθετίδη τον Χρυσό Σταυρό του Φοίνικος. Πετούσε απ’ τη χαρά του, και σε κάποια στιγμή αστειευόμενος, λέει του βασιλιά: «Το παράσημο μεγαλειότατε, θα παίξει ρόλο στη σύνταξή μου; Θα τη μεγαλώσει;».

Και σε μία θριαμβευτική περιοδεία του στις ΗΠΑ, ο δήμαρχος του Πίτσμπουργκ τού παρέδωσε το «χρυσό κλειδί» της πόλης και ένα μετάλλιο. Και ο Βασίλης, με το χιούμορ που τον διέκρινε, τα δάγκωσε λέγοντας αστειευόμενος: «Άσε να δω αν είναι από χρυσό, γιατί οι σύμμαχοι πολλές φορές κάνουν και λάθη…».

Κάποτε στο θέατρο, μόλις έβγαινε στη σκηνή ο Λογοθετίδης, ένας θαυμαστής του καθισμένος στην πρώτη σειρά, παρακολουθούσε κάθε του κίνηση λέγοντας «μπράβο Βασιλάκη!».

Παράλληλα, φρόντιζε να τον προφυλάσσει από κακοτοπιές, που ο συγγραφέας είχε βάλει να παθαίνει επί της σκηνής. Έτσι, όταν ο Λογοθετίδης ήταν έτοιμος να πέσει θύμα, ο θαυμαστής του τον ειδοποιούσε με νοήματα αγωνιωδώς: «Πρόσεχε Βασιλάκη!» Αλλά επειδή ο Βασιλάκης δεν έπαιρνε χαμπάρι, του φώναζε πιο έντονα. Και όταν ο «κακός» τού έμπηξε το μαχαίρι στην καρδιά, ο θαυμαστής σηκώθηκε αγανακτισμένος: «Στο είπα βρε Βασιλάκη, πρόσεχε, κάτι σου σκαρώνουν!…».

Ένα βράδυ, σε αθηναϊκή ταβέρνα, βρέθηκαν από σύμπτωση και συνέτρωγαν ο Βασίλης Λογοθετίδης, ο Βασίλης Αργυρόπουλος, ο Βασίλης Αυλωνίτης και ο θεατρικός επιχειρηματίας Βασίλης Μπουρνέλης. Καρέ των Βασίληδων! Μπαίνει κάποια στιγμή με την παρέα του ο Αιμίλιος Βεάκης, γνωστός για τα αριστερά του φρονήματα. Τους βλέπει και λέει στους δικούς του, δυνατά και πειραχτικά, για να ακουστεί: «Παιδιά, πάμε να φύγουμε. Εδώ απόψε έχουν συνάθροιση οι βασιλόφρονες!». Και το γέλιο πήγε σύννεφο…

Ο Λογοθετίδης έσβησε ξαφνικά το πρωινό της 20ής Φεβρουαρίου 1960 στο σπίτι του στο Παλαιό Φάληρο. Την επομένη, πάνδημη έγινε η κηδεία του από το Α’ Νεκροταφείο.

Η αείμνηστη, η γλυκιά φίλη Ίλια Λιβυκού (έφυγε από τη ζωή το 2002), που στάθηκε δίπλα του συμπρωταγωνίστρια σε πολλές ταινίες, σε μία παλιά συνάντησή μας, στο σπίτι του ζωγράφου Μπότη Θαλασσινού στην Πατησίων, μου είχε αποκαλύψει:

«Επειδή το πρωτόκολλο δεν επέτρεπε σε μέλη της βασιλικής οικογένειας να παραστούν σε κηδείες, ο νεαρός διάδοχος Κωνσταντίνος συγκινημένος από το χαμό του, μαζί με τον φίλο του Μιχάλη Αρναούτη, πήγε χωρίς να γίνει αντιληπτός. Παρακολούθησε την τελετή της ταφής από το μικρό λοφίσκο, και όταν ο κόσμος έφυγε, κατέβηκε στον τάφο και άναψε ένα κεράκι. Τον εθαύμαζε, τον εκτιμούσε, θα έλεγα τον ελάτρευε τον Λογοθετίδη, όπως φυσικά κι εκείνος».

«Η Τέχνη δεν φθείρεται, ούτε οξειδώνεται» έλεγε ο Βασίλης Λογοθετίδης. Και αποδεικνύεται από το γεγονός ότι οι παλιές ποιοτικές ταινίες του είναι Τέχνη και γι’ αυτό δεν φθείρονται στο πέρασμα του χρόνου. Ψυχαγωγούν, διασκεδάζουν, συγκινούν: «Ένας ήρως με παντούφλες», «Δεσποινίς ετών 39», «Οι Γερμανοί ξανάρχονται», «Ο ζηλιαρόγατος», «Κάλπικη λίρα», «Oύτε γάτα ούτε ζημιά» κ.ά.