Στον αριθμό 52 της οδού Πειραιώς, στην περιοχή του Μοσχάτου βρίσκεται το «Σχολείον» της Ειρήνης Παππά. Κλειστό για πολλά χρόνια, λειτούργησε με παραστάσεις του Φεστιβάλ Αθηνών για να ξανακλείσει και να περάσει από το 2014 στα χέρια του Εθνικού Θεάτρου. Είναι το μέρος στο οποίο όπως ανακοίνωσε ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Στάθης Λιβαθινός, μεταφέρεται μέσα στο επόμενο εικοσαήμερο η Δραματική Σχολή του Εθνικού Θεάτρου.
© Copyright – Yerolymbos
Ο χώρος, θα επαναλειτουργήσει πλήρως ανακαινισμένος και η μετεγκατάσταση έγινε εφικτή με τη δωρεά του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση. Με αυτό τον τρόπο και σε αυτές τις μοναδικές εγκαταστάσεις θα μπορέσουν να συγκροτηθούν τα εργαλεία του μελλοντικού επαγγελματία του θεάτρου με τους όρους της σύγχρονης διεθνούς πρακτικής και την καλλιέργεια της προσωπικότητάς του ως καλλιτέχνη και πνευματικού ανθρώπου, ενώ σημαντική είναι για τη σχολή η ανάληψη ενός πρωτοπόρου ρόλου που θα της επιτρέψει να λειτουργήσει ως σημείο αναφοράς στο τοπίο των πρακτικών θεατρικών σπουδών στην Ελλάδα. Η μετεγκατάσταση της Δραματικής Σχολής στο Σχολείο της Αθήνας – Ειρήνη Παπά, η θα συμβάλει στην αναβάθμιση των σπουδών, καθώς οι σπουδαστές θα έχουν τη δυνατότητα να εκπαιδεύονται σε χώρους κατάλληλους για τη διεξαγωγή των εκάστοτε εξειδικευμένων μαθημάτων.
Η ιστορία του «Σχολείου»
Πριν ακόμα η Πειραιώς σχεδιαστεί σαν άξονας πολιτισμού, (ένα σχέδιο της δεκαετίας του 80 που δεν μπόρεσε ποτέ να ολοκληρωθεί), η Ειρήνη Παππά, έψαχνε στην υποβαθμισμένη λεωφόρο ένα μέρος για να ιδρύσει αυτό που ονειρευόταν, ένα σχολείο θεάτρου. Το βρήκε, σε ένα κλειστό συγκρότημα κτιρίων, το οποίο είχε χτιστεί σαν νοσοκομείο στις πρώτες δεκαετίες του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.
Έκανε σκοπό της ζωής της να αναπλάσει τα κτίρια, αποκαλύπτοντας και την κτιριακή τους αξία. Ο αρχιτέκτονας Μάνος Περάκης έχει μιλήσει για την κατάσταση στην οποία βρήκαν το κτίριο: «Όταν το πήρε η κ. Παπά το συγκρότημα ήταν ένα απερίγραπτο αχούρι, υπήρχαν εκεί μέσα πεταμένα χιλιάδες ντοσιέ του υπουργείου Οικονομικών, χαρτούρα κι από την εποχή της Κατοχής ακόμα! Με φώναξε η Ειρήνη Παπά και μου ανέθεσε τις μελέτες της ανάπλασης, τις οποίες πλήρωσε όλες από την τσέπη της.»
Η αναστήλωση του σχολείου ξεκίνησε και προχωρούσε αργά για το υποδειγματικής αρχιτεκτονικής συγκρότημα που γνώρισε στη διάρκεια της ιστορίας του πολλές χρήσεις –από εργοστάσιο κινίνου ως εργοστάσιο της Σάνιτας- για να περιέλθει τελικά στην κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου. Έτσι, η ΚΕΔ, όταν ενδιαφέρθηκε η Ειρήνη Παππά της το παραχώρησε επί ενοικίω έως το 2027. Ο χώρος των 7,5 στρεμμάτων περικλείεται από την οδό Πειραιώς, την κάθετη στην Πειραιώς οδό Βενιζέλου (προς τη μεριά της ΙΟΝ), τις γραμμές του ΗΣΑΠ, πίσω, και τον Κηφισό από την άλλη κάθετη πλευρά, με κάποια «χωράφια» ανάμεσα, ως τις γραμμές του ΗΣΑΠ και ως τον Κηφισό.
Μπαίνοντας από την Πειραιώς, αριστερά βρίσκεται το κτίριο μέσα στο οποίο δημιουργήθηκε αμφιθέατρο 500 θέσεων, σκαμμένο όλο στο δάπεδο του κτιρίου και φτιαγμένο όλο από μαύρη πέτρα που διάλεξε η Ειρήνη Παπά και έφερε από τη Ρόδο. Δίπλα τους επάλληλες αίθουσες, ενώ στην καρδιά του συγκροτήματος βρίσκεται ένα νεοκλασικό, με υπερυψωμένο πύργο στη μέση και δύο μεγάλες πτέρυγες εκατέρωθεν. Η μεγάλη αυλή υπάρχουν μια τεράστια ελιά, κυπαρίσσια, πεύκα, φοίνικες, ενώ οι μανόλιες στέκουν επιβλητικά. Τις μανόλιες τις έφερε η Ειρήνη Παππά από την Ιταλία.
© Copyright – Yerolymbos
Αφού χρησιμοποιήθηκε κάποια καλοκαίρια από το Φεστιβάλ Αθηνών, το Σχολείον έμεινε πάλι κλειστό. Πέρασε από το 2014 στα χέρια του Εθνικού και ο σημερινός διευθυντής Στάθης Λιβαθινός ζήτησε την βοήθεια του Κοινωφελούς ιδρύματος Ιωάννης Λάτσης προκειμένου να επιλύσει ένα από τα βασικότερα προβλήματα του Εθνικού Θεάτρου αυτό της στέγασης της Δραματικής Σχολής, η οποία μέχρι σήμερα βρίσκεται στην οδό Πειραιώς.
Καθώς η Δραματική Σχολή βρίσκεται σε διαδικασία ολοκλήρωσης μιας σύγχρονης εκπαιδευτικής δομής με συγκεκριμένη φιλοσοφία και σαφή μεθοδολογική προσέγγιση, ήταν αναγκαία η μεταφορά της σε ένα περιβάλλον το οποίο θα μπορεί να καλύπτει τις νέες εκπαιδευτικές ανάγκες που προκύπτουν και διασφαλίζει ένα επίπεδο σπουδών ανώτερο όπως αξίζει στην πρώτη Δραματική Σχολή της χώρας.
Η Μαριάννα Λάτση και το Ίδρυμα Ιωάννη Λάτση, στη μνήμη του Νίκου Κούρκουλου, ανέλαβαν το έργο που θα διαμορφώσει το επίπεδο των θεατρικών σπουδών στη χώρα μας. Την πλήρη ανακαίνιση του «Σχολείου». Αυτό με απλά λόγια σημαίνει πως οι σπουδαστές της Δραματικής Σχολής του Εθνικού θα βρίσκονται σε έναν χώρο υποδειγματικό, ο οποίος καλύπτει κάθε ανάγκη ενός σύγχρονου σπουδαστή χάρη στην υποδομή του. Πρόκειται για ένα χώρο που θα μπορούσε να χαρακτηριστεί πρότυπος και είναι ο πρώτος τέτοιος στην Ελλάδα.
Το Σχολείον σε πορεία προς το αύριο
Στην ανακαίνιση του χώρου αναφέρθηκε ο κ. Δημήτριος Αφεντούλης, Γραμματέας του Εκτελεστικού Συμβουλίου του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση, σημειώνοντας τον πολιτιστικό και τον εκπαιδευτικό χαρακτήρα της δωρεάς.
Με ποικίλες δωρεές, στη μνήμη του Νίκου Κούρκουλου, η κ. Μαριάννα Λάτση έχει συνδράμει διαχρονικά το έργο του Εθνικού Θεάτρου. Αυτή, είναι η πιο πρόσφατη παρέμβασή της γίνεται μέσω του Κοινωφελούς Ιδρύματος Ιωάννη Σ. Λάτση και έχει ως στόχο την αναβάθμιση της ελληνικής θεατρικής παιδείας, μέσω της μετεγκατάστασης της Δραματικής Σχολής στον πολυχώρο του «Σχολείου» στην οδό Πειραιώς 52 και της εγκατάστασης στον ίδιο χώρο του νεοϊδρυθέντος Τμήματος Σκηνοθεσίας. Επιπλέον το Ίδρυμα υποστηρίζει το όραμα αναμόρφωσης του Εθνικού Θεάτρου σε ένα θέατρο σύγχρονο και εφάμιλλο των μεγάλων θεατρικών οργανισμών του εξωτερικού. Όραμα που υπηρετήθηκε πιστά επί διεύθυνσης του «αναμορφωτή» Νίκου Κούρκουλου, στη μνήμη του οποίου υλοποιούνται οι εν λόγω δωρεές του Ιδρύματος.
Το Κοινωφελές Ίδρυμα Ιωάννη Σ. Λάτση, συνεχίζοντας την πολυετή παράδοσή του στην υποστήριξη δράσεων που προάγουν τις τέχνες και τον πολιτισμό στη χώρα μας, έχει αναλάβει τη χρηματοδότηση όλων των μελετών καθώς και των εργασιών αποκατάστασης των κύριων χώρων του «Σχολείου».
Στο Σχολείον, το Εθνικό Θέατρο, στοχεύει στην συγκρότηση Προγράμματος Σπουδών για το υπάρχον Τμήμα Υποκριτικής. Το πρόγραμμα είναι ήδη υπό επεξεργασία και τίθεται σε εφαρμογή σταδιακά, με στόχο την οικοδόμηση της καλλιτεχνικής προσωπικότητας των σπουδαστών συνδυάζοντας τα εκάστοτε αντικείμενα σε ενιαίους μεθοδολογικούς άξονες, τόσο οριζοντίως (συνομιλία επιμέρους αντικειμένων, αλληλοϋποστήριξη και δημιουργικός συνδυασμός τους), όσο και καθέτως (συγκεκριμένα εξελικτικά βήματα των επιμέρους μαθημάτων με στόχο την ανάπτυξη των αναγκαίων εργαλείων σε βάθος χρόνου).
Η φιλοσοφία του Προγράμματος Σπουδών προβλέπει τη δόμηση των σπουδαστικών ετών βάσει ειδικών πεδίων μαθημάτων, τα οποία θα συλλειτουργούν στην κατεύθυνση της τεχνικής ενδυνάμωσης, της καλλιέργειας υποκριτικών εργαλείων, της πνευματικής καλλιέργειας και της ανάπτυξης της φαντασίας, με διεξαγωγή σεμιναρίων με επισκέπτες καθηγητές από το εξωτερικό και με τη συνεργασία ξένων εκπαιδευτικών ιδρυμάτων και φορέων, ώστε να προσφέρεται στους σπουδαστές, τόσο η αναγκαία επιπλέον τεχνογνωσία, όσο και η συνομιλία με το διεθνές θεατρικό γίγνεσθαι.
© Copyright – Yerolymbos
Η λειτουργία του Τμήματος Σκηνοθεσίας, για πρώτη φορά, και από κρατικό φορέα, με στόχο τη στελέχωση του ελληνικού θεάτρου με σκηνοθέτες καταρτισμένους επιστημονικά, ασκημένους πρακτικά και ευαισθητοποιημένους καλλιτεχνικά.
Τα Τμήματα Σκηνοθεσίας και Υποκριτικής θα συλλειτουργούν και οι σπουδαστές, μελλοντικοί ηθοποιοί και σκηνοθέτες, θα παρακολουθούν σε συνδιδασκαλία πρακτικά μαθήματα και θα συνεργάζονται στις ενδοσχολικές παρουσιάσεις, με σκοπό την άρτια κατάρτιση μελλοντικών επαγγελματιών του θεάτρου εξοικειωμένων, αφ’ ενός με την πρακτική εφαρμογή του επαγγέλματος σε πραγματικούς όρους και, αφ’ ετέρου με τις βασικές αρχές του θεάτρου συνόλου. Έτσι, οι σπουδαστές, έχοντας περάσει από μια εκπαίδευση ικανή να τους θωρακίσει απέναντι στις προκλήσεις του θεάτρου του 21ου αιώνα, θα είναι σε θέση να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις της τέχνης τους με επάρκεια τεχνογνωσίας και καλλιτεχνική ποιότητα.
[toc] [culturenow]
Η σημαντικότερη επιδίωξή του ήταν η διατύπωση και η μακροπρόθεσμη εφαρμογή της προβληματικής του όσον αφορά το εκπαιδευτικό σύστημα, ύστερα από μία σημαντική προσωπική έρευνα διάρκειας 6 μηνών της διεθνούς εκπαίδευσης, τόσο με τη μορφή που είχε τότε όσο και με τις μεταβολές που θα υποστεί κυρίως με την εφαρμογή των νέων τεχνολογικών μέσων.
Έτσι, διατηρεί αυτή την αρχή την οποία προσπαθεί να προσαρμόσει στην προβληματική του, χρησιμοποιώντας και ως δεδομένο ότι το κτήριο είναι ένα «εργαλείο μετάβασης» από το υπάρχον εκπαιδευτικό σύστημα σε ένα μελλοντικό.
Ως εκ τούτου, το κτήριο θα έχει την απαραίτητη ευελιξία να προσαρμόζεται στις εκάστοτε αλλαγές και ανάγκες της εκπαίδευσης, κυρίως αλλαγές οι οποίες θα επηρεάζονται από την εξέλιξη της τεχνολογίας, όπως είχε ήδη προβλέψει ο Ζενέτος από εκείνη την εποχή.
Η κτηριολογική οργάνωση εξυπηρετεί τις ανάγκες του συμβατικού προγράμματος διδασκαλίας. Στη 2η φάση διατηρούνται οι 3 μονάδες με 120 άτομα (30 ανά τάξη), και προβλέπεται πειραματική λειτουργία των ψηφιακών μέσων στη διδασκαλία, ενώ στην 3η φάση υπάρχουν 2 μονάδες των 120 ατόμων (20 ανά τάξη) με πλήρη λειτουργία των νέων τεχνολογικών μέσων στη διδασκαλία.
Βέβαια, το σχέδιο αυτό είναι αντιπροσωπευτικό, αν και αρκετά επεξεργασμένο, δεν περιμένει ο Ζενέτος την πλήρη υλοποίηση του, αλλά εκφράζει τις συνθήκες και τη λογική που θεωρεί ο ίδιος πως θα υπάρχουν στην τελική φάση υλοποίησης.
