Το κόλπο με μετρητά και κάρτες που καταγγέλλεται στα νησιά
Καταγγελίες για «διπλές τιμές» ανάλογα με τον τρόπο πληρωμής έρχονται στο φως από τουριστικούς προορισμούς της χώρας, με πελάτες να καλούνται να πληρώσουν διαφορετικό ποσό εάν χρησιμοποιήσουν κάρτα αντί για μετρητά. Την ίδια ώρα, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ εντείνονται, με την παραβατικότητα να φτάνει το 37,42% σε ελέγχους που πραγματοποιήθηκαν μέσα στον Ιούλιο.
Μία πρακτική που προκαλεί έντονες αντιδράσεις καταναλωτών και τουριστών καταγγέλλεται σε δημοφιλείς προορισμούς και ιδιαίτερα σε νησιά του Αιγαίου. Πρόκειται για περιπτώσεις επιχειρήσεων εστίασης που φέρονται να εφαρμόζουν διαφορετική τιμή ανάλογα με το αν ο πελάτης πληρώνει με μετρητά ή κάρτα.
Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα με ένα σουβλάκι που κοστίζει 4,70 ευρώ όταν η πληρωμή γίνεται με μετρητά, αλλά η τιμή ανεβαίνει στα 6 ευρώ μόλις ο πελάτης βγάλει την τραπεζική του κάρτα.
Η διαφορά των 1,30 ευρώ μπορεί αρχικά να φαίνεται μικρή, ωστόσο σε μία επιχείρηση που εξυπηρετεί εκατοντάδες πελάτες καθημερινά κατά τη διάρκεια της υψηλής τουριστικής περιόδου, τα ποσά μπορούν να γίνουν ιδιαίτερα σημαντικά.
Το «παιχνίδι» με τις δύο διαφορετικές τιμές
Σύμφωνα με τις καταγγελίες, σε ορισμένες περιπτώσεις δημιουργείται στην πράξη ένα άτυπο διπλό τιμολόγιο. Από τη μία βρίσκεται η χαμηλότερη τιμή για εκείνον που θα πληρώσει με μετρητά και από την άλλη μία υψηλότερη τιμή για τον πελάτη που ζητά να πληρώσει με κάρτα.
Η πρακτική καταγγέλλεται ότι χρησιμοποιείται ως τρόπος ώστε μέρος των εισπράξεων να μην περνά μέσα από το POS και τα ηλεκτρονικά συστήματα καταγραφής συναλλαγών, δημιουργώντας υπόνοιες για απόκρυψη εσόδων.
Το φαινόμενο αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση σε τουριστικές περιοχές, όπου καθημερινά πραγματοποιούνται χιλιάδες συναλλαγές μικρής αξίας.
Μία διαφορά 1,30 ευρώ ανά προϊόν, όταν πολλαπλασιάζεται με εκατοντάδες πωλήσεις κάθε ημέρα και με ολόκληρη την καλοκαιρινή περίοδο, μπορεί να αντιστοιχεί σε σημαντικά ποσά.
Από το «χωρίς απόδειξη» στις διπλές χρεώσεις
Ανάλογες πρακτικές δεν αποτελούν εντελώς καινούργιο φαινόμενο στην εστίαση. Στο παρελθόν είχαν καταγραφεί περιπτώσεις όπου κατά την ώρα του λογαριασμού μπορούσε να προκύψει διαφορετικό ποσό ανάλογα με το εάν ο πελάτης ζητούσε απόδειξη.
Με την επέκταση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, τη διασύνδεση των ταμειακών συστημάτων και τη χρήση του myDATA και των POS, τα περιθώρια για τέτοιες πρακτικές έχουν περιοριστεί σημαντικά.
Ωστόσο, σύμφωνα με τις καταγγελίες, επιχειρείται σε κάποιες περιπτώσεις να βρεθούν νέοι τρόποι παράκαμψης των ηλεκτρονικών συστημάτων.
Ιδιαίτερα στις αγορές γρήγορου φαγητού και στις συναλλαγές «στο χέρι», όπου η πληρωμή και η έκδοση της τελικής απόδειξης γίνονται σχεδόν ταυτόχρονα, ο καταναλωτής μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με διαφορετική χρέωση την τελευταία στιγμή.
Τι παραβάσεις μπορεί να προκύψουν
Οι συγκεκριμένες πρακτικές μπορούν να εξετάζονται από τις αρμόδιες αρχές σε περισσότερα από ένα επίπεδα.
Στο φορολογικό σκέλος, οι έλεγχοι επικεντρώνονται μεταξύ άλλων στη μη έκδοση αποδείξεων και στην πιθανή απόκρυψη πραγματικών εσόδων.
Στο επίπεδο της προστασίας του καταναλωτή, εξετάζονται ζητήματα όπως η σαφής ενημέρωση για την τελική τιμή, η διπλή τιμολόγηση και ενδεχόμενες παραπλανητικές εμπορικές πρακτικές.
Παράλληλα, ζήτημα δημιουργείται όταν ο ίδιος πελάτης καλείται να καταβάλει διαφορετική τιμή αποκλειστικά και μόνο επειδή επιλέγει διαφορετικό τρόπο πληρωμής.
Πού μπορούν να απευθυνθούν οι καταναλωτές
Για περιστατικά που αφορούν πιθανή μη έκδοση απόδειξης ή απόκρυψη φορολογητέων εσόδων, οι πολίτες μπορούν να απευθύνονται στην ΑΑΔΕ μέσω των διαθέσιμων υπηρεσιών καταγγελιών του myAADE.
Αντίστοιχα, όταν το ζήτημα αφορά παραπλανητική τιμολόγηση ή πρακτικές σε βάρος του καταναλωτή, μπορεί να γίνει αναφορά στις αρμόδιες υπηρεσίες της Γενικής Γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή.
Οι καταγγελίες αποτελούν παράλληλα μία από τις πηγές πληροφοριών που μπορούν να αξιοποιούνται για τη στόχευση ελέγχων σε επιχειρήσεις και περιοχές όπου υπάρχουν ενδείξεις παραβατικότητας.
13.287 παραβάσεις μέσα σε μία εβδομάδα
Τα στοιχεία από τους καλοκαιρινούς ελέγχους δείχνουν το μέγεθος του προβλήματος.
Μόνο κατά το διάστημα από τις 20 έως τις 26 Ιουλίου 2026, οι έλεγχοι της ΑΑΔΕ σε τουριστικούς προορισμούς εντόπισαν συνολικά 13.287 φορολογικές παραβάσεις.
Παράλληλα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, εντοπίστηκαν 545.573 ευρώ αδήλωτων εσόδων, ενώ επιβλήθηκαν πρόστιμα συνολικού ύψους 1.023.281 ευρώ.
Οι έλεγχοι οδήγησαν επίσης στην επιβολή οκτώ προσωρινών λουκέτων.
Ιδιαίτερα υψηλό ήταν και το ποσοστό παραβατικότητας, το οποίο διαμορφώθηκε στο 37,42%, με ιδιαίτερη έμφαση των ελεγκτικών μηχανισμών στις επιχειρήσεις εστίασης και στους δημοφιλείς τουριστικούς προορισμούς.
Στο μικροσκόπιο τα νησιά και η εστίαση
Η θερινή περίοδος αποτελεί παραδοσιακά μία από τις πιο κρίσιμες περιόδους για τους φορολογικούς ελέγχους, καθώς ο τζίρος σε νησιά και τουριστικές περιοχές αυξάνεται κατακόρυφα.
Εστιατόρια, καφέ, μπαρ, επιχειρήσεις γρήγορης εστίασης και άλλες τουριστικές επιχειρήσεις βρίσκονται στο επίκεντρο των ελέγχων, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να εξετάζουν την έκδοση αποδείξεων και την ορθή καταγραφή των συναλλαγών.
Το παράδειγμα του «σουβλακιού των 4,70 ευρώ» που φτάνει στα 6 ευρώ όταν εμφανίζεται η κάρτα αποτυπώνει μία από τις πρακτικές που καταγγέλλονται αυτό το καλοκαίρι.
Με εκατομμύρια επισκέπτες να βρίσκονται αυτές τις ημέρες στους ελληνικούς τουριστικούς προορισμούς, οι έλεγχοι συνεχίζονται, ενώ οι καταγγελίες των ίδιων των καταναλωτών μπορούν να οδηγήσουν τις αρμόδιες αρχές σε περιπτώσεις όπου υπάρχουν ενδείξεις φορολογικών ή καταναλωτικών παραβάσεων.