Θέρμανση: Ξεχάστε τους 20 βαθμούς στον θερμοστάτη – Αυτή είναι η νέα ιδανική θερμοκρασία για το σπίτι, σύμφωνα με τους ειδικούς
Ανάμεσα στις συστάσεις των υγειονομικών αρχών, οι ειδικοί προτείνουν πλέον μια πιο λεπτομερή προσέγγιση, δωμάτιο προς δωμάτιο.
Ο χειμώνας μπαίνει για τα καλά και μαζί του επιστρέφει το ίδιο δίλημμα σε κάθε σπίτι: σε ποια θερμοκρασία να ρυθμιστεί ο θερμοστάτης. Φέτος η ερώτηση γίνεται πιο πιεστική από ποτέ, αφού οι τιμές της ενέργειας έχουν πάρει φωτιά και πολλά νοικοκυριά παλεύουν να βρουν τη χρυσή τομή ανάμεσα στη θαλπωρή και σε έναν λογαριασμό που δεν θα τους κόψει την ανάσα.
Κανείς δεν θέλει να τρέμει κάτω από το πάπλωμα, αλλά κανείς δεν θέλει και να ανοίγει τον φάκελο του ρεύματος και να του… κόβονται τα γόνατα. Ανάμεσα στις συστάσεις των υγειονομικών αρχών και στους υπολογισμούς της τσέπης, οι ειδικοί προτείνουν πλέον μια πιο λεπτομερή προσέγγιση, δωμάτιο προς δωμάτιο.
Το πρώτο όριο
Το πρώτο όριο το θέτει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, και είναι κατηγορηματικός: το κρύο μέσα στο σπίτι δεν είναι απλώς δυσάρεστο αλλά συνιστά πραγματικό κίνδυνο για την υγεία. Οι πολύ χαμηλές θερμοκρασίες προκαλούν φλεγμονή στους πνεύμονες και αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο αναπνευστικών λοιμώξεων. Δοκιμάζεται και το κυκλοφορικό σύστημα, καθώς το κρύο προκαλεί σύσπαση των αγγείων και υποβάλλει τον οργανισμό σε σοβαρή καταπόνηση.
Για τους υγιείς ενήλικες που ζουν σε χώρες με εύκρατο κλίμα, ο Οργανισμός ορίζει ως κατώτατο όριο τους 18 βαθμούς Κελσίου. Κάτω από αυτό, οι κίνδυνοι για την υγεία γίνονται υπαρκτοί. Για τις ευάλωτες ομάδες ο πήχης ανεβαίνει αισθητά: για τους ηλικιωμένους, τα βρέφη και όσους πάσχουν από χρόνια νοσήματα, η συνιστώμενη θερμοκρασία είναι 22 έως 24 βαθμοί κατά τη διάρκεια της ημέρας και 18 έως 20 βαθμοί τη νύχτα.
Πέρα όμως από τα όρια επιβίωσης, ποια είναι η θερμοκρασία στην οποία νιώθει κανείς άνετα στο σπίτι του χωρίς να εκτινάσσεται ο λογαριασμός; Μια σαφή απάντηση δίνει το Ινστιτούτο για την Εξοικονόμηση και τη Διαφοροποίηση της Ενέργειας, που βασίζεται σε τυποποιημένα εργονομικά κριτήρια. Για να συνδυαστεί η άνεση με μια λογική κατανάλωση, ο θερμοστάτης θα πρέπει να δείχνει από 21 έως 23 βαθμούς την ημέρα και να κατεβαίνει στους 15 έως 17 βαθμούς τη νύχτα.
Υπάρχει ένα σαφές ανώτατο όριο
Υπάρχει ωστόσο ένα σαφές ανώτατο όριο, και οι ειδικοί προειδοποιούν να μην το ξεπερνά κανείς. Πάνω από τους 23 βαθμούς, ο αέρας γίνεται πιο ξηρός και λιγότερο ευχάριστος, ενώ το πορτοφόλι υποφέρει. Κάθε επιπλέον βαθμός πέρα από την ιδανική θερμοκρασία ανεβάζει την κατανάλωση ενέργειας κατά 5 έως 10%. Μια διαφορά που μοιάζει μικρή στον θερμοστάτη, αλλά βαραίνει γρήγορα τον μηνιαίο λογαριασμό.
Το μυστικό, σύμφωνα με τις συστάσεις, είναι ότι δεν χρειάζονται όλοι οι χώροι του σπιτιού την ίδια θερμοκρασία. Το μπάνιο θέλει ιδιαίτερη μεταχείριση: αντί να υπερθερμαίνεται όλο το σπίτι για χάρη του, είναι προτιμότερη μια ηλεκτρική κρεμάστρα για πετσέτες, που κάνει διπλή δουλειά. Ανεβάζει γρήγορα τη θερμοκρασία κατά μερικούς βαθμούς μόνο όταν χρειάζεται, για παράδειγμα λίγο πριν βγει κανείς από το ντους, και ταυτόχρονα ζεσταίνει τις πετσέτες.
Και η κουζίνα έχει τις δικές της ανάγκες. Οι εστίες και ο φούρνος εκλύουν ήδη αρκετή θερμότητα, ενώ το ψυγείο και ο καταψύκτης λειτουργούν καλύτερα σε δροσερό περιβάλλον. Έτσι, μια χαμηλότερη θερμοκρασία, γύρω στους 18 βαθμούς, θεωρείται απολύτως κατάλληλη. Άλλωστε, στην κουζίνα περνάμε συνήθως λιγότερο χρόνο απ’ ό,τι στους υπόλοιπους χώρους του σπιτιού.
Το σαλόνι, αντίθετα, είναι το κέντρο της καθημερινότητας. Εκεί περνάμε τις περισσότερες ώρες, συνήθως καθιστοί και χωρίς πολλή κίνηση, και γι’ αυτό μπορεί να διατηρείται λίγο θερμότερο από τον μέσο όρο. Τα υπνοδωμάτια ανέχονται καλά πιο δροσερή ατμόσφαιρα, ιδίως τη νύχτα, αφού ένα πιο δροσερό δωμάτιο ευνοεί τον ποιοτικό ύπνο.
Η ιδανική λύση, κατά τους ειδικούς, είναι συστήματα θέρμανσης που ρυθμίζονται ανεξάρτητα σε κάθε δωμάτιο. Όσοι διαθέτουν έναν μόνο θερμοστάτη για ολόκληρο το σπίτι καλό είναι να τον τοποθετήσουν σε ένα κεντρικό σημείο με μέτρια κίνηση. Έτσι η μέτρηση θα αντιστοιχεί πιο πιστά στη μέση θερμοκρασία του σπιτιού και δεν θα παραπλανάται από ένα παγωμένο χολ ή από ένα δωμάτιο που ζεσταίνεται από τον ήλιο.
Οι βασικοί κανόνες συνοψίζονται σε τρία σημεία. Ποτέ κάτω από τους 18 βαθμούς, για λόγους υγείας. Από 21 έως 23 βαθμούς την ημέρα και 15 έως 17 τη νύχτα. Και ρύθμιση ανά χώρο: πιο δροσερά η κουζίνα και τα υπνοδωμάτια, πιο ζεστό το σαλόνι, και το μπάνιο μόνο για λίγο, τη στιγμή που χρειάζεται.
