Αννα Χρυσάφη: Το αφιέρωμα στην τραγουδίστρια με το «γρέζι» στη φωνή
Σαν τραγουδούσε με το λαϊκό ηχόχρωμα της φωνής της και το αυστηρό παρουσιαστικό της το ανέμελο «Δεν μπορεί κανείς να ξέρει» του Μάνου Χατζιδάκι, στο «Κοροϊδάκι της δεσποινίδας».
Άννα Χρυσάφη – Γιώργος Μητσάκης
Η Αννα Χρυσάφη ήταν φανερό ότι δεν ανήκε στον κόσμο της ξεγνοιασιάς ούτε είχε την κινηματογραφική ακτινοβολία της Τζένης Καρέζη και του Ντίνου Ηλιόπουλου. Είχε όμως μια δική της δύναμη. Και πάνω απ’ όλα ήταν «η πρώτη τραγουδίστρια που σηκώθηκε όρθια στο πάλκο», όπως καμάρωνε και θύμιζε σε όλους.
Επιτυχίες
Παρότι πολλές προσπάθησαν να της κλέψουν τον τίτλο, εκείνη δεν σήκωνε κουβέντα. Η Αννα Χρυσάφη («έφυγε» στα 92 της χρόνια) είχε τσαγανό, άποψη, διεκδικούσε και θύμωνε όταν της αμφισβητούσαν όσα πέτυχε σε καιρούς δύσκολους για μια γυναίκα στο ανδροκρατούμενο πάλκο, και δεν χαριζόταν σε κανέναν. Ούτε έκρυβε την πίκρα της. Ενώ αυτή έκανε επιτυχίες την εποχή που τα τραγούδια πρώτα δοκιμάζονταν στο κοινό και ύστερα έπαιρναν τον δρόμο για τις 45 στροφές, άλλες τα ηχογραφούσαν. Οπως ακριβώς συνέβη με το «Δαχτυλίδι» του Γιώργου Μητσάκη.
Από τις κυρίες του κλασικού λαϊκού τραγουδιού των μεταπολεμικών χρόνων που σφράγισε με τη φωνή της πολλές επιτυχίες όπως το «Απόψε είναι βαριά η δόλια μου καρδιά» επίσης του Γιώργου Μητσάκη (υπήρξαν από τα πιο δυναμικά ντουέτα), αλλά και τα αγαπημένα «Πεταλάκια» του Μανώλη Χιώτη με τα οποία μπήκε στη δισκογραφία το 1949 και ερμήνευσε με τον δωρικό Τάκη Μπίνη.
Η καριέρα ξεκίνησε κάπως αργά για την Αννα Χρυσάφη αφού τα πρώτα χρόνια εργαζόταν ως μοδίστρα. Οπως έλεγε μάλιστα ο μελετητής του ρεμπέτικου και δημοσιογράφος Πάνος Γεραμάνης, έραβε τα ρούχα της Σοφίας Μινέικο- Παπανδρέου, μητέρας δηλαδή του Ανδρέα Παπανδρέου.
Οταν όμως έγινε τραγουδίστρια εμφανίστηκε στα πιο ονομαστά κέντρα της εποχής της όπως το «Ροσινιόλ», «Τριάνα του Χειλά», «Φαληρικόν», «Λουζιτάνια» κ.ά. ενώ όλα αυτά τα χρόνια που εργάστηκε ηχογράφησε περισσότερα από 400 τραγούδια. Στο διάστημα της καριέρας της συνεργάστηκε μεταξύ άλλων με τους: Τσιτσάνη, Μητσάκη, Χιώτη, Παπαϊωάννου, Ζαμπέτα, Γκόγκο, Κηρομύτη, Περιστέρη, Τατασόπουλο, Καζαντζίδη, Σωτηρία Μπέλλου, Μάρκο Βαμβακάρη, Τάκη Μπίνη, Μάνο Χατζιδάκι κ.ά.
Πρώτη γυναίκα σε κομπανία
Η Αννα Χρυσάφη γεννήθηκε τον Δεκέμβριο του 1921. Η καταγωγή της ήταν από οικογένεια Μικρασιατών λαϊκών μουσικών. Ξεκίνησε τη μουσική της σταδιοδρομία το 1949, με εμφανίσεις ακόμη και σε πολλές ασπρόμαυρες ταινίες του ελληνικού σινεμά. Ηταν η πρώτη γυναίκα που τραγούδησε σε ρεμπέτικη κομπανία των Γ. Μητσάκη – Ζαμπέτα στην ταινία «Πύργος των Ιπποτών» του Ν. Τσιφόρου το 1952. Το «Μια γυναίκα, δύο άντρες, κομπολόι δίχως χάντρες» του Μητσάκη ήταν από τις πρώτες σκηνές με μπουζούκια στο ελληνικό σινεμά, αλλά και μια καλή γέφυρα για να πετύχει ο δημιουργός του, την «ένωση» των τάξεων στους χώρους διασκέδασης των δυτικών συνοικιών.
Στο τέλος της δεκαετίας του ’50 πήγε στην Αμερική όπου δισκογράφησε με τον Δ. Στεργίου ή «Μπέμπη» και τον Α. Αθανασίου. Ηταν από τις πιο έμπειρες λαϊκές τραγουδίστριες στα εξοχικά κέντρα εκείνων των χρόνων, τις κοσμικές ταβέρνες, και πρωτοτραγούδησε λαϊκά που έγιναν τεράστιες επιτυχίες παρότι αποτυπώθηκαν με άλλες φωνές. Γι’ αυτό ενώ τραγουδούσε σε δίσκους άλλων καθυστέρησε να ηχογραφήσει προσωπικό δίσκο.
Ανάμεσα στις επιτυχίες που είπε ήταν τα: «Μες στης Πόλης το χαμάμ» του Ανέστου Δελιά ή Αρτέμη, «Το κορίτσι απόψε θέλει» του Γιάννη Τατασόπουλου, «Λίγα ψίχουλα αγάπης σου γυρεύω» του Σταύρου Τζουανάκου, «Πάλιωσε το σακάκι μου» του Γιώργου Μητσάκη, «Γεια σου τσολιά μου» του Τσιτσάνη, «Ο μήνας έχει δεκατρείς» του Μάνου Χατζιδάκι, «Το τραγούδι της Αθήνας» του Σταύρου Ξαρχάκου.
Μια σπάνια εκτέλεση ήταν κι αυτή του ανάλαφρου «Ρίκοκο βερίκοκο» των Τάκη Μωράκη – Γιώργου Γιαννακόπουλου που αγαπήσαμε από την Αλίκη Βουγιουκλάκη στην «Μουσίτσα» του Γιάννη Δαλιανίδη. Ηταν όμως την ίδια χρονιά, το 1959, που η τραγουδίστρια έδωσε με τη βαριά φωνή της μια πιο λαϊκή εκδοχή συνοδευόμενη από τον Ανέστο Αθανασίου, σε δίσκο που κυκλοφόρησε από αμερικανική εταιρεία.
Στο Λαγονήσι
Μια από τις τιμητικές βραδιές που έγιναν για την Αννα Χρυσάφη ήταν το 2006 στην παραλία Αγίου Νικολάου στο Λαγονήσι, όπου στο τέλος της βραδιάς η ίδια τραγούδησε τη μεγάλη της επιτυχία «Πάρε το δαχτυλίδι μου». Το Λαγονήσι ήταν η μόνιμη κατοικία της τα τελευταία χρόνια. Στα Καλύβια άλλωστε έγινε και η κηδεία της την περασμένη Δευτέρα, στον Ιερό Ναό Ευαγγελισμού της Θεοτόκου. Ο δήμαρχος Σαρωνικού Πέτρος Φιλίππου εξέφρασε τη βαθιά του θλίψη για την απώλεια της Αννας Χρυσάφη, μιας τραγουδίστριας «με σημαντική διαδρομή στο ρεμπέτικο και λαϊκό τραγούδι, η οποία πρώτη έκανε επιτυχίες πολλά τραγούδια που όλοι γνωρίσαμε και αγαπήσαμε από άλλους καλλιτέχνες σε μεταγενέστερες εκτελέσεις».