Εορτολόγιο 9 Μαρτίου: Ποιοι έχουν γιορτή σήμερα – Οι Άγιοι Τεσσαράκοντα Μάρτυρες
Σήμερα, 9 Μαρτίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας, τιμάται η μνήμη των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων που μαρτύρησαν στη Σεβάστεια.
Οι Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες ήταν Ρωμαίοι στρατιώτες που υπηρέτησαν στο επίλεκτο τάγμα του στρατού του αυτοκράτορα Λικινίου και μαρτύρησαν για τη χριστιανική τους πίστη το έτος 320 μ.Χ..
Ποιοι γιορτάζουν σήμερα
Τα ονόματα που γιορτάζουν στις 9 Μαρτίου είναι τα εξής:
Σημείωση: Ορισμένα από τα παραπάνω ονόματα ενδέχεται να γιορτάζουν και σε άλλες ημερομηνίες μέσα στο έτος.
Οι Άγιοι Σαράντα Μάρτυρες της Σεβάστειας
Οι Σαράντα Μάρτυρες ήταν στρατιώτες που υπηρετούσαν στη Σεβάστεια της Μικράς Ασίας (σημερινή Σίβας της Τουρκίας). Κατά την περίοδο των διωγμών των χριστιανών από τον αυτοκράτορα Λικίνιο, κλήθηκαν να αρνηθούν την πίστη τους και να θυσιάσουν στα είδωλα.
Ο έπαρχος Αγρικόλας αρχικά προσπάθησε να τους πείσει με υποσχέσεις για αξιώματα και τιμές. Εκείνοι όμως αρνήθηκαν να απαρνηθούν τον Χριστό. Ένας από αυτούς, ο Κάνδιδος, απάντησε ότι ως στρατιώτες υπακούν στον αυτοκράτορα, αλλά η πίστη τους ανήκει στον Θεό.
Βλέποντας την ακλόνητη στάση τους, ο Αγρικόλας διέταξε να τιμωρηθούν με φρικτό τρόπο.
Το μαρτύριο στη παγωμένη λίμνη
Οι στρατιώτες οδηγήθηκαν μέσα σε μια παγωμένη λίμνη κατά τη διάρκεια μιας παγωμένης χειμωνιάτικης νύχτας. Το μαρτύριο ήταν ιδιαίτερα σκληρό, καθώς το κρύο προκαλούσε αφόρητο πόνο στα σώματά τους.
Παρά τις κακουχίες, οι Μάρτυρες ενθάρρυναν ο ένας τον άλλον λέγοντας:
«Δριμύς ο χειμών, αλλά γλυκύς ο παράδεισος. Λίγο ας υπομείνουμε και σε μια νύχτα θα κερδίσουμε ολόκληρη την αιωνιότητα.»
Κατά τη διάρκεια της δοκιμασίας, ένας από τους σαράντα λύγισε και βγήκε από τη λίμνη. Τη θέση του όμως πήρε ο φρουρός Αγλάιος, ο οποίος συγκλονισμένος από το μαρτύριό τους πίστεψε στον Χριστό και μπήκε και εκείνος στη λίμνη, συμπληρώνοντας και πάλι τον αριθμό των σαράντα.
Το επόμενο πρωί οι στρατιώτες βρέθηκαν μισοπεθαμένοι. Οι δήμιοι συνέτριψαν τα σκέλη τους και τελικά τους θανάτωσαν. Τα λείψανά τους ρίχτηκαν σε γκρεμό, αλλά χριστιανοί της περιοχής τα περισυνέλεξαν και τα έθαψαν με τιμές.
Η εύρεση των λειψάνων
Σύμφωνα με την παράδοση, το 438 μ.Χ. η αυτοκράτειρα Πουλχερία βρήκε με θεία οπτασία τα λείψανα των Αγίων κρυμμένα στον ναό του Αγίου Θύρσου. Βρίσκονταν σε δύο αργυρές θήκες στον τάφο της διακόνισσας Ευσέβειας.
Στη συνέχεια η Πουλχερία ανήγειρε ναό προς τιμήν των Αγίων έξω από τα τείχη των Τρωαδησίων.
Η σημασία των Αγίων Τεσσαράκοντα Μαρτύρων
Οι Άγιοι Τεσσαράκοντα Μάρτυρες αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα πίστης, αντοχής και ομολογίας του χριστιανισμού κατά την περίοδο των μεγάλων διωγμών.
Η μνήμη τους τιμάται κάθε χρόνο στις 9 Μαρτίου από την Ορθόδοξη Εκκλησία και θεωρούνται σύμβολο θάρρους και αφοσίωσης στην πίστη.
Με αφορμή ένα θέμα που προβλήθηκε πιο παλιά στην εκπομπή της Ελένης Μενεγάκη, για ένα ζευγάρι που κάνει ταξίδια με το αμάξι και τα παιδιά τους, η παρουσιάστρια θέλησε να κάνει μια προσωπική εξομολόγηση για τον Μάκη Παντζόπουλο.
Όπως είπε η Ελένη Μενεγάκη, αν και της αρέσουν τα ταξίδια, δε μπορεί να σκεφτεί τον εαυτό της να ταξιδεύει για 20 μέρες, ακόμα και αν είναι με τον Μάκη Παντζόπουλο.
«Εγώ δεν είμαι ο άνθρωπος που θα κάνει ακόμα και οι δυο μας μεγάλο ταξίδι με αυτοκίνητο. Εμένα ο δικός μου ο άντρας μου το ζητούσε αυτό και μου το ζητάει όλα τα χρόνια που είμαστε μαζί, Να πάμε ένα ταξίδι, να πάρουμε το αυτοκίνητο και να ταξιδέψουμε 20 μέρες. Εγώ και μόνο που το σκέφτομαι, 20 μέρες μέσα σε ένα αυτοκίνητο, αρχίζω και δε νιώθω καλά. Πέραν των παιδιών, οι δυο μας, δεν… Δεν είναι για όλους τους ανθρώπους αυτό…. Εγώ δεν μπορώ…
Με έναν άνθρωπο μαζί που τον λατρεύω και το σκέφτομαι, δε μπορώ να πω ότι ξεκινάω και γνωρίζω την Ευρώπη όλη, δεν μπορώ!…», είπε η Ελένη Μενεγάκη.
Γενέθλια για την Ελένη Μενεγάκη: «Δεν μετράω πλέον χρόνια, μετράω στιγμές»
Η γνωστή παρουσιάστρια Ελένη Μενεγάκη γιόρτασε τα 56α γενέθλιά της με έναν ξεχωριστό και λιτό τρόπο. Μαζί με τον σύντροφό της, Μάκη Παντζόπουλο, επέλεξαν να περάσουν τη μέρα τους στα γραφικάΤζουμέρκα, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τη φασαρία της πόλης. Η ίδια μοιράστηκε στιγμές από το ταξίδι τους μέσα από τα social media, δηλώνοντας ότι πλέον δεν μετρά χρόνια, αλλά στιγμές, δείχνοντας έτσι τη φιλοσοφία ζωής που την εκφράζει σήμερα.
Η μέρα των γενεθλίων της είχε περισσότερο έναν εσωτερικό και ήρεμο χαρακτήρα, παρά την επισημότητα μιας κοσμικής γιορτής. Αντί για μεγάλα πάρτι ή δημόσιες εμφανίσεις, η παρουσιάστρια προτίμησε τη γαλήνη της φύσης και τη συντροφιά του αγαπημένου της.
Στη λεζάντα της ανάρτησής της έγραψε:
«Δεν μετράω πλέον χρόνια, μετράω στιγμές! Με ευγνωμοσύνη για όσα έζησα και προσμονή για όσα έρχονται. Εμείς γιορτάζουμε ταξιδεύοντας στην Ήπειρο, εδώ είμαστε στα Τζουμέρκα».
Τα Τζουμέρκα, με την άγρια ομορφιά και την αυθεντικότητα της ηπειρώτικης φύσης, αποτέλεσαν το ιδανικό σκηνικό για τη γιορτή της. Με τα πέτρινα χωριά, τα βουνά και τα καθαρά ποτάμια, προσφέρουν ένα περιβάλλον που εμπνέει ηρεμία και στοχασμό — κάτι που φαίνεται να αναζητά όλο και περισσότερο η Μενεγάκη τα τελευταία χρόνια. Η επιλογή του προορισμού δεν ήταν τυχαία· αποπνέει γαλήνη, απλότητα και επαφή με την ουσία της ζωής.
Η φράση της «Δεν μετράω πλέον χρόνια, μετράω στιγμές» αποτυπώνει μια βαθύτερη στάση ζωής. Μετά από δεκαετίες επιτυχημένης πορείας στην τηλεόραση και συνεχή παρουσία στα φώτα της δημοσιότητας, η Ελένη δείχνει να έχει στραφεί σε έναν πιο ήρεμο και ουσιαστικό τρόπο ζωής, δίνοντας αξία στην ποιότητα και όχι στην ποσότητα. Αντί να κυνηγά την τελειότητα της εικόνας ή το πέρασμα του χρόνου, επιλέγει να εστιάζει στη χαρά των εμπειριών και των ανθρώπων που αγαπά.
Η παρουσία του Μάκη Παντζόπουλου στο πλευρό της, σε ένα τόσο προσωπικό ταξίδι, υπογραμμίζει τη σταθερή σχέση και τη συντροφικότητα που έχουν χτίσει μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Η επιλογή να κρατούν τις προσωπικές τους στιγμές ιδιωτικές δείχνει μια ωριμότητα και έναν σεβασμό απέναντι στην κοινή τους ζωή, που δεν χρειάζεται επιβεβαίωση από τα media.
Τελικά, η φετινή της γιορτή στα Τζουμέρκα δεν ήταν απλώς ένας τρόπος να περάσει τα γενέθλιά της, αλλά μια συμβολική πράξη. Αντί να μετρά τα χρόνια, η Ελένη Μενεγάκη δείχνει πως μετρά τις στιγμές που αξίζουν. Και αυτό ίσως είναι το πιο όμορφο μήνυμα που μπορεί να στείλει: ότι η αληθινή ευτυχία βρίσκεται στις μικρές, αληθινές στιγμές που γεμίζουν την ψυχή και όχι στα χρόνια που περνούν.
Νέα σύμβολα αλλά και νέα χρώματα πρόκειται να εγκατασταθούν στους φωτεινούς σηματοδότες σε μια προσπάθεια εκσυγχρονισμού και βελτίωσης των κυκλοφοριακών συνθηκών.
Από πολύ νωρίς στην οδηγική μας «καριέρα» μαθαίνουμε ότι η φωτεινή σηματοδότηση είναι πολύ σημαντική για τη ρύθμιση της κυκλοφορίας στους δρόμους. Εκπαιδευόμαστε στην αναγνώριση των φαναριών και μαθαίνουμε να τα σεβόμαστε, ώστε να εξασφαλίζεται η ομαλή και ασφαλής κίνηση στους δρόμους.
Ωστόσο σε ορισμένους δρόμους ευρωπαϊκών χωρών όπως η Γαλλία, κρίνεται απαραίτητη η ενίσχυση της φωτεινής σηματοδότησης σε συγκεκριμένες διασταυρώσεις με ένα κόκκινο φανάρι σε σχήμα σταυρού, το οποίο μάλιστα ονομάζουν «ελληνικό σταυρό».
Σε μερικούς δρόμους του Παρισιού, ο κόκκινος σταυρός είναι απαραίτητος προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι οι οδηγοί δεν κινδυνεύουν όταν στρίβουν αριστερά σε μία διασταύρωση. Και αυτό γιατί αν ο οδηγός θέλει να στρίψει αριστερά, και δει τον κόκκινο σταυρό αναμμένο, ξέρει ότι δεν έρχονται αυτοκίνητα από το απέναντι ρεύμα, γιατί έχουν κόκκινο.
Σε αντίθετη περίπτωση, αν ο σταυρός είναι σβησμένος, σημαίνει ότι οι απέναντι έχουν πράσινο – άρα ο οδηγόςπρέπει να προσέξει και να δώσει προτεραιότητα πριν στρίψει.
Επομένως ο κόκκινος σταυρός δεν σημαίνει ότι κοκαλώνουμε, απλά ότι μπορούμε να στρίψουμε αριστερά σε διασταύρωση χωρίς να ανησυχούμε. Πρόκειται για ενημερωτικό φανάρι που βοηθά τους οδηγούς να στρίβουν αριστερά με μεγαλύτερη ασφάλεια, μειώνοντας τον κίνδυνο σύγκρουσης και βελτιώνοντας τη ροή της κυκλοφορίας.
Η χρήση αυτού του πρόσθετου σήματος συμβάλλει στην ομαλότερη ροή της κυκλοφορίας, ειδικά σε πόλεις με συχνή κυκλοφοριακή συμφόρηση όπως το Παρίσι. Ο οδηγός αισθάνεται περισσότερη σιγουριά, καθώς γνωρίζει πότε η στροφή σε μία διασταύρωση είναι ασφαλής. Σε ώρες αιχμής, το μέτρο αυτό βοηθάει στη μείωση της κυκλοφοριακής συμφόρησης.
Μαρινέλλα: «Είναι μεταξύ ουρανού και γης» – Ποια η κατάστασή της 1,5 χρόνο μετά το εγκεφαλικό
1,5 χρόνος έχει περάσει από τότε που η Μαρινέλλα κατέρρευσε μπροστά στα έντρομα μάτια του κόσμου που παρευρέθηκε στο Ηρώδειο για να την δει να τραγουδά, κανένας όμως δεν πίστευε ότι αυτή θα είναι και η τελευταία φορά που η σπουδαία τραγουδίστρια θα ανεβεί πάνω στη σκηνή.
Για όσους δεν γνωρίζουν, τον Νοέμβριο του 2024 η μεγάλη καλλιτέχνιδα υπέστη αιμορραγικό εγκεφαλικό επεισόδιο κατά τη διάρκεια της συναυλίας της, ωστόσο, όπως αναφέρει το κοντινό της περιβάλλον, παρόλο που κατάφερε να κρατηθεί στη ζωή δεν έχει επανέλθει στον παλιό εαυτό της.
Οι νέες εξελίξεις για την υγεία της Μαρινέλλας
Ο Άγγελος Παπαδημητρίου, ο οποίος διατηρούσε μία πολύ προσωπική και στενή σχέση με την Μαρινέλλα, μίλησε σήμερα, Κυριακή 8 Μαρτίου στην εκπομπή Καλύτερα δεν γίνεται, με τον ίδιο να μεταφέρει τα -δυστυχώς- αρνητικά νέα για την τραγουδίστρια, λέγοντας χαρακτηριστικά: «Mε τη Μαρινέλλα ήρθαμε κοντά στο “Και ύστερα ήρθαν οι μέλισσες”. Δυστυχώς, έχω νέα της τώρα, δεν είναι καλά. Τα ίδια. Δεν ξέρουμε που βρίσκεται τώρα. Εγώ έχω πει πως είναι μεταξύ ουρανού και γης.
Είναι και πολλά πράγματα που κάναμε μαζί. Δηλαδή θυμάμαι πως φόρτωνε το αυτοκίνητο της με τρόφιμα και πηγαίναμε σε ανθρώπους που το είχαν ανάγκη. Είχε πάντοτε το μυαλό της να βοηθήσει τους άλλους. Θυμάμαι που όταν είχα χάσει τον πατέρα μου και ήμουν στενοχωρημένος, ήρθε κάτω από το σπίτι μου και κορνάριζε. “Έλα τώρα, να κάνουμε Πάσχα μαζί” έλεγε».
Τι αποκάλυψε ο Γιάννης Ξανθούλης για την Μαρινέλλα
Ο συγγραφέας Γιάννης Ξανθούλης, ο οποίος έχει επικοινωνία με την οικογένειά της, μίλησε στην εκπομπή του ALPHA, Super Κατερίνα, μεταφέροντας όλα όσα γνωρίζει για την κατάστασή της: «Δυστυχώς η κατάσταση δεν έχει αλλάξει εδώ και έναν χρόνο. Είναι μια γυναίκα που αυτή τη στιγμή δεν έχει επικοινωνία με το περιβάλλον. Είναι μια θλιβερή κατάσταση όταν ξέρεις ότι ένας δικός σου άνθρωπος βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση και ο Θεός να βάλει το χέρι του.
Δεν έχω επιχειρήσει να την δω από τότε, δεν θα ήθελα ποτέ, γιατί θα αρρωστήσω και εγώ. Μόνο με τη σκέψη ότι βρίσκεται σε αυτή την κατάσταση, αισθάνομαι φρικτά άσχημα. Μιλάω με την κόρη της, προσπαθεί όσο γίνεται, δίπλα σε μία μάνα που αυτή τη στιγμή δεν επικοινωνεί. Δεν υπάρχει μέλλον από ότι βλέπουμε», είπε χαρακτηριστικά
Ένα Καντήλι τοποθετείται επίσης στο εικονοστάσι του σπιτιού και ανάβεται κάθε μέρα, σύμφωνα με την ορθόδοξο παράδοση.
Η λέξη καντήλι προέρχεται από τη λατινική candela = κερί. Στη χριστιανική Εκκλησία το Καντήλι τοποθετείται μπροστά στις άγιες εικόνες.
Αυτό που τοποθετείται μπροστά στον Εσταυρωμένο, μέσα στο Ιερό Βήμα, διατηρείται πάντοτε αναμμένο και γι’ αυτό λέγεται «ακοίμητο» Καντήλι.
Μια συνήθεια που διατηρεί τον βαθύ χριστιανικό συμβολισμό της με το Φώς του Χριστού που φωτίζει κάθε άνθρωπο, που θερμαίνει την ελπίδα και που παρηγορεί και συντροφεύει στις ατέλειωτες ώρες της μοναξιάς.
Το άναμμα του καντηλιού ενέχει τον συμβολισμό ότι προσφέρεται ως θυσία σεβασμού και τιμής προς τον Θεό και τους Αγίους του. Συμβολίζει επίσης, το φώς του Χριστού που φωτίζει κάθε άνθρωπο, καθώς επίσης συμβολίζει και το γνωστό παράγγελμα του Κυρίου μας ότι πρέπει να είμαστε, οι χριστιανοί, τα φώτα του κόσμου.
Το έλαιον, το λάδι δηλ. που καίει στα καντήλια μας, “ τον του Θεού υπεμφαίνει έλαιον” γράφει ο Άγ. Συμεών Θεσσαλονίκης, το έλεος του Θεού που φανερώθηκε όταν η περιστερά του Νώε επέστρεψε στην Κιβωτό για να σημάνει την παύση του κατακλυσμού, έχοντας στο ράμφος της κλάδο ελαίας, ή όταν ο Ιησούς, καθώς επροσηύχετο εκτενώς, επότιζε με τους θρόμβους του ιδρώτος του την ελιά, κάτω από τα κλαδιά της οποίας γονάτισε την μαρτυρική εκείνη νύχτα, στο Όρος των Ελαιών. Βέβαια, όλοι ξέρουμε πως απείρως ανώτερος του υλικού φωτισμού είναι ο εσωτερικός, αγιοπνευματικός φωτισμός.
Έγραφε λοιπόν ο Θεοφόρος Πατήρ Γρηγόριος ο Ναζιανζηνός : “ Φωτίσωμεν … γλώσσαν” και συμπληρώνει ο σχολιαστής του : Επετεύχθη τούτο ; Το λάδι συμβολίζει το άπειρο έλεος του Θεού, αλλά και τα κανδήλια συμβολίζουν την Εκκλησία που είναι μεταδοτική Θείου ελέους και φωτιστική. Συμβολίζουν βέβαια τους ίδιους
τους αγίους που το Φώς τους έλαμψε, κατά το λόγο του Κυρίου, «έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσι τα καλά έργα και δοξάσωσι τον Πατέρα τον εν τοίς ουρανοίς». Υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους πρέπει οι Ορθόδοξοι να ανάβουμε το καντήλι όπως για παράδειγμα
– για να μάς θυμίζει την ανάγκη για προσευχή,
– για να φωτίζει το χώρο και να διώκει το σκότος όπου επικρατούν οι δυνάμεις του κακού,
– για να μάς θυμίζει ότι ο Χριστός είναι το μόνο αληθινό Φώς και η πίστη σε Αυτόν είναι Φώς,
– για να μάς θυμίζει ότι η ζωή μας πρέπει να είναι φωτεινή,
– για να μάς θυμίζει ότι όπως το καντήλι απαιτεί το δικό μας χέρι για να ανάψει έτσι και η ψυχή απαιτεί το χέρι του Θεού, τη Χάρη Του δηλαδή,
– για να μάς θυμίζει ότι πρέπει το θέλημά μας να καεί και να θυσιαστεί
– για την αγάπη προς το Θεό κ.ά.
Εννοείται, βέβαια, ότι το λάδι των καντηλιών πρέπει να είναι ελαιόλαδο και μάλιστα όσο το δυνατόν καλύτερης ποιότητος. Άλλωστε ο Κύριος προσευχήθηκε στον κήπο των Ελαιών και ο ναός με τα κανδήλια μετατρέπεται σε νέο κήπο και ελέους (λαδιού) και Ελέους Θεϊκού Το λάδι τους μας θυμίζει την ευσπλαχνία του Θεού και το φως τους στη ζωή μας, που πρέπει να είναι φωτεινή και άγια.
Η φωτοχυσία του ναού συμβολίζει το θείο φως της παρουσίας του Θεού που φωτίζει τις καρδιές όχι μόνο των νεοφώτιστων αλλά και όλων των χριστιανών. Ο Κύριος φανέρωσε αυτή τη μεγάλη αλήθεια για τον εαυτό Του με τα ακόλουθα λόγια: “Εγώ ειμι το φως του κόσμου” (Ιωάν.8/η: 12). Είναι φως όχι μόνο λόγω της φωτεινής διδασκαλίας Του, αλλά κυρίως λόγω της φωτεινής παρουσίας Του.
Αυτό επιβεβαιώνεται κυρίως από τη θαυμαστή Μεταμόρφωσή Του, όπου “έλαμψε το πρόσωπον αυτού ως ο ήλιος, τα δε ιμάτια αυτού εγένετο λευκά ως το φως” (Ματθ.17/ιζ: 2). Στο Σύμβολο της Πίστεως ο Υιός του Θεού παρουσιάζεται ως “φως εκ φωτός”. Στην ακολουθία του Εσπερινού επίσης ο υμνογράφος παρουσιάζει τον Κύριο ως “φως ιλαρόν”.
Και οι χριστιανοί με τα μυστήρια της Εκκλησίας και τον πνευματικό τους αγώνα μπορούν να δεχθούν το φως της χάριτος του Αγίου Πνεύματος και να το ακτινοβολούν με τη ζωή τους. Στην “επί του όρους” ομιλία ο Κύριος συμβουλεύοντας τους μαθητές Του είπε: “Υμείς εστε το φως του κόσμου…. ούτω λαμψάτω το φως υμών έμπροσθεν των ανθρώπων, όπως ίδωσιν
υμών τα καλά έργα και δοξάσωσι τον πατέρα υμών τον εν τοις ουρανοίς” (Ματθ 5/ε: 14-16). (Δηλαδή: Εσείς είστε το φως του κόσμου… έτσι να λάμψει το φως σας μπροστά στους ανθρώπους για να δουν τα καλά σας έργα και να δοξάσουν τον πατέρα σας τον επουράνιο).Εδώ φαίνεται καθαρά ότι το φως των μαθητών του Χριστού είναι τα καλά έργα της αγιοπνευματικής ζωής τους. Οι άγιοι στην άλλη ζωή θα ομοιάσουν με τον Κύριο, θα γίνουν
“θεοί κατά χάριν”. Αυτό το εκφράζει ο Κύριος καθαρά με τα προφητικά λόγια Του: “Τότε οι δίκαιοι εκλάμψουσιν ως ο ήλιος εν τη βασιλεία του πατρός αυτων” (Ματθ. 13/ιγ: 43).
Χιλιάδες συνταξιούχοι θα δουν τα χρήματα των συντάξεών τους να πιστώνονται νωρίτερα στους λογαριασμούς τους μέσα στο 2026, καθώς το πρόγραμμα πληρωμών του e-ΕΦΚΑ επηρεάζεται από τις επίσημες αργίες και τις τραπεζικές ημέρες.
Σύμφωνα με το επίσημο ημερολόγιο πληρωμών, οι μήνες Απρίλιος και Νοέμβριος του 2026 είναι εκείνοι κατά τους οποίους οι καταβολές θα πραγματοποιηθούν νωρίτερα, λόγω της 25ης Μαρτίου και της 28ης Οκτωβρίου αντίστοιχα.
Με βάση το ενιαίο πλαίσιο πληρωμών του e-ΕΦΚΑ, οι κύριες και επικουρικές συντάξεις θα καταβληθούν την ίδια ημερομηνία. Ωστόσο, οι δικαιούχοι χωρίζονται σε δύο βασικές κατηγορίες: μισθωτούς και μη μισθωτούς.
Συντάξεις Απριλίου 2026
Νωρίτερα θα πιστωθούν και οι συντάξεις Απριλίου, καθώς η αργία της 25ης Μαρτίου συμπίπτει με το πρόγραμμα πληρωμών.
1. Συντάξεις Μη Μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ):
Οι πληρωμές θα γίνουν την Πέμπτη 26 Μαρτίου 2026. Εξαιτίας της αργίας, τα ποσά θα είναι διαθέσιμα στα ΑΤΜ από το βράδυ της Τρίτης 24 Μαρτίου.
Η κατηγορία αυτή αφορά:
Συνταξιούχους ΟΑΕΕ
Συνταξιούχους ΟΓΑ
Συνταξιούχους ΕΤΑΑ (Μη Μισθωτών)
Όλους τους νέους συνταξιούχους (Μισθωτούς και Μη Μισθωτούς) που βγήκαν στη σύνταξη από 1/1/2017 και μετά (Νόμος 4387/2016)
2. Συντάξεις Μισθωτών (ΙΚΑ, Δημόσιο, ΝΑΤ):
Οι συντάξεις θα καταβληθούν τη Δευτέρα 30 Μαρτίου 2026. Τα ποσά θα είναι διαθέσιμα από το απόγευμα της Παρασκευής 27 Μαρτίου.
Οι συντάξεις Νοεμβρίου 2026 θα καταβληθούν επίσης νωρίτερα λόγω της αργίας της 28ης Οκτωβρίου.
1. Συντάξεις Μη Μισθωτών (ΟΑΕΕ, ΟΓΑ, ΕΤΑΑ):
Οι πληρωμές θα πραγματοποιηθούν την Τρίτη 27 Οκτωβρίου 2026, με τα ποσά να είναι διαθέσιμα στα ΑΤΜ από το βράδυ της Δευτέρας 26 Οκτωβρίου.
Η κατηγορία αυτή αφορά:
Συνταξιούχους ΟΑΕΕ
Συνταξιούχους ΟΓΑ
Συνταξιούχους ΕΤΑΑ (Μη Μισθωτών)
Όλους τους νέους συνταξιούχους (Μισθωτούς και Μη Μισθωτούς) που βγήκαν στη σύνταξη από 1/1/2017 και μετά (Νόμος 4387/2016)
2. Συντάξεις Μισθωτών (ΙΚΑ, Δημόσιο, ΝΑΤ):
Οι συντάξεις θα καταβληθούν την Πέμπτη 29 Οκτωβρίου 2026, ωστόσο λόγω της αργίας της 28ης Οκτωβρίου, τα ποσά θα πιστωθούν νωρίτερα, από το απόγευμα της Τρίτης 27 Οκτωβρίου.
Συντάξεις: Πότε συμφέρει η χρήση πλασματικών ετών ασφάλισης – Ποιο είναι το κόστος
Τα μυστικά για τις συντάξεις έως επτά έτη νωρίτερα προκειμένου να συμπληρωθεί ο χρόνος ασφάλισης.
Η εξαγορά πλασματικών ετών αποτελεί το κλειδί για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος και τη μείωση του ορίου ηλικίας, έως και επτά χρόνια νωρίτερα, κάτι που αφορά τις συντάξεις.
Το κλειδί που δίνουν τα πλασματικά έτη για γρήγορη έξοδο από τον ΕΦΚΑ είναι ότι με αυτά συμπληρώνεται ο απαιτούμενος χρόνος ασφάλισης έως το 2012, που για τους παλαιούς πριν από το 1993 ασφαλισμένους καθορίζει και την ηλικία που θα πάρουν σύνταξη. Με τις εξαγορές πλασματικού χρόνου έως το 2012 οι παλαιοί ασφαλισμένοι κατοχυρώνουν και τις ηλικίες που ίσχυαν τότε, ακολουθώντας τη σταδιακή αύξηση έως το 2022.
Τα ένσημα και οι συντάξεις
Για να συμπληρωθούν «ένσημα» έως το 2010 σε ΙΚΑ και Ειδικά Ταμεία αναγνωρίζονται 200 μέρες ανεργίας και 200 ασθένειας στη δεκαετία 2000-2009 και στρατιωτική θητεία (μετά το 58ο έτος). Για να συμπληρωθούν «ένσημα» για το 2011 αναγνωρίζονται μέχρι 4 έτη και για το 2012 μέχρι 5 έτη από στρατιωτική θητεία, ανεργία, σπουδές, χρόνο παιδιών, κενά ασφάλισης. Για να συμπληρωθεί ο χρόνος ασφάλισης από το 2013 και μετά, αναγνωρίζονται έως 7 έτη για σύνταξη στα 62 με 40 χρόνια.
Οι ασφαλισμένοι στον ΟΑΕΕ και στο ΕΤΑΑ έχουν τη δυνατότητα μέσω εξαγορών να συμπληρώσουν την 35ετία έως το 2012 και να συνταξιοδοτηθούν μεταξύ 60 και 62. Για την 35ετία αναγνωρίζονται 4 και 5 έτη, αντίστοιχα, για να συμπληρωθεί στα έτη 2011 και 2012.
Χωρίς 35ετία έως το 2012 ή χωρίς 40ετία μετά το 2013 στο σύνολο θα βγουν στα 67 αν είναι ασφαλισμένοι πριν από το 1993 (παλαιοί), ενώ οι νέοι από το 1993 και μετά ασφαλισμένοι σε ΟΑΕΕ και ΕΤΑΑ έχουν και την επιλογή για μειωμένη στα 62 με μία 15ετία εισφορών.
Επίσης αναγνωρίζουν έως 5 έτη από τον χρόνο άσκησης δραστηριότητας πριν γραφτούν στα Ταμεία τους για να συμπληρωθεί η 35ετία έως το 2010, ενώ μετά το 2011 ο χρόνος αυτός συνυπολογίζεται στα άλλα πλασματικά έτη. Στο Δημόσιο ο συνολικός αριθμός ετών που μπορεί να αναγνωρίσει ένας ασφαλισμένος είναι 4 έως 7 έτη και επιπλέον έως 5 έτη λόγω τέκνων, δηλαδή ο πλασματικός χρόνος που μπορεί να εξαγοραστεί στο Δημόσιο φτάνει έως και τα 12 έτη.
Το κόστος
Επισημαίνεται ότι το κόστος εξαγοράς για τους μισθωτούς είναι 20% επί του μισθού κατά τον μήνα υποβολής της αίτησης ή του τελευταίου 12μήνου, εφόσον δεν υπάρχει σταθερή απασχόληση. Σε περιπτώσεις ανεργίας ή μερικής απασχόλησης υπολογίζεται με εισφορά 20% επί του εκάστοτε κατώτατου μισθού. Με τον σημερινό κατώτατο μισθό στα 880 ευρώ, το ελάχιστο κόστος εξαγοράς πλασματικού χρόνου είναι 176 ευρώ τον μήνα.
Στο Δημόσιο, για τις αιτήσεις που υποβάλλονται από 1/1/2020 και μετά η εξαγορά γίνεται με εισφορά 20% επί του μισθού.
Για τις αιτήσεις έως 31/12/2016 το κόστος είναι 6,67%, στις αιτήσεις του 2017 το κόστος είναι 10%, για το 2018 είναι 13,34% και για το 2019 είναι 16,67%. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες ο κάθε μήνας αναγνώρισης κοστίζει όσο και η μηνιαία εισφορά για τον κλάδο σύνταξης. Οι ασφαλισμένοι μπορούν να επιλέξουν πλασματικούς χρόνους από 12 κατηγορίες. Η αίτηση για την αναγνώριση πλασματικού χρόνου μπορεί να υποβληθεί τώρα και να ενεργοποιηθεί αργότερα, κοντά στη συνταξιοδότηση.
Η εξαγορά συμφέρει να γίνει νωρίς και ακόμα καλύτερα να εξοφληθεί εφάπαξ, γιατί δίδεται έκπτωση 2% για κάθε πλήρες έτος εξαγοράς. Πέραν αυτού, συμφέρει όσους έχουν χαμηλές αποδοχές, γιατί, αν πάρουν αυξήσεις, αυτομάτως αυξάνεται και το κόστος των εξαγορών. Ειδικά για τους επαγγελματίες, η εξαγορά πλασματικού χρόνου ακριβαίνει αυτόματα κάθε χρόνο που αυξάνονται οι ασφαλιστικές τους εισφορές.
ΙΚΑ – Ειδικά Ταμεία (ΔΕΚΟ – τράπεζες)
Αναγνωρίζονται έως 4 έτη για θεμελίωση το 2011, 5 για το 2012 και έως 7 από το 2013 και μετά. Πηγές πλασματικού χρόνου: στρατιωτική θητεία, σπουδές, χρόνος τέκνων, ανεργία, ασθένεια και κενά ασφάλισης. Ως το 2010 αναγνωρίζονται 400 ημέρες από ανεργία/ασθένεια και η στρατιωτική θητεία. Αν συμπληρωθεί ο απαιτούμενος χρόνος (π.χ. 5.500 ημέρες για μητέρες με ανήλικο ή 35ετία), οι ασφαλισμένοι κατοχυρώνουν σύνταξη ακόμη και πριν από τα 62. Για μητέρες ΙΚΑ δεν επιτρέπεται εξαγορά λόγω τέκνων εάν θεμελιώνουν με ανήλικο.
Δημόσιο
Η 25ετία έως το 2012 καθορίζει το δικαίωμα και το όριο ηλικίας. Για θεμελίωση έως 31/12/2010 αναγνωρίζονται τόσα πλασματικά έτη όσα χρειάζονται για την 25ετία. Από 1/1/2011 τα πλασματικά ισχύουν και για τη συμπλήρωση 36, 37 ή 40 ετών. Αναγνωρίζονται έως 4 έτη το 2011, 5 το 2012 και 7 από το 2013 και μετά. Επιπλέον, έως 5 έτη για γονείς με 1-3 τέκνα. Αρα, ο μέγιστος αναγνωρίσιμος χρόνος είναι 9 έτη για το 2011, 10 για το 2012 και 12 από το 2013 και μετά.
ΟΑΕΕ – ΕΤΑΑ (ελεύθεροι επαγγελματίες)
Με εξαγορά έως 4 έτη (2011), 5 έτη (2012) και 7 έτη (από το 2013 και μετά) μπορούν να συμπληρώσουν 35ετία και να συνταξιοδοτηθούν στα 62, χωρίς να απαιτείται 40ετία. Αν δεν συμπληρώνεται η 35ετία, οδηγούνται στα 67. Ο χρόνος άσκησης δραστηριότητας πριν από την εγγραφή στα Ταμεία συνυπολογίζεται στα πλασματικά μετά το 2011.
Αιτίες, πιθανοί κίνδυνοι και πότε πρέπει να συμβουλευτείτε γιατρό για έγκαιρη διάγνωση
Λευκές κηλίδες στο στόμα ή στα γεννητικά όργανα συχνά προκαλούν ανησυχία, όμως οι αιτίες τους είναι ποικίλες και δεν είναι πάντα ανησυχητικές.
Μια από τις πιο συνηθισμένες εξηγήσεις στο στόμα είναι η καντιντίαση – λοίμωξη από μύκητα (Candida) που εμφανίζεται ως λευκές επίμονες πλάκες, συνοδευόμενες κάποιες φορές από κάψιμο στο στόμα και δυσκολία στο να καταπιείς. Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν αντιβιοτικά, διαβήτη, ξηροστομία και κακή στοματική υγιεινή.
Άλλες στοματικές λευκές αλλοιώσεις μπορεί να προέρχονται από τραυματισμό (π.χ. καψίματα από ζεστό φαγητό), λευκοπλακία – μια κατάσταση που χρειάζεται προσοχή γιατί σε ορισμένες περιπτώσεις σχετίζεται με προκαρκινικές βλάβες – ή λόγω βλαβών (έλκη/άφθες), οι οποίες στην αρχή είναι χωρίς πόνο.
Στα γεννητικά όργανα, οι άσπρες κηλίδες μπορεί να σχετίζονται επίσης με μόλυνση από μύκητες (π.χ. κολπική καντιντίαση στις γυναίκες), δερματικές παθήσεις όπως λειχήνας ή ψωρίαση, τραυματισμούς, αλλά και σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα που απαιτούν άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις πρόκειται για απλές υπερκερατώσεις ή υπέρχρωση του δέρματος που δεν αποτελούν κίνδυνο, ωστόσο, η κλινική εικόνα και τα συμπτώματα (κνησμός, πόνος, έκκριση, αιμορραγία) που το συνοδεύουν, καθορίζουν την επείγουσα ανάγκη για διάγνωση.
Ο γιατρός ή ο δερματολόγος/γυναικολόγος μπορεί να κάνει κλινική εξέταση, μικροβιολογικές καλλιέργειες ή βιοψία, αν κριθεί απαραίτητο.
Η αυτοδιάγνωση και η καθυστέρηση της αξιολόγησης μπορεί να αποκρύψουν σοβαρότερες αιτίες.
Επομένως, η σύσταση είναι σαφής: αν εμφανιστούν νέες, επίμονες ή συνοδευόμενες από πόνο και αλλαγές στις εκκρίσεις λευκές κηλίδες στο στόμα ή στα γεννητικά όργανα, κλείστε ραντεβού με ειδικό για έγκαιρη και σωστή διάγνωση και θεραπεία.
Επείγουσα εγκύκλιο προς όλα τα σχολεία της χώρας απέστειλε το Υπουργείο Παιδείας, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την πικροδάφνη.
Είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά φυτά που συναντούμε στους δημόσιους χώρους. Ανθεκτικό, αειθαλές, με ροζ λουλούδια και μακρόστενους καρπούς.
Φύεται σε όλες τις σχολικές αυλές και όλοι το συναντήσαμε στα σχολεία που φοιτήσαμε. Ο λόγος για την πικροδάφνη. Πόσοι από εμάς όμως ήξεραν μέχρι σήμερα ότι ο θάμνος που στα μάτια μας φαντάζει αθώος και καλωπιστικός είναι στην πραγματικότητα μια δυνητική πηγή κινδύνου;
Επείγουσα εγκύκλιο προς όλα τα σχολεία της χώρας απέστειλε το Υπουργείο Παιδείας, κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου για την πικροδάφνη (Nerium oleander). Παρά την ομορφιά και την ανθεκτικότητά της, η πικροδάφνη κρύβει ένα τοξικό «κοκτέιλ» ικανό να προκαλέσει από σοβαρές αρρυθμίες μέχρι και αιφνίδιο θάνατο.
Ο αναλυτικός οδηγός του ΕΟΔΥ που συνοδεύει την εγκύκλιο εξηγεί γιατί το δημοφιλές αυτό φυτό πρέπει να απομακρυνθεί άμεσα από χώρους όπου συχνάζουν παιδιά.
Γιατί είναι τόσο επικίνδυνη η πικροδάφνη;
Όλα τα μέρη του φυτού (φύλλα, άνθη, μίσχοι) περιέχουν έναν γλακτώδη χυμό πλούσιο σε τοξικές ουσίες, με κυριότερη την ολεανδρίνη. Αυτές οι καρδιακές γλυκοσίδες επιτίθενται απευθείας στο καρδιαγγειακό σύστημα.
Τοξικός καπνός: Ακόμα και η εισπνοή καπνού από καύση πικροδάφνης μπορεί να προκαλέσει σοβαρή δηλητηρίαση.
Ευάλωτα παιδιά: Λόγω χαμηλού σωματικού βάρους, μια μικρή ποσότητα χυμού ή η κατάποση ενός φύλλου μπορεί να αποβεί μοιραία για ένα παιδί.
Οδηγίες ΕΟΔΥ: Μέτρα πρόληψης στα σχολεία
Ο ΕΟΔΥ προτείνει μια δέσμη μέτρων για την προστασία των μαθητών σε σχολεία, πάρκα και παιδικές χαρές:
Άμεση απομάκρυνση: Συστήνεται η αντικατάσταση της πικροδάφνης με μη τοξικά φυτά.
Περίφραξη και σήμανση: Αν η απομάκρυνση δεν είναι εφικτή, οι περιοχές πρέπει να περιφραχθούν και τα φυτά να σημανθούν ως «Τοξικά».
Εκπαίδευση: Οι μαθητές πρέπει να μάθουν να αναγνωρίζουν και να αποφεύγουν το φυτό, ενώ το προσωπικό καθαριότητας πρέπει να αποφεύγει την καύση των κλαδιών του.
Τα συμπτώματα που πρέπει να προσέξετε
Η δηλητηρίαση εκδηλώνεται συνήθως εντός δύο ωρών από την επαφή ή την κατάποση:
Γαστρεντερικά: Ναυτία, επίμονος έμετος, διάρροια και κοιλιακό άλγος.
Καρδιολογικά: Βραδυκαρδία, ταχυκαρδία ή σοβαρές αρρυθμίες.
Νευρολογικά: Σύγχυση, υπνηλία, ακόμα και επιληπτικές κρίσεις.
Δερματικά: Ερεθισμός ή δερματίτιδα μετά από επαφή με τον χυμό.
Πρώτες βοήθειες: Τι να κάνετε σε περίπτωση ανάγκης
Αν υποψιάζεστε έκθεση ή κατάποση:
Καλέστε αμέσως το Κέντρο Δηλητηριάσεων στο 210 7793777.
Ξεπλύνετε το στόμα με άφθονο νερό και πλύνετε το δέρμα με σαπούνι.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Μην προκαλείτε εμετό, καθώς υπάρχει κίνδυνος αναρρόφησης ή επιδείνωσης της βραδυκαρδίας.
Απόπειρα αυτοκτονίας στις φυλακές Κορυδαλλού: Ο Νορβηγός που κατηγορείται για τη δολοφονία του 32χρονου αστυνομικού, έκοψε τις φλέβες του
Είχε σφάξει ένστολο σε μπαρ της Θεσσαλονίκης μετά από λογομαχία. Τον βρήκαν το πρωί «πνιγμένο» στα αίματα πεσμένο στο μπάνιο του ψυχιατρείου.
Αναστάτωση προκλήθηκε στις φυλακές Κορυδαλλού, όταν ο Νορβηγός που κατηγορείται για τη δολοφονία του 32χρονου αστυνομικού σε μπαρ της Θεσσαλονίκης αποπειράθηκε να βάλει τέλος στη ζωή του.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο 44χρονος εντοπίστηκε στο μπάνιο του ψυχιατρείου των φυλακών, όπου είχε κόψει τις φλέβες του. Οι σωφρονιστικοί υπάλληλοι αντιλήφθηκαν γρήγορα το περιστατικό και επενέβησαν άμεσα, αποτρέποντας τα χειρότερα. Στη συνέχεια μεταφέρθηκε εσπευσμένα σε νοσοκομείο για ιατρική περίθαλψη.
Η υπόθεση είχε προκαλέσει σοκ στο πανελλήνιο, όταν ο 32χρονος αστυνομικός έχασε τη ζωή του έπειτα από επίθεση με μαχαίρι μέσα σε μπαρ στη Θεσσαλονίκη.
O 32χρονος αστυνομικός έχασε τη ζωή του
Δολοφονία αστυνομικού σε μπαρ: Το χρονικό της υπόθεσης
Το φονικό συνέβη τα ξημερώματα της 28ης Δεκεμβρίου 2023 σε μπαρ που βρίσκεται στην οδό Κατσιμίδη (δίπλα από την έδρα των ΜΑΤ Θεσσαλονίκης), όπου διασκέδαζε ο 32χρονος αξιωματικός της ΕΛ.ΑΣ. (εκτός υπηρεσίας) με φίλους του. Ανάμεσα στα άτομα της παρέας ήταν ο επιστήθιος φίλος του, 33 ετών σήμερα, που για κάποιο άσχετο και ασήμαντο θέμα διαφώνησε με τον Νορβηγό, θαμώνα του ίδιου μαγαζιού.
Ο φίλος ζήτησε από τον 45χρονο να σταματήσει απευθύνοντάς του αυτολεξεί τη φράση «αρκετά, τι θέλεις να οδηγηθούμε σε καβγά;», καθώς η κατάσταση φαινόταν να είχε φθάσει σε οριακό σημείο.
Τότε, σύμφωνα με τα δικαστικά έγγραφα, ο κατηγορούμενος τράβηξε ένα μαχαίρι παλάμης τύπου «Push Dagger» με μαύρη λαβή, συνολικού μήκους 14 εκατοστών και με λάμα μήκους 7 εκατοστών, που έφερε στη ζώνη του παντελονιού του, πλήττοντας με αυτό τον 33χρονο φίλο στην πρόσθια άνω επιφάνεια του αριστερού μηρού και στην πρόσθια θωρακική χώρα.
Κρατώντας το πόδι του και σε κατάσταση πανικού, ο τραυματίας άρχισε να φωνάζει την παρέα του, οπότε ο αστυνομικός, στην προσπάθειά του να μεσολαβήσει, πλησίασε και χτύπησε δύο φορές με γροθιά στο πρόσωπο τον κατηγορούμενο, ενώ άμεσα κατευθύνθηκε δίπλα στις εγκαταστάσεις των ΜΑΤ για να καλέσει σε βοήθεια.
Επιστρέφοντας στο κατάστημα, όμως, ο αστυνομικός δέχτηκε μαχαιριά από τον 45χρονο στην αριστερή τραχηλική χώρα, με αποτέλεσμα να πέσει στο έδαφος αιμορραγώντας, να χάσει τις αισθήσεις του και εν τέλει τη ζωή του.
Το μαχαίρι της δολοφονίας
Tο μπαρ που είχε γίνει η δολοφονία
Σύμφωνα με τα στοιχεία της υπόθεσης, ο αστυνομικός επιχείρησε να παρέμβει σε καυγά, όμως δέχθηκε θανάσιμο χτύπημα στον λαιμό από τον 44χρονο Νορβηγό.
Το αιματηρό περιστατικό εκτυλίχθηκε μπροστά σε θαμώνες του καταστήματος, ενώ κατά τη διάρκεια της συμπλοκής τραυματίστηκε ακόμη ένας άνδρας.
Τα σημάδια που παρατηρήθηκαν στα ζώα που πέθαναν παραπέμπουν σε πιθανή δηλητηρίαση
Ανησυχία προκαλούν τα περιστατικά που καταγγέλλουν κάτοικοι του χωριού Γούβες στην Εύβοια. Σύμφωνα με μαρτυρίες, έχουν εντοπιστεί τουλάχιστον 20 γάτες νεκρές.
Σύμφωνα με πληροφορίες του evima.gr, άλλες 10 γάτες των Γουβών στη βόρεια Εύβοια έχουν εξαφανιστεί.
Τα σημάδια που παρατηρήθηκαν στα ζώα που πέθαναν παραπέμπουν σε πιθανή δηλητηρίαση, καθώς αρκετά από αυτά παρουσίαζαν έντονα συμπτώματα όπως σάλια και αφρούς στο στόμα, σπασμούς και σοβαρή δυσκολία στην αναπνοή.
Όπως αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, έχουν ήδη γίνει καταγγελίες στην αστυνομία και αναμένεται να διερευνηθεί το περιστατικό.
Οι κάτοικοι καλούνται, σε περίπτωση που εντοπίσουν νεκρό ή δηλητηριασμένο ζώο, να ενημερώνουν άμεσα:
– το τοπικό αστυνομικό τμήμα, ώστε να γίνει επίσημη καταγραφή του περιστατικού,
– τον Δήμο, καθώς και
– τα φιλοζωικά σωματεία της περιοχής.
Υπενθυμίζεται ότι η κακοποίηση και η θανάτωση ζώων αποτελεί σοβαρό ποινικό αδίκημα. Παράλληλα, έρευνες έχουν δείξει ότι η βία απέναντι στα ζώα συχνά συνδέεται με ευρύτερες μορφές αντικοινωνικής και βίαιης συμπεριφοράς.
