Η πρόταση του Ιράν περιλαμβάνει άμεσο τερματισμό του πολέμου, άρση του ναυτικού αποκλεισμού, εγγυήσεις για μη επανάληψη επιθέσεων κατά του Ιράν και άρση των κυρώσεων
Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απέρριψε την Κυριακή την απάντηση του Ιράν στην αμερικανική πρόταση για ειρηνευτικές συνομιλίες με στόχο τον τερματισμό του πολέμου, την ώρα που δύο πλοία κατάφεραν να διαπλεύσουν το αποκλεισμένο Στενό του Ορμούζ.
Δείτε την ανάρτηση:
«Μόλις διάβασα την απάντηση των λεγόμενων “εκπροσώπων” του Ιράν. Δεν μου αρέσει — TOTALLY UNACCEPTABLE», έγραψε ο Τραμπ στην πλατφόρμα Truth Social, χωρίς να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες.
Τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι η απάντηση επικεντρώνεται στον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, ιδιαίτερα στον Λίβανο, καθώς και στην ασφάλεια της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, χωρίς να διευκρινίζουν πότε ή πώς θα ανοίξει εκ νέου ο ζωτικός αυτός θαλάσσιος διάδρομος.
Η ιρανική θέση ήρθε μετά από αμερικανική πρόταση για παύση των εχθροπραξιών πριν από την έναρξη διαπραγματεύσεων για πιο ακανθώδη ζητήματα, όπως το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim μετέδωσε ότι η πρόταση του Ιράν περιλαμβάνει άμεσο τερματισμό του πολέμου, άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, εγγυήσεις για μη επανάληψη επιθέσεων κατά του Ιράν και άρση των κυρώσεων, μεταξύ αυτών και της απαγόρευσης πώλησης ιρανικού πετρελαίου.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ανώνυμες πηγές υποστήριξαν, ότι η Τεχεράνη πρότεινε αραίωση μέρους του εμπλουτισμένου ουρανίου της και μεταφορά του υπόλοιπου σε τρίτη χώρα.
Το Πακιστάν, που μεσολαβεί στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου, διαβίβασε την ιρανική απάντηση στις ΗΠΑ, σύμφωνα με Πακιστανό αξιωματούχο. Από την Ουάσιγκτον δεν υπήρξε άμεσο σχόλιο.
Παρά την εκεχειρία που ισχύει εδώ και έναν μήνα και δύο ημέρες σχετικής ηρεμίας, την Κυριακή (10/5) εντοπίστηκαν εχθρικά drones πάνω από αρκετές χώρες του Κόλπου, γεγονός που υπογραμμίζει τη συνεχιζόμενη ένταση στην περιοχή.
Ωστόσο, το δεξαμενόπλοιο Al Kharaitiyat, που διαχειρίζεται η QatarEnergy, διέσχισε με ασφάλεια τα Στενά και κατευθύνεται προς το λιμάνι Κασίμ του Πακιστάν, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων ναυτιλίας Kpler. Πρόκειται για το πρώτο πλοίο του Κατάρ που μεταφέρει υγροποιημένο φυσικό αέριο μέσω των Στενών, από τότε που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον πόλεμο στις 28 Φεβρουαρίου.
Πηγές ανέφεραν ότι η διέλευση εγκρίθηκε από το Ιράν ως ένδειξη οικοδόμησης εμπιστοσύνης προς το Πακιστάν και το Κατάρ, που επίσης μεσολαβεί στις διαπραγματεύσεις. Επιπλέον, ένα φορτηγό πλοίο με σημαία Παναμά, με προορισμό τη Βραζιλία, πέρασε τα Στενά από διαδρομή που είχε καθορίσει ο ιρανικός στρατός, σύμφωνα με το Tasnim.
Αυξανόμενη πίεση στον Τραμπ ενόψει της επίσκεψης στην Κίνα
Καθώς ο Τραμπ ετοιμάζεται να επισκεφθεί την Κίνα αυτή την εβδομάδα, η πίεση να δοθεί τέλος στον πόλεμο εντείνεται. Η σύγκρουση έχει προκαλέσει παγκόσμια ενεργειακή κρίση και αυξανόμενη απειλή για την παγκόσμια οικονομία.
Η Τεχεράνη έχει σε μεγάλο βαθμό αποκλείσει τη διέλευση μη ιρανικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ, τα οποία πριν από τον πόλεμο μετέφεραν το ένα πέμπτο της παγκόσμιας προσφοράς πετρελαίου.
Απαντώντας σε ερώτηση για το αν οι στρατιωτικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν έχουν ολοκληρωθεί, ο Τραμπ δήλωσε: «Έχουν ηττηθεί, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τελείωσαν».
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ανέφερε ότι ο πόλεμος δεν έχει τελειώσει, καθώς «απομένει ακόμη δουλειά» για την απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν και την αντιμετώπιση των πυρηνικών εγκαταστάσεων και των βαλλιστικών δυνατοτήτων του.
Ο Νετανιάχου τόνισε ότι ο καλύτερος τρόπος για την απομάκρυνση του ουρανίου είναι μέσω διπλωματίας, χωρίς ωστόσο να αποκλείει τη χρήση βίας.
Ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιαν, δήλωσε ότι η χώρα του «ποτέ δεν θα υποκύψει στον εχθρό» και θα «υπερασπιστεί τα εθνικά συμφέροντα με δύναμη».
Επιμένει η ένταση στη Μέση Ανατολή
Παρά τις διπλωματικές προσπάθειες, η απειλή για τις θαλάσσιες οδούς και τις οικονομίες της περιοχής παραμένει υψηλή. Την Κυριακή, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα ανακοίνωσαν ότι αναχαίτισαν δύο drones προερχόμενα από το Ιράν, ενώ το Κατάρ κατήγγειλε επίθεση drone σε φορτηγό πλοίο στα χωρικά του ύδατα. Η Κουβέιτ ανέφερε ότι οι αεράμυνές της αντιμετώπισαν εχθρικά drones που παραβίασαν τον εναέριο χώρο της.
Οι συγκρούσεις συνεχίζονται και στο νότιο Λίβανο μεταξύ του Ισραήλ και της Χεζμπολάχ, παρά την εκεχειρία που ανακοινώθηκε στις 16 Απριλίου με αμερικανική μεσολάβηση. Οι τελευταίες συνομιλίες Ισραήλ–Λιβάνου αναμένεται να ξεκινήσουν στην Ουάσιγκτον στις 14 Μαΐου.
Διεθνείς κινήσεις και ιρανικές προειδοποιήσεις
Παρότι η Ουάσιγκτον επέβαλε δικό της αποκλεισμό στα ιρανικά πλοία τον περασμένο μήνα, η Τεχεράνη καθυστέρησε να ανταποκριθεί στις εκκλήσεις για τερματισμό του πολέμου, ο οποίος, σύμφωνα με δημοσκοπήσεις, είναι αντιδημοφιλής στους Αμερικανούς ψηφοφόρους λόγω των αυξανόμενων τιμών καυσίμων.
Με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, δήλωσε στο NBC ότι η κυβέρνηση Τραμπ «αναζητά συνεχώς νέες ιδέες» για τη μείωση των τιμών της βενζίνης. Ωστόσο, οι ΗΠΑ έχουν βρει περιορισμένη διεθνή στήριξη, καθώς οι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ αρνούνται να στείλουν πλοία για την απελευθέρωση των Στενών χωρίς πλήρη ειρηνευτική συμφωνία και διεθνή εντολή.
Στο εσωτερικό, ο Τραμπ αντιμετωπίζει πιέσεις από Δημοκρατικούς βουλευτές να τερματίσει τον πόλεμο μέσω νομοθεσίας για τις πολεμικές εξουσίες. «Πρόκειται για μια κατάσταση που επιδεινώθηκε από τις ενέργειες του Ντόναλντ Τραμπ, και τώρα προσπαθεί να βρει τρόπο να βγει από αυτήν», δήλωσε ο γερουσιαστής Τζακ Ριντ στο Fox News.
Η Βρετανία, σε συνεργασία με τη Γαλλία, ετοιμάζει πρόταση για την ασφαλή ναυσιπλοΐα στο στενό μόλις σταθεροποιηθεί η κατάσταση. Το Σάββατο ανακοίνωσε την αποστολή πολεμικού πλοίου στη Μέση Ανατολή, ακολουθώντας αντίστοιχη κίνηση του Παρισιού.
Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε παρουσία βρετανικών, γαλλικών ή άλλων πολεμικών πλοίων γύρω από τα Στενά του Ορμούζ με πρόσχημα την «προστασία της ναυσιπλοΐας» θα θεωρηθεί κλιμάκωση και θα αντιμετωπιστεί με δύναμη.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας, Εμανουέλ Μακρόν, απάντησε ότι η Γαλλία είναι έτοιμη να συνδράμει την διεθνή αποστολή, αλλά «ποτέ δεν εξετάσαμε στρατιωτική ανάπτυξη για το άνοιγμα του Ορμούζ».
Iράν: «Αν ο Τραμπ είναι δυσαρεστημένος με την πρότασή μας, αυτό είναι πιθανώς ένα καλό σημάδι»
«Στον Τραμπ, γενικά, δεν του αρέσει η πραγματικότητα και ως εκ τούτου χάνει από το Ιράν ξανά και ξανά» αναφέρει κυβερνητική πηγή.
Με αιχμηρό και ειρωνικό τρόπο απάντησε το Ιράν μέσω κυβερνητικής πηγής στην αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ, αναφορικά με την αντιπρότασή τους για τον τερματισμό του πολέμου, την οποία η Ουάσινγκτον έλαβε την Κυριακή (10/5) από την Τεχεράνη, μέσω του Πακιστάν.
Σύμφωνα με το ιρανικό ειδησεογραφικό πρακτορείο Tasnim, κυβερνητική πηγή της Τεχεράνης σχολίασε την αντίδραση του Ντόναλντ Τραμπ στην απάντηση του Ιράν, λέγοντας ότι «οι διαπραγματευτές μας δεν κάνουν προτάσεις για να ικανοποιήσουν το Τραμπ, κάνουν προτάσεις για το συμφέρον του ιρανικού έθνους». Η ίδια πηγή πρόσθεσε, ότι «Αν ο Τραμπ είναι δυσαρεστημένος με την πρότασή μας, αυτό είναι πιθανώς ένα καλό σημάδι».
Κατέληξε δε τονίζοντας ότι «Στον Τραμπ, γενικά, δεν του αρέσει η πραγματικότητα και ως εκ τούτου χάνει από το Ιράν ξανά και ξανά».
Η επίσημη δήλωση του ιρανικού καθεστώτος πάντως αναφέρει σύμφωνα με το Reuters, ότι: «Η πρόταση των ΗΠΑ ισοδυναμούσε με παράδοση του Ιράν στις υπερβολικές απαιτήσεις του Τραμπ».
