Αφιέρωμα στην Ελισάβετ Ναζλίδου: Η ηθοποιός που υπηρέτησε με σεμνότητα και δύναμη το θέατρο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο

Η Ελισάβετ Ναζλίδου υπήρξε μια από εκείνες τις ηθοποιούς που δεν χρειάστηκαν ποτέ τον θόρυβο της δημοσιότητας για να αφήσουν το αποτύπωμά τους. Με πορεία δεκαετιών στο θέατρο, την τηλεόραση και τον κινηματογράφο, κατάφερε να κερδίσει τον σεβασμό των συναδέλφων της και την αγάπη του κοινού, μέσα από ρόλους που έφεραν την προσωπική της αλήθεια, τη θεατρική της πειθαρχία και μια σπάνια εσωτερικότητα.

Γεννημένη το 1955 και ποντιακής καταγωγής, η Ελισάβετ Ναζλίδου συνδέθηκε ιδιαίτερα με τη σκηνή της Βόρειας Ελλάδας. Η συνεργασία της με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος υπήρξε καθοριστική, καθώς από τα μέσα της δεκαετίας του ’70 έως τα τέλη της δεκαετίας του ’80 συμμετείχε σε θεατρικές παραγωγές που της έδωσαν τη δυνατότητα να υπηρετήσει κλασικό και σύγχρονο ρεπερτόριο.

Η σκηνή ήταν ο φυσικός της χώρος. Η Ναζλίδου ανήκε στους ηθοποιούς που αντιμετώπιζαν το θέατρο ως αποστολή και όχι απλώς ως επάγγελμα. Δούλεψε με συνέπεια, σεμνότητα και αφοσίωση, όχι μόνο σε μεγάλες σκηνές, αλλά και σε περιφερειακά θέατρα, αποδεικνύοντας πως η τέχνη δεν περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η παρουσία της στη θεατρική πράξη υπήρξε ουσιαστική, με ρόλους που συχνά απαιτούσαν βάθος, μέτρο και εσωτερική ένταση.

Το ευρύτερο κοινό τη γνώρισε μέσα από αγαπημένες τηλεοπτικές σειρές. Συμμετείχε, μεταξύ άλλων, στην «Αίθουσα του Θρόνου», στους «Φρουρούς της Αχαΐας», στη «Φόνισσα», στο «Δέκα», αλλά και σε άλλες παραγωγές που άφησαν εποχή στην ελληνική τηλεόραση. Δεν ήταν η ηθοποιός που κυνηγούσε τον εντυπωσιασμό· ήταν εκείνη που μπορούσε, ακόμη και με μικρότερες εμφανίσεις, να δώσει βάρος και αλήθεια σε μια σκηνή.

Δείτε το βίντεο:

Παράλληλα, είχε παρουσία και στον κινηματογράφο. Εμφανίστηκε σε ταινίες όπως οι «Γυναίκες Δηλητήριο», «Το φως που σβήνει», «Κρύο-Ζεστό» και «Η Επιστροφή». Ιδιαίτερη στιγμή στην πορεία της υπήρξε η διάκρισή της στο Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας για την ερμηνεία της στην ταινία «Όχι πια ιστορίες αγάπης» της Στρατούλας Θεοδωράτου, μια βράβευση που επιβεβαίωσε τη δύναμη και την ποιότητα της υποκριτικής της.

Τα τελευταία χρόνια της ζωής της η Ελισάβετ Ναζλίδου ζούσε στη Λάρισα, πόλη με την οποία είχε στενό δεσμό. Έφυγε από τη ζωή στις 22 Αυγούστου 2019, σε ηλικία 64 ετών, έπειτα από σύντομη ασθένεια. Η είδηση του θανάτου της σκόρπισε θλίψη στον καλλιτεχνικό κόσμο, αλλά και σε όσους την είχαν γνωρίσει μέσα από τη δουλειά της.

Η Ελισάβετ Ναζλίδου άφησε πίσω της μια διαδρομή αθόρυβη, αλλά γεμάτη ουσία. Δεν υπήρξε απλώς μια γνώριμη μορφή της τηλεόρασης ή μια συνεπής θεατρική παρουσία. Υπήρξε μια εργάτρια της τέχνης, μια ηθοποιός που τίμησε το σανίδι, την κάμερα και τον ρόλο της με αξιοπρέπεια.

Και ίσως αυτό να είναι το πιο σημαντικό σε ένα αφιέρωμα για εκείνη: να θυμηθούμε όχι μόνο τους τίτλους, τις σειρές και τις ταινίες, αλλά τη σιωπηλή δύναμη μιας καλλιτέχνιδας που πέρασε από την ελληνική σκηνή αφήνοντας πίσω της σεβασμό, συγκίνηση και μνήμη.

Η Βούλα Χαριλάου υπήρξε μια από τις πιο ιδιαίτερες μορφές του παλιού ελληνικού κινηματογράφου, αφήνοντας το δικό της αποτύπωμα σε δραματικούς κυρίως ρόλους.

Ζούσε στη Νεάπολη Εξαρχείων, αποτραβηγμένη από τα φώτα της δημοσιότητας, η παλιά δόξα του ελληνικού κινηματογράφου.

Η Παρασκευή Τράκα, όπως ήταν το κανονικό της όνομα, ήταν η αγαπημένη σε όλους μας Βούλα Χαριλάου. Η μεγάλη καλλιτέχνιδα γεννήθηκε στις 3 Φεβρουαρίου 1930 (σύμφωνα με το ημερολόγιο του ΤΑΣΕΗ του 2019) ή το 1932 (σύμφωνα με την εγκυκλοπαίδεια του Θόδωρου Εξάρχου), ενώ κατά άλλη πηγή αναφέρεται το 1937. Όμως, η τρυφερή Ελίζα στη «Δούκισσα της Πλακεντίας» το 1956 και η τρομακτική Άννα στον «Εφιάλτη» το 1961 την καθιέρωσαν για πάντα ως Βούλα Χαριλάου.

Η αγαπημένη ηθοποιός σπούδασε για έναν χρόνο στη Δραματική Σχολή του Κωστή Μιχαηλίδη. Στη συνέχεια σπούδασε πιάνο στο Ωδείο Αθηνών και τραγούδι στο Εθνικό Ωδείο, αποκτώντας άδεια άσκησης επαγγέλματος ηθοποιού ως εξαιρετικό ταλέντο.

Έπαιξε συνολικά σε 11 ταινίες, κυρίως δραματικές, με κορυφαία την ερμηνεία της στο ψυχολογικό δράμα «Ο Εφιάλτης». Την αρχή έκανε ως πρωταγωνίστρια στη «Δούκισσα της Πλακεντίας» το 1956, στον ρόλο της Ελίζας.

Ακολούθησαν οι ταινίες: «4 νύφες 1 γαμπρός» (1958) με τον Ντίνο Ηλιόπουλο, τον Βασίλη Αυλωνίτη και τη Σμαρούλα Γιούλη, «Στουρνάρα 288» (1959) με τον Ορέστη Μακρή, «Ο Θύμιος τα ’κανε θάλασσα» (1959) με τον Κώστα Χατζηχρήστο, «Κρουαζιέρα στη Ρόδο» (1960) με τον Λάμπρο Κωνσταντάρα, «Άντρας είμαι και το κέφι μου θα κάνω» (1960) με τον Γιάννη Γκιωνάκη, «Ήρθες αργά» (1961) με τον Ανδρέα Μπάρκουλη, «Χωρίς μητέρα» (1961) με τον Θανάση Βέγγο, «Εφιάλτης» (1961) με τον Μιχάλη Νικολινάκο, «Μάνα κάνε κουράγιο» (1962) και «Αδίστακτοι» (1965) με τον Νίκο Κούρκουλο.

Το 1965 η Βούλα Χαριλάου αποσύρθηκε από τον κινηματογράφο και το θέατρο για καθαρά προσωπικούς και οικογενειακούς λόγους. Τα τελευταία χρόνια ζούσε στη Νεάπολη Εξαρχείων, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Η γλυκιά και ευγενική ηθοποιός δεν επιθυμούσε να δώσει συνεντεύξεις, παρά τις προσπάθειες πολλών δημοσιογράφων να την έχουν σε αποκλειστικότητα. Η κηδεία της έγινε σε στενό οικογενειακό κύκλο. Ας είναι ελαφρύ το χώμα που τη σκέπασε.

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

Το αφιέρωμα στον σπουδαίο και αξέχαστο ηθοποιό Θάνο Τζενεράλη

Ο σοβαρός του ελληνικού σινεμά, Θάνος Τζενεράλης – Η επιβλητική φυσιογνωμία σανιδιού και πανιού που όλοι αποκαλούσαν «Η φωνή»

Κωμικοί, γκαφατζήδες και συχνότατα κουτοπόνηροι, οι ήρωες των ελληνικών φαρσοκωμωδιών κάνουν τα πάντα για να πιάσουν την καλή, επιχειρώντας ανεκδιήγητα κόλπα, κομπίνες και απάτες κάθε είδους.

Ήταν διακεκριμένος Έλληνας ηθοποιός και βαθύφωνος (μπάσος) της όπερας

Ο Θάνος Τζενεράλης δεν ήταν στο σελιλόιντ ένας από δαύτους, παραμένοντας η σοβαρή και μετρημένη μορφή της τάξης και του νόμου, μιας και κάποιος έπρεπε να κάνει τον υπεύθυνο, τον λιγομίλητο και τον μετρημένο! Ποιος μπορεί εξάλλου να τον ξεχάσει ως αστυνόμο στον «Ηλία του 16ου», όταν ερχόταν σε τραγική αντίθεση με τον αλητάκο Χατζηχρήστο, ή μονίμως πλάι στον Βασίλη Λογοθετίδη, σε ένα από τα αταίριαστα δίδυμα του ελληνικού κινηματογράφου;

Ο Τζενεράλης υπήρξε άνθρωπος μοναχικός και ταγμένος στην τέχνη του. Βασικό στέλεχος του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελ­λάδος και ένας από τους μεγάλους πρωταγωνιστές του, ήταν πρωτίστως θεατρικός ηθοποιός και μετά όλα τα άλλα. Αυτά τα «άλλα» περιλαμβάνουν βέβαια πολλά, καθώς ο επιβλητικός Τζενεράλης ξεκίνησε την καριέρα του ως βαθύφωνος του λυρικού θεάτρου και ήταν αστέρι της οπερέτας!

Πολύ αργότερα είδε τη φωνή του να ξεχειλίζει τα αρχαία θέατρα και να δονεί τις θεατρικές αίθουσες, πριν μεταπηδήσει στο πανί και αφήσει κι εκεί τη χαρακτηριστική του σφραγίδα. Όταν δεν ήταν αστυνόμος, πατέρας, ανακριτής και γιατρός, ήταν δικαστής, πρόεδρος γενικώς και πάντα ο μετρημένος και σταράτος φίλος των μεγάλων μας κωμικών, ακολουθώντας κι αυτός την τυποποίηση του εμπορικού μας κινηματογράφου.

Στην φωτογραφία ο Βασίλης Λογοθετίδης και ο Θάνος Τζενεράλης

Στο θέατρο βέβαια ήταν εντελώς άλλη ιστορία, καθώς εκεί δοκιμάστηκε με επιτυχία σε ρόλους διαφορετικούς και συχνά κόντρα, παραμένοντας ένα από τα βαριά του ΚΘΒΕ για δύο ολόκληρες δεκαετίες. Όσοι δεν τον πρόλαβαν πάνω στο σανίδι, τον θυμούνται ασφαλώς σε ταινίες-σταθμούς της χρυσής εποχής του ελληνικού κινηματογράφου, όπως τις «Έλα στο θείο» (1950), «Σάντα Τσικίτα» (1953), «Δεσποινίς ετών 39» (1954), «Μια ζωή την έχουμε» (1958), «Μανταλένα» (1960) και το κωμικό αριστούργημα «Ο Ηλίας του 16ου» (1959), για να αναφέρουμε μερικές μόνο. Και τον θυμούνται παρά το πείσμα του να μην κάνει δημόσιες εμφανίσεις και να παραμένει διαρκώς μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας. Σε πείσμα ακόμα και της οριστικής απόσυρσής του από τη δημόσια ζωή μετά το πέρας της καριέρας του, μιας και αυτή είναι τελικά η μοίρα των καλλιτεχνών, να αφήνουν το στίγμα τους θέλουν δεν θέλουν…

Πρώτα χρόνια

Ο Θάνος Τζενεράλης γεννιέται το 1910 στην Αθήνα. Για τα παιδικά του χρόνια ή την οικογενειακή του κατάσταση δεν είναι τίποτα γνωστό, ξέρουμε πάντως πως έβγαλε τη δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών. Την πρώτη μάλιστα δεκαετία της καριέρας του, 1940-1950, ήταν μόνιμο μέλος της Λυρικής Σκηνής δικαιώνοντας αυτό το «Φωνή» που θα τον αποκαλούσαν αργότερα στα θεατρικά και κινηματογραφικά πηγαδάκια. Ως βαρύτονος του μελοδράματος, έπαιξε καρατερίστικους ρόλους οπερέτας και γνώρισε την πλατιά αναγνώριση από το κοινό του μουσικού θεάτρου.

Όταν πέρασε στην πρόζα, το ελληνικό σανίδι είχε βρει έναν από τους «κυρίους» της σκηνής, τον ρόλο του σοβαρού και αυστηρού δηλαδή στις παραστάσεις. Το υποκριτικό του ταλέντο δεν θα τον κρατούσε για καιρό μακριά από το θέατρο, όταν θα ξεκινούσε τη μακρά και σπουδαία συνεργασία του με το Κρατικό Θέατρο Βορείου Ελλάδος, του οποίου υπήρξε εξάλλου ιδρυτικό μέλος αλλά και βασικό στέλεχος για πάρα πολλά χρόνια, από το 1961-1981 δηλαδή! Αναγκάστηκε μάλιστα να αφήσει το σπίτι του στην Αθήνα και τη γυναίκα του για να κατέβει στη συμπρωτεύουσα και να ευδοκιμήσει ως πρωταγωνιστής της μεγαλύτερης σκηνής της Θεσσαλονίκης και το έκανε χωρίς να παραπονεθεί ποτέ.

Εκεί είναι που θα γίνει ευρύτερα γνωστός για την υποκριτική του δεινότητα, παίρνοντας μέρος σε όλες τις παραστάσεις του ΚΘΒΕ, από αρχαία τραγωδία και κλασικό ρεπερτόριο μέχρι σύγχρονο ελληνικό και ξένο θέατρο. Ως κατεξοχήν θεατρικός ηθοποιός, όλοι ομολογούν πως ήταν ταγμένος στο σανίδι. Τόσο ταγμένος που όταν έπαθε ένα σοβαρό ατύχημα πάνω στη σκηνή, δεν σταμάτησε να παίζει, περνώντας τους επόμενους οχτώ θεατρικούς μήνες μέσα σε σιδερένιο κορσέ χωρίς να βαρυγκομήσει στιγμή. Η παράσταση έπρεπε να συνεχιστεί πάση θυσία και ο Τζενεράλης το πίστευε αυτό ακράδαντα.

Επιμελής και ιδιαιτέρως τακτικός, ερχόταν στο θέατρο πάντα πρώτος και έφευγε τελευταίος, φροντίζοντας μόνος του για το μακιγιάζ και τα κοστούμια. Είχε μάλιστα αδυναμία στη στολή, κυρίως του χωροφύλακα, διαθέτοντας το δικό του βεστιάριο με αστυνομικές και στρατιωτικές στολές.

Δεν ήταν μάλιστα καθόλου ασυνήθιστο να τελειώνει την παράσταση και να βγαίνει μετά στον δρόμο ντυμένος στρατηγός, αφήνοντας τα φανταράκια να τον χαιρετούν όπου τον συναντούσαν!

Κινηματογραφική καριέρα

Γνωστός στην πλατιά μάζα θα γίνει φυσικά από το σελιλόιντ, όταν θα βρεθεί κοντά στον μεγάλο Βασίλη Λογοθετίδη, με τον οποίο θα διαγράψουν μια δεκαετή συνεργασία ως επιστήθιοι κινηματογραφικοί φίλοι ή αφεντικό και υπάλληλος.

Το ντεμπούτο του θα έρθει το 1949 στην «Τελευταία Αποστολή» του Τσιφόρου, όταν θα ανακαλύψει και ο ελληνικός κινηματογράφος τον σοβαρό κύριο Τζενεράλη με την καθηλωτική φωνή και τους μετρημένους τρόπους. Μετά θα έρθει το αξέχαστο φιλμ «Έλα στο θείο» (1950), δίπλα στον Σταυρίδη και τον Φωτόπουλο, και ακολουθεί «Ο μεθύστακας» την ίδια χρονιά με τον Ορέστη Μακρή. Οι 31 κινηματογραφικές παραγωγές που τον περιλαμβάνουν στους τίτλους τέλους (κάποιες ως Γκενεράλη) απλώνονται σε πολλά είδη, ξεχωρίζουν όμως οι ταινίες του Λογοθετίδη («Σάντα Τσικίτα», «Δεσποινίς ετών 39» και «Ένας ήρως με παντούφλες») αλλά και «Ο Ηλίας του 16ου».

Εξαιρετικές ήταν και οι ερμηνείες του στην «Αγνή του λιμανιού» (1952), το «Σωφεράκι» (1953), την «Κάλπικη Λίρα» (1955), αλλά και στα φιλμ «Η άγνωστος» (1956), «Μια ζωή την έχουμε» (1958) και «Μανταλένα» (1960). Ο καρδιακός φίλος του Λογοθετίδη μετατρεπόταν εύκολα στον αυστηρό διοικητή του Χατζηχρήστου και σε πελαγωμένο πατέρα τελικά της Σμαρούλας Γιούλη στο «Φτωχαδάκια και λεφτάδες» (1961), όταν έχει να διαλέξει μεταξύ των δύο ανεκδιήγητων υποψήφιων γαμπρών, Σταυρίδη και Φωτόπουλου! Μετά το 1961, στο σινεμά δεν θα εμφανιστεί παρά για μια τελευταία φορά το 1975, στο φιλμ του Κανελλόπουλου «Το Χρονικό μιας Κυριακής». Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 συνταξιοδοτήθηκε και αποσύρθηκε οριστικά από τη δημόσια ζωή. Και πίσω δεν κοίταξε ποτέ.

Δείτε το βίντεο:

Όλοι μιλούσαν για το ταλέντο, τον επαγγελματισμό και την επιβλητική προσωπικότητά του, ως έναν άνθρωπο που ζούσε και ανέπνεε για το θέατρο και μυαλό δεν είχε για τίποτα άλλο. Μετά την αποστρατεία του, πέρασε τα στερνά του χρόνια στο σπίτι του στη Βουλιαγμένη με τη σύζυγο και τη μοναχοκόρη του, τις οποίες κράτησε διακριτικά μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας.

Ο Θάνος Τζενεράλης ενταφιάστηκε στο Α’ Νεκροταφείο με τον τρόπο που είχε επιλέξει και στη ζωή: σεμνά, διακριτικά και μακριά από τις κάμερες.

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

Το αφιέρωμα μας στον σπουδαίο Έλληνας ηθοποιό Νικηφόρο Νανέρη

Ο Νικηφόρος Νανέρης έφυγε από τη ζωή μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας, απομονωμένος στο Πήλιο, εκεί όπου είχε επιλέξει να ζήσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του.

Ο γνωστός ηθοποιός άφησε την τελευταία του πνοή στις 5 Απριλίου 2011, στις Μηλιές Πηλίου, χτυπημένος από νεφρική ανεπάρκεια, κλείνοντας έναν κύκλο ζωής και δημιουργίας γεμάτο θέατρο, κινηματογράφο και εσωτερική αναζήτηση.

Γεννημένος στην Αθήνα τον Οκτώβριο του 1940, πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια στην Καισαριανή, μια γειτονιά που σημάδεψε τη διαμόρφωση του χαρακτήρα του. Μέχρι τα δεκαέξι του χρόνια ζούσε εκεί, προτού η ζωή του πάρει μια απρόσμενη τροπή που θα τον οδηγούσε στον κόσμο της τέχνης και ειδικότερα του θεάτρου.

Το 1957 εμφανίστηκε καθοριστικά στη ζωή του ο μουσικοσυνθέτης Gian Carlo Menotti, ο οποίος στάθηκε η αφορμή για να στραφεί συνειδητά προς το θέατρο. Την ίδια περίοδο φοίτησε στο 7ο Νυχτερινό Γυμνάσιο Παγκρατίου, ενώ παράλληλα σπούδασε για δύο χρόνια στη δραματική σχολή του Κάρολος Κουν. Λίγο αργότερα, σχεδόν ξαφνικά, βρέθηκε στην Αμερική, ακολουθώντας μια διαδρομή που θα άνοιγε νέους ορίζοντες στην καλλιτεχνική του πορεία.

Στις Ηνωμένες Πολιτείες αποφοίτησε από την Αμερικανική Ακαδημία Δραματικής Τέχνης και ξεκίνησε επίσημα την επαγγελματική του σταδιοδρομία ως ηθοποιός. Ερμήνευσε πρωταγωνιστικούς και απαιτητικούς ρόλους σε έργα του παγκόσμιου ρεπερτορίου, συνεργαζόμενος με κρατικά θέατρα, σημαντικούς θιάσους, καταξιωμένους σκηνοθέτες και διακεκριμένους συναδέλφους του θεάτρου. Η παρουσία του χαρακτηριζόταν από εσωτερικότητα, πειθαρχία και βαθιά θεατρική παιδεία.

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα:

Από το 1978 και έπειτα επέλεξε να απομακρυνθεί από τα μεγάλα αστικά κέντρα και να ζήσει σχεδόν μόνιμα στις Μηλιές Πηλίου. Εκεί βρήκε την ηρεμία που αναζητούσε, ζώντας πιο λιτά και απομονωμένα, μακριά από τη δημοσιότητα, χωρίς ωστόσο να σβήσει το καλλιτεχνικό του αποτύπωμα.

Οι Νίκος Κούρκουλος και Νικηφόρος Νανέρης ως Αθανάσιος -Αναστάσιος Πολυζωίδης και Γεώργιος Τερτσέτης αντίστοιχα στην ταινία του Πάνου Γλυκοφρύδη <<Η δίκη των δικαστών>> το 1974. Με αυτή την ταινία ο Νίκος Κούρκουλος και ο Μάνος Κατράκης, ο οποίος παρίστανε τον Θεόδωρο Κολοκοτρώνη, αποχώρησαν οριστικά από την Φίνος φιλμ.

Παράλληλα με τη θεατρική του πορεία, άφησε έντονο στίγμα και στον ελληνικό κινηματογράφο. Η φιλμογραφία του περιλαμβάνει σημαντικές συμμετοχές σε ταινίες διαφορετικών εποχών, όπου ερμήνευσε ρόλους με δραματικό βάθος και χαρακτηριστική σοβαρότητα.

Φιλμογραφία

• Αλεξάνδρεια (2001) – Πιανίστας

• Δυο ήλιοι στον ουρανό (1992) – Λάζαρος Καταπόδης

• Η μυστική έλευσις του θέρους (1991)

• Δυο ήλιοι στον ουρανό (1991) – Λάζαρος

• Η δίκη των δικαστών (1974) – Γεώργιος Τέρτσερης

• Θα μπορούσαμε να κάνουμε κάτι εμείς (1972)

• Ο καμαριέρης της μπουζουξούς (1971)

• Όμορφες μέρες (1970) – Παναγής

• Δεν υπάρχουν λιποτάκτες (1970)

• Αυτοί που μίλησαν με τον θάνατο (1970) – Νέστορας Αναστασόπουλος

• Το νυφοπάζαρο (1969)

• Οι βοσκοί της συμφοράς (1967) – Περικλής Βλαχόπουλος

• Σιλουέττες (1967) – Πατέρας

• Ανοικτή επιστολή (1967) – Δημήτρης

• Βοσκοί (1967) – Περικλής Βλαχόπουλος

• Η τελευταία μας άνοιξη (1960) – Δημήτρης

Ο Νικηφόρος Νανέρης ανήκει σε εκείνη τη γενιά ηθοποιών που υπηρέτησαν την τέχνη με αφοσίωση και αξιοπρέπεια. Μπορεί να έφυγε αθόρυβα, όμως το έργο και η πορεία του παραμένουν ζωντανά στη μνήμη του ελληνικού θεάτρου και κινηματογράφου.

Υπάρχουν κάποιοι άνθρωποι που περνούν τόσο διακριτικά από τη ζωή, που ελάχιστοι τους θυμούνται μετά τον θάνατό τους, ακόμα κι αν έχουν δει κάποια ταινία στην οποία έπαιξαν ή τραγούδησαν κάποιο τραγούδι που έγραψαν.

Ο Νότης Περγιάλης, γεννημένος στις 16 Αυγούστου του 1920, είναι μια από αυτές τις περιπτώσεις. Συγγραφέας, ηθοποιός, σεναριογράφος, στιχουργός και σκηνοθέτης, μια γλυκύτατη και ευαίσθητη φυσιογνωμία που, ευτυχώς, αποτυπώθηκε σε κάποιες σημαντικές ελληνικές ταινίες.

Μπορεί στα “Κόκκινα φανάρια” να πρωταγωνιστούσε η Τζένη Καρέζη, αλλά αν υπήρχε βραβείο Β΄ Ανδρικού ρόλου σίγουρα θα το έπαιρνε παίζοντας τον γέρο, κλέβοντας την παράσταση από πολλούς προβεβλημένους συναδέλφους του, λέγοντας με την χαρακτηριστική, ιδιόμορφη, γεμάτη συναίσθημα φωνή του: “Όμορφη δεν είναι η ζωή Κατερίνα;” Το ίδιο και στην Ηλέκτρα του Μιχάλη Κακογιάννη, το ίδιο και στην ταινία “Το αίμα βάφτηκε κόκκινο”, επίσης του Βασίλη Γεωργιάδη, καθώς και σε πολλές άλλες ταινίες, άλλες περισσότερο εμπορικές και άλλες λιγότερο.

Έγραψε τους στίχους, χωρίς να θεωρεί τον εαυτό του στιχουργό, σε κάποια εμβληματικά ελληνικά τραγούδια: ΄΄Πάμε μια βόλτα στο φεγγάρι΄΄ του Μάνου Χατζιδάκι, ΄΄Ο Λεβέντης΄΄ του Μίκη Θεοδωράκη, “Τι να την κάνω τη χαρά΄΄ ,επίσης του Μίκη, ΄΄Το κορίτσι με το κορδελάκι΄΄ του Γιάννη Μαρκόπουλου, “Γκρεμισμένα σπίτια”, επίσης του Γιάννη Μαρκόπουλου και ένα σωρό άλλα. Ο Μίκης Θεοδωράκης είχε πει: «Με τον Νότη μας ενώνει μια δυνατή φιλία. Ξεκινήσαμε από τις ίδιες λαϊκές ρίζες. Τα βιώματά μας είναι ίδια. Οι στόχοι μας οι ίδιοι. Πάντα πολεμήσαμε το ίδιο θεριό κι ονειρευόμαστε ένα λαό με γεμάτα μάτια κι όρθιο κεφάλι».

Οι ρόλοι στο θέατρο είναι κάτι το εφήμερο, έτσι κι αλλιώς, αλλά όσοι τον είδαν στον ΄΄Δον Καμίλο΄΄ με τον Μίμη Φωτόπουλο ή στο Μια ιστορία του Ιρκούτσκ΄΄ με τον Αλέκο Αλεξανδράκη, σίγουρα τον θυμόνταν για πολύ καιρό μετά την παράσταση.

O ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του συγγραφέα. Έγραψε πολλά θεατρικά έργα, μεταξύ των οποίων ΄΄Το κορίτσι με το κορδελάκι”, “Μαγική πόλη”, “Η γειτονιά του Τσέχωφ”, ενώ αρκετά από τα μυθιστορήματά του μεταφράστηκαν στα αγγλικά, στα γαλλικά, στα γερμανικά και στα δανικά.

Έγραψε το σενάριο και ήταν ο αφηγητής στην τηλεοπτική σειρά “Ο Χριστός ξανασταυρώνεται” που βασίστηκε στο βιβλίο του Νίκου Καζαντζάκη, που προβλήθηκε με μεγάλη επιτυχία το 1975.

“Ο Νότης Περγιάλης μένει συνεπής και πιστός απέναντι στις αξίες και τα ιδανικά του μέχρι τέλους. Ακουμπώντας την ψυχή του λαϊκού, απλού κόσμου. Στο τραγούδι για το μπλόκο της Καισαριανής, που μελοποίησε ο Μίκης Θεοδωράκης, τραγουδά τον ηρωισμό αλλά και το θρήνο του λαού «Λευτέρη, με τα γαλανά τα μάτια και την ομορφιά, τους τοίχους που μπογιάτιζες πες μου την ύστερη στιγμή τι βρήκες και ζωγράφισες, και το κοιτάν στη γειτονιά και κλαίνε στο Παγκράτι;».

Στα «Γκρεμισμένα σπίτια», που μελοποίησε ο Γιάννης Μαρκόπουλος, προβάλλει τη ζωή και τους πόθους της φτωχολογιάς. Στο «Λεβέντης εροβόλαγε», που μελοποίησε πάλι ο Μίκης Θεοδωράκης, τραγουδά την ομορφιά της περήφανης και ανυπόταχτης στάσης ακόμη και μπροστά στο θάνατο΄΄, έγραψε για τον Νότη Περγιάλη η κα Κυριαζίδου, μέλος του τμήματος πολιτισμού του ΚΚΕ.

Και όπως είχε πει ο ίδιος, υπερασπιζόμενος τα ιδανικά για τα οποία αγωνίστηκε σε όλη του τη ζωή:

«Τα μονοπάτια στα βουνά υπάρχουν ακόμα… Εμείς, σα λαός, δε σκύψαμε το κεφάλι και ούτε πρόκειται να το σκύψουμε. Είμαστε λαός που θυμώνει και δεν ξεχνάει. Είναι ακατανόητο τι κατεργάζονται για τους λαούς. Καινούρια αίματα; Καινούριες περιπέτειες και διώξεις; Δε θα περάσουν αυτά. Υπάρχει τεράστια πείρα στους λαούς. Οι λαοί ξέρουν να αμυνθούν. Υπάρχει ο λόγος που δε σβήστηκε ακόμα ούτε από τα δέντρα, ούτε από τις πολιτείες, ούτε από τα χωριά. Αν έρθει άλλος ένας τρόπος για να καταπιέσουν τους λαούς, δε θα περάσει. Γιατί οι λαοί ξέρουν…».

Ο Νότης Περγιάλης έφυγε από τη ζωή στις 10 Νοεμβρίου 2009,σε ηλικια 89 χρονών, έχοντας επιλέξει να ακολουθήσει στη ζωή του τον δύσκολο δρόμο, υπηρετώντας με αυταπάρνηση τα ιδανικά και την Τέχνη του.

Δείτε το βίντεο-αφιέρωμα: