Κάθεται εκεί κάθε φορά που βάζεις μπροστά το αυτοκίνητό σου. Μικρό. Διακριτικό. Συχνά το περνάς για κάτι «προαιρετικό».

Οι περισσότεροι οδηγοί είτε δεν ξέρουν τι κάνει — είτε υποθέτουν ότι δεν έχει σημασία.

Όμως αυτό το παραμελημένο κουμπί στο ταμπλό μπορεί σιωπηλά να επηρεάσει την κατανάλωση καυσίμου, την ποιότητα του αέρα, την ορατότητα των τζαμιών και ακόμη και την ασφάλειά σου στον δρόμο.

Ας δούμε αναλυτικά το κουμπί που πολλοί οδηγοί αγνοούν — και γιατί η σωστή χρήση του κάνει πραγματικά διαφορά.

Το κουμπί: Ανακυκλοφορία αέρα

Θα το αναγνωρίσεις από το εικονίδιο ενός αυτοκινήτου με ένα καμπύλο βέλος που κάνει κύκλο στο εσωτερικό.

Πολλοί νομίζουν ότι είναι απλώς ένα επιπλέον κουμπί για τον κλιματισμό. Άλλοι το πατούν τυχαία ή δεν το αγγίζουν ποτέ. Όμως η ανακυκλοφορία αέρα ελέγχει από πού προέρχεται ο αέρας μέσα στο αυτοκίνητό σου — και αυτό έχει μεγαλύτερη σημασία απ’ όσο φαντάζεσαι.

Τι κάνει στην πραγματικότητα

Όταν η ανακυκλοφορία αέρα είναι ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΗ, το αυτοκίνητο επαναχρησιμοποιεί τον αέρα που ήδη υπάρχει στην καμπίνα, αντί να τραβάει αέρα απ’ έξω.

Όταν είναι ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΜΕΝΗ, εισέρχεται συνεχώς φρέσκος εξωτερικός αέρας.

Καμία από τις δύο λειτουργίες δεν είναι «πάντα σωστή». Το κλειδί είναι να ξέρεις πότε να χρησιμοποιείς την καθεμία.

Γιατί η αδιαφορία μπορεί να δημιουργήσει πρόβλημα

1. Τα τζάμια θολώνουν πιο γρήγορα

Σε κρύο ή βροχερό καιρό, αν αφήσεις την ανακυκλοφορία ανοιχτή για πολλή ώρα, η υγρασία παγιδεύεται μέσα στο αυτοκίνητο. Γι’ αυτό τα τζάμια θολώνουν ξαφνικά — και η ορατότητα μειώνεται όταν τη χρειάζεσαι περισσότερο.

Απενεργοποιώντας την, ο πιο ξηρός εξωτερικός αέρας μειώνει τη συμπύκνωση.

2. Μπορεί να νιώσεις υπνηλία σε μεγάλα ταξίδια

Με την ανακυκλοφορία ενεργή για πολλή ώρα, τα επίπεδα οξυγόνου μπορεί να πέσουν ελαφρώς, ενώ αυξάνεται το διοξείδιο του άνθρακα. Με τον χρόνο αυτό μπορεί να προκαλέσει κόπωση και μειωμένη εγρήγορση — ειδικά σε πολύωρες διαδρομές στον αυτοκινητόδρομο.

Ο φρέσκος αέρας βοηθά το μυαλό σου να παραμένει πιο «κοφτερό».

3. Η κατανάλωση καυσίμου μπορεί να χειροτερέψει (ή να βελτιωθεί)

Σε ζεστό καιρό, η ανακυκλοφορία βοηθά το A/C να λειτουργεί πιο αποδοτικά, επειδή ψύχει ήδη δροσερό αέρα αντί για ζεστό εξωτερικό. Αυτό μειώνει το φορτίο του κινητήρα και μπορεί να βελτιώσει την οικονομία καυσίμου.

Αν την αφήσεις κλειστή σε υπερβολική ζέστη, το A/C δουλεύει πιο σκληρά απ’ όσο χρειάζεται.

4. Η εξωτερική ρύπανση μπορεί να μπει — ή να μπλοκαριστεί

Σε κίνηση, σε τούνελ ή σε περιοχές με ρύπανση, η ενεργοποίηση της ανακυκλοφορίας εμποδίζει καυσαέρια και καπνό να μπουν στην καμπίνα.

Αλλά αν ξεχάσεις να την απενεργοποιήσεις αργότερα, ο «μπαγιάτικος» αέρας μένει μέσα περισσότερο απ’ όσο πρέπει.

Πότε να τη χρησιμοποιείς

• Ζεστός καιρός: ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΕ την για πιο γρήγορη ψύξη

• Έντονη κίνηση ή τούνελ: ΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΕ την για να μπλοκάρεις καυσαέρια

• Κρύο, βροχή ή υγρασία: ΑΠΕΝΕΡΓΟΠΟΙΗΣΕ την για λιγότερο θάμπωμα

• Μεγάλα ταξίδια: Άνοιγέ την περιοδικά για φρέσκο αέρα

Σκέψου το σαν εργαλείο — όχι σαν λειτουργία «βάζω και ξεχνάω».

Το συμπέρασμα

Αυτό το μικρό κουμπί στο ταμπλό δεν είναι άχρηστο, διακοσμητικό ή προαιρετικό. Επηρεάζει άμεσα την άνεση, την ορατότητα, την ποιότητα του αέρα και την εγρήγορσή σου — όλα σημαντικά όταν οδηγείς.

Η σωστή χρήση του δεν κάνει απλώς τη διαδρομή πιο ευχάριστη. Μπορεί να την κάνει και πιο ασφαλή. Την επόμενη φορά που θα μπεις στο αυτοκίνητό σου, ρίξε μια δεύτερη ματιά σε αυτό το κουμπί. Κάνει περισσότερα απ’ όσα νομίζεις.

«Κηφήνες σε ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ βάζουν πλάτη στον Μητσοτάκη»

Την επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα, ως «Λυτρωτή εξ αριστερών», ζητά ο Απόστολος Γκλέτσος, ο οποίος αποχώρησε με αιχμές από τον ΣΥΡΙΖΑ την προηγούμενη εβδομάδα.

Ο κ. Γκλέτσος, ο οποίος διαχρονικά έχει ταχθεί υπέρ του πρώην προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ, αναφέρθηκε με ανάρτησή του στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ, και επιτέθηκε στους «κηφήνες» του ΠΑΣΟΚ και του ΣΥΡΙΖΑ, λέγοντας πως «βάζουν πλάτη στον Μητσοτάκη».

Αναλυτικά η ανάρτησή του:

«Δεν υπάρχει αντικείμενο στο κυβερνητικό γίγνεσθαι που να μην υπάρχει μεγα ΣΚΑΝΔΑΛΟ , σύμφωνα με την Εισαγγελία της Ευρώπης , παρόλο αυτό οι αρχηγικες ομάδες που τις αποτελουν κηφηνες σε ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ , βάζουν πλάτη στον Μητσοτάκη ξεκάθαρα , η κοινωνία σε αναβρασμό , ολοι περιμένουν τον Λυτρωτή εξ αριστερών … ΑΛΕΞΗΣ ΤΣΙΠΡΑΣ».

Για «νικηφόρα παράταξη» μίλησε ο Τσίπρας από τη Θεσσαλονίκη: «Έτοιμη να αναλάβει τα ηνία της χώρας»

Για μία «νικηφόρα προοδευτική παράταξη, έτοιμη να αναλάβει τα ηνία της χώρας» μίλησε στη παρουσίαση του βιβλίου του στη Θεσσαλονίκη ο Αλέξης Τσίπρας.

Ο πρώην πρωθυπουργός ανέφερε πως η κοινωνία «αποζητά» στη μεγάλη πλειοψηφία της την παράταξη. «Την αναζητούν οι μη έχοντες, που αυτή τη στιγμή δοκιμάζονται από τις πολιτικές της Δεξιάς. Τη χρειάζεται η πατρίδα» είπε, προσθέτοντας πως αυτό «θα γίνει πράξη, όσο κι αν τη διαβάλλουν, την πολεμούν, τη συκοφαντούν, οι αυτουργοί του σημερινού καθεστώτος, πριν καν ακόμα εμφανιστεί».

«Θα γίνει πράξη με τα πρόσωπα, τις αξίες, το όραμα, το ρεαλιστικό της πρόγραμμα, τους χιλιάδες δημοκρατικούς πολίτες που θα τη σηκώσουν στις δικές τους πλάτες. Άνθρωποι της δουλειάς και της παραγωγής. Που σηκώνουν το βάρος της κοινωνίας χωρίς να ζητούν προνόμια. Που πιστεύουν ότι η πολιτική είναι ευθύνη απέναντι στο κοινό μέλλον. Νέες και νέοι που απαιτούν χώρο να ζήσουν, να δημιουργήσουν, να ελπίσουν. Που ζητούν δικαιοσύνη, αξιοπρέπεια και προκοπή. Με αυτούς μαζί θα πορευτούμε προς τη νέα Ιθάκη μας. Και το ταξίδι ξανάρχισε» είπε μεταξύ άλλων στην ομιλία του.

Ο Αλ. Τσίπρας μίλησε ακόμη για:

Τις διεθνείς εξελίξεις: Οι δημοκρατικοί και προοδευτικοί άνθρωποι είμαστε και θα είμαστε πάντα αλληλέγγυοι χωρίς καμιά διάκριση, στον αγώνα κάθε λαού για ανθρώπινα δικαιώματα, δημοκρατία και ελευθερία. Είτε είναι στη Βενεζουέλα, είτε στο Ιράν, είτε στη Ρωσία, είτε στις ΗΠΑ. Στον αγώνα κάθε λαού για να καθορίζει το μέλλον του με βάση τις δικές του ανάγκες και επιλογές. Αλλά είμαστε αποφασιστικά απέναντι στις παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου. Με οποιοδήποτε πρόσχημα και αν γίνονται. Απέναντι στη γενοκτονία της Γάζας και τις ένοπλες επεμβάσεις, Είτε είναι στο Ιράκ, είτε στην Ουκρανία, είτε στη Βενεζουέλα, είτε βέβαια στην Κύπρο – όποιες δικαιολογίες κι αν επικαλούνται οι δράστες. Όχι μόνο γιατί αυτό επιτάσσει η ιδεολογική και ηθική μας υπόσταση. Αλλά και γιατί η ιστορία έχει αποδείξει πού οδηγούν τέτοιου είδους παράνομες και αιματηρές επεμβάσεις.

Την εξωτερική πολιτική της Ελλάδας: Τι πρέπει να κάνουμε για να μη γίνει και η πατρίδα μας θύμα της βίας που περιφρονεί το διεθνές δίκαιο; Το πρώτο που πρέπει να διασφαλίσουμε είναι ότι η Ελλάδα θα είναι ισχυρή. Αλλά μια Ελλάδα ισχυρή, είναι μια Ελλάδα που οικοδομεί συμμαχίες. Όχι μια Ελλάδα που αναζητά προστάτες. Και θέτει σε κίνδυνο τη χώρα δικαιολογόντας τα αδικαιολόγητα, επιδιώκοντας την εύνοιά τους. Ούτε μια Ελλάδα που μπλοκάρει κυρώσεις απέναντι στο Ισραήλ τη στιγμή που αυτό διαπράττει γενοκτονία. Και, αύριο, άραγε, πώς θα ζητήσει κυρώσεις απέναντι στην Τουρκία;

Μια Ελλάδα που ο πρωθυπουργός της, αντί να υπερασπίζεται αταλάντευτα το διεθνές δίκαιο, ξεστομίζει με αφορμή την απαράδεκτη επέμβαση στη Βενεζουέλα, ότι δεν είναι ώρα να σχολιάσουμε τη νομιμότητά της. Και, αύριο, τι θα απαντήσει στον επιθετικό γείτονα ή μια ισχυρή χώρα όταν πουν το ίδιο για την Κύπρο, η το Αιγαίο; Μια Ελλάδα που δεν στηρίζει απλά τον ουκρανικό λαό απέναντι στη ρωσική εισβολή, αλλά πρωτοστατεί στην αντιρωσική υστερία. Με όλους τους κινδύνους που αυτό επιφέρει. Ας αναλογιστούμε, όμως, γιατί όλοι οι πρωθυπουργοί της Μεταπολίτευσης αναγνώριζαν την ανάγκη να έχει η Ελλάδα πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική, έχοντας ζήσει οι ίδιοι τα δεινά τα οποία έφερε στον λαό μας η άκριτη προσκόλληση σε προστάτες.

• Τη Μικρασιατική Καταστροφή.
• Τον Εμφύλιο
• Τη Χούντα
• Την εισβολή στην Κύπρο.

Και ας αναλογιστούμε τι θα γινόταν αν ο σημερινός Πρωθυπουργός ήταν στο τιμόνι της χώρας την περίοδο των επιχειρήσεων στο Ιράκ, Αφγανιστάν ή στη Λιβύη.

Την κυβέρνηση: Η κυβέρνηση είναι δήθεν κεντροδεξιά που τόνο όμως πάντα τον δίνουν τα ακροδεξιά δεκανίκια, που από τη μία μέρα στην άλλη, από αντισημίτες έγιναν υπερασπιστές των πιο ακραίων ισραηλινών θέσεων. Και απο φιλορώσοι έγιναν υπέρμαχοι της δήθεν «σωστής πλευράς της ιστορίας». Και σήμερα ως δια μαγείας έγιναν Τραμπικότεροι του Τραμπ.

Για τα κυριαρχικά δικαιώματα: Η Ελλάδα είναι ισχυρή όταν συνδυάζει την πολιτική του διαλόγου με την πιο αποφασιστική υπεράσπιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων. Όπως κάναμε εμείς όταν αποτρέψαμε την είσοδο του Barbaros στην ελληνική υφαλοκρηπίδα. Κι όταν – μαζί με τη Λευκωσία- εξασφαλίσαμε για πρώτη φορά ευρωπαϊκές κυρώσεις στην Τουρκία για τις έρευνές στην ΑΟΖ της Κύπρου. Δεν είναι ισχυρή όταν αφήνει τουρκικά ερευνητικά να αλωνίζουν μέχρι το Καστελόριζο και την Κρήτη, επικαλούμενη πότε ότι «τα παίρνει ο άνεμος» και πότε ότι «δεν μπορούν να κάνουν έρευνες λόγω θορύβου». Δεν είναι ισχυρή όταν δίνει τα πάντα στις ΗΠΑ και σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτων ακυρώνει τον αγωγό Eastmed, πουλάει F16 χωρίς όρους στην Τουρκία και σφυρίζει αδιάφορα όταν αυτή εμποδίζει το ηλεκτρικό καλώδιο στο Αιγαίο. Η Ελλάδα είναι ισχυρή όχι όταν απλά αγοράζει εξοπλιστικά δισεκατομμυρίων, αλλά όταν μπορεί να ενισχύσει και να χτίσει τη δική της αμυντική βιομηχανία.
Η Ελλάδα είναι ισχυρή όταν με βάση το διεθνές δίκαιο λύνει προβλήματα και δεν τα μεταφέρει στις επόμενες γενιές εν ονόματι του πολιτικού κόστος. Όπως κάναμε εμείς με τη συμφωνία των Πρεσπών. Γιατί ωφέλησε τη πατρίδα μας, κυρίως όμως γιατί αποδείξαμε τι σημαίνει πατριωτισμός. Να βάζεις το εθνικό συμφέρον πάνω από το πολιτικό και το κομματικό. Όταν οι πολιτικοί μας αντίπαλοι, ενώ το γνωρίζανε αυτό, μας έλεγαν προδότες για να κερδίσουν τις εκλογές.

Τους παραδώσαμε την αστυνόμευση του FIR της Βόρειας Μακεδονίας και αυτοί σήμερα δεν μπορούν να διαχειριστούν ούτε το FIR της Ελλάδας.

Για την «εθνική πυξίδα»: Αναγκαία μια νέα εθνική πυξίδα και ένας νέος πατριωτισμός κοινωνικής δικαιοσύνης και ευθύνης. Ευθύνης του πολίτη να προσφέρει ανάλογα με τις δυνατότητές του στο κράτος και κυρίως ευθύνης ενός ισχυρού και δίκαιου κράτους να στηρίζει τον πολίτη. Να απελευθερώνει τις δημιουργικές δυνάμεις του τόπου και την υγιή επιχειρηματικότητα. Ένας νέος πατριωτισμός για την προάσπιση των συμφερόντων του ελληνικού λαού, πράγμα που απαιτεί και συγκρούσεις και δύσκολες αλλά αναγκαίες αποφάσεις. Για την εξωτερική μας πολιτική, για την οικονομία και την κοινωνία, για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης. Σε αντίθεση με την ασυδοσία και την ανευθυνότητα του επιτελικού κράτους που βλέπουμε σήμερα. Όπου πολλοί έχοντες και κατέχοντες ξεχνούν τον πατριωτισμό μπροστά στην εφορία και τον θυμούνται μόνο στις παρελάσεις. Όπου πρώτο μέλημα είναι να στηριχθεί μια κρατικοδίαιτη, παρασιτική οικονομία, τα μεγάλα συμφέροντα, οι μηχανισμοί και η κομματική πελατεία.

Για κράτος δικαίου: Μια κυβέρνηση που έχει μετατρέψει το κράτος σε εργαλείο στυγνής εκμετάλλευσης των πολλών, κοινωνικής αδικίας, ανεντιμότητας, περιφρόνησης και καταδίωξης της δικαιοσύνης. Ένα κράτος λάφυρο. Που καταρρέει σε κάθε κρίση. Που δεν προστατεύει. Δεν προβλέπει. Δεν λογοδοτεί. Αλλά Δεν έχουμε μόνο ένα κράτος παράλυτο, αλλά ένα κράτος επικίνδυνο. Για τις ίδιες τις ζωές των ανθρώπων. Το είδαμε στις φυσικές καταστροφές. Στην πολιτική προστασία. Στις υποδομές. Το είδαμε τραγικά στα Τέμπη. Και το είδαμε ξανά, τις τελευταίες μέρες, στο FIR Αθηνών.

Για το FIR: Αυτό το κράτος θέλουμε; Το κράτος της ολιγαρχίας του Μαξίμου, του Φραπέ, του Predator, των Τεμπών και των μπάζων; H κατάρρευση διαχείρισης FIR δεν ήταν μια ακόμη άτυχη στιγμή. Ήταν αποτέλεσμα πολιτικής επιλογής. Οι ελεγκτές εναέριας κυκλοφορίας προειδοποιούσαν εδώ και χρόνια. Η σύμβαση για ένα νέο, υπερσύγχρονο σύστημα είχε υπογραφεί από το 2019. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη την παρέλαβε έτοιμη. Από επιλογή πάγωσαν, ακύρωσαν ή ξανασχεδίασαν δεκάδες έργα. Από τους δασικούς χάρτες και την αγορά αστικών λεωφορείων μέχρι οδικούς και σιδηροδρομικούς άξονες και συστήματα τηλεπικοινωνιών σε κρίσιμες υποδομές. Γιατί δεν τα ήλεγχαν. Γιατί δεν τα είχαν «στήσει».Γιατί δεν τα έφτιαξε το γνωστό κλειστό επιτελείο.

Το σκάνδαλο των υποκλοπών δεν ήταν «λάθος». Δεν ήταν «παρακολούθηση που ξέφυγε». Ήταν μοντέλο εξουσίας όπου το κράτος παρακολουθεί πολιτικούς αντιπάλους, δημοσιογράφους, στελέχη των ενόπλων δυνάμεων. Όπου τα απόρρητα γίνονται προσωπικό εργαλείο. Και όταν το κράτος γίνεται εργαλείο ελέγχου, γίνεται και εργαλείο λεηλασίας. Την οποία παρακολουθούμε τώρα στο σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ.

Για το κράτος:Με το Ενιαίο Σύστημα Κινητικότητας τερματίστηκε μια παλιά, σκοτεινή πρακτική πελατειακών μετακινήσεων. Για πρώτη φορά οι μετακινήσεις έγιναν με διαφάνεια και αντικειμενικά κριτήρια. Για πρώτη φορά έγιναν κρίσεις προϊσταμένων με πραγματικά αξιοκρατικά κριτήρια και με την εποπτεία του ΑΣΕΠ. Μπήκε επίσης τάξη στις δημόσιες συμβάσεις με ένα σύγχρονο νομοθετικό πλαίσιο. Θεσπίστηκε, μετά από σκληρή διαπραγμάτευση, ο κανόνας 1 προς 1 στο λόγο προσλήψεων / αποχωρήσεων. Σταμάτησε έτσι η αιμορραγία ανθρώπινου δυναμικού που είχε επιβληθεί με τον καταστροφικό κανόνα 1 προς 5. Δεν ισχυρίζομαι ότι όλα έγιναν τέλεια. Μπορώ όμως χωρίς σκιά αμφιβολίας να σας πως ένα πράγμα: Το δικό μας όπλο δεν ήταν η εμπειρία της διακυβέρνησης. Το δικό μας όπλο ήταν η εντιμότητα. Εμείς ούτε ένα ευρώ δεν σφετεριστήκαμε από τις θυσίες του ελληνικού λαού.

Χρειαζόμαστε με δυο λόγια ένα συνεκτικό, δημοκρατικό, προοδευτικό σχέδιο διακυβέρνησης. Που δεν θα αφήσει τίποτε όρθιο από τις δομές της αναξιοκρατίας, της γραφειοκρατίας και της διαπλοκής. Που θα αλλάξει όχι μόνο το κράτος αλλά και την κουλτούρα εξουσίας. Ένα ΚΡΑΤΟΣ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ και όχι ένα εργαλείο για λίγους. Οι ανεξάρτητες αρχές, και πρώτα-πρώτα η Εθνική Αρχή Διαφάνειας να γίνουν πραγματικά ανεξάρτητες. Οι μηχανισμοί ελέγχου των δημοσίων συμβάσεων να αποκτήσουν τη θεσμική εξουσία και τα ψηφιακά εργαλεία για να κάνουν χωρίς παρεμβάσεις τη δουλειά τους. Είναι αναγκαίο στην Τοπική Αυτοδιοίκηση να μεταφερθούν πέρα από αρμοδιότητες και ουσιαστικοί πόροι. Είναι αναγκαία η εφαρμογή της ψηφιακής τεχνολογίας σε όλη την έκταση του κράτους και στην επαφή με τους πολίτες. Είναι αναγκαία η πραγματική διαφάνεια σε κάθε δημόσια δαπάνη. Και δεσμεύομαι στο επόμενο διάστημα να δοθεί στη δημοσιότητα σχετική μελέτη του ινστιτούτου μας για μια νέα διαδικτυακή πλατφόρμα-εξέλιξη της Διαύγειας που θα το διασφαλίζει.

Να τελειώνουμε με το βαθύ κράτος των μετακλητών και το κράτος να εκδημοκρατιστεί από κάτω μέχρι πάνω, σε όλες τις δομές και τις εκφάνσεις του. Είναι αναγκαίος ένας άλλος τρόπος, περισσότερο δημοκρατικός και αντιπροσωπευτικός, για την εκλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης αλλά και τις προαγωγές των δικαστικών. Είναι αναγκαίο τέλος, η κοινωνία των πολιτών με τους εκπροσώπους της θεσμικά να συμμετέχει στον έλεγχο του κράτους.

Για την επόμενη μέρα: Η επόμενη μέρα για τον τόπο θα είναι διαφορετική μόνο αν έχουμε το σχέδιο να επουλώσουμε τις μεγάλες πληγές και να υλοποιήσουμε τις μεγάλες και αναγκαίες προοδευτικές τομές. Και θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι δουλεύω και δουλεύουμε εντατικά και μεθοδικά αυτό το σχέδιο.

Μπορούμε και ξέρουμε ποια είναι η ρότα που πρέπει να χαράξει η χώρα. Έχουμε πυξίδα. Αρκεί να πείσουμε μια απογοητευμένη κοινωνία να υπερβεί το στερεότυπο, ότι σε αυτή τη χώρα τίποτε δεν κινείται. Και όμως κινείται! Κερδίζει έδαφος καθημερινά η ιδέα μιας μεγάλης προοδευτικής παράταξης, που θα μπορέσει να βάλει τέλος στο κράτος της απολυταρχίας, της ολιγαρχίας, της αδικίας και της διαφθοράς. Ο προοδευτικός κόσμος αναζητά μια ισχυρή κυβερνώσα προοδευτική δύναμη, κι όχι μικρά και ανίσχυρα να κυβερνήσουν κόμματα. Ούτε μια ακόμη δύναμη διαμαρτυρίας, αλλά εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης. Η ανασύνθεση της δημοκρατικής παράταξης λοιπόν, που θα γεννήσει την εναλλακτική πρόταση διακυβέρνησης και μαζί τη νέα ελπίδα, είναι αναγκαία και επιβεβλημένη. Και θα γίνει πέρα και πάνω από ιδιοτέλειες και σκοπιμότητες. Θα γίνει όμως με σχέδιο, θα γίνει μεθοδικά, όχι βιαστικά και πρόχειρα. Συνδυάζοντας την αισιοδοξία της βούλησης με το ρεαλισμό της εμπειρίας και της πράξης.

Τη μεγάλη και νικηφόρα προοδευτική παράταξη, αποφασισμένη, ριζοσπαστική, έμπειρη, έτοιμη να αναλάβει τα ηνία της χώρας, με πυξίδα ΤΗΝ ΕΝΤΙΜΟΤΗΤΑ, ΤΗ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗ ΤΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ, θα γίνει πράξη, όσο κι αν τη διαβάλλουν, την πολεμούν, τη συκοφαντούν, οι αυτουργοί του σημερινού καθεστώτος, πριν καν ακόμα εμφανιστεί. Και το ταξίδι ξανάρχισε.

Ακολουθεί ένας οδηγός για το ποιος πληρώνει τι σε έναν γάμο στην Ελλάδα – με βάση την παράδοση αλλά και τις σύγχρονες συνήθειες

Το νυφικό έχει ρίζες από την Αρχαία Ελλάδα και τη Ρώμη, όπου οι νύφες ορούσαν λευκούς ή κίτρινους χιτώνες, σύμβολα αγνότητας και φωτός, ενώ στο κεφάλι έβαζαν στεφάνι από άνθη ή μυρτιές – σημάδι ευτυχίας και γονιμότητας. Με τα χρόνια εξελίχθηκε σε παγκόσμιο έθιμο, κυρίως μετά τον γάμο της βασίλισσας Βικτωρίας το 1840 που καθιέρωσε το λευκό φόρεμα.

Παραδοσιακά

Νύφη & Οικογένεια της Νύφης

• Νυφικό

• Στέφανα, λαμπάδες, στολισμός εκκλησίας

• Προίκα (παλαιότερα, σήμερα σπανιότερα)

• Προσκλητήρια

Γαμπρός & Οικογένεια του Γαμπρού

• Δαχτυλίδι αρραβώνα και βέρες

• Στολισμός αυτοκινήτου

• Δώρα για τη νύφη (κοσμήματα, παπούτσια, αξεσουάρ)

• Ορισμένα έξοδα της δεξίωσης (ανάλογα με την περιοχή)

Σήμερα

Το ζευγάρι μοιράζεται τα περισσότερα:

• Δεξίωση (φαγητό, ποτά, μουσική)

• Φωτογράφος / βιντεογράφος

• DJ ή ορχήστρα

• Νυφικό και κοστούμι (ο καθένας καλύπτει το δικό του)

• Ταξίδι του μέλιτος

 Συμβολικά:

• Ο γαμπρός μπορεί να πληρώσει τις βέρες και να κάνει «δώρο» το νυφικό.

• Η νύφη μπορεί να αναλάβει τα λουλούδια και τη διακόσμηση.

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει πλέον αυστηρός κανόνας. Άλλες φορές πληρώνουν οι οικογένειες, άλλες το ζευγάρι μοιράζεται τα πάντα, και σε αρκετές περιπτώσεις ένας από τους δύο κάνει κάποιο συμβολικό «δώρο» (π.χ. το νυφικό ή το ταξίδι του μέλιτος).

Ποιος πληρώνει τι στον γάμο

Σχεδόν όλοι έχουν νιώσει εκείνη την αίσθηση «μυρμηγκιάσματος» στα χέρια ή τα δάχτυλα μετά από πολύωρη πίεση σε έναν βραχίονα.

Στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ακίνδυνη και εξαφανίζεται μόλις αποκατασταθεί η κυκλοφορία. Όμως, όταν το μούδιασμα ή το τσίμπημα εμφανίζεται συχνά, μπορεί να αποτελεί ένδειξη κάποιας υποκείμενης ιατρικής κατάστασης που χρειάζεται προσοχή.

Πιθανές αιτίες μουδιάσματος στα χέρια

1. Νευρολογικές παθήσεις

• Πολλαπλή Σκλήρυνση (MS): Η MS καταστρέφει το προστατευτικό περίβλημα γύρω από τα νεύρα, διακόπτοντας την επικοινωνία μεταξύ εγκεφάλου και σώματος. Ένα από τα αποτελέσματα μπορεί να είναι μειωμένη αίσθηση ή μούδιασμα στα χέρια.

2. Διαταραχές σπονδυλικής στήλης και αρθρώσεων

• Αυχενική Οστεοχονδρωσία: Η φθορά στην αυχενική μοίρα μπορεί να επηρεάσει την κυκλοφορία του αίματος και τη μετάδοση νευρικών σημάτων, προκαλώντας πονοκεφάλους, κακή συντονιστικότητα και μούδιασμα στα χέρια και τα μπράτσα.

3. Επαναλαμβανόμενη καταπόνηση και συμπίεση νεύρων

• Σύνδρομο Καρπιαίου Σωλήνα: Συχνό σε άτομα που πληκτρολογούν, παίζουν μουσικά όργανα ή εκτελούν επαναλαμβανόμενες κινήσεις με τα χέρια. Το πρήξιμο στους τένοντες πιέζει το μέσο νεύρο, προκαλώντας μούδιασμα, κάψιμο ή αδυναμία στο χέρι.

4. Διαταραχές κυκλοφορίας

• Θρόμβωση: Ένας θρόμβος μπορεί να εμποδίσει ή να επιβραδύνει την κυκλοφορία, μειώνοντας την παροχή οξυγόνου στους ιστούς και προκαλώντας μούδιασμα.

• Νόσος Buerger: Σχετίζεται άμεσα με το κάπνισμα και προκαλεί φλεγμονή στα αιμοφόρα αγγεία, περιορίζοντας την κυκλοφορία. Προκαλεί πόνο και μούδιασμα στα χέρια (και μερικές φορές στα πόδια) και μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές επιπλοκές αν δεν αντιμετωπιστεί.

5. Σοβαρές αγγειακές και μεταβολικές διαταραχές

• Εγκεφαλικό: Ξαφνικό, επίμονο μούδιασμα στο ένα χέρι ή μπράτσο μπορεί να είναι πρώιμο προειδοποιητικό σημάδι εγκεφαλικού. Απαιτείται άμεση ιατρική παρέμβαση.

• Διαβήτης: Τα χρόνια αυξημένα επίπεδα σακχάρου βλάπτουν τα νεύρα και τα αιμοφόρα αγγεία, οδηγώντας σε περιφερική νευροπάθεια. Το μούδιασμα στα χέρια είναι από τα πιο συχνά πρώιμα συμπτώματα.

Πότε να αναζητήσετε ιατρική βοήθεια

Το περιστασιακό μούδιασμα μετά από άβολη στάση είναι φυσιολογικό. Όμως, αν το μούδιασμα ή το τσίμπημα στα χέρια:

• Εμφανίζεται συχνά,

• Διαρκεί περισσότερο από λίγα λεπτά, ή

• Συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα όπως αδυναμία, ζάλη ή αλλαγές στην ομιλία,

τότε πρέπει να επισκεφθείτε άμεσα γιατρό. Η έγκαιρη διάγνωση της υποκείμενης αιτίας—είτε πρόκειται για συμπίεση νεύρου, κακή κυκλοφορία ή συστηματική πάθηση—μπορεί να προλάβει επιπλοκές και να βελτιώσει την έκβαση.

Μπουρδούμης: Μιλά για τη χορεύτρια θεία του

Μία σπάνια αναφορά στη Λουίζα Μελίντα, τη διάσημη ηθοποιό και χορεύτρια του Ελληνικού Κινηματογράφου έκανε ο ηθοποιός Αλέξανδρος Μπουρδούμης.

Στην παρέα του Φώτη Σεργουλόπουλου και της Τζένης Μελιτά στην εκπομπή της ΕΡΤ, “Πρωίαν σε είδον την μεσημβρίαν” βρέθηκε το πρωί της Παρασκευής (10/03) ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης.

Ο γνωστός ηθοποιός μίλησε για την καριέρα του και την οικογένειά του, ενώ προχώρησε σε μία σπάνια αναφορά στη θεία του, Λουίζα Μελίντα, τη διάσημη χορεύτρια και ηθοποιό του Ελληνικού Κινηματογράφου, περιγράφοντας παράλληλα, πώς η οικογένεια του πατέρα του μετανάστευσε στη Βραζιλία.

“Η Λουίζα Μελίντα ήταν αδερφή του πατέρα μου. Η οικογένειά του, οι γονείς του και οι δύο αδερφές του, μετανάστευσε και πήγαν στη Βραζιλία, άλλοι έφευγαν στην Ευρώπη και ο παππούς μου είχε κάτι φίλους εκεί. Δουλειά δεν υπήρχε, δεκαετία του ’50, φτώχεια καταραμένη, έναν μήνα ταξίδι με το καράβι και μετά μετανάστες χωρίς να ξέρουν τη γλώσσα. Πήγαν στο Σάο Πάολο και μετά ταξίδεψε ο πατέρας μου όντας νέος. Όλο το φωτογραφικό άλμπουμ του πατέρα μου είναι ταινία του Σκορτσέζε”, δήλωσε ο ηθοποιός.

Δείτε το βίντεο:

Με παράπονο έφυγε η Μελίντα Μελίντα

Διαβάστε για τις τελευταίες στιγμές της Λουίζας Μελίντας

Εκείνη νοσηλευόταν για πολύ καιρό σε νοσοκομείο της Αθήνας και ο Αλέξανδρος, σύμφωνα με την ”Espresso”, δεν την επισκεπτόταν συχνά το πρώτο διάστημα. Αυτό συνέβη γιατί ο πατέρας του, δεν τον ενημέρωνε με κάθε πληροφορία για τις εξελίξεις στην υγεία της για να μην τον στεναχωρήσει.

Παρόλα αυτά, τις τελευταίες 15 μέρες, ο Αλέξανδρος ήταν συνεχώς στο πλευρό της, κάτι που απέδειξε έμπρακτα, κι όταν μάλιστα χρειάστηκε, την στήριξε και οικονομικά, ενώ η ίδια εκείνο το διάστημα, ήταν βαθύτατα συγκινημένη από τη συμπεριφορά του ανηψιού της.

Για τις σχέσεις της Λουίζας Μελίντα με τον ανηψιό της και την οικογένειά του κατά το διάστημα που εκείνη πάλευε με την αρρώστια χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω δημοσίευμα της Espresso,του περασμένου Ιανουαρίου.

“Τόσα χρόνια τους βοηθούσε. Τώρα που ήρθαν τα δύσκολα για τη Λουίζα, την ξέχασαν οι δικοί της. Ακόμα και ο ανιψιός της, ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης”. Ο πρώην σύζυγος της Λουίζας Μελίντα, Τάκης Σαγιώρ μιλά για τις δύσκολες στιγμές της χορεύτριας, το πρόβλημα υγεία της και το παράπονό της. “Η Λουίζα Μπουρδούμη όπως είναι το πραγματικό της όνομα, τις εποχές που κέρδιζε από τη δουλειά της πολλά χρήματα είχε αναλάβει υπό την προστασία της όλη την οικογένειά της: τους γονείς της, τα αδέρφια της και τα ανίψια της. Όταν όμως ήρθαν τα δύσκολα για εκείνη, κανένας από τους δικούς της δεν τη στήριξε. (…) Ούτε ο αδερφός της ενδιαφέρθηκε, ούτε ο ανιψιός της στον οποίο είχε μεγάλη αδυναμία. Ο αδερφός της Μελίντα πήγε μια φορά και τη επισκέφτηκε στο νοσοκομείο όπου νοσηλευόταν και της άφησε στο προσκέφαλό της 500 ευρώ και έκτοτε τίποτα. Μόνο στις γιορτές επικοινωνούνε μαζί της πατέρας και γιος από τηλεφώνου και εύχονται χρόνια πολλά χωρίς να τη ρωτούν καν πως είναι η κατάσταση της υγείας της.” Ο Αλέξανδρος Μπουρδούμης όταν ρωτήθηκε για το θέμα δεν θέλησε να κάνει κανένα σχόλιο.”

H Λουίζα Μελίντα έσβησε το περασμένο Σαββατόβραδο και η κηδεία της έγινε σήμερα το μεσημέρι από το νεκροταφείο του Κόκκινου Μύλου.

Βαριά χτυπημένη από επιθετικό καρκίνο η παλιά ξανθιά καλλονή άφησε την τελευταία της πνοή σε ηλικία 63 χρονών στο νοσοκομείο «Ερρίκος Ντυνάν» εκεί που επί τρεις μήνες έδωσε τη μεγάλη της μάχη.

Κοντά της βρισκόταν ο σύζυγός της θεατρικός συγγραφέας Νίκος Αθερινός, με τον οποίο είχε έρθει σε δεύτερο γάμο, όταν χώρισε με τον ομότεχνό της χορευτή και χορογράφο Τάκη Σαγιώρ που υπήρξε και ο παρτενέρ της και της συμπαραστάθηκε στις επώδυνες ώρες που ομολογουμένως πέρασε.

Δείτε το βίντεο:

Όπως επισημαίνει η δημοσιογράφος Σμαράγδα Μιχαλιτσιάνου στο ρεπορτάζ της στην Espresso η Λουίζα πέθανε με τον καημό, ότι έχασε το σπίτι της στο Χαλάνδρι , προκειμένου να συνεισφέρει στα χρέη του συζύγου της , ο οποίος ως θεατρικός επιχειρηματίας είχε μπει μέσα οικονομικά . Με αυτό τον καημό πήγε και η μητέρα της.

Το τραγικό είναι , ότι δύο ημέρες πριν πεθάνει η Λουίζα είχε δώσει σε μία φίλη της τα χρυσαφικά να τα πουλήσει, επειδή ήθελε να αισθάνεται οικονομική ασφάλεια, σύμφωνα με μαρτυρία του Τάκη Σαγιώρ.

Στα νοσήλια της συνέβαλε και ο ιστιοπλόος μας Αιμίλιος Παπαθανασίου.

Η Λουίζα Μπουρδούμη – το Μελίντα ήταν καλλιτεχνικό ψευδώνυμο- γεννήθηκε στις 3 Ιουνίου του ΄47 στην Αθήνα.

Ήταν μόλις τριών μηνών, όταν οι γονείς της μετανάστευσαν στη Βραζιλία. Από τεσσάρων χρονών έκανε μαθήματα μπαλέτου στην περίφημη σχολή της Λία Μάρκενς στο Σάο Πάολο. Όταν έγινε δεκαπέντε χρονών ήρθε στην Ελλάδα με τους δικούς για διακοπές. Το διάστημα αυτό γράφτηκε στη Σχολή της σπουδαίας Έλλης Ζουρούδη.

Εκεί, δίδασκε ο Τάκης Σαγιώρ που ήταν και σολίστας χορευτής στην ιστορική παράσταση «Όμορφη Πόλη» των Θεοδωράκη – Μποσταντζόγλου –Κακογιάννη.

Η πρώτη τους συνάντηση ήταν λίγο επεισοδιακή.

«Μπήκα στο βεστιάριο», θυμάται ο Τάκης Σαγιώρ, «και είχε βγάλει το μπλουζάκι της. Μόλις με είδε μου έριξε μια βούρτσα στο κεφάλι . Αυτή η σχέση ξεκίνησε με περισσότερη άρνηση παρά με φλερτ. Δυο χρόνια μετά , το ΄65 παντρευτήκαμε .»

Ένωσαν τις δυνάμεις τους και ξεκίνησαν την καριέρα τους από το εξωτερικό. Βρέθηκαν να δουλεύουν στο Μόναχο με την Κατερίνα Βαλέντε. Στο «Ντόιτς θίατερ» συνάντησαν τη Μάρλεν Ντίτριχ, ενώ συνεργάστηκαν με τον Σαρλ Αζναβούρ, τη Νάνα Μούσχουρη και τη Μιρέιγ Ματιέ. Η επόμενη σελίδα για τον Τάκη Σαγιώρ κα τη Λουίζα Μελίντα γράφτηκε στην Ελλάδα. Εμφανίστηκαν στα μεγαλύτερα θέατρα με σημαντικούς ηθοποιούς και συγγραφείς της εποχής, στον κινηματογράφο, καθώς και στην τηλεόραση και στα μεγάλα νυχτερινό κέντρα.

Η Λουίζα Μελίντα, εγκατέλειψε τον χορό εδώ και δέκα περίπου χρόνια και εστράφη στην πρόζα, αφού είχε φοιτήσει και σε δραματική σχολή.

Χαριτίνη Καρόλου: Η διαδρομή μιας αγαπημένης ηθοποιού που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή

Οι ξεχωριστές παρουσίες της στον κινηματογράφο, το θέατρο και την τηλεόραση, που άφησαν εποχή.

Εντελώς αθόρυβα έφυγε πρόσφατα από τη ζωή  μία διακεκριμένη ηθοποιός του θεάτρου, του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, η Χαριτίνη Καρόλου.

Τραβώντας τα φλας: Η Χαριτίνη Καρόλου στο φεστιβάλ κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης το 1971. Η ηθοποιός υπήρξε μία από τις κομψές παρουσίες του ελληνικού κινηματογράφου και του θεάτρου

Όλοι γνωρίζουν την Χαριτίνη Καρόλου από την παρουσία της σε μερικές ιδιαίτερες ελληνικές ταινίες, ενώ αρκετοί θα την θυμούνται από τη θεατρική της παρουσία ή ακόμη και από την τηλεοπτική της, τα παλαιότερα χρόνια. Η Καρόλου θα διέπρεπε ως ηθοποιός και στα τρία (σινεμά, θέατρο, τηλεόραση), αφήνοντας πολύ έντονες εντυπώσεις.

Κατ’ αρχάς να πούμε πως η Χαριτίνη Καρόλου υπήρξε μια πολύ σέξι ηθοποιός – βασικά στις ταινίες που γύρισε ανάμεσα στα χρόνια 1967-1972. Και ξέρω κάμποσους φίλους τού ελληνικού κινηματογράφου, που ακόμη και σήμερα θεωρούν πως υπήρξε μία από τις ερωτικότερες ηθοποιούς μας εκείνης της εποχής.

Τα εξωτερικά χαρακτηριστικά της ήταν αυτά μιας ευρωπαίας ή αμερικανίδας σταρ – και αν δεν επιχείρησε να κάνει η Καρόλου καριέρα στο εξωτερικό είναι γιατί η ίδια δεν το θέλησε ή το φοβήθηκε (γιατί υπήρχε πρόταση), όπως είχε πει σε συνεντεύξεις της.

Η Χαριτίνη Καρόλου στην ταινία των Στέλιου Τζάκσον-Νίκου Οικονόμου «Οι Ερασταί του Μεσαίου Τοίχου» (1967)

Η Χαριτίνη Καρόλου δεν ήταν τυχαία ηθοποιός. Είχε σπουδάσει κοντά στον Δημήτρη Ροντήρη, μα και στη δραματική σχολή του Ωδείου Αθηνών κι έχοντας παίξει, πολύ νέα, ποικίλους ρόλους κλασικού ρεπερτορίου (και αρχαία τραγωδία φυσικά), στην Ελλάδα και το εξωτερικό θα ήταν, μετά τα 25 της, μια «έτοιμη» ηθοποιός, ικανή να διαπρέψει τόσο στο ελεύθερο θέατρο, όσο και στον κινηματογράφο.

Η Καρόλου μπορεί να πρωτοεμφανίζεται στο «πανί» πολύ νωρίς, στα 22 της (ως Χάρις Καρόλου), στην ταινία του Γρηγόρη Γρηγορίου «Αδελφός Άννα» (1963), δίπλα στον Πέτρο Φυσσούν και την Ξένια Καλογεροπούλου, μαθήτρια της σχολής ακόμη, όμως το 1967 ήταν η χρονιά, που θα έκανε πιο έντονη την παρουσία της στην οθόνη, παίζοντας σε τρεις ταινίες – ανάμεσα και στο κλασικό «γούεστερν» του Νίκου Φώσκολου «Οι Σφαίρες Δεν Γυρίζουν Πίσω».

Πρωταγωνίστρια όμως, η Χαριτίνη Καρόλου, θα ήταν σε μια άλλη παράξενη ταινία της περιόδου, που είχε τίτλο «Οι Ερασταί του Μεσαίου Τοίχου» (1967) και που ήταν σκηνοθετημένη από το δίδυμο Στέλιος Τζάκσον-Νίκος Οικονόμου (γνωστοί αμφότεροι από τις ταινίες «Τετράγωνο» και ο «Ο Βιασμός μιας Παρθένας»). Το σενάριο είχαν επεξεργαστεί οι ίδιοι οι σκηνοθέτες, διασκευάζοντας για το σινεμά το βιβλίο «Ο Μεσαίος Τοίχος» [Φέξης, 1964] του Παντελή Καλιότσου.

Το μυθιστόρημα αυτό είχε κάνει μεγάλη εντύπωση στα σίξτις, έχοντας γίνει γνωστό σε πολύ κόσμο και γιατί είχε δημοσιευθεί σε συνέχειες στο περιοδικό «Ο Ταχυδρόμος», μα και γιατί είχε μεταδοθεί από το ραδιόφωνο. Ήταν ένα κοινωνικό-φιλοσοφικό μυθιστόρημα, που ήταν γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, καθώς πρωταγωνιστής ήταν ο ίδιος ο συγγραφέας.

Στο βιβλίο και στην ταινία ένα βασανισμένο άτομο (ο συγγραφέας) προσπαθεί να κατανικήσει τους «εσωτερικούς δαίμονές» του, όπως λέμε, και γι’ αυτό επιζητά να απομονωθεί σε μια επαρχιακή κωμόπολη, το Κερουμπίνο. Εκεί όμως θα συναντήσει το αναπάντεχο στο πρόσωπο της γυναίκας τού διπλανού σπιτιού, που το χωρίζει από το δικό του ο μεσαίος τοίχος. Ο συγγραφέας, που τον υποδύεται στην ταινία ο Άγγελος Αντωνόπουλος, θα ερωτευθεί παράφορα τη γυναίκα (παίζει η Χαριτίνη Καρόλου), η οποία εμφανίζει μια ελευθεριακή συμπεριφορά έναντι των αντρών, για να καταλήξει εν τέλει στόχος τους – καθώς θέλει να την σκοτώσει ο πρώην άνδρας της (Γιάννης Κάσδαγλης), με τον φόνο, τελικά, να τον διαπράττει ο συγγραφέας.

Δύο εκδόσεις του μυθιστορήματος του Παντελή Καλιότσου «Ο Μεσαίος Τοίχος», η πρώτη στον Φέξη (1964) και η δεύτερη στον Κέδρο (1971)

Αν και η ταινία είναι προϊόν μιας συντηρητικής εποχής, πνιγμένη στα ταμπού εν σχέσει με την ερωτική συμπεριφορά της γυναίκας, στο τέλος, στην τελευταία σκηνή της, στο φανταστικό δικαστήριο που στήνεται, για να δικάσει τον δολοφόνο, ακούμε τον αόρατο εισαγγελέα της έδρας να λέει το εξής καταπληκτικό:

«Λυτρώθηκε. Εξομολογούμαι τη συγκίνησή μου γι’ αυτόν τον άξιο άνθρωπο, τη Μαρία. Υπήρχε αγάπη μέσα της. Είναι μια παρηγοριά να διαπιστώνεις ότι τουλάχιστον η Γυναίκα διαφυλάσσει μέσα της τα στοιχεία τού Ανθρώπου. Τη φαντάζομαι τη Μαρία να γυρίζει εδώ κι εκεί μ’ ένα φορτίο στοργής και να μην βρίσκει τον άνδρα που θα δεχθεί το φορτίο της – ενώ όλοι έχουν ανάγκη απ’ αυτό το φορτίο. Ωστόσο, όμως, κάθε Μαρία με τη θυσία της γίνεται εμπόδιο της τρέλας. Σ’ αυτή τη δίκη είδα μια περιφρόνηση προς τη γυναίκα. Είτε αγαπημένη είναι είτε μητέρα».

Βεβαίως, αυτά τα λόγια υπάρχουν σχεδόν έτσι ακριβώς στο βιβλίο του Παντελή Καλιότσου και αξίζει να τα μεταφέρουμε κι εδώ. Όπως διαβάζουμε λοιπόν:

«Εξομολογούμαι τη συγκίνησή μου γι’ αυτόν τον άξιον άνθρωπο, τη Μαρία Ρεντίνα. Είναι μια παρηγοριά να διαπιστώνεις ότι τουλάχιστον η Γυναίκα διαφυλάσσει μέσα της τα στοιχεία τού Ανθρώπου, αυτά που αρχικά έβαλε μέσα μας ο Θεός. Αυτό το παρατηρώ πολύ συχνά. Σ’ αυτή τη δίκη είδα μια περιφρόνηση προς τη Γυναίκα, είτε μητέρα είναι, είτε αγαπημένη, είτε και μόνον όργανο ηδονής. Και όμως αυτή είναι που ξέρει πάντα τι θα πει Αγάπη, που μένει αναλλοίωτος Άνθρωπος. Αυτή μόνο προσφέρει και θυσιάζεται. Τη φαντάζομαι τη Μαρία να γυρίζει εδώ κι εκεί μ’ ένα φορτίο στοργής και να μη βρίσκει τον άνδρα που θα δεχθεί το φορτίο της, ενώ όλοι οι άνδρες έχουν ανάγκη απ’ αυτό το φορτίο. Ωστόσο όμως κάθε Μαρία με τη θυσία της, γίνεται εμπόδιο της τρέλας».

«Οι Ερασταί του Μεσαίου Τοίχου», ως ταινία, αποτελεί μια πολύ συμπαθητική προσπάθεια μεταφοράς ενός λογοτεχνικού έργου στην οθόνη. Μπορεί να εμφανίζει κάποια προβλήματα στον ρυθμό της, αλλά έχει, συγχρόνως, διάφορα επιμέρους θετικά στοιχεία για να προβάλλει. Και στο ιδεολογικό-κοινωνιολογικό πεδίο να το πούμε έτσι, αναφορικά με την ερωτική παρουσία της γυναίκας σ’ ένα εχθρικό περιβάλλον, αλλά και σε σχέση με τη μουσική της, που ανήκει στον Σταύρο Ξαρχάκο (θαυμάσια παλαιότερα και νεότερα θέματα), και σε σχέση με τους χώρους και τα γυρίσματα (εκείνα κοντά στη θάλασσα, με τα σπίτια των ψαράδων και τις αμμοθίνες είναι έξοχα), και βεβαίως σε σχέση με τα παιξίματα των ηθοποιών – πρωτίστως δε μ’ εκείνο της Χαριτίνης Καρόλου, η οποία «γεμίζει» την οθόνη με το σώμα και το πνεύμα της.

«Αυστηρώς ακατάλληλη» για την εποχή της, η ταινία των Τζάκσον-Οικονόμου, που προβλήθηκε στις αρχές του 1968 στις αίθουσες ως «η πρώτη αληθινού ερωτισμού ελληνική ταινία», σίγουρα χτυπήθηκε από τη λογοκρισία, καθώς θα περικόβονταν πολλές σκηνές της (η ταινία από 110 λεπτά, θα κατέληγε στα 87), για να πατώσει σε εισπράξεις, και λόγω του ύφους της, αφού θα έκανε μόλις 41.958 εισιτήρια, στις αίθουσες πρώτης προβολής της Αθήνας, του Πειραιά και των περιχώρων, μένοντας στην 77η θέση, ανάμεσα στις 99 ταινίες της σεζόν 1967-68.

Και το εξής, που πρέπει να το σημειώσουμε. «Οι Ερασταί του Μεσαίου Τοίχου» θα ήταν η ταινία όπου η Χαριτίνη Καρόλου θα γνώριζε τον μετέπειτα σύζυγό της, τον παραγωγό και σκηνοθέτη Σούλη Γεωργιάδη.

 Η Χαριτίνη Καρόλου και Αλεξάνδρα Λαδικού στην ταινία «Όμορφες Μέρες» (1970) του Κώστα Ασημακόπουλου

Ένα από τα ωραιότερα ζενερίκ (τίτλοι αρχής) στον ελληνικό κινηματογράφο τής εποχής (με τα έξοχα τρυκ του Παύλου Πισσάνου και τη σέικ μουσική συνοδεία) είναι εκείνο για την ταινία «Ζαβολιές» (1969), του Τρέντυ Ρουμανά, που είχε για πρωταγωνιστές τους Άλκη Γιαννακά, Κώστα Καρρά και Κατερίνα Χέλμη – με έναν επίσης κύριο ρόλο να υπηρετεί η Χαριτίνη Καρόλου.

Ο Ρουμανάς είχε κάνει άλλη μία ταινία το 1966, την πολεμική «Επιχείρησις “Δούρειος Ίππος”», με μουσική του Μάνου Λοΐζου, στην οποίαν επίσης έπαιρνε μέρος η Χαριτίνη Καρόλου. Όμως και στις «Ζαβολιές» ο Μάνος Λοΐζος θα δήλωνε «παρών», αφού στην ταινία θα ακουγόταν το πολύ γνωστό και ωραίο τραγούδι του «Καράβια αλήτες» (σε στίχους Φώντα Λάδη), με τον Γιάννη Πουλόπουλο.

Στις «Ζαβολιές» η Χαριτίνη Καρόλου υποδύεται για πρώτη φορά μια αστή, που διοργανώνει πάρτυ, που συναναστρέφεται άτομα της «υψηλής κοινωνίας» κ.λπ., έναν ρόλο δηλαδή, που θα εμφανίσει, με τις όποιες διαφοροποιήσεις του, και σε άλλες ταινίες στη συνέχεια.

Μια επόμενη ταινία, που έχει δεινοπαθήσει από τις περικοπές, καθώς υπάρχει διαθέσιμη μόνο σε μια κόπια των 67 λεπτών(!) είναι και «Η Ανταρσία των 10» (1970) του Ερρίκου Ανδρέου, με μουσική και πάλι του Σταύρου Ξαρχάκου. Σ’ αυτήν η Χαριτίνη Καρόλου θα υποδυόταν τη σύζυγο τού καπετάνιου ενός ποντοπόρου καραβιού, ο οποίος θα πέθαινε εν πλω – με το πλήρωμα να στασιάζει κατά του υπάρχου (Άγγελος Αντωνόπουλος), που θα αναλάμβανε εν τω μεταξύ τη διοίκηση. Η παρουσία τής χήρας στο πλοίο θα αναστατώσει το πλήρωμα, με την Χαριτίνη Καρόλου να περιφέρεται σαν τη μύγα μεσ’ στο γάλα, μέσα σ’ αυτόν τον απομονωμένο και ανδροκρατούμενο χώρο.

Το σάουντρακ της ταινίας «Αεροσυνοδός» (1971) του Σούλη Γεωργιάδη, με την Χαριτίνη Καρόλου στον πρωταγωνιστικό ρόλο και με τις μουσικές του Γιώργου Θεοδοσιάδη [Potfleur, 2003]

 Χαριτίνη Καρόλου, Χρήστος Νομικός και Καίτη Ιμπροχώρη στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη «Οι Αμαρτωλοί» (1971)

Στις «Όμορφες Μέρες» (1970) του Κώστα Ασημακόπουλου, με τις ωραίες μουσικές και τα τραγούδια του Γιάννη Σπανού, η Χαριτίνη Καρόλου θα υποδυόταν τη γραμματέα και φίλη τής πλούσιας αλλά ασθενούς Αλεξάνδρας Λαδικού, που φθάνει στην Πάτμο, προκειμένου να περάσει ήσυχα την τελευταία φάση της ζωής της – εκεί όπου θα την επισκεπτόταν και η Καρόλου, για να της συμπαρασταθεί. Ο ρόλος τής καλής ηθοποιού δίνει τη δική του διάσταση στο σενάριο και βεβαίως στην εξέλιξη της ιστορίας.

Στην ταινία «Αεροσυνοδός» (1971) του Σούλη Γεωργιάδη, με την έξοχη euro-lounge μουσική του Γιώργου Θεοδοσιάδη, η Χαριτίνη Καρόλου θα υποδυόταν μία φινετσάτη αεροσυνοδό της Ολυμπιακής, η οποία γνωρίζει στη Ρώμη και ερωτεύεται έναν έλληνα… εφοπλιστή (Φαίδων Γεωργίτσης). Μόνο που κανείς από τους δύο ερωτευμένους δεν αποκαλύπτει από την αρχή την πραγματική του ταυτότητα, στοιχείο που, ωστόσο, δεν θα αποτελέσει εμπόδιο στην ευτυχία τους. Και σ’ αυτή την… αεράτη κομεντί έχουμε έναν ρόλο, που ταιριάζει «γάντι» στην όμορφη ηθοποιό.

Η Χαριτίνη Καρόλου εξώφυλλο στο περιοδικό «Ραδιοτηλεόρασις» [τεύχος #169, 6-12 Μαΐου 1973], όταν πρωταγωνιστούσε στα σίριαλ «Κεκλεισμένων των Θυρών» και «Μαρίνα Αυγέρη»

Με το στυλ και την κλάση, που τροφοδοτούνταν από το ταλέντο, την κατατομή, και το παράστημά της, η Χαριτίνη Καρόλου εμφανίζεται σε θέση ουσιαστική στον πιο γνωστό ίσως ρόλο τής κινηματογραφικής διαδρομής της – ως Μάρθα Νίκογλου στην ταινία του Γιάννη Δαλιανίδη «Οι Αμαρτωλοί» (1971), που είχε για πρωταγωνιστές την Μπέττυ Λιβανού και τον Χρήστο Νομικό.

Ο ρόλος της, εκείνος της επηρμένης αστής, που θέλει, και ξέρει, να επιλέγει και όχι να επιλέγεται είναι κεντημένος (από την ίδια) με μεγάλη μαεστρία, βγάζοντας τη σιγουριά και την αυθάδεια που απαιτείται – ασχέτως του σεναριακού χειρισμού στο τέλος. Το δε ερωτικό τρίο, που κινηματογραφεί ο Δαλιανίδης, με Χαριτίνη Καρόλου, Χρήστο Νομικό και Καίτη Ιμπροχώρη δείχνει, ανάμεσα σε άλλα, και τα όρια του μέινστριμ κινηματογράφου της εποχής, που προσπαθούσε να βρει τα πατήματά του, ενόσω κάλπαζε ξοπίσω του η τηλεόραση.

 «Η Ανταρσία των 10» (1970) του Ερρίκου Ανδρέου και «Το Κρυφό Σπίτι της Αγγέλας» (1972) του Τζαν Κρίστιαν

 Οι Χαριτίνη Καρόλου και Πέτρος Κυρίμης στην ταινία «Το Κρυφό Σπίτι της Αγγέλας» (1972) του Τζαν Κρίστιαν

Στην οποία τηλεόραση, την ίδια εποχή, η Χαριτίνη Καρόλου θα πρωταγωνιστούσε σε απανωτές εκπομπές, που θα γνώριζαν επίσης μεγάλη επιτυχία, όπως το δικαστικό σίριαλ του Θάνου Σαντά «Κεκλεισμένων των Θυρών» (1972-75) και το δραματικό «Μαρίνα Αυγέρη» (1973), δίπλα στην Τζένη Καρέζη και τον Κώστα Καζάκο. Από ’κει και το εξώφυλλό της στο περιοδικό «Ραδιοτηλεόρασις» (τεύχος #169, 6-12 Μαΐου 1973).

Μία άλλη ταινία, με πρωταγωνίστρια την Χαριτίνη Καρόλου, που έχει «γράψει» πολύ στη μνήμη των παλαιοτέρων, όλων εκείνων που είχαν προλάβει να τη δουν στις αίθουσες, σε πρώτο χρόνο, είναι η περιώνυμη «Το Κρυφό Σπίτι της Αγγέλας» (1972) του Ελληνοαμερικανού Τζαν Κρίστιαν.

Σπίτι, όπως λέμε «σπίτι», μια πολυτελής κατοικία δηλαδή, στην οποία κατέφευγαν, για να βρουν ερωτική συντροφιά, διάφοροι προύχοντες και υψηλά ιστάμενοι της κοινωνίας, που θα «εξυπηρετούνταν» από την Αγγέλα (Χαριτίνη Καρόλου) – μια σκληρή προαγωγό, η οποία, κινούμενη ανάμεσα στον υπόκοσμο και την μπουρζουαζία, εκμεταλλευόταν και εκβίαζε ακόμη και ανήλικες.

Η ταινία έχει ενδιαφέρον από πολλές πλευρές – ακόμη και από το flower-power τραγούδι «Είμαστε εμείς» των Blue Birds, που ακούγεται στους τίτλους αρχής και που προσδιορίζει, κατά μίαν έννοια, και τη νεανική διάσταση του σεναρίου. «Τα παιδιά που ’χουν μαλλιά μακριά και σακάκια και φλόγα στην καρδιά», όπως ακούμε στο τραγούδι, είναι τα παιδιά της ταινίας (υποδύονται η Καίτη Γρηγοράτου και ο Πέτρος Κυρίμης), που θα παρασύρουν όμως με το αυτοκίνητό τους έναν άνθρωπο, εγκαταλείποντάς τον, πριν βρεθούν μπλεγμένα σε μια υπόθεση εκβιασμού και μαστροπείας.

«Το Κρυφό Σπίτι της Αγγέλας» (1972) του Τζαν Κρίστιαν από διαφημιστική καταχώρηση της εποχής

Το σκηνικό που στήνει η Αγγέλα είναι διεφθαρμένο εις διπλούν, αφού δεν λειτουργεί μόνον ως προαγωγός, μα και ως εκβιάστρια, καθώς ο συνεργάτης της (υποδύεται ο Μιχάλης Μαραγκάκης) φωτογραφίζει κρυφά μέσα στο «σπίτι» τις περιπτύξεις των μεσόκοπων, ζητώντας τους λεφτά στη συνέχεια, ίνα παραδώσει φωτογραφίες και φιλμ, ώστε να γλιτώσουν τη διαπόμπευση. «Αυτό είναι εκβιασμός» θα του πει, σε κάποια φάση, ένας μεγαλογιατρός, για να του απαντήσει ο Μαραγκάκης, στην ωραιότερη ατάκα της ταινίας, «ε, δεν μπορούμε να κάνουμε όλοι εγχειρήσεις»…

Η Χαριτίνη Καρόλου χειρίζεται εντελώς πειστικά και αφοπλιστικά έναν πολύ τολμηρό και τελείως κόντρα ρόλο, πείθοντας ασυζητητί πως ήταν γραμμένος για ’κείνην.

Λίγο πριν και κατά την διάρκεια των πρώτων ετών της μεταπολίτευσης ο ελληνικός κινηματογράφος βρίσκεται στο ναδίρ, με την τηλεόραση και το θέατρο να απορροφούν τις δραστηριότητες των ηθοποιών. Έτσι η Χαριτίνη Καρόλου θα εμφανιζόταν σε επεισόδια της σειράς «Αληθινές Ιστορίες», που θα άρχιζε να προβάλλεται στο ΕΙΡΤ την άνοιξη του ’74, επιπλέον στο σίριαλ «Μενεξεδένια Πολιτεία» (ΕΙΡΤ, 1975) σε σκηνοθεσία Κώστα Φέρρη (από το μυθιστόρημα του Άγγελου Τερζάκη) και ακόμη στη «Λέσχη Μυστηρίου» (ΕΡΤ, 1976-77) σε σκηνοθεσία Σούλη Γεωργιάδη, στην οποία πρωταγωνιστούσε ο Γιώργος Σίσκος (ως αστυνόμος Λέκκας). Η Χαριτίνη Καρόλου βασικά παρουσίαζε την εκπομπή, που θα ξεκινούσε να προβάλλεται τον Ιανουάριο του ’76, ημέρα Κυριακή στις 2:30 το μεσημέρι, ενώ θα πρωταγωνιστούσε κιόλας σε κάποια επεισόδια. Τέλος, μια ανάλογη σειρά αστυνομικής φύσεως, σε σενάριo του Γιάννη Μαρή, ήταν και οι «Υποψίες» (ΕΡΤ, 1977), με το δίδυμο Γιώργος Σίσκος-Χαριτίνη Καρόλου και πάλι να κυριαρχεί.

Φυσικά, στο θέατρο η διαδρομή της Χαριτίνης Καρόλου ήταν μεγαλύτερη εκείνων του κινηματογράφου και της τηλεόρασης, καθώς η άξια ηθοποιός θα εμφανιζόταν στη σκηνή από τις αρχές της δεκαετίας του ’60 έως και εσχάτως (αν και με κάποιο μεγάλο κενό στην τελευταία φάση της).

Την κωμωδία «Από την Αθήνα με Αγάπη» (1972) των Ασημάκη Γιαλαμά-Κώστα Πρετεντέρη σε σκηνοθεσία Δημήτρη Μαλαβέτα, που θα ανέβαινε στο Θέατρον Ρουαγιάλ, από τον θίασο Γιάννη Γκιωνάκη-Νίκου Ρίζου-Γιάννη Μιχαλόπουλου-Καίτης Παπανίκα-Γιώργου Μούτσιου.

Τη ρομαντική, δραματική κομεντί «Η Θεατρίνα» (1972-1973) του W. Somerset Maugham, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Παπαμιχαήλ και μετάφραση Μάριου Πλωρίτη, που θα ανέβαινε από το θίασο Αλίκης Βουγιουκλάκη-Δημήτρη Παπαμιχαήλ στο Θέατρον Αλίκη. Αλίκη Βουγιουκλάκη και Χαριτίνη Καρόλου θα συμπρωταγωνιστούσαν και στην κινηματογραφική διασκευή τού έργου τού Σόμερσετ Μομ, ως «Πονηρό Θηλυκό… Κατεργάρα Γυναίκα!» (1980), σε σκηνοθεσία Κώστα Καραγιάννη – μια ταινία που θα σηματοδοτούσε την επανεμφάνιση της Αλίκης στην οθόνη, μετά από επτά χρόνια, και που θα αποτελούσε ταυτόχρονα και μια μεγάλη προσωπική επιτυχία για την Χαριτίνη Καρόλου στο ρόλο της Μόνικας (του αντίπαλου δέους της Αλίκης στην ταινία).

Η Χαριτίνη Καρόλου θα εμφανιζόταν επίσης στην κωμωδία «Ο Αφελής» (1973) του Δημήτρη Ψαθά, που θα ανέβαινε στο Θέατρον Απόλλων από τον θίασο Γιάννη Γκιωνάκη, όπως και στο κοινωνικό-φεμινιστικό «Ανάλαφρες τον Αύγουστο» (1976-77) της Denise Bonal, σε σκηνοθεσία Κωστή Τσώνου και μουσική Μίμη Πλέσσα, στο Θέατρο Όρβο, ως μέλος του θιάσου Άννας Φόνσου-Ελένης Ερήμου-Έλενας Ναθαναήλ-Χαριτίνης Καρόλου. Επτά νεαρές έγκυες σκέπτονται γύρω από το μελλοντικό παιδί τους. Να το «κρατήσουν», να κάνουν έκτρωση ή να το «πουλήσουν» σ’ ένα άτεκνο ζευγάρι… Τι θα πει ο κόσμος; Ένα έργο που σόκαρε στην εποχή του.

Θα ακολουθούσαν πολλές ακόμη κομεντί και κωμωδίες, με την Χαριτίνη Καρόλου πάντα σε πρώτους ρόλους, όπως η «Μια Όμορφη Κυριακή του Σεπτέμβρη» του Ugo Betti, που θα ανέβαινε τηλεοπτικά, στην ΕΡΤ, στο «Θέατρο της Δευτέρας», «Οι Ερωτιάρηδες» (1980) του Βασίλη Παπαδόπουλου σε σκηνοθεσία Δημήτρη Νικολαΐδη, στο Θέατρο Μετροπόλιταν, με τον θίασο Νίκου Ρίζου-Βάσου Αδριανού-Χαριτίνης Καρόλου, η «Πέπσι» (1984) της Pierrette Bruno σε σκηνοθεσία Γιώργου Θεοδοσιάδη και μουσική Μίμη Πλέσσα, στο Θέατρο Μινώα, με τον θίασο Ζωής Λάσκαρη (επρόκειτο για το έργο που είχε ανεβάσει και η Έλλη Λαμπέτη, τη σεζόν 1966-67), το «Μη Λες Ψέμματα» (1984-85) του Félicien Marceau, σε σκηνοθεσία Ντίνου Ηλιόπουλου, στο θέατρο της Οδού Φιλελλήνων κ.ά.

Η τελευταία εμφάνιση της Χαριτίνης Καρόλου, στη σκηνή, θα συνέβαινε στο κλασικό πλέον έργο του Jean Genet «Το Μπαλκόνι», σε σκηνοθεσία Γιώργου Λιβανού, που θα ξεκινούσε τον προηγούμενο Μάρτιο (2023), στο Studio Κυψέλης.

Δώστε βάση!

Συμφωνώ απόλυτα ότι μάνα είναι μόνο μία, ωστόσο η δική μου μητέρα έχει αποδείξει έμπρακτα ότι αγαπά και φροντίζει τον σύζυγό μου σαν να είναι πραγματικά παιδί της.

Για να είμαι ειλικρινής, πολλές φορές τον στηρίζει περισσότερο από την ίδια του τη μητέρα, η οποία ζει μακριά και δυστυχώς δεν είναι ιδιαίτερα παρούσα στη ζωή μας.

Η μητέρα μου τον έχει δεχτεί με όλη της την καρδιά στην οικογένειά μας. Δεν παραλείπει ποτέ να μαγειρεύει τα αγαπημένα του φαγητά και είναι πάντα έτοιμη να του προσφέρει κάθε βοήθεια και υποστήριξη. Γι’ αυτό πιστεύω πως δεν είναι καθόλου υπερβολικό ή παράξενο να την αποκαλεί «μητέρα». Όταν παντρευτήκαμε, του εξήγησα ότι πλέον οι γονείς μου είναι και δικοί του γονείς και ότι θα ήθελα να τους νιώθει δικούς του ανθρώπους.

Εκείνος όμως μου εξήγησε ότι του είναι πολύ δύσκολο να την αποκαλεί «μητέρα». Δεν το αισθάνεται φυσικό και δεν μπορεί να το κάνει αυθόρμητα, παρόλο που αναγνωρίζει την αγάπη και την καλοσύνη της απέναντί του. Δεν είναι θέμα ότι δεν τη σέβεται ή δεν την αγαπά. Αντίθετα, γνωρίζει πολύ καλά πόσο πολύτιμη είναι η παρουσία της στη ζωή μας και πόσο τον φροντίζει. Απλά, λέει ότι δεν μπορεί να εκφράσει αυτή τη σχέση με τη συγκεκριμένη λέξη.

Η λύση που έχει βρει μέχρι στιγμής είναι να της μιλά ευγενικά στον πληθυντικό και να την αποκαλεί «κυρία Μαρία». Αυτό όμως με στεναχωρεί, γιατί μου φαίνεται πως κρατάει απόσταση και δεν εκφράζει πλήρως τη ζεστασιά που υπάρχει μεταξύ μας. Η μητέρα μου είναι διακριτική και ποτέ δεν παραπονέθηκε, αλλά διαισθάνομαι πως βαθιά μέσα της θα ήθελε πολύ να την αποκαλεί «μητέρα».

Κάποιες φορές, σε πιο χαλαρές στιγμές, του ξεφεύγει κανένα πιο οικείο όπως: «Κυρά Μαρία, φτιάξε μου έναν καφέ με τα χεράκια σου!». Παρόλα αυτά, εγώ θα επιθυμούσα βαθιά να καταφέρει να την αποκαλεί «μητέρα», γιατί νιώθω πως έτσι θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο ο ήδη δυνατός δεσμός που υπάρχει μεταξύ τους.