Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας ζήτησε να ξεκινήσει από την αρχή, παρότι οι δηλώσεις μεταδίδονταν απευθείας.

Σε απανωτές «γκάφες» έπεσε ο Κώστας Τασούλας κατά τις δηλώσεις του μετά τη μεγάλη στρατιωτική παρέλαση για την Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας εμφανίστηκε αρχικά αμήχανος και απροετοίμαστος και λίγο μετά την έναρξη της δήλωσης σταμάτησε και ζήτησε να ξεκινήσει από την αρχή.

Το βίντεο με τις αποτυχημένες προσπάθειες του Προέδρου της Δημοκρατίας:

Όμως οι δηλώσεις της πολιτειακής και πολιτικής ηγεσίας μεταδίδονταν απευθείας από την ΕΡΤ, οπότε το λεκτικό «στραβοπάτημα» του Κώστα Τασούλα μεταδόθηκε live.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έπεσε και σε δεύτερο λάθος κατά την διάρκεια της δήλωσης, καθώς έκανε αναφορά στο … 1981 ως σταθμό για τους αγώνες του Έθνους! Ο Κώστας Τασούλας δεν αναφερόταν φυσικά στη νίκη του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές, αλλά στο … 1881 όταν και ενσωματώθηκε στην Ελλάδα η Θεσσαλία.

Κωνσταντίνος Τασούλας: Το “λάθος” του κατά τη διάρκεια της δήλωσής του για την 25η Μαρτίου – “Να το πω από την αρχή”

Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, διέκοψε κάποια στιγμή το μήνυμά του για την 25η Μαρτίου και ζήτησε να το διατυπώσει από την αρχή, αγνοώντας πως όσα έλεγε, μεταδίδονταν live.

Σε ένα μικρό λάθος υπέπεσε ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, στο μήνυμα που έστειλε για την επέτειο της 25ης Μαρτίου, μετά την ολοκλήρωση της μεγάλης στρατιωτικής παρέλασης στην Αθήνα. Συγκεκριμένα, ο κ Τασούλας διέκοψε κάποια στιγμή τη δήλωσή του και ζήτησε να την πει από την αρχή, αγνοώντας πως όσα έλεγε, μεταδίδονταν live.

Στη συνέχεια, όμως, διατύπωσε το μήνυμά του για την 25η Μαρτίου, σημειώνοντας πως «το 1821 οι πρόγονοι μας ανέλαβαν την ευθύνη της ελευθερίας, σήμερα εμείς ας τους τιμήσουμε ασκώντας την ελευθερία ενωμένοι, μονιασμένοι και με ευθύνη. Αυτό αξίζει στους αγωνιστές του 1821».

Δείτε το βίντεο:

Το μήνυμα Τασούλα για την 25η Μαρτίου

«Το 1821 οι πρόγονοι μας ανέλαβαν την ευθύνη της ελευθερίας, σήμερα εμείς ας τους τιμήσουμε ασκώντας την ελευθερία ενωμένοι, μονιασμένοι και με ευθύνη. Αυτό αξίζει στους αγωνιστές του 1821», δήλωσε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Κωνσταντίνος Τασούλας, μετά τη στρατιωτική παρέλαση της Αθήνας για την 25η Μαρτίου.

Όπως είπε «σήμερα γιορτάζουμε και τιμούμε την απελευθερωτική επανάσταση του 1821 που ξέσπασε πριν 205 χρόνια κηρύσσοντας ενώπιον θεού και ανθρώπων την πολιτική ύπαρξη του Ελληνικού Έθνους. Η επανάσταση ξεκίνησε κόντρα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία και κόντρα σε όλα τα ποσοτικά δεδομένα και οδήγησε στο 1830 στη διεθνή αναγνώριση. Συνεχίστηκε το 1864, στους Βαλκανικούς πολέμους έως και το 1947 με την απελευθέρωση των Δωδεκανήσων».

Δείτε το βίντεο:

«Αυτή τη δοξασμένη αφετηρία γιορτάζουμε σήμερα με την κατοχυρωμένη ελευθερία μέσα σε έναν κόσμο που είναι πολλαπλά ταραγμένος και αβέβαιος» πρόσθεσε ο κ. Τασούλας. «Το 1821 οι πρόγονοι μας ανέλαβαν την ευθύνη της ελευθερίας, σήμερα εμείς ας τους τιμήσουμε ασκώντας την ελευθερία ενωμένοι, μονιασμένοι και με ευθύνη. Αυτό αξίζει στους αγωνιστές του 1821, ως μάθημα δικό μας προς εκείνα τα διδάγματα. Χρόνια πολλά για τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου» κατέληξε ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας.

«Νιώθω μεγάλη τιμή που λαμβάνω μέρος ως μαθήτρια σε αυτή την παρέλαση» δήλωσε η κυρία Σοφία

Η κυρία Σοφία, ηλικίας 82 ετών, μαθήτρια της… πρώτης Λυκείου του Εσπερινού ΕΠΑΛ της Ρόδου, παρέλασε σήμερα, στην Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου μαζί με εκατοντάδες μαθητές από όλα τα σχολεία της Ρόδου και καταχειροκροτήθηκε.

«Νιώθω μεγάλη τιμή που λαμβάνω μέρος ως μαθήτρια σε αυτή την παρέλαση» δήλωσε η ίδια, όπως αναφέρει η rodiaki.gr. «Ευχαριστώ τον διευθυντή του σχολείου που μου πρότεινε να παρελάσω σε αυτή την ηλικία. Δεν σας κρύβω ότι είμαι πολύ συγκινημένη λόγω της ημέρας και εύχομαι σε όλο τον κόσμο υγεία και ηρεμία. Ειρήνη και τίποτε άλλο. Ειδικά αυτές τις μέρες που βιώνουμε πολέμους», κατέληξε η ίδια.

Δείτε φωτογραφίες:

Η κυρία Σοφία παρέλασε σήμερα, στην Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου μαζί με εκατοντάδες μαθητές από όλα τα σχολεία της Ρόδου

Η κυρία Σοφία παρέλασε σήμερα, στην Εθνική Επέτειο της 25ης Μαρτίου μαζί με εκατοντάδες μαθητές από όλα τα σχολεία της Ρόδου

Με τη σειρά του, ο διευθυντής του σχολείου κ. Νίκος Οικονόμος, εξέφρασε κι ο ίδιος την περηφάνια του αλλά και τη συγκίνησή του, επειδή το σχολείο του, που αποτελείται από ενήλικες μαθητές, μπόρεσε για πρώτη φορά ίσως μετά από πολλά χρόνια, να πάρει μέρος συντεταγμένα στην παρέλαση για τον εορτασμό της Εθνικής μας Επετείου.

«Προσωπικά είναι η τελευταία φορά που συνοδεύω το σχολείο μου, καθώς σε ελάχιστους μήνες συνταξιοδοτούμαι. Ευχαριστώ τους μικρούς και μεγάλους μαθητές μου που παίρνουν μέρος σε αυτή την παρέλαση για να εκπροσωπήσουν το σχολείο μας.

Θέλω να ευχαριστήσω και προσωπικά όλους τους μαθητές που γνώρισα όλα αυτά τα χρόνια και οι οποίοι ξεπερνούν τις 8.000 περίπου σε όλα τα σχολεία και να εκφράσω τον θαυμασμό μου για την κυρία Σοφία, που σήμερα, στα 82 της χρόνια παίρνει μέρος στην σπουδαία αυτή παρέλαση της Εθνικής μας Επετείου της 25ης Μαρτίου», σημείωσε ο κ. Οικονόμος.

Στις εορταστικές εκδηλώσεις που έγιναν στη Ρόδο, την κυβέρνηση εκπροσώπησε η υπουργός Τουρισμού, Όλγα Κεφαλογιάννη, και τη βουλή των Ελλήνων, ο βουλευτής Δωδεκανήσου, Γιάννης Παππάς.

Η δημοσιογράφος δημοσίευσε φωτογραφίες, όπου τη βλέπουμε να βγάζει φρεσκοψημένα ψωμιά από τον φούρνο.

Η Σία Κοσιώνη, μπήκε στην κουζίνα της και μαγείρεψε παραδοσιακά για τη σημερινή ημέρα, δημοσιεύοντας μερικά στιγμιότυπα στον προσωπικό της λογαριασμό στο instagram.

Δείτε τις φωτογραφίες:

Η δημοσιογράφος δημοσίευσε φωτογραφίες, όπου τη βλέπουμε να βγάζει φρεσκοψημένα ψωμιά από τον φούρνο, σε μια ανάρτηση που συνδέεται άμεσα με το παραδοσιακό τραπέζι της ημέρας.

“Σκορδαλιά χωρίς φρέσκο ψωμάκι δεν γίνεται! Μμμμμμ…. Χρόνια πολλά σε όλους!”, γράφει η Σία Κοσιώνη στην ανάρτησή της.

Νωρίτερα, η δημοσιογράφος είχε μια δημοσίευση για την εθνική επέτειο της 25ης Μαρτίου. “Χρόνια πολλά Ελλάδα μας”, έγραψε.

Παιδιά στον Πύργο παρήλασαν με μαύρες κορδέλες στη μνήμη συμμαθητή τους

Η εθνική επέτειος της 25ης Μαρτίου στον Πύργο Ηλείας διεξήχθη φέτος κάτω από ένα πέπλο βαθιάς και ανείπωτης θλίψης, μετατρέποντας την καθιερωμένη γιορτή της πατρίδας σε μια κορυφαία στιγμή συλλογικού πένθους και απόδοσης τιμής.

Ενώ οι δρόμοι της πόλης ήταν γεμάτοι από κόσμο που είχε συγκεντρωθεί για να χειροκροτήσει τη νεολαία, η εμφάνιση των μαθητών του 4ου Γενικού Λυκείου Πύργου άλλαξε άρδην το κλίμα, προκαλώντας ρίγη συγκίνησης και δάκρυα στα μάτια των παρευρισκομένων.

Δείτε το βίντεο:

Οι έφηβοι μαθητές δεν παρέλασαν μόνο για να τιμήσουν τους ήρωες του 1821, αλλά κυρίως για να αποχαιρετήσουν με τον δικό τους, μοναδικό τρόπο τον αγαπημένο τους συμμαθητή, τον Ασημάκη, που έφυγε τόσο πρόωρα και άδικα από τη ζωή.

Η τοπική κοινωνία παραμένει συγκλονισμένη από το τραγικό συμβάν που σημειώθηκε την Παρασκευή 13 Μαρτίου, όταν ο νεαρός μαθητής έχασε τη ζωή του έπειτα από μια μοιραία πτώση από τον τρίτο όροφο πολυκατοικίας στην πόλη του Πύργου. Η είδηση του θανάτου του βύθισε στο απόλυτο σκοτάδι την οικογένειά του και άφησε ένα δυσαναπλήρωτο κενό στις σχολικές αίθουσες, στους φίλους του και στους εκπαιδευτικούς που τον γνώριζαν και τον αγαπούσαν. Η απώλεια ενός νέου ανθρώπου είναι πάντα μια πληγή που δύσκολα κλείνει, και η σημερινή επέτειος λειτούργησε ως μια δημόσια έκφραση αυτής της εσωτερικής οδύνης που βιώνει ολόκληρη η πόλη.

Κατά τη διάρκεια της παρέλασης, οι μαθητές του 4ου Λυκείου αποτέλεσαν το πιο δυνατό σύμβολο αλληλεγγύης και μνήμης. Με τα πρόσωπά τους σκυθρωπά και τη συγκίνηση να διαγράφεται έντονα σε κάθε τους κίνηση, οι νεαροί φίλοι του Ασημάκη επέλεξαν να φέρουν μαύρες κορδέλες στα ρούχα τους, ως ένδειξη πένθους για τον χαμό του συμμαθητή τους.

Η σιωπή που επικράτησε τη στιγμή που το συγκεκριμένο τμήμα περνούσε μπροστά από την εξέδρα των επισήμων και το πλήθος ήταν εκκωφαντική. Δεν ήταν μια συνηθισμένη μαθητική διέλευση, αλλά μια ιερή πομπή μνήμης που μετέφερε το μήνυμα ότι ο Ασημάκης θα παραμείνει για πάντα παρών στις καρδιές και τις σκέψεις τους.

Το σταθερό αλλά βαρύ βήμα των μαθητών στους δρόμους του Πύργου απέδειξε ότι η νεολαία διαθέτει βαθιά αντανακλαστικά σεβασμού και ανθρωπιάς. Η απόφασή τους να τιμήσουν τον φίλο τους με αυτόν τον αξιοπρεπή και σιωπηλό τρόπο συγκίνησε ακόμη και τους πιο σκληρούς, θυμίζοντας σε όλους ότι η ουσία των εθνικών επετείων κρύβεται στην ενότητα και την αγάπη για τον συνάνθρωπο.

Τραγωδία στον Βόλο: Νεκρές δύο γυναίκες από έκρηξη σε διαμέρισμα

Ηλικίας 80 και 60 ετών οι δύο γυναίκες – Τραυματίστηκε και ένας 39χρονος που είναι γιος της μιας εκ των δύο γυναικών

Έκρηξη με απολογισμό δύο γυναίκες να χάσουν τη ζωή τους σημειώθηκε το μεσημέρι της 25ης Μαρτίου στην περιοχή της Αγίας Παρασκευής στον Βόλο.

Η τραγωδία σημειώθηκε λίγο πριν τις 16:00, όταν μια δυνατή έκρηξη αναστάτωσε τη γειτονιά, προκαλώντας πανικό στους κατοίκους.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες του thenewspaper.gr οι δύο γυναίκες που έχασαν τη ζωή τους ήταν ηλικίας περίπου 80 και 60 ετών.

Παράλληλα, ένα ακόμη άτομο 39 ετών – κατά πληροφορίες γιος της μιας εκ των δύο γυναικών – τραυματίστηκε και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο στο νοσοκομείο για την παροχή των πρώτων βοηθειών καθώς είναι πολυεγκαυματίας.

Οι πρώτες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για έκρηξη φιάλης υγραερίου, πιθανόν από σόμπα, ωστόσο τα ακριβή αίτια διερευνώνται από τις αρμόδιες αρχές.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες:

Περαστικοί τον κατέγραψαν σε βίντεο να περπατά με σταθερό βήμα και αποφασιστικότητα στην οδό Παπανδρέου

Αν και οι εορταστικές εκδηλώσεις στα Χανιά ακυρώθηκαν λόγω της κακοκαιρίας, ένας πολίτης αποφάσισε να τιμήσει την 25η Μαρτίου κάνοντας παρέλαση ολομόναχος, στο κέντρο της πόλης.

Δείτε το βίντεο:

Οι αρχές αποφάσισαν την ακύρωση των μαθητικών και στρατιωτικών παρελάσεων για την 25η Μαρτίου, στην πόλη, λόγω της έντονης κακοκαιρίας που πλήττει (και) σήμερα τα Χανιά. Ωστόσο,

ένας πολίτης φόρεσε τα γιορτινά του, αψήφησε την βροχή και το κρύο και δίδαξε τι σημαίνει αφοσίωση και σεβασμό προς τους ήρωες του 1821.

Περαστικοί τον είδαν με σταθερό βήμα και αποφασιστικότητα να περπατά την οδό Παπανδρέου χωρίς να ενοχλείται από τις ψιχάλες της βροχής.

Όσοι τον είδαν, ξεκίνησαν να χειροκροτούν την κίνησή του η οποία θύμισε σε όλους τι σημαίνει η αγάπη για την πατρίδα.

Πληροφορίες από kriti360.gr

Με ανάρτησή της στα social media συνέδεσε το μήνυμα της εθνικής επετείου με την αντίσταση στη λήθη και την αδικία, απευθύνοντας ιδιαίτερο κάλεσμα στη νέα γενιά.

Με αναφορά στο ιστορικό και συμβολικό φορτίο της 25ης Μαρτίου, η Μαρία Καρυστιανού επανήλθε με νέα δημόσια παρέμβαση στα social media, συνδέοντας το μήνυμα της εθνικής επετείου με την ανάγκη για ελευθερία, δικαιοσύνη και συλλογική εγρήγορση.

Δείτε την ανάρτηση:

25η Μαρτίου:
Ημέρα Μνήμης, Ευθύνης, Ηρωισμού & μεγάλης Θρησκευτικής Εορτής!

Σήμερα ΤΙΜΟΥΜΕ τους ήρωες μας που αντί για απόγνωση προέταξαν ΔΥΝΑΜΗ & ΣΘΕΝΟΣ ΨΥΧΗΣ και μετουσίωσαν την ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ σε ΠΙΣΤΗ, ΣΥΜΠΝΟΙΑ & ΑΓΩΝΑ.

Έδωσαν το αίμα τους για την ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ μας… pic.twitter.com/IrBHPR8oab

— Maria Karystianou (@mkaristianou) March 25, 2026

Στην ανάρτησή της, η Μαρία Καρυστιανού χαρακτηρίζει την 25η Μαρτίου ημέρα μνήμης, ευθύνης και ηρωισμού, αλλά και μεγάλη θρησκευτική εορτή, αποτίοντας φόρο τιμής στους αγωνιστές του 1821. Όπως σημειώνει, οι ήρωες της Επανάστασης επέλεξαν απέναντι στην απόγνωση τη δύναμη και το σθένος ψυχής, μετατρέποντας την αγάπη για την ελευθερία σε πίστη, σύμπνοια και αγώνα.

Η Μαρία Καρυστιανού τονίζει ότι η παρακαταθήκη εκείνης της γενιάς συνιστά και για το παρόν ένα σαφές χρέος: την άρνηση της λήθης και της αδικίας, καθώς και τη διαρκή επιμονή στην ελπίδα και την αλήθεια. Στο ίδιο πλαίσιο, χρησιμοποιεί τη μορφή του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη ως συμβολική αναφορά, καλώντας σε έναν νέο αγώνα για την αποτίναξη «ενός άλλης μορφής ζυγού» και για την αποκατάσταση της ελευθερίας και της δικαιοσύνης στη χώρα.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνει στους νέους, τους οποίους περιγράφει ως τη δύναμη που μπορεί να ανατρέψει το παλιό και φθαρμένο, ανοίγοντας τον δρόμο για μια διαφορετική προοπτική. Κλείνοντας το μήνυμά της, απευθύνει ευχές για την εθνική επέτειο προς όλους τους Ελληνες και τις Ελληνίδες, αλλά και προς όσους, όπως αναφέρει, «δεν σκύβουν το κεφάλι και επιμένουν να στέκονται όρθιοι»

Η ανάρτηση της Μαρίας Καρυστιανού

«25η Μαρτίου: Ημέρα Μνήμης, Ευθύνης, Ηρωισμού & μεγάλης Θρησκευτικής Εορτής!

Σήμερα ΤΙΜΟΥΜΕ τους ήρωες μας που αντί για απόγνωση προέταξαν ΔΥΝΑΜΗ & ΣΘΕΝΟΣ ΨΥΧΗΣ και μετουσίωσαν την ΑΓΑΠΗ ΓΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ σε ΠΙΣΤΗ, ΣΥΜΠΝΟΙΑ & ΑΓΩΝΑ.

Έδωσαν το αίμα τους για την ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΗ μας και μας δίδαξαν να μην σκύβουμε το κεφάλι στην αδικία, στην υποδούλωση και τον αυταρχισμό.

Έχουμε όμως και εμείς χρέος ΝΑ ΦΑΝΟΥΜΕ ΑΝΤΑΞΙΟΙ στην πολύτιμη παρακαταθήκη που μας άφησαν!

ΝΑ αρνηθούμε τη λήθη και την αδικία!

ΝΑ πολεμάμε για την ελπίδα και την αλήθεια.

Ως νέος ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ ΝΑ αποτινάξουμε τον άλλης μορφής ζυγό που μας συνθλίβει και να φέρουμε την Ελευθερία και τη Δικαιοσύνη στην πολύπαθη πατρίδα μας και τους πολίτες της!

Το προβάδισμα σ’ αυτόν τον αγώνα στους ΝΕΟΥΣ, τη μόνη δύναμη που μπορεί να γκρεμίσει το σάπιο, το παλιό, το διαβρωμένο και να χαρίσει σε όλους μας την ελευθερία που τόσο πολύ ποθούμε!

Χρόνια Πολλά Ελληνίδες και Έλληνες, Χρόνια Πολλά Ελλάδα, Χρόνια Πολλά σε όσους δεν σκύβουν το κεφάλι και επιμένουν να στέκονται όρθιοι.»

Δεν πιάσαμε εύκολα παιδάκι. Αγχώθηκα και για αυτό το έκανα το τάμα»

Η Μπάγια Αντωνοπούλου λίγο πριν γεννήσει ήταν καλεσμένη της εκπομπής «Happy Day». Η δημοσιογράφος μεταξύ άλλων εξομολογήθηκε το τάμα που έκανε για να αποκτήσει παιδάκι.

Δείτε το βίντεο:

«Είμαι χαρούμενη. Είναι μια περίοδος που δεν θα την θεωρούσα όσο ιδανική όσο πίστευα αλλά είμαι καλά. Κάποια πράγματα συνέβησαν, όλα πέρασαν, όλα πήγαν καλά. Έχει εντάσεις, άγχος και κλάμα και ανησυχία. Η κάθε διαδρομή όμως, είναι μοναδική και δεν υπάρχει λάθος. Δεν χρειάζεται να νιώθεις δυνατή συνέχεια.

Ο Νίκος είναι βράχος και από την αρχή ήταν έτσι. Στην αρχή ήμασταν φίλοι αλλά δεν μου το είχε εκφράσει και δεν το είχα καταλάβει. Ήταν πολύ κύριος. Μετά το είπε. Έχει ήθος ο Νίκος, έχει αρχές από τη οικογένειά του. Όταν τον γνώρισα έλεγα ότι αυτός ο άνθρωπος είναι για οικογένεια, που να ήξερα ότι θα είναι η δική μου οικογένεια».

Δεν πιάσαμε εύκολα παιδάκι. Αγχώθηκα και για αυτό το έκανα το τάμα. Το έκανα πέρσι το καλοκαίρι στην Νάξο. Είχα πει θα το τάξω στην Παναγία της Τήνο και όταν έμεινα έγκυος στην αρχή δεν το πίστευα, έλεγα κάτι θα γίνει. Από τότε που μπήκα στη διαδικασία να μείνω έγκυος και να κάνω παιδί άλλαξαν πολλά.

Η Μπάγια της έντασης που δούλευε πολύ, έχει φύγει. Προσέχω πάρα πολύ… ότι τρώω τρώω αλλά προσέχω να είμαι καλά. Να οδηγήσω πιο προσεκτικά, να κοιμηθώ καλά. Έχω φόβους αν κλότσησε το μωρό αν είναι καλά. Τα κακά σενάρια ήταν πάντα κομμάτι του εαυτού μου αλλά έχω καταλάβει πως για να είναι καλά το παιδί μου, πρέπει να είμαι καλά και εγώ».

Τα εδώδιμα έντομα μπορεί να είναι ένα από τα σύγχρονα διατροφικά θέματα και ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα.

Στους επιχειρηματικούς κι επιστημονικούς κόλπους ακούμε να συνοδεύεται από τις λέξεις «βιωσιμότητα», «καινοτομία», «επισιτιστική κρίση», ενώ στους δυνητικούς καταναλωτές αυτή η συζήτηση συνοδεύεται κυρίως από εκφράσεις απέχθειας και σκεπτικισμό.

Μέχρι σήμερα έχουν καταγραφεί εκατοντάδες είδη εντόμων που μπορούν να καταναλωθούν με ασφάλεια από τον άνθρωπο. Για κάποια από αυτά, η κατανάλωση δεν είναι ούτε πρωτοτυπία, ούτε καινοτομία, ούτε κάποια φαεινή επιχειρηματική ιδέα. Σε διάφορες κουλτούρες, ιδιαίτερα στην Ασία, στην Αφρική και στη Λατινική Αμερική, οι άνθρωποι καταναλώνουν εδώ και αιώνες έντομα. Είτε ολόκληρα, είτε ύστερα από επεξεργασία. Και στην Ελλάδα όμως γίνονται γευσιγνωσίες εντόμων από το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας…

Στην Ευρώπη

Η έγκριση για την κατανάλωση εντός της ΕΕ της αποξηραμένης προνύμφης του κίτρινου αλευροσκώληκα έχει δοθεί ήδη από το 2021. Η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) έχει εγκρίνει για ανθρώπινη βρώση τέσσερα είδη εντόμων. Τον κίτρινο αλευροσκώληκα (Tenebrio molitor), τους γρύλους με επιστημονική ονομασία Acheta domesticus, τις ακρίδες με επιστημονική ονομασία Locusta migratoria και τις μερικώς απολιπωμένες προνύμφες αλευροσκωλήκων.  Αυτά τα έντομα χρησιμοποιούνται ήδη σε διάφορα προϊόντα διατροφής και στην Ευρώπη, όπως μπάρες πρωτεΐνης, αρτοσκευάσματα, ζυμαρικά και φυτικά μπέργκερ. Κυρίως μέσω ιντερνετικών καταστημάτων μπορεί και σήμερα κάποιος να τα αγοράσει και στην Ελλάδα. Η κατανάλωση εντόμων στην Ευρώπη υπάγεται σε ένα αυστηρό νομοθετικό πλαίσιο που απαιτεί αξιολόγηση και έγκριση. Οι αποφάσεις αυτές βασίζονται στις εκτιμήσεις της European Food Safety Authority (EFSA) που εξετάζει επιστημονικά δεδομένα πριν ανάψει πράσινο φως. Σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις διοργανώνονται γευσιγνωσίες. Στο Τορίνο τον ερχόμενο Ιούνιο θα γίνει δοκιμή από περίπου 400 άτομα σε ψωμί και μπισκότα με έντομα.

Στην Ελλάδα

Πρόσφατα, έγινε γνωστό ότι δημιουργήθηκε η πρώτη μονάδα εκτροφής και καθετοποιημένης παραγωγής εδώδιμων εντόμων και στη χώρα μας με σκοπό την ανάπτυξη προϊόντων και για ανθρώπινη κατανάλωση. Σε αυτήν τη φάρμα όπως έχουν αναφέρει οι υπεύθυνοι έχουν επιλεγεί δύο είδη εντόμων, το Tenebrio molitor (κίτρινος αλευροσκώληκας) και το Acheta domesticus (κοινός γρύλος).

Στη μονάδα θα αξιοποιούνται φρούτα και λαχανικά που ήταν για πέταμα για να ταΐζουν τα έντομα. Πρωταρχικός στόχος είναι η παραγωγή άοσμου, εξαιρετικά θρεπτικού και εδαφοβελτιωτικού λιπάσματος. Σε δεύτερο στάδιο θα παράγονται ζωοτροφές για κατοικίδια, αλλά και ζωντανό σκουλήκι για ιχθυοκαλλιέργειες και φάρμες πτηνών. Το τρίτο στάδιο θα είναι η παραγωγή energy balls, μπαρών δημητριακών και πρωτεϊνικής σκόνης για ανθρώπινη κατανάλωση.

Τι λένε οι καταναλωτές…

Ηδη οι υπεύθυνοι έχουν στα χέρια τους τα πρώτα στοιχεία από την έρευνα που τρέχει για τη διερεύνηση της ευαισθητοποίησης, της γνώσης και των πεποιθήσεων των εναλλακτικών πρωτεϊνών και των βρώσιμων εντόμων στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι υπάρχουσες έρευνες δείχνουν μεγάλα ποσοστά δυσπιστίας με τους δείκτες να ξεπερνούν το 85% και τους καταναλωτές να απαντούν ότι δεν έχουν δοκιμάσει ούτε θα ήθελαν να δοκιμάσουν στο μέλλον. Τα ποσοστά δυσπιστίας μειώνονται περίπου 10% όταν τα έντομα δεν είναι ορατά στο τελικό προϊόν. Η δυσπιστία είναι μεγάλη πρωτίστως λόγω της πολιτιστικής παράδοσης, αλλά και λόγω έλλειψης ενημέρωσης, φόβου αλλεργιών, θεωριών συνωμοσίας κ.λπ. Πάντως, οι νεότερες γενιές, αλλά και οι γυναίκες φαίνεται να είναι πιο πρόθυμες να δοκιμάσουν, με το ποσοστό δυσπιστίας να κυμαίνεται επίσης ψηλά στο 70%.

Εδώ, αξίζει να σημειώσουμε πως το περιβόητο Ε120 στα τρόφιμα αντιστοιχεί στην καρμίνη, μια φυσική κόκκινη χρωστική ουσία που παράγεται από τα αποξηραμένα θηλυκά έντομα του είδους Dactylopius coccus και βρίσκεται σε πολλές ανθρώπινες τροφές.

…και πώς αντιδρούν οι «αρνητές»

Κυρίως η έλλειψη γνώσης είναι αυτή που προκαλεί και ακραίες αντιδράσεις. Σε πρόσφατες δηλώσεις καθηγητών και επιχειρηματιών που θέλουν να ασχοληθούν με τα εδώδιμα έντομα υπήρξε σωρεία αντιδράσεων κυρίως στα social media με κάποιους από τους «στόχους» να προσφεύγουν στη Δικαιοσύνη για απειλητικά μηνύματα ακόμα και κατά της ζωής τους, ενώ το θέμα της εντομοφαγίας έφτασε μέχρι τη Βουλή από τον Κυριάκο Βελόπουλο με τρόπο που πυροδότησε εκ νέου τα συνωμοσιολογικά σενάρια. Και από την πλευρά του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, που ασχολείται έντονα με το θέμα, έχουν προσφύγει στη Δικαιοσύνη για απειλές που έχουν δεχτεί καθηγητές του πανεπιστημίου. Οι επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει ότι ο μέσος άνθρωπος στον δυτικό κόσμο καταναλώνει από μισό εώς ένα κιλό έντομα τον χρόνο, χωρίς να το γνωρίζει, μέσω άλλων τροφών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αντιδραστικής αμάθειας είναι πρόσφατες αναρτήσεις για τη βιομηχανία «Βιολάντα» με τις υπόνοιες για εμπρησμό επειδή η βιομηχανία αρνήθηκε να χρησιμοποιήσει άλευρα από έντομα, οι οποίες συγκέντρωσαν χιλιάδες like και υποστηρικτικά σχόλια…

Λόγω της υψηλής περιεκτικότητας των συγκεκριμένων εντόμων σε πρωτεΐνη και λόγω των πολλαπλών χρήσεών τους, είναι μεγάλο το ενδιαφέρον και της ερευνητικής/ακαδημαϊκής κοινότητας για τα βρώσιμα έντομα και τη διαχείρισή τους. Σε όλη την Ευρώπη περίπου 400 πανεπιστήμια ασχολούνται με τον έναν ή τον άλλο τρόπο με τα εδώδιμα έντομα και εκατοντάδες εταιρείες παράγουν ήδη ζωοτροφές, καλλυντικά και άλλα προϊόντα κάνοντας τζίρους εκατομμυρίων ευρώ.