Σε όλους μας αρέσουν αυτά τα ροφήματα, ωστόσο οι ειδικοί επισημαίνουν ότι θα πρέπει να περιορίσουμε την κατανάλωσή τους, καθώς, σύμφωνα με νέα ερευνητικά στοιχεία, απειλούν, μεταξύ άλλων, και την υγεία του ήπατος

Οι περισσότεροι αγαπάμε να τα καταναλώνουμε. Συμπληρώνουν υπέροχα ένα fast food γεύμα ή ένα αλκοολούχο ποτό, ενώ για πολλούς χρησιμεύουν ως μέσο που συμβάλλει στη διαδικασία της χώνεψης των γευμάτων.

Η ιδιότητά τους αυτή, σε συνδυασμό με την ωραία γεύση τους, όμως, έχουν οδηγήσει πολλούς ανθρώπους να καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες αναψυκτικών, ακόμη και σε καθημερινή βάση.

Νέα μελέτη, ωστόσο, θέτει εκ νέου στο επίκεντρο του επιστημονικού ενδιαφέροντος τους κινδύνους που εγκυμονούν για την υγεία από την υπερβολική κατανάλωση αναψυκτικών.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνει η επιστημονική εργασία που δημοσιεύεται στο Jama Network Open, η κατανάλωση έστω και ενός αναψυκτικού την ημέρα αυξάνει τον κίνδυνο καρκίνου του ήπατος κατά 85%. Η ίδια έρευνα επισημαίνει ότι μεγαλύτερο κίνδυνο από τις επιπτώσεις της κατανάλωσης αναψυκτικών διατρέχουν ειδικότερα οι γυναίκες.

Η επιστημονική ομάδα από την Ιατρική Σχολή του Harvard στη Βοστόνη παρακολούθησε 98.786 γυναίκες ηλικίας 50-79 ετών, που είχαν εγγραφεί μεταξύ 1993 – 1998 στην Πρωτοβουλία για την Υγεία των Γυναικών σε 40 κλινικά κέντρα στις ΗΠΑ.

Η παρακολούθησε διήρκεσε έως την 1η Μαρτίου 2020. Εκ των συμμετεχουσών, περίπου το 6,8% ανέφερε ότι κατανάλωνε μία ή περισσότερες μερίδες σακχαρούχων ροφημάτων καθημερινά, ενώ το 13,1% έπινε ένα ή περισσότερα ροφήματα με τεχνητά γλυκαντικά την ημέρα.

Τα αποτελέσματα της μελέτης αποτυπώθηκαν σε άτομα/έτος, περιλαμβάνοντας τόσο τον αριθμό των ατόμων, όσο και τον χρόνο που συμμετείχε κάθε άτομο στη μελέτη.

Από την έρευνα προέκυψε:

Τα ποσοστά καρκίνου του ήπατος ανήλθαν σε 18 ανά 100.000 άτομα/ έτος σε γυναίκες που κατανάλωναν ένα ή περισσότερα σακχαρούχα ροφήματα την ημέρα και 10,3 ανά 100.000 άτομα/έτος σε γυναίκες που κατανάλωναν 3 ή λιγότερα τέτοια ροφήματα το μήνα.

Οι θάνατοι από χρόνια ηπατική νόσο ανήλθαν σε 17,7 ανά 100.000 άτομα/έτος σε γυναίκες που έπιναν 1 ή περισσότερα σακχαρούχα ροφήματα την ημέρα, ενώ σε μόλις 7,1 ανά 100.000 άτομα/έτος σε όσες έπιναν 3 ή λιγότερα ροφήματα το μήνα.

Με βάση αυτά τα στοιχεία, προκύπτει ότι οι γυναίκες που κατανάλωναν ένα ή περισσότερα σακχαρούχα ροφήματα την ημέρα αντιμετώπιζαν 85% περισσότερες πιθανότητες να διαγνωστούν με καρκίνο του ήπατος εκείνη την περίοδο, σε σύγκριση με εκείνες που κατανάλωναν λιγότερο από ένα αναψυκτικό την εβδομάδα.

Όσες κατανάλωναν αναψυκτικά σε καθημερινή βάση διέτρεχαν επίσης 68% αυξημένο κίνδυνο θανάτου από ηπατική νόσο συγκριτικά με εκείνους που έπιναν 3 ή λιγότερα αναψυκτικά το μήνα. Ωστόσο, οι ερευνητές σημειώνουν ότι ο συνολικός κίνδυνος θανάτου παρέμενε χαμηλός (περίπου 150 θάνατοι από τη νόσο στην υπό μελέτη ομάδα).

Ένα ακόμη ενδιαφέρον εύρημα της μελέτης ήταν ότι δεν παρατηρήθηκε συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης ροφημάτων με τεχνητά γλυκαντικά και του κινδύνου καρκίνου του ήπατος, παρά τους πρόσφατους ισχυρισμούς ότι η ασπαρτάμη ενδέχεται να συνδέεται με τον σχηματισμό καρκινικών όγκων.

Η ομάδα μελέτης αναφέρει στη δημοσίευσή της:

«Η κατανάλωση ενός ή περισσότερων τέτοιων ροφημάτων την ημέρα συσχετίστηκε με σημαντικά υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης καρκίνου του ήπατος και θανάτου από ηπατικές νόσους», προσθέτοντας ότι, αν και η μελέτη δεν προσδιόρισε τον τρόπο με τον οποίο η κατανάλωση σακχαρούχων ροφημάτων σχετίζεται με ηπατική νόσο, ορισμένες «δυνητικές οδοί» περιλαμβάνουν την παχυσαρκία, τις δραματικές αυξήσεις της γλυκόζης στο αίμα και τη συσσώρευση λίπους γύρω από το συκώτι.

Είναι, άλλωστε, γνωστό ότι τα ροφήματα με υψηλή περιεκτικότητα σε σάκχαρα είναι, ως επί τον πλείστον, πλούσια σε θερμίδες, αυξάνοντας με αυτό τον τρόπο τον κίνδυνο παχυσαρκίας, η οποία αποτελεί από μόνη της παράγοντα κινδύνου για καρκίνο και ηπατική νόσο. Η υπερβολική κατανάλωση σακχάρων μπορεί επίσης να οδηγήσει σε αντίσταση στην ινσουλίνη, προκαλώντας διαβήτη τύπου 2, ο οποίος, με τη σειρά του, αυξάνει τον κίνδυνο μη αλκοολικής λιπώδους ηπατικής νόσου.

«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι αξίζει να το σκεφτείτε διπλά πριν ανοίξετε το επόμενο κουτάκι αναψυκτικού», σχολίασε η δρ. Pauline Emmett, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο του Bristol.

Το πράσο είναι ένα λαχανικό που ανήκει στην οικογένεια του κρεμμυδιού και του σκόρδου, ωστόσο έχει πιο ήπια και γλυκιά γεύση.

Ειναι γεμάτο οφέλη, αλλά υπάρχει μια κατηγορία ασθενών που δεν πρέπει να το καταναλώνουν – Ενημερωθείτε

*Γράφει η Δήμητρα Ξενάκη, Δρ. Δομικής Χημείας Τροφίμων

Το πράσο ανήκει στην ίδια οικογένεια με το κρεμμύδι και το σκόρδο. H καλύτερη χρονική περίοδος για την κατανάλωσή του είναι από Σεπτέμβριο έως και τον Απρίλιο.  Η γεύση του ξεχωρίζει σε σούπες και σαλάτες.

Το πράσο ανήκει στο γένος Allium, στην οικογένεια Alliaceae, και προέρχεται από την Μέση Ανατολή. Είναι χαμηλό σε θερμίδες, πλούσιο σε φυτικές ίνες, πηγή αντιοξειδωτικών, πηγή βιταμινών Κ και Β9 καθώς και καλή πηγή μετάλλων. Θεωρείται επίσης ότι έχει προστατευτική δράση έναντι ορισμένων μορφών καρκίνου.

Διατροφική αξία του πράσου

Για 100 γρ μαγειρεμένου πράσου:
Ενέργεια – 25 θερμίδες
Νερό – 92 γρ
Πρωτεΐνες – 1,1 γρ
Υδατάνθρακες – 3 γρ
Λιπίδια – 0,2 γρ
Φυτικές ίνες – 3,2 γρ
Ασβέστιο – 25,6 mg
Σίδηρο 0,34 mg
Ιώδιο  < 10 mcg
Μαγνήσιο 8,45 mg
Φώσφορος 20 mg
Κάλιο 151 mg
Νάτριο 5,8 mg
Ψευδάργυρος 0,1 mg
Β καροτίνη 94 mcg
Βιταμίνη Ε 0,5 mg
Βιταμίνη Κ1 25,4 mcg
Βιταμίνη C 1,3 mg
Βιταμίνη Β9 ή Φυλλικό οξύ  21,2 mcg

Τα οφέλη του πράσου στην υγεία

• Το πράσο είναι πλούσιο σε νερό και σε κάλιο και χαμηλό σε νάτριο. Επομένως έχει διουρητικό ρόλο.
• Περιέχει θειούχες ενώσεις και φλαβονοειδή αντιοξειδωτικά που του επιτρέπουν να προλαμβάνει ορισμένους καρκίνους.
  Το κύριο φλαβονοειδές, ονομάζεται καμπφερόλη. Τα φλαβονοειδή είναι αντιοξειδωτικά και μπορεί να έχουν αντιφλεγμονώδεις, αντιδιαβητικές και αντικαρκινικές ιδιότητες, καθώς και άλλα οφέλη για την υγεία. Η σαφής απόδειξη αυτών των πλεονεκτημάτων του πράσου για την υγεία θα εξαρτηθεί από μελλοντικές μελέτες με ανθρώπους.
  Οι θειούχες ενώσεις του πράσου μετατρέπονται σε αλισίνη μέσω ενζυματικής αντίδρασης όταν ο μίσχος του πράσου υποβάλλεται σε σύνθλιψη, κοπή κ.λπ.
  Εργαστηριακές μελέτες δείχνουν ότι η αλλισίνη συμβάλλει στην μείωση σχηματισμού χοληστερόλης . Επιπλέον, διαπιστώθηκε επίσης ότι έχει αντιβακτηριακή, αντιική και αντιμυκητιακή δράση.
• Παράλληλα, μειώνει τη δυσκαμψία των αιμοφόρων αγγείων συμβάλλοντας  στη μείωση της συνολικής αρτηριακής πίεσης. Επίσης εμποδίζει το σχηματισμό θρόμβων αιμοπεταλίων. Συνεπώς, η αλλισίνη βοηθά στη μείωση του συνολικού κινδύνου στεφανιαίας νόσου, περιφερικών αγγειακών παθήσεων, και εγκεφαλικού.
• Τα πράσα περιέχουν τα φλαβονοειδή λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, που προστατεύουν τα μάτια. Αυτές οι ουσίες, γνωστές ως καροτενοειδή, μειώνουν τον κίνδυνο καταρράκτη και ηλικιακής εκφύλισης της ωχράς κηλίδας
• Το πράσο είναι πηγή βιταμίνης Β6 που παίζει ρόλο στην ενέργεια, το νευρικό σύστημα, τη σύνθεση πρωτεϊνών, το σχηματισμό ερυθρών αιμοσφαιρίων και τη μείωση της κόπωσης. Είναι επίσης πηγή βιταμίνης Β9, που εξασφαλίζει την κυτταρική ανανέωση, σημαντική στις εγκύους για την ανάπτυξη του εμβρύου, και στα παιδιά που μεγαλώνουν, καθώς και στα άτομα που αναρρώνουν. Οι φυλλώδεις μίσχοι τους περιέχουν ζωτικής σημασίας βιταμίνες του συμπλέγματος Β.
• Επιπλέον, τα πράσα είναι μια από τις καλές πηγές βιταμίνης Α  και άλλων φλαβονοειδών φαινολικών αντιοξειδωτικών όπως καροτίνες, ξανθίνη και λουτεΐνη.
• Τα πράσα είναι πλούσια σε βιταμίνη Κ, η οποία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο οστεοπόρωσης. Ορισμένες μελέτες δείχνουν μια σχέση μεταξύ της υψηλότερης πρόσληψης βιταμίνης Κ και των πυκνότερων οστών, που οδηγούν σε μειωμένο κίνδυνο καταγμάτων ισχίου.

Οι μίσχοι του πράσου περιέχουν μικρές ποσότητες μετάλλων όπως κάλιο, σίδηρο , ασβέστιο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, ψευδάργυρο.

Επιλογή κατά την αγορά

Το στέλεχος του πράσου πρέπει να είναι ίσιο, σαρκώδες, σφιχτό, λαμπερό λευκό, χωρίς καφέ κηλίδες. Τα φύλλα πρέπει να είναι πολύ πράσινα, όχι μαραμένα, κιτρινισμένα ή ξεραμένα.

Αποθήκευση

Σε θερμοκρασίες κοντά στην κατάψυξη και υψηλή σχετική υγρασία, τα πράσα διατηρούνται για δύο έως τρεις μήνες στο ψυγείο. Τα φύλλα του πιθανότατα θα κιτρινίσουν, αλλά το λευκό θα παραμείνει υγιές. Από την άλλη, τα μικρά πρώιμα πράσα μπορούν να διατηρηθούν μόνο για μία ή δύο εβδομάδες στο ψυγείο.
Στην κατάψυξη: κόβουμε σε φέτες και ζεματίζουμε για λίγα λεπτά σε βραστό νερό πριν καταψύξουμε. Σκεφτείτε να καταψύξετε μερικά από τα πράσινα φύλλα για ζωμούς.

Προσοχή!  Άτομα που ακολουθούν δίαιτα περιορισμένη σε οξαλικά άλατα προκειμένου να αποφευχθεί η επανεμφάνιση λίθων στα νεφρά ή στο ουροποιητικό (ουρολιθίαση), δεν θα πρέπει να καταναλώνουν πράσα.

Τέλος, οι αναφερόμενες περιπτώσεις αλλεργίας στο πράσο είναι μάλλον σπάνιες. Ωστόσο, άτομα αλλεργικά σε άλλα λαχανικά της οικογένειας των allium (σκόρδο, κρεμμύδι, σχοινόπρασο) πιθανόν να αντιδράσουν όταν τρώνε πράσο.