Η νέα αιχμή για τον Γιώργο Χατζιδάκι
Η Έρη Ρίτσου τοποθετήθηκε στη συζήτηση γύρω από τη διαχείριση του έργου σημαντικών δημιουργών από τους κληρονόμους τους, παρουσιάζοντας τη δική της αντίληψη για τα πνευματικά δικαιώματα και την καλλιτεχνική ελευθερία.
Η κόρη του Γιάννη Ρίτσου υποστήριξε ότι ένα έργο, από τη στιγμή που προσφέρεται στο κοινό, αποκτά τη δική του αυτόνομη πορεία και δεν χρειάζεται διαρκή προστασία από τους απογόνους του δημιουργού.
Η τοποθέτησή της ήρθε στον απόηχο της συζήτησης που προκλήθηκε από τη στάση του Γιώργου Χατζιδάκι σχετικά με τη χρήση έργων του πατέρα του, Μάνου Χατζιδάκι, καθώς και από το πρόσφατο περιστατικό σε συναυλία αφιερωμένη στο έργο του Νίκου Γκάτσου με τον Μανώλη Μητσιά.
Μιλώντας στα Παραπολιτικά FM, η Έρη Ρίτσου εξήγησε ότι δεν αντιμετωπίζει την πνευματική δημιουργία του πατέρα της ως προσωπικό περιουσιακό στοιχείο. «Εγώ πιστεύω πως ο πατέρας μου δεν έγραψε ποίηση για να έχω εγώ προίκα, ο πατέρας μου έγραψε ποίηση επειδή του ήταν ανάγκη, και κοινοποίησε και γνωστοποίησε την ποίηση του επειδή ήθελε ο κόσμος να εισπράξει αυτό που εκείνος ένιωθε» ανέφερε χαρακτηριστικά.
Δείτε την ανάρτηση:
Στη συνέχεια ξεκαθάρισε ότι, παρότι ο νόμος τής παραχωρεί τα πνευματικά δικαιώματα, η ίδια δεν επιθυμεί να ελέγχει κάθε καλλιτεχνική προσέγγιση στο έργο του Γιάννη Ρίτσου. «Κατά συνέπεια θεωρώ ότι ναι μεν εκ του νόμου έχω τα πνευματικά δικαιώματα όμως το έργο είναι κάτι το αυθύπαρκτο το οποίο ο ίδιος ο δημιουργός ήθελε να το κοινοποιήσει στον κόσμο άρα σε ό,τι με αφορά δεν έχω απαγορεύσει ποτέ σε κανέναν να ασχοληθεί με το έργο του Ρίτσου είτε να το μελοποιήσει είτε να το ανεβάσει ως θεατρική παράσταση με το σκεπτικό ότι εγώ δεν αντιπροσωπεύω πέρα από τίποτα άλλο πέρα από την αισθητική την δική μου» είπε.
Όπως τόνισε, οι προσωπικές της προτιμήσεις δεν μπορούν να αποτελούν κριτήριο για το τι επιτρέπεται ή όχι σε άλλους καλλιτέχνες. «Μπορεί κάτι να μην μου αρέσει εμένα, μπορεί να μην συμφωνώ όμως αυτό δεν σημαίνει ότι μπορώ να δεσμεύσω κάποιον άλλο. Πιστεύω ότι το έργο υπάρχει και είναι εκεί και δεν πρόκειται να βλαφτεί από την οποιαδήποτε προσέγγιση».
Η ίδια θεωρεί ότι ακόμη και μια παράσταση ή ερμηνεία που θα δεχθεί αρνητικές κριτικές δεν μπορεί να αλλοιώσει την αξία του πρωτότυπου έργου. «Αν κάποιος σκηνοθέτης ανεβάσει τον οποιονδήποτε μονόλογο του Ρίτσου και τον προσεγγίσει με έναν τρόπο που το κοινό ή οι κριτικοί θεωρήσουν ότι απάδει δεν θα βλαφτεί το έργο. Άρα θεωρώ ότι όλος ο κόσμος που έχει τη διάθεση να προσεγγίσει το έργο του Ρίτσου μπορεί να το κάνει, δεν θεωρώ ότι είμαι ένα είδος σωματοφύλακας του έργου γιατί δεν θεωρώ ότι το έργο έχει ανάγκη τέτοιας προστασίας».
Όταν ρωτήθηκε ειδικότερα για τον Γιώργο Χατζιδάκι, αρκέστηκε να πει: «Δεν μπορώ να μιλήσω για τους άλλους ανθρώπους γιατί δεν ξέρω ούτε τι ζωή ζήσανε ούτε τι έχουνε μέσα στην ψυχούλα τους, ούτε τι προβλήματα αντιμετωπίζουμε ούτε και τι οδηγίες είχανε. Εγώ όταν είχα ζητήσει από τον πατέρα μου τι θέλει να κάνω το αρχείο του όταν αφήσει τον κόσμο αυτό είχε αρνηθεί να μου πει το οτιδήποτε, γιατί δεν ήθελε να αντιμετωπίσει το ενδεχόμενο του θανάτου».
Η αιχμηρή ανάρτηση για τους «κληρονόμους»
Μία ημέρα νωρίτερα, η Έρη Ρίτσου είχε τοποθετηθεί για το ίδιο θέμα και μέσα από ανάρτησή της στα social media. Η συγγραφέας αναφέρθηκε στην αγάπη που έλαβε από τους γονείς της και τόνισε ότι επιθυμεί να κρίνεται για τις δικές της πράξεις και όχι για τη δημιουργική παρακαταθήκη τους. Συνδέοντας τις σκέψεις της με την επικαιρότητα, έκανε λόγο για τα «διάφορα τραγελαφικά των κληρονόμων», αφήνοντας σαφή αιχμή για τον τρόπο με τον οποίο ορισμένοι διαχειρίζονται το έργο που κληρονόμησαν.
«Ομολογώ πως είμαι ένας ευτυχισμένος άνθρωπος, που είχε την τύχη να έχει για γονείς δυο εξαιρετικά καλούς ανθρώπους και να εισπράξει από αυτούς άπειρη αγάπη. Σαν αποτέλεσμα θεωρώ πως βγήκα ισορροπημένος άνθρωπος χωρίς συμπλέγματα (πέρα αυτού, που στα νιάτα μου είχε δημιουργήσει η καμπούρα μύτη μου). Στη ζωή μου προσπαθώ να είμαι και να γίνομαι καλός άνθρωπος σαν και τους γονείς μου και να επιβεβαιώνω πως αξίζει να υπάρχω στη γη λόγω των πράξεών μου και όχι λόγω της δημιουργίας/προσφοράς των γονιών μου, που ανήκε στους ίδιους καθώς και σε όσους εκείνοι αφιέρωναν το έργο τους, είτε ήταν το αναγνωστικό κοινό στο οποίο απευθυνόταν ο πατέρας μου, είτε οι ασθενείς τους οποίους θεράπευε η μητέρα μου. Τα παραπάνω σκεφτόμουνα με αφορμή την επικαιρότητα και τα διάφορα τραγελαφικά των “κληρονόμων”», σημείωσε χαρακτηριστικά.