Η άμεση διάγνωση και χειρουργική επέμβαση σώζουν ζωές σε περιστατικά που αφορούν την υγεία του εντέρου
Υγεία: Ο ειλεός ή απόφραξη του εντέρου είναι η κατάσταση κατά την οποία η προώθηση του εντερικού περιεχομένου μειώνεται ή φράζει πλήρως.
Δείτε το βίντεο:
Η απόφραξη μπορεί να οφείλεται σε κάποιο εμπόδιο (μηχανικός ειλεός) ή την ελάττωση της κινητικότητας του εντέρου (παραλυτικός ειλεός). Έτσι ανακόπτεται η μεταφορά των κοπράνων τα οποία συσσωρεύονται στο σημείο της «απόφραξης». Δεν αποβάλλονται ούτε κόπρανα ούτε εντερικά αέρια.
Η πάθηση αυτή εμφανίζεται συχνότερα στο λεπτό έντερο, με το ποσοστό των αποφράξεων που αφορούν το παχύ έντερο να περιορίζεται μόλις στο 15%. Αν και πρόκειται για την πιο συνηθισμένη πάθηση του λεπτού εντέρου, η αποκατάσταση της οποίας όμως απαιτεί χειρουργείο και άμεσα. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι ο ειλεός μπορεί να επηρεάσει άτομα κάθε ηλικίας, από βρέφη μέχρι ηλικιωμένους ενήλικες. Στους ενήλικες, οι συχνότερες αιτίες περιλαμβάνουν κοίλες, συμφύσεις, καρκίνο, πολύποδες, ξένα σώματα, μεκέλεια απόφυση, νόσο του Crohn και άλλες σπάνιες νόσοι.
Διαφορετικά τα συμπτώματα στα παιδιά και στους ενήλικες
Αντίθετα, στα παιδιά οι αιτίες διαφοροποιούνται ανάλογα με το ηλικιακό στάδιο: στα νεογνά κυριαρχούν οι ατρησίες, η ατελής στροφή και ο ειλεός από μηκώνιο, στα βρέφη ο εγκολεασμός και οι συμφύσεις, ενώ στα μεγαλύτερα παιδιά οι συμφύσεις από σκωληκοειδίτιδα, τα ξένα σώματα και οι όγκοι. Επιπλέον, ο κίνδυνος ελλοχεύει και από περίσφιξη βουβωνοκήλης ή συστροφή του εντέρου, η οποία συμβαίνει όταν ένα τμήμα του εντέρου περιστραφεί γύρω από τον άξονά του για 360 μοίρες ή και παραπάνω.
Τα κλινικά συμπτώματα είναι έντονα και προειδοποιητικά. Στο αρχικό στάδιο του ειλεού εκδηλώνονται οξείς ή σταδιακά κλιμακούμενοι πόνοι στην κοιλιά με πρήξιμο, αναγούλα και εμετό. Παράλληλα, υπάρχει μόνιμη αποβολή αερίων του γαστρεντερικού από το στόμα (ρέψιμο) και, μερικές φορές, κοπρανώδης εμετός. Σε περιπτώσεις κατάποσης ξένων σωμάτων εμφανίζονται κυματοειδείς κινήσεις στο κοιλιακό τοίχωμα, ενώ στον παραλυτικό ειλεό η κοιλιά παραμένει ακίνητη χωρίς ήχους. Η διάγνωση επιβεβαιώνεται μέσω ακτινοσκόπησης ή υπερηχογραφήματος που αναδεικνύουν τη συσσώρευση υγρών και αέρα.
Η αδυναμία αποβολής αερίων και κοπράνων, γνωστή ως απόλυτη δυσκοιλιότητα, αποτελεί το πλέον κρίσιμο σύμπτωμα. Όταν το έντερο σταματά να λειτουργεί, ο ασθενής δεν αισθάνεται την παραμικρή κίνηση, ενώ η απουσία αερίων είναι μια ισχυρή ένδειξη ότι ο ειλεός έχει εγκατασταθεί πλήρως. Παράλληλα, οι ενήλικες μπορεί να παρουσιάσουν γενικευμένα συμπτώματα αφυδάτωσης, όπως έντονη δίψα, ξηροστομία, μειωμένη αποβολή ούρων και αίσθημα λιποθυμίας, λόγω της αδυναμίας του οργανισμού να απορροφήσει υγρά μέσω του πεπτικού σωλήνα.
Σε πιο προχωρημένα στάδια, η κλινική εικόνα περιλαμβάνει ταχυκαρδία, υπόταση και πυρετό, συμπτώματα που μπορεί να σηματοδοτούν την έναρξη ισχαιμίας ή νέκρωσης του εντερικού τοιχώματος, μια κατάσταση εξαιρετικά επείγουσα. Οι εντερικοί ήχοι επίσης παίζουν σημαντικό ρόλο στην αξιολόγηση: στην αρχική φάση της μηχανικής απόφραξης, ο γιατρός μπορεί να ακούσει έντονους, μεταλλικούς ήχους (οι λεγόμενοι «υπερκινητικοί ήχοι») καθώς το έντερο προσπαθεί να υπερνικήσει το εμπόδιο. Αντίθετα, στην περίπτωση παραλυτικού ειλεού, η κοιλιά είναι εντελώς σιωπηλή, γεγονός που υποδηλώνει την παντελή έλλειψη εντερικής κινητικότητας. Η εμφάνιση οποιουδήποτε από αυτά τα συμπτώματα απαιτεί την άμεση μεταφορά στο νοσοκομείο, καθώς ο ειλεός στους ενήλικες δεν επιδέχεται αναμονή και η καθυστέρηση στη διάγνωση μπορεί να αποβεί μοιραία για την ακεραιότητα του εντέρου και τη γενική υγεία του ασθενούς.
Η θεραπευτική προσέγγιση είναι επιβεβλημένο να είναι άμεση. Η αντιμετώπιση του ειλεού θα πρέπει να γίνεται αμέσως μετά τη διάγνωση. Περιστατικά συστροφής, περίσφιξης κήλης ή ξένων σωμάτων απαιτούν χειρουργική επέμβαση, αν είναι δυνατόν μέσα σε 6 ώρες από την εμφάνισή του. Στις περιπτώσεις εντερικής παράλυσης, μπορεί να χρειαστεί τεχνητή εντερική έξοδος, ενώ η χορήγηση καθαρτικών ή η εντερική πλύση μπορεί να βοηθήσει σε ορισμένες συνθήκες. Καθ’ όλη τη διάρκεια της νοσηλείας, απαγορεύεται αυστηρά η λήψη τροφής και υγρών από το στόμα, ενώ οι ανάγκες του ασθενούς καλύπτονται αποκλειστικά μέσω ενδοφλέβιας χορήγησης για την προστασία του κυκλοφορικού συστήματος και την ανάρρωση.
*Με πληροφορίες από Onmed